মহাভারত · অধ্যায় 5.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.11.1
ऋषयोऽथाब्रुवन्सर्वे देवाश्च त्रिदिवेश्वराः ।
अयं वै नहुपः श्रीमान्देवराज्येऽभिषिच्यताम् ॥ ५.११.१ ॥
তখন ঋষিগণ এবং ত্রিদিবের অধীশ্বর সকল দেবতা বললেন, "এই শ্রীমান নহুষ দেবরাজ্যে অভিষিক্ত হোন।"
5.11.2
तेजस्वी च यशस्वी च धार्मिकश्चैव नित्यदा ।
ते गत्वा त्वब्रुवन्सर्वे राजा नो भव पार्थिव ॥ ५.११.२ ॥
তিনি তেজস্বী, যশস্বী এবং সর্বদা ধার্মিক। তাঁরা সকলে তাঁর কাছে গিয়ে বললেন, "হে পার্থিব, আপনি আমাদের রাজা হোন।"
5.11.3
स तानुवाच नहुषो देवानृपिगणांस्तथा ।
पितृभिः सहितान्राजन्परिप्सन्हितमात्मनः ॥ ५.११.३ ॥
তখন নহুষ সেই দেবতাদের, ঋষিগণের এবং পিতৃগণের সহিত উপস্থিত সকলকে বললেন — হে রাজন্, নিজের হিত অন্বেষণ করে।
5.11.4
दुर्बलोऽहं न मे शक्तिर्भवतां परिपालने ।
बलवाञ्ज्ञायतां कश्चिद्बलं शक्रे हि नित्यदा ॥ ५.११.४ ॥
"আমি দুর্বল, আপনাদের রক্ষা করার শক্তি আমার নেই। কোনো বলবানকে খোঁজা হোক, কারণ শক্তি তো সর্বদা ইন্দ্রেই থাকে।"
5.11.5
तमब्रुवन्पुनः सर्वे देवा ऋषिपुरोगमाः ।
अस्माकं तपसा युक्तः पाहि राज्यं त्रिविष्टपे ॥ ५.११.५ ॥
তখন ঋষিদের পুরোভাগে রেখে সকল দেবতা তাঁকে আবার বললেন, "তুমি আমাদের তপস্যায় যুক্ত; ত্রিবিষ্টপের রাজ্য রক্ষা করো।"
5.11.6
परस्परभयं घोरमस्माकं हि न संशयः ।
अभिषिच्यस्व राजेन्द्र भव राजा त्रिविष्टपे ॥ ५.११.६ ॥
"আমাদের মধ্যে পরস্পর ভয় ঘোর, এতে কোনো সন্দেহ নেই। হে রাজেন্দ্র, অভিষিক্ত হয়ে ত্রিবিষ্টপের রাজা হও।"
5.11.7
देवदानवयक्षाणामृषीणां रक्षसां तथा ।
पितृगन्धर्वभूतानां चक्षुर्विषयवर्तिनाम्। ॥ ५.११.७ ॥
দেবতা, দানব, যক্ষ, ঋষি, রাক্ষস এবং পিতৃ, গন্ধর্ব, ভূতগণের—যাঁরা দৃষ্টির সীমায় বাস করেন।
5.11.8
तेज आदास्यसे पश्यन्बलवांश्च भविष्यसि ।
धर्मं पुरस्कृत्य सदा सरवलोकाधिपो भव ॥ ५.११.८ ॥
তুমি তেজ লাভ করবে; দেখতে দেখতে বলবান হবে। সর্বদা ধর্মকে সামনে রেখে সর্বলোকের অধিপতি হও।
5.11.9
ब्रह्मर्षीश्चापि देवांश्च गोपायस्व त्रिविष्टपे ।
अभिषिक्तः स राजेन्द्र ततो राजा त्रिविष्टपे ॥ ५.११.९ ॥
ব্রহ্মর্ষি ও দেবতাদেরও স্বর্গে রক্ষা কর। হে রাজেন্দ্র, অভিষিক্ত হয়ে তখন স্বর্গে রাজা হবে।
5.11.10
धर्मं पुरस्कृत्य तदा सर्वलोकाधिपोऽभवत् ।
सुदुर्लभं वरं लब्ध्वा प्राप्य राज्यं त्रिविष्टपे ॥ ५.११.१० ॥
ধর্মকে সামনে রেখে সে তখন সর্বলোকের অধিপতি হল। অতি দুর্লভ বর লাভ করে, স্বর্গে রাজ্য লাভ করে।
5.11.11
धर्मात्मा सततं भूत्वा कामात्मा समपद्यत ।
देवोद्यानेषु सर्वेषु नन्दनोपवनेषु च ॥ ५.११.११ ॥
সর্বদা ধর্মাত্মা থেকেও সে কামাত্মা হয়ে গেল। দেবোদ্যানে ও নন্দন উপবনে সকলের মধ্যে।
5.11.12
कैलासे हिमवत्पृष्ठे मन्दरे श्वेतपर्वते ।
सह्ये महेन्द्रे मलये समुद्रेषु सरित्सु च ॥ ५.११.१२ ॥
কৈলাসে, হিমালয়ের পৃষ্ঠে, মন্দরে, শ্বেত পর্বতে, সহ্যে, মহেন্দ্রে, মলয়ে, সমুদ্রে ও নদীতে।
5.11.13
अप्सरोभिः परिवृतो देवकन्यासमावृतः ।
नहुषो देवराजोऽथ क्रीडन्बहुविधं तदा ॥ ५.११.१३ ॥
অপ্সরাদের দ্বারা পরিবেষ্টিত, দেবকন্যাদের দ্বারা আবৃত দেবরাজ নহুষ তখন নানাভাবে ক্রীড়া করছিলেন।
