మహాభారతం · అధ్యాయం 5.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.102.1
इदं रसातलं नाम सप्तमं पृथिवीतलम् ।
यत्रास्ते सुरभिर्माता गवाममृतसंभवा ॥ ५.१०२.१ ॥
ఇది ఏడవ పృథివీతలం, రసాతలం అని పేరు; అక్కడ అమృతం నుండి జన్మించిన గోమాత సురభి నివసిస్తుంది.
5.102.2
क्षरन्ती सततं क्षीरं पृथिवीसारसंभवम् ।
षण्णं रसानां सारेण रसमेकमनुत्तमम् ॥ ५.१०२.२ ॥
భూమి సారం నుండి పుట్టిన పాలను ఆమె నిరంతరం స్రవిస్తుంది; అది ఆరు రసాల సారంతో కూడిన అనుపమమైన ఏకైక రసం.
5.102.3
अमृतेनाभितृप्तस्य सारमुद्गिरतः पुरा ।
पितामहस्य वदनादुदतिष्ठदनिन्दिता ॥ ५.१०२.३ ॥
పూర్వం అమృతంతో పూర్తిగా తృప్తి చెంది సారాన్ని ఉమ్మివేస్తున్న పితామహుడు బ్రహ్మ ముఖం నుండి ఆ నిర్దోషురాలు ఉద్భవించింది.
5.102.4
यस्याः क्षीरस्य धाराया निपतन्त्या महीतले ।
ह्रदः कृतः क्षीरनिधिः पवित्रं परमुच्यते ॥ ५.१०२.४ ॥
ఆమె పాల ధార భూమిపై పడి ఒక సరస్సుగా మారింది; దాన్ని క్షీరసాగరం అని, అత్యంత పవిత్రమైనదని అంటారు.
5.102.5
पुष्पितस्येव फेनेन पर्यन्तमनुवेष्टितम् ।
पिबन्तो निवसन्त्यत्र फेनपा मुनिसत्तमाः ॥ ५.१०२.५ ॥
నురుగుతో ఆ తీరం పూలు పూసిన చెట్టులా చుట్టబడి ఉంది; ఇక్కడ నురుగు త్రాగుతూ శ్రేష్ఠ మునులు నివసిస్తారు.
5.102.6
फेनपा नाम ते ख्याताः फेनाहाराश्च मातले ।
उग्रे तपसि वर्तन्ते येषां बिभ्यति देवताः ॥ ५.१०२.६ ॥
ఫేనపులు అని ప్రసిద్ధులైన వారు, నురుగునే ఆహారంగా తీసుకునేవారు; మాతలంలో ఉగ్రమైన తపస్సులో ఉంటారు, వారికి దేవతలు కూడా భయపడతారు.
5.102.7
अस्याश्चतस्रो धेन्वोऽन्या दिक्षु सर्वासु मातले ।
निवसन्ति दिशां पाल्यो धारयन्त्योदिशःस्म ताः ॥ ५.१०२.७ ॥
ఇతర నాలుగు ధేనువులు అన్ని దిక్కులలో నివసిస్తున్నాయి, మాతలీ. దిక్కులను రక్షించే అవి దిశలను ధరిస్తున్నాయి.
5.102.8
पूर्वां दिशं धारयते सुरूपा नाम सौरभी ।
दक्षिणां हंसिका कनाम धारयत्यपरां दिशम् ॥ ५.१०२.८ ॥
తూర్పు దిక్కును సురూప అనే సౌరభి ధరిస్తుంది. దక్షిణ దిక్కును హంసిక, కనామ అనే ధేనువులు ధరిస్తాయి, పశ్చిమ దిక్కును కూడా.
5.102.9
पश्चिमा वारुणी दिक्च धार्यते वै सुभद्रया ।
महानुभावया नित्यं मातले विश्वरूपया ॥ ५.१०२.९ ॥
పశ్చిమ, వరుణుని దిక్కును నిజంగా సుభద్ర ధరిస్తుంది; మాతలీ, గొప్ప ప్రభావం గల విశ్వరూప నిత్యం ధరిస్తుంది.
5.102.10
सर्वकामदुघा नाम धेनुर्धारयते दिशम् ।
उत्तरां मातले धर्म्यां तथैलविलसंश्रिताम् ॥ ५.१०२.१० ॥
సర్వకామదుఘ అనే ధేనువు ఉత్తర దిక్కును ధరిస్తుంది, మాతలీ; ధర్మబద్ధమైనది, అలాగే ఐలవిల ఆశ్రయంలో ఉండేది.
5.102.11
आसां त पयसा मिश्रं पयो निर्मथ्य सागरे ।
मन्थानं मन्दरं कृत्वा देवैरसुरसंहितैः ॥ ५.१०२.११ ॥
వీటి పాలతో కలిపిన పాలను సముద్రంలో మథించి, మందర పర్వతాన్ని కవ్వంగా చేసి, అసురులతో కలిసిన దేవతలచే.
5.102.12
अद्धृता वारुणी लक्ष्मीरमृतं चापि मातले ।
उच्चैःश्रवाश्चाश्वराजो मणिरत्नं च कौस्तुभम् ॥ ५.१०२.१२ ॥
మాతలీ, వారుణి, లక్ష్మి, అమృతం కూడా పైకి తీయబడ్డాయి; అశ్వరాజు ఉచ్చైఃశ్రవసు, కౌస్తుభమణి రత్నమూ.
5.102.13
सुधाहारेषु च सुधां स्वधाभोजिषु च स्वधाम् ।
अमृतं चामृताशेषु सुरभी क्षरते पयः ॥ ५.१०२.१३ ॥
సుధాహారులకు సుధ, స్వధాభోక్తలకు స్వధ; అమృతాశులకు అమృతం; సురభి ఆవు పాలను స్రవిస్తుంది.
5.102.14
अत्र गाथा पुरा गीता रसातलनिवासिभिः ।
पौराणी श्रूयते लोके गीयते या मनीषिभिः ॥ ५.१०२.१४ ॥
ఇక్కడ పూర్వం రసాతలవాసులు పాడిన ఒక గాథ ఉంది; పురాణ సంబంధమైన ఆ గాథ లోకంలో వినబడుతుంది, మనీషులు దానిని పాడతారు.
5.102.15
न नागलोके न स्वर्गे न विमाने त्रिविष्टपे ।
परिवासः सुखस्तादृक् रसातलतले यथा ॥ ५.१०२.१५ ॥
నాగలోకంలోనూ కాదు, స్వర్గంలోనూ కాదు, విమానంలోనూ కాదు, త్రివిష్టపంలోనూ కాదు; రసాతలపు అడుగులలో ఉన్నట్లుగా సుఖకరమైన నివాసం ఎక్కడా లేదు.