Mahābhārata · Adhyāya 5.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.103.1
इयं भोगवती नाम पुरी वासुकिपालिता ।
यादृशी देवराजस्य पुरी वर्याऽमरावती ॥ ५.१०३.१ ॥
Di sini ada kota bernama Bhogavatī, yang dilindungi Vāsuki, seperti kota utama Amarāvatī milik raja para dewa.
5.103.2
एष शेषः स्थितो नागो येनेयं धार्यते सदा ।
तपसा लोकमुख्येन प्रभावसहिता मही ॥ ५.१०३.२ ॥
Naga Śeṣa berdiri di sini, yang dengannya bumi ini selalu ditopang; berkat tapa penguasa dunia, bumi yang berkuasa ini (tetap teguh).
5.103.3
श्वेताचलनिभाकारो दिव्याभरणभूषितः ।
सहस्रं धारयन्मूर्ध्नां ज्वालाजिह्वो महाबलः ॥ ५.१०३.३ ॥
Berwujud seperti gunung putih, dihiasi perhiasan ilahi, menopang seribu kepala, berlidah api, sangat perkasa.
5.103.4
इह नानाविधाकारा नानाविधविभूषणाः ।
सुरसायाः सुता नागा निवसन्ति गतव्यथाः ॥ ५.१०३.४ ॥
Di sini tinggal para naga, putra Surasā, beraneka rupa dan berhias aneka perhiasan, bebas dari derita.
5.103.5
मणिस्वस्तिकचक्राङ्काः कमण्डलुकलक्षणाः ।
सहस्रसंख्या बलिन सर्वे रौद्राः स्वभावतः ॥ ५.१०३.५ ॥
Bertanda permata, svastika dan roda, berciri kendi air, berjumlah seribu, perkasa, semuanya garang menurut kodratnya.
5.103.6
सहस्रशिरसः केचित्केचित्पञ्चशताननाः ।
शतशीर्षास्तथा केचित्केचित्रिशिरसोऽपि च ॥ ५.१०३.६ ॥
Sebagian berkepala seribu, sebagian berwajah lima ratus, demikian pula sebagian berkepala seratus, dan sebagian berkepala tiga.
5.103.7
द्विपञ्चशिरसः केचित्केचित्सप्तसुखास्तथा ।
महाभोगा महाकायाः पर्वताभोगभोगिनः ॥ ५.१०३.७ ॥
Ada yang memiliki sepuluh kepala, ada yang memiliki tujuh tudung. Mereka berbelit besar dan bertubuh raksasa, melingkar pada bentangan seluas gunung-gunung.
5.103.8
बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
नागानामेकवंशानां यथाश्रेष्ठं तु मे श्रुणु ॥ ५.१०३.८ ॥
Di sini ada banyak ribuan, ratusan ribu, dan jutaan ular dari satu garis keturunan. Dengarkanlah dariku menurut urutan keunggulan mereka.
5.103.9
वासुकिस्तक्षकश्चैव कर्कोटकधनञ्जयौ ।
कालीयो नहुषश्चैव कम्बलाश्वतरावुभौ ॥ ५.१०३.९ ॥
Vāsuki dan Takṣaka, Karkoṭaka dan Dhanañjaya, Kāliya dan Nahuṣa, serta Kambala dan Aśvatara keduanya.
5.103.10
बाह्यकुण्डो मणिर्नागस्तथैवापूरणः खगः ।
वामनश्चैलपत्रश्च कुकुरः कुकुणस्तथा ॥ ५.१०३.१० ॥
Bāhyakuṇḍa, ular Maṇi, demikian pula Āpūraṇa, Khaga, Vāmana, Cailapatra, Kukura, dan Kukuṇa.
5.103.11
आर्यको नन्दकश्चैव तथा कलशपोतकौ ।
कैलासकः पिञ्जरको नागश्चैरावतस्तथा ॥ ५.१०३.११ ॥
Āryaka dan Nandaka, demikian pula Kalaśa dan Potaka, Kailāsaka, Piñjaraka, dan ular Airāvata.
5.103.12
सुमनोमुखो दधिमुखः शङ्खो नन्दोपनन्दकौ ।
आप्तः कोटरकश्चैव शिखी निष्ठूरिकस्तथा ॥ ५.१०३.१२ ॥
Sumanomukha, Dadhimukha, Śaṅkha, Nanda dan Upananda, Āpta, Koṭaraka, Śikhī, dan Niṣṭhūrika.
5.103.13
तित्तिरिर्हस्तिभद्रश्च कुमुदो माल्यपिण्डकः ।
द्वौ पद्मौ पुण्डरीकश्च पुष्पो मुद्गरपर्णकः ॥ ५.१०३.१३ ॥
Tittiri, Hastibhadra, Kumuda, Mālyapiṇḍaka, kedua Padma, Puṇḍarīka, Puṣpa dan Mudgaraparṇaka.
