ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.76.1
विराटस्य वचः श्रुत्वा पार्थिवस्य महात्मनः ।
उत्तरः प्रत्युवाचेदमभिपन्नो युधिष्ठिरे ॥ ४.७६.१ ॥
ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉੱਤਰ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਇਹ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
4.76.2
प्रसादनं प्राप्तकालं पाण्डवस्याभिरोचये ।
तेजस्वी बलवाञ्शूरो राजराजेश्वरः प्रभुः ॥ ४.७६.२ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਹੀ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਜਸਵੀ, ਬਲਵਾਨ, ਸੂਰਮਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ (ਵਿਰਾਟ) ਇਹ ਕਰੇ।
4.76.3
उत्तरां च स्वसारं मे पार्थस्यामित्रकर्शन ।
प्रणिपत्य प्रयच्छामस्ततः शिष्टा भवामहे। ॥ ४.७६.३ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਉੱਤਰਾ ਨੂੰ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਅਰਪਿਤ ਕਰੀਏ; ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।
4.76.4
वयं च सर्वे सामात्याः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
प्रसाद्याभ्युपतिष्ठामो राजन्किं करवागहे ॥ ४.७६.४ ॥
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਈਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
4.76.5
राजंस्त्वमसि संग्रामे गृहीतस्तेन मोक्षितः ।
एतेषां बाहुवीर्येण गावश्च विजितास्त्वया ॥ ४.७६.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਗਏ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ (ਪਾਂਡਵਾਂ) ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵੀ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ।
4.76.6
कुरवो निर्जिता यस्मात्संग्रामेऽमिततेजसः ।
एष तत्सर्वमकरोत्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ४.७६.६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਕੌਰਵ ਹਾਰ ਗਏ, ਇਸ ਲਈ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੀਤਾ।
4.76.7
अर्च्याः पूज्याश्च मान्याश्च प्रत्युत्थेयाश्च पाण्डवाः ।
अर्वार्हाश्चाभिवाद्याश्च प्राप्तकालं च मे मतम् ॥ ४.७६.७ ॥
ਪਾਂਡਵ ਪੂਜਨੀਯ, ਮਾਣਯੋਗ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ; ਉੱਠ ਕੇ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ। ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਸਤਕਾਰਨ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਯੋਗ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
4.76.8
पूज्यतां पूजनीयाश्च महाभागाश्च पाण्डवाः ।
न ह्येते कुपिता शेषं कुर्युराशीविषोपमाः ॥ ४.७६.८ ॥
ਪਾਂਡਵ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ, ਪੂਜਨੀਯ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਇਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਬਾਕੀ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
4.76.9
तस्माच्छीघ्रं प्रपद्येम कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
प्रसादयाम्यहं तत्र सह पार्थेर्महात्मभिः ॥ ४.७६.९ ॥
ਇਸ ਲਈ ਜਲਦੀ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਚੱਲੀਏ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂਗਾ।
4.76.10
उत्तरामग्रतः कृत्वा शिरःस्नातां कृताञ्जलिः ।
जानाम्यहमिदं सर्वमेषां तु बलपौरुषम् ।
कुले च जन्म महति फल्गुनस्य च विक्रमम् ॥ ४.७६.१० ॥
ਉੱਤਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ—ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਬਲ ਅਤੇ ਪੌਰੁਸ਼ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਮਹਾਨ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਅਤੇ ਫਲਗੁਨ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
4.76.11
उत्तरात्पाण्डवाञ्श्रुत्वा विराटो रिपुसूदनः ।
उत्तरं चापि संप्रेक्ष्य प्राप्तकालमचिन्तयत् ॥ ४.७६.११ ॥
ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
4.76.12
ततो विराटः सामात्यः सहपुत्रः सबान्धवः ।
उत्तरामग्रतः कृत्वा शिरःस्नातां कृताञ्जलिः।
भूमौ निपतितस्तूर्णं पाण्डवस्य समीपतः ॥ ४.७६.१२ ॥
ਫਿਰ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਉੱਤਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
4.76.13
प्रसीदतु महाराजो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रच्छन्नरूपवेषत्वान्नाग्निर्दृष्टस्तृणैर्वृतः ॥ ४.७६.१३ ॥
ਮਹਾਰਾਜ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਤੁਹਾਡੇ ਲੁਕੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਭੇਸ ਕਾਰਨ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢਕੀ ਅੱਗ ਦਿੱਖੀ ਨਹੀਂ।
4.76.14
शिरसाऽभिप्रपन्नोस्मि सपुत्रपरिचारकः ॥ ४.७६.१४ ॥
ਮੈਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।
4.76.15
यदस्माभिरजानद्भिरधिक्षिप्तो महीपतिः ।
अवमत्य कृतं सर्वमज्ञानात्प्राकृते यथा।
क्षन्तुमर्हसि तत्सर्वं धर्मज्ञो धर्मवत्सल ॥ ४.७६.१५ ॥
ਅਸੀਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਹੀਪਤੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਅਗਿਆਨ ਕਾਰਨ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮਗਿਆਨੀ, ਧਰਮਪ੍ਰੇਮੀ।
4.76.16
यदिदं मामकं राष्ट्रं पुरं राज्यं च पार्थिव ।
सदण्डकोशं विसृजे तव वश्योस्मि पार्थिव ।
वयं च सर्वे सामात्या भवन्तं शरणं गताः ॥ ४.७६.१६ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਰਾਜ, ਨਗਰ, ਰਾਜ-ਭਾਗ, ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੌਂਪਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ।
4.76.17
तं धर्मराजः पतितं महीतले ।
सबन्धुवर्गं प्रसमीक्ष्य पार्थिवम् ।
उवाच वाक्यं परलोकदर्शनः ।
प्रनष्टमन्युर्गतशोकमत्सरः ॥ ४.७६.१७ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰਲੋਕ ਦਰਸ਼ੀ, ਕ੍ਰੋਧ-ਸ਼ੋਕ-ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
4.76.18
समीक्ष्य तुष्टोस्मि नरेन्द्रसत्तम ॥ ४.७६.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।
4.76.19
क्षान्तमेतन्महाबाहो यन्मां वदसि पार्थिव ।
न चैव किंचित्पश्यामि विकृतं ते नराधिप ॥ ४.७६.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਉਹ ਮੈਂ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
4.76.20
ततो विराटः परमामितुष्टः ।
समेत्य राज्ञा समयं चकार।
राज्यं च सर्वं विससर्ज तस्मै ।
सदण्डकोशं सपुरं महात्मा ॥ ४.७६.२० ॥
ਫਿਰ ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ; ਫੌਜ, ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਨਗਰ ਸਮੇਤ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।