มหาภารตะ · อัธยายะ 5.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.103.1
इयं भोगवती नाम पुरी वासुकिपालिता ।
यादृशी देवराजस्य पुरी वर्याऽमरावती ॥ ५.१०३.१ ॥
นี่คือนครที่มีชื่อว่าโภคาวดี ซึ่งพระวาสุกิคุ้มครองรักษา เหมือนนครอมราวดีอันประเสริฐของพระราชาแห่งเทพทั้งหลาย
5.103.2
एष शेषः स्थितो नागो येनेयं धार्यते सदा ।
तपसा लोकमुख्येन प्रभावसहिता मही ॥ ५.१०३.२ ॥
งูเศษะนี้ตั้งอยู่ ด้วยงูนี้แผ่นดินนี้จึงถูกค้ำจุนอยู่เสมอ ด้วยตบะของผู้ประเสริฐที่สุดในโลก แผ่นดินอันทรงอานุภาพนี้จึงคงอยู่
5.103.3
श्वेताचलनिभाकारो दिव्याभरणभूषितः ।
सहस्रं धारयन्मूर्ध्नां ज्वालाजिह्वो महाबलः ॥ ५.१०३.३ ॥
มีรูปร่างดุจภูเขาสีขาว ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทิพย์ มีพันเศียร มีลิ้นดุจเปลวไฟ และมีกำลังมหาศาล
5.103.4
इह नानाविधाकारा नानाविधविभूषणाः ।
सुरसायाः सुता नागा निवसन्ति गतव्यथाः ॥ ५.१०३.४ ॥
ที่นี่มีนาคอาศัยอยู่ เป็นบุตรของนางสุรสา มีรูปร่างต่างๆ กัน ประดับด้วยเครื่องประดับต่างๆ ปราศจากความทุกข์
5.103.5
मणिस्वस्तिकचक्राङ्काः कमण्डलुकलक्षणाः ।
सहस्रसंख्या बलिन सर्वे रौद्राः स्वभावतः ॥ ५.१०३.५ ॥
มีเครื่องหมายเป็นแก้วมณี สวัสดิกะ และจักร มีเครื่องหมายหม้อน้ำ มีจำนวนพันตัว ล้วนมีกำลัง และโดยธรรมชาติล้วนดุร้าย
5.103.6
सहस्रशिरसः केचित्केचित्पञ्चशताननाः ।
शतशीर्षास्तथा केचित्केचित्रिशिरसोऽपि च ॥ ५.१०३.६ ॥
บางตัวมีพันเศียร บางตัวมีห้าร้อยหน้า และบางตัวมีร้อยเศียร บางตัวก็มีสามเศียรเช่นกัน
5.103.7
द्विपञ्चशिरसः केचित्केचित्सप्तसुखास्तथा ।
महाभोगा महाकायाः पर्वताभोगभोगिनः ॥ ५.१०३.७ ॥
บางตัวมีสิบเศียร บางตัวมีเจ็ดแม่เบี้ย ล้วนมีขดกายใหญ่โต มีร่างกายมหึมา ขดกายคลุมกินพื้นที่กว้างดุจภูเขา
5.103.8
बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
नागानामेकवंशानां यथाश्रेष्ठं तु मे श्रुणु ॥ ५.१०३.८ ॥
ที่นี่มีนาคนับหลายพัน หลายแสน และหลายล้านตัว ซึ่งเป็นเชื้อสายเดียวกัน จงฟังจากข้าพเจ้าตามลำดับความประเสริฐ
5.103.9
वासुकिस्तक्षकश्चैव कर्कोटकधनञ्जयौ ।
कालीयो नहुषश्चैव कम्बलाश्वतरावुभौ ॥ ५.१०३.९ ॥
ได้แก่ วาสุกิ ตักษกะ กรโกฏกะ และธนัญชยะ กาลียะ นหุษะ และกัมพละกับอัศวตระทั้งสอง
5.103.10
बाह्यकुण्डो मणिर्नागस्तथैवापूरणः खगः ।
वामनश्चैलपत्रश्च कुकुरः कुकुणस्तथा ॥ ५.१०३.१० ॥
พาหยกุณฑะ นาคมณิ และอาปูรณะเช่นกัน ขคะ วามนะ ไจละปัตระ กุกุระ และกุกุณะ
5.103.11
आर्यको नन्दकश्चैव तथा कलशपोतकौ ।
कैलासकः पिञ्जरको नागश्चैरावतस्तथा ॥ ५.१०३.११ ॥
อารยกะและนันทกะ และกลศะกับโปตกะเช่นกัน ไกลาสกะ ปิญชรกะ และนาคไอราวตะเช่นกัน
5.103.12
सुमनोमुखो दधिमुखः शङ्खो नन्दोपनन्दकौ ।
आप्तः कोटरकश्चैव शिखी निष्ठूरिकस्तथा ॥ ५.१०३.१२ ॥
สุมโนมุขะ ทธิมุขะ ศังขะ นันทะและอุปนันทะ อาปตะ โกฏรกะ ศิขี และนิษฐูริกะ
5.103.13
तित्तिरिर्हस्तिभद्रश्च कुमुदो माल्यपिण्डकः ।
द्वौ पद्मौ पुण्डरीकश्च पुष्पो मुद्गरपर्णकः ॥ ५.१०३.१३ ॥
ติตติริ หัสติภัทระ กุมุทะ มาลยปิณฑกะ ปทมะทั้งสอง ปุณฑริกะ ปุษปะ และมุทคระปรรณกะ