5.103.14
करवीरः पीठरकः संवृत्तो वृत्त एव च ।
पिण्डारो बिल्वपत्रश्च मूषिकादः शिरीषकः ॥ ५.१०३.१४ ॥
Karavīra, Pīṭharaka, Saṃvṛtta dan Vṛtta, Piṇḍāra, Bilvapatra, Mūṣikāda dan Śirīṣaka.
5.103.15
दिलीपः शङ्खशीर्षश्च ज्योतिष्कोऽथापराजितः ।
कौरव्यो धृतराष्ट्रश्च कुहुरः कृशकस्तथा ॥ ५.१०३.१५ ॥
Dilīpa, Śaṅkhaśīrṣa, Jyotiṣka, kemudian Aparājita, Kauravya, Dhṛtarāṣṭra, Kuhura dan demikian pula Kṛśaka.
5.103.16
विरजा धारणश्चैव सुबाहुर्मुखरो जयः ।
बधिरान्धौ विशुण्डिश्च विरसः सुरसस्तथा ॥ ५.१०३.१६ ॥
Virajā, Dhāraṇa, Subāhu, Mukhara, Jaya, si tuli dan si buta, Viśuṇḍi, Virasa dan demikian pula Surasa.
5.103.17
एते चान्ये च बहवः कश्यपस्यात्मजाः स्मृताः ।
मातले पश्य यद्यत्र कश्चित्ते रोचते वरः ॥ ५.१०३.१७ ॥
Mereka ini dan banyak lainnya dikenang sebagai putra-putra Kaśyapa. Mātali, lihatlah di sini, mana calon mempelai yang berkenan bagimu.
5.103.18
मातलिस्त्वेकमव्यग्रः सततं संनिरीक्ष्य वै ।
पप्रच्छ नारदं तत्र प्रीतिमानिव चाभवत् ॥ ५.१०३.१८ ॥
Mātali, dengan tenang dan terus mengamati, memilih seorang, lalu bertanya kepada Nārada di sana dan tampak bersuka hati.
5.103.19
स्थितो य एष पुरतः कौरव्यस्यार्यकस्य तु ।
द्युतिमान्दर्शनीयश्च कस्यैष कुलनन्दनः ॥ ५.१०३.१९ ॥
Siapakah dia, yang berdiri di hadapan kakek Kaurava Āryaka, bercahaya dan tampan, kebanggaan keluarga siapakah ia?
5.103.20
कः पिता जननी चास्य कतमस्यैष भोगिनः ।
वंशस्य कस्यैष महान्केतुभूत इव स्थितः ॥ ५.१०३.२० ॥
Siapakah ayah dan ibunya? Dari garis naga manakah ia? Garis keturunan siapakah yang ia tegakkan bagaikan panji agung?
5.103.21
प्रणिधानेन धैर्येण रूपेण वयसा च मे ।
मनः प्रविष्टो देवर्षे गुणकेश्याः पतिर्वरः ॥ ५.१०३.२१ ॥
Wahai resi dewa, dengan kesungguhan, keteguhan, ketampanan dan masa mudanya, pikiranku telah tertambat padanya; dialah suami pilihan Guṇakeśī.
5.103.22
मातलिं प्रीतमनसं दृष्ट्वा सुमुखदर्शनात् ।
निवेदयामास तदा माहात्म्यं जन्म कर्म च ॥ ५.१०३.२२ ॥
Melihat Sumukha, Mātali yang hatinya gembira lalu diceritakan oleh Kaṇva tentang kemuliaan, kelahiran dan perbuatannya.
5.103.23
ऐरावतकुले जातः सुमुखो नाम नागराट् ।
आर्यकस्य मतः पौत्रो दौहित्रो वामनस्य च ॥ ५.१०३.२३ ॥
Sumukha, raja ular yang lahir dalam garis Airāvata, dianggap sebagai cucu Āryaka dan anak dari putri Vāmana.
5.103.24
एतस्य हि पिता नागश्चिकुरो नाम मातले ।
नचिराद्वैतनेयेन पञ्चत्वमुपपादितः ॥ ५.१०३.२४ ॥
Wahai Mātali, ayahnya bernama Cikura, seekor naga, yang tidak lama lalu dibuat tewas oleh putra Vitanā.
5.103.25
ततोऽब्रवीत्प्रीतमना मातलिर्नारदं वचः ।
एष मे रुचितस्तात जामाता भुजगोत्तमः ॥ ५.१०३.२५ ॥
Lalu Mātali dengan hati senang berkata kepada Nārada: "Wahai tuan, naga terbaik ini berkenan bagiku sebagai menantu."
5.103.26
क्रियतामत्र यत्नो वै प्रीतिमानस्म्यनेन वै ।
अस्मै नागाय वै दातुं प्रियां दुहितरं मुने ॥ ५.१०३.२६ ॥
"Wahai resi, usahakanlah hal ini; sungguh aku bersuka hati memberikan putri kesayanganku kepada naga ini."