5.11.14
श्रृण्वन्दिव्या बहुविधाः कथाः श्रुतिमनोहराः ।
वादित्राणि च सर्वाणि गीतं च मधुरस्वनम् ॥ ५.११.१४ ॥
বহুবিধ দিব্য, শ্রুতিমধুর কাহিনি শুনে এবং সমস্ত বাদ্য ও মধুর স্বরের গীত শুনে (তিনি আনন্দিত ছিলেন)।
5.11.15
विश्वावसुर्नारदश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
ऋतवः षट्च देवेन्द्रं मूर्तिमन्त उपस्थिताः ॥ ५.११.१५ ॥
বিশ্বাবসু ও নারদ, গন্ধর্ব ও অপ্সরাদের দল, এবং ছয় ঋতু মূর্তিমান হয়ে দেবেন্দ্রের সমীপে উপস্থিত ছিল।
5.11.16
मारुतः सुरभिर्वाति मनोज्ञः सत्वशीतलः ।
एवं विक्रीडतस्तस्य नहुषस्य दुरात्मनः ॥ ५.११.१६ ॥
সুগন্ধি, মনোরম, শীতল মারুত বইছিল। এইভাবে সেই দুরাত্মা নহুষ ক্রীড়া করছিলেন।
5.11.17
संप्राप्ता दर्शनं देवी शक्रस्य महिषी प्रिया ।
स तां संदृश्य दुष्टात्मा प्राह सर्वान्सभासदः ॥ ५.११.१७ ॥
শক্রের প্রিয় মহিষী দেবী উপস্থিত হলেন। তাঁকে দেখে দুষ্টাত্মা সভাসদদের বললেন।
5.11.18
इन्द्रस्य महिषी देवी कस्मान्मां नोपतिष्ठति ।
अहमिन्द्रोऽस्मि देवानां लोकानां च तथेश्वरः ॥ ५.११.१८ ॥
ইন্দ্রের মহিষী দেবী কেন আমার সেবায় উপস্থিত হন না? আমি ইন্দ্র; দেবতা ও লোকসমূহেরও আমি ঈশ্বর।
5.11.19
आगच्छतु शची मह्यं क्षिप्रमद्य निवेशनम् ।
तच्छ्रुत्वा दुर्मना देवी बृहस्पतिमुवाच ह ॥ ५.११.१९ ॥
"শচী আজ শীঘ্র আমার আবাসে আসুক।" এ কথা শুনে বিষণ্ণমনা দেবী বৃহস্পতিকে বললেন।
5.11.20
रक्ष मां नहुषाद्ब्रह्मंस्त्वामस्मि शरणं गता ।
सर्वलक्षणसंपन्नां ब्रह्मंस्त्वं मां प्रभाषसे ॥ ५.११.२० ॥
"হে ব্রাহ্মণ, নহুষের হাত থেকে আমাকে রক্ষা করুন; আমি আপনার শরণাপন্ন হয়েছি।" "হে ব্রাহ্মণ, আপনি আমাকে সর্বলক্ষণসম্পন্না বলছেন।"
5.11.21
देवराजस्य दयितामत्यन्तं सुखभागिनीम् ।
अवैधव्येन युक्तां चाप्येकपत्नीं पतिव्रदाम् ॥ ५.११.२१ ॥
দেবরাজের অত্যন্ত প্রিয়া, সুখের ভাগিনী, অবৈধব্যযুক্তা, একপত্নী ও পতিব্রতা।
5.11.22
उक्तवानसि मां पूर्वमृतां तां कुरु वै गिरम् ।
नोक्तपूर्वं च भगवन्मृषा ते किंचिदीश्वर ॥ ५.११.२२ ॥
"আপনি আগে আমাকে বলেছিলেন; সেই বাক্য সত্য করুন।" "হে ভগবন্, হে ঈশ্বর, আপনি পূর্বে কখনও কিছু মিথ্যা বলেননি।"
5.11.23
तस्मादेतद्भवेत्सत्यं त्वयोक्तं द्विजसत्तम ।
बृहस्पतिरथोवाच इन्द्राणीं भयमोहिताम् ॥ ५.११.२३ ॥
অতএব, হে দ্বিজশ্রেষ্ঠ, আপনার বলা কথা সত্য হোক। তখন বৃহস্পতি ভয়ে বিভ্রান্তা ইন্দ্রাণীকে বললেন।
5.11.24
यदुक्तासि मया देवि सत्यं तद्भविता ध्रुवम् ।
द्रक्ष्यसे देवराजं तमिन्द्रं शीघ्रमिहागतम् ॥ ५.११.२४ ॥
হে দেবী, আমি যা বলেছি তা নিশ্চয়ই সত্য হবে; তুমি শীঘ্রই এখানে আগত সেই দেবরাজ ইন্দ্রকে দেখবে।
5.11.25
न भेतव्यं च नहुषात्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।
समानयिष्ये शक्रेण नचिराद्भवतीमहम् ॥ ५.११.२५ ॥
নহুষকে ভয় করো না; এ কথা সত্যই তোমাকে বলছি। অচিরেই আমি তোমাকে শক্রের (ইন্দ্রের) সঙ্গে মিলিত করব।
5.11.26
अथ शुश्राव नहुष इन्द्राणीं शरणीं गताम् ।
बृहस्पतेरङ्गिरसश्रुक्रोध स नृपस्तदा ॥ ५.११.२६ ॥
তখন নহুষ শুনলেন যে ইন্দ্রাণী আঙ্গিরস বৃহস্পতির শরণ নিয়েছেন; সেই রাজা তখন ক্রুদ্ধ হলেন।