5.103.14
करवीरः पीठरकः संवृत्तो वृत्त एव च ।
पिण्डारो बिल्वपत्रश्च मूषिकादः शिरीषकः ॥ ५.१०३.१४ ॥
กรวีระ ปีฐรกะ สังวฤตตะ และวฤตตะเช่นกัน ปิณฑาระ พิลวปัตระ มูษิกาทะ และศิรีษกะ
5.103.15
दिलीपः शङ्खशीर्षश्च ज्योतिष्कोऽथापराजितः ।
कौरव्यो धृतराष्ट्रश्च कुहुरः कृशकस्तथा ॥ ५.१०३.१५ ॥
ทิลีป ศังขศีรษะ โชฏิษกะ จากนั้นอปราชิต เการัวยะ ธฤตราษฎร์ กุหุระ และกฤศกะเช่นกัน
5.103.16
विरजा धारणश्चैव सुबाहुर्मुखरो जयः ।
बधिरान्धौ विशुण्डिश्च विरसः सुरसस्तथा ॥ ५.१०३.१६ ॥
วิรชา ธารณะเช่นกัน สุพาหุ มุขระ ชยะ คนหูหนวกและคนตาบอด วิศุณฑิ วิรสะ และสุรสะเช่นกัน
5.103.17
एते चान्ये च बहवः कश्यपस्यात्मजाः स्मृताः ।
मातले पश्य यद्यत्र कश्चित्ते रोचते वरः ॥ ५.१०३.१७ ॥
เหล่านี้และอื่นๆ อีกมากมาย ได้รับการจดจำว่าเป็นบุตรของกัศยปะ มาตลิเอ๋ย จงดูที่นี่เถิด ผู้ใดในหมู่นี้เป็นที่พอพระทัยของท่าน จงเลือกเถิด
5.103.18
मातलिस्त्वेकमव्यग्रः सततं संनिरीक्ष्य वै ।
पप्रच्छ नारदं तत्र प्रीतिमानिव चाभवत् ॥ ५.१०३.१८ ॥
มาตลิผู้สงบนิ่งได้พิจารณาอยู่โดยตลอด แล้วจึงถามนารทะที่นั่น และดูเหมือนจะมีความพอใจ
5.103.19
स्थितो य एष पुरतः कौरव्यस्यार्यकस्य तु ।
द्युतिमान्दर्शनीयश्च कस्यैष कुलनन्दनः ॥ ५.१०३.१९ ॥
ผู้ที่ยืนอยู่ข้างหน้าปู่อารยกะของเการวยะนี้ มีรัศมีและงดงามน่าชม เป็นความปีติแห่งตระกูลใดกัน
5.103.20
कः पिता जननी चास्य कतमस्यैष भोगिनः ।
वंशस्य कस्यैष महान्केतुभूत इव स्थितः ॥ ५.१०३.२० ॥
บิดาและมารดาของเขาคือใคร เขาเป็นของงูสายใดกัน เขายืนอยู่ดุจธงใหญ่ของเชื้อสายใดกัน
5.103.21
प्रणिधानेन धैर्येण रूपेण वयसा च मे ।
मनः प्रविष्टो देवर्षे गुणकेश्याः पतिर्वरः ॥ ५.१०३.२१ ॥
ข้าแต่เทพฤๅษี ด้วยความตั้งใจมั่น ความอดทน รูปงาม และวัยหนุ่มของเขา ใจของข้าพเจ้าได้เข้าไปยึดเขาไว้แล้ว เขาคือคู่ครองที่เลือกแล้วของกุณเกศี
5.103.22
मातलिं प्रीतमनसं दृष्ट्वा सुमुखदर्शनात् ।
निवेदयामास तदा माहात्म्यं जन्म कर्म च ॥ ५.१०३.२२ ॥
เมื่อมาตลีเห็นสุมุขแล้วมีใจยินดี สุมุขจึงเล่าความยิ่งใหญ่ การเกิด และการกระทำของตนให้ฟัง
5.103.23
ऐरावतकुले जातः सुमुखो नाम नागराट् ।
आर्यकस्य मतः पौत्रो दौहित्रो वामनस्य च ॥ ५.१०३.२३ ॥
สุมุข ราชาแห่งงู เกิดในตระกูลของไอราวตะ ท่านว่าเป็นหลานของอารยกะ และเป็นลูกชายของลูกสาววามนะ
5.103.24
एतस्य हि पिता नागश्चिकुरो नाम मातले ।
नचिराद्वैतनेयेन पञ्चत्वमुपपादितः ॥ ५.१०३.२४ ॥
มาตลี บิดาของเขาเป็นงูชื่อจิกุระ ซึ่งไม่นานมานี้ถูกบุตรของวิตนาทำให้ดับชีพแล้ว
5.103.25
ततोऽब्रवीत्प्रीतमना मातलिर्नारदं वचः ।
एष मे रुचितस्तात जामाता भुजगोत्तमः ॥ ५.१०३.२५ ॥
แล้วมาตลีมีใจยินดี จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่นารทะว่า "ท่านผู้เจริญ งูผู้ประเสริฐนี้ถูกใจข้าพเจ้าให้เป็นลูกเขย"
5.103.26
क्रियतामत्र यत्नो वै प्रीतिमानस्म्यनेन वै ।
अस्मै नागाय वै दातुं प्रियां दुहितरं मुने ॥ ५.१०३.२६ ॥
"ขอท่านโปรดพยายามในเรื่องนี้เถิด ข้าพเจ้ายินดีนักที่จะยกลูกสาวที่รักให้แก่งูตนนี้ ข้าแต่มุนี"