ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.102.1
इदं रसातलं नाम सप्तमं पृथिवीतलम् ।
यत्रास्ते सुरभिर्माता गवाममृतसंभवा ॥ ५.१०२.१ ॥
ಇದು ಏಳನೆಯ ಪೃಥ್ವೀತಲ, ರಸಾತಲ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದು; ಅಲ್ಲಿ ಅಮೃತದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಗೋಮಾತೆ ಸುರಭಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ.
5.102.2
क्षरन्ती सततं क्षीरं पृथिवीसारसंभवम् ।
षण्णं रसानां सारेण रसमेकमनुत्तमम् ॥ ५.१०२.२ ॥
ಭೂಮಿಯ ಸಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಾಲನ್ನು ಅವಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಆರು ರಸಗಳ ಸಾರದಿಂದ ಆದ ಅನುಪಮವಾದ ಒಂದೇ ರಸ ಅದು.
5.102.3
अमृतेनाभितृप्तस्य सारमुद्गिरतः पुरा ।
पितामहस्य वदनादुदतिष्ठदनिन्दिता ॥ ५.१०२.३ ॥
ಹಿಂದೆ ಅಮೃತದಿಂದ ಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಸಾರವನ್ನು ಉಗುಳುತ್ತಿದ್ದ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಖದಿಂದ ಆ ನಿಂದಾರಹಿತೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು.
5.102.4
यस्याः क्षीरस्य धाराया निपतन्त्या महीतले ।
ह्रदः कृतः क्षीरनिधिः पवित्रं परमुच्यते ॥ ५.१०२.४ ॥
ಅವಳ ಹಾಲಿನ ಧಾರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಒಂದು ಸರೋವರವಾಯಿತು; ಅದು ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಎಂದು ಪರಮ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
5.102.5
पुष्पितस्येव फेनेन पर्यन्तमनुवेष्टितम् ।
पिबन्तो निवसन्त्यत्र फेनपा मुनिसत्तमाः ॥ ५.१०२.५ ॥
ನೊರೆಯಿಂದ ಅದರ ತೀರ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಮರದಂತೆ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ನೊರೆ ಕುಡಿಯುತ್ತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
5.102.6
फेनपा नाम ते ख्याताः फेनाहाराश्च मातले ।
उग्रे तपसि वर्तन्ते येषां बिभ्यति देवताः ॥ ५.१०२.६ ॥
ಫೇನಪರು ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾದವರು, ನೊರೆಯನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡವರು; ಮಾತಲದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
5.102.7
अस्याश्चतस्रो धेन्वोऽन्या दिक्षु सर्वासु मातले ।
निवसन्ति दिशां पाल्यो धारयन्त्योदिशःस्म ताः ॥ ५.१०२.७ ॥
ಇದರ ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಧೇನುಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ, ಮಾತಲಿಯೇ. ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವ ಅವು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
5.102.8
पूर्वां दिशं धारयते सुरूपा नाम सौरभी ।
दक्षिणां हंसिका कनाम धारयत्यपरां दिशम् ॥ ५.१०२.८ ॥
ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸುರೂಪಾ ಎಂಬ ಸೌರಭಿ ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಹಂಸಿಕಾ ಮತ್ತು ಕನಾಮಾ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕನ್ನೂ ಕೂಡ.
5.102.9
पश्चिमा वारुणी दिक्च धार्यते वै सुभद्रया ।
महानुभावया नित्यं मातले विश्वरूपया ॥ ५.१०२.९ ॥
ಪಶ್ಚಿಮ, ವರುಣನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಸುಭದ್ರಾ ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಮಾತಲಿಯೇ, ಮಹಾಪ್ರಭಾವದ ವಿಶ್ವರೂಪೆಯಿಂದ ಸದಾ.
5.102.10
सर्वकामदुघा नाम धेनुर्धारयते दिशम् ।
उत्तरां मातले धर्म्यां तथैलविलसंश्रिताम् ॥ ५.१०२.१० ॥
ಸರ್ವಕಾಮದುಘಾ ಎಂಬ ಧೇನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಮಾತಲಿಯೇ; ಧರ್ಮಯುಕ್ತಳು, ಅದೇ ರೀತಿ ಐಲವಿಲನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವಳು.
5.102.11
आसां त पयसा मिश्रं पयो निर्मथ्य सागरे ।
मन्थानं मन्दरं कृत्वा देवैरसुरसंहितैः ॥ ५.१०२.११ ॥
ಇವುಗಳ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಹಾಲನ್ನು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕಡೆದು, ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಡೆಗೋಲನ್ನಾಗಿಸಿ, ಅಸುರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ದೇವತೆಗಳಿಂದ.
5.102.12
अद्धृता वारुणी लक्ष्मीरमृतं चापि मातले ।
उच्चैःश्रवाश्चाश्वराजो मणिरत्नं च कौस्तुभम् ॥ ५.१०२.१२ ॥
ಮಾತಲಿಯೇ, ವಾರುಣಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಅಮೃತವೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟವು; ಅಶ್ವರಾಜ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸ್ಸೂ, ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿರತ್ನವೂ.
5.102.13
सुधाहारेषु च सुधां स्वधाभोजिषु च स्वधाम् ।
अमृतं चामृताशेषु सुरभी क्षरते पयः ॥ ५.१०२.१३ ॥
ಸುಧಾಹಾರಿಗಳಿಗೆ ಸುಧೆ, ಸ್ವಧಾಭೋಜಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಧಾ; ಅಮೃತಾಶಿಗಳಿಗೆ ಅಮೃತ; ಸುರಭಿ ಹಸು ಹಾಲನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತದೆ.
5.102.14
अत्र गाथा पुरा गीता रसातलनिवासिभिः ।
पौराणी श्रूयते लोके गीयते या मनीषिभिः ॥ ५.१०२.१४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ರಸಾತಲವಾಸಿಗಳು ಹಾಡಿದ ಒಂದು ಗಾಥೆ ಇದೆ; ಪೌರಾಣಿಕ ಆ ಗಾಥೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ, ಮನೀಷಿಗಳು ಅದನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
5.102.15
न नागलोके न स्वर्गे न विमाने त्रिविष्टपे ।
परिवासः सुखस्तादृक् रसातलतले यथा ॥ ५.१०२.१५ ॥
ನಾಗಲೋಕದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ವಿಮಾನದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ; ರಸಾತಲದ ತಳದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸುಖಕರ ವಾಸ ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.