ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.110.1
इयं दिग्दियिता राज्ञो वरुणस्य तु गोपतेः ।
सदा सलिलराजस्य प्रतिष्ठा चादिरेव च ॥ ५.११०.१ ॥
ಈ ದಿಕ್ಕು ರಾಜ ವರುಣನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು; ಅವನು ಗೋಪತಿ ಮತ್ತು ಜಲರಾಜ. ಇಲ್ಲಿ ಅವನ ಆಸನವೂ ಪರ್ವತವೂ ಇವೆ.
5.110.2
अत्र पश्चादहः सूर्यो विसर्जयति गाः स्वयम् ।
पश्चिमेत्यभिविख्याता दिगियं द्विजसत्तम ॥ ५.११०.२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ತಾನೇ ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಸಂಕೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಈ ದಿಕ್ಕು ಪಶ್ಚಿಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
5.110.3
यादसामत्र राज्येन सलिलस्य च गुप्तये ।
कश्यपो भगवान्देवो वरुणं स्माभ्यषेचयत् ॥ ५.११०.३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಜಲಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜಲವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪೂಜ್ಯ ದೇವ ಕಶ್ಯಪನು ವರುಣನನ್ನು ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.
5.110.4
अत्र पीत्वा समस्तान्वै वरुणस्य रसांस्तु षट् ।
जायते तरुणः सोमः शुक्लस्यादौ तमिस्रहा ॥ ५.११०.४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ವರುಣನ ಆರು ರಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕುಡಿದು, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲನ್ನು ಕಳೆಯುವ ತರುಣ ಚಂದ್ರ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
5.110.5
अत्र पञ्चात्कृता दैत्या वायुना संयतास्तदा ।
निश्चसन्तो महावातैरर्दिताः सुषुपुर्द्विज ॥ ५.११०.५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಐದನೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ದೈತ್ಯರು ಆಗ ವಾಯುವಿನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತರಾದರು; ಮಹಾವಾಯುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಡುತ್ತ ನಿದ್ರಿಸಿದರು, ದ್ವಿಜನೇ.
5.110.6
अत्र सूर्यं प्रणयिनं प्रतिगृह्णाति पर्वतः ।
अस्तो नाम यतः सन्ध्या पश्चिमा प्रतिसर्यति ॥ ५.११०.६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪರ್ವತವು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಅಸ್ತ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಂಧ್ಯೆ ಮತ್ತೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
5.110.7
अतो रात्रिश्च निद्रा च निर्गता दिवसक्षये ।
जायते जीवलोकस्य हर्तुमर्धमिवायुषः ॥ ५.११०.७ ॥
ಇಲ್ಲಿಂದ ಹಗಲು ಮುಗಿಯುವಾಗ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ; ಜೀವಲೋಕದ ಆಯುಷ್ಯದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲೆಂಬಂತೆ.
5.110.8
अत्र देवीं दितिं सुप्तामात्मप्रसवधारिणीम् ।
विगर्भामकरोच्छक्रो यत्र जातो मरुद्गणः ॥ ५.११०.८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೇವಿ ದಿತಿಯನ್ನು — ತನ್ನ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದವಳನ್ನು — ಇಂದ್ರನು ಗರ್ಭರಹಿತಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಇಲ್ಲಿಯೇ ಮರುದ್ಗಣಗಳು ಜನಿಸಿದವು.
5.110.9
अत्र मूलं हिमवतो मन्दरं याति शाश्वतम् ।
अपि वर्षसहस्रेण न चास्यान्तोऽधिगम्यते ॥ ५.११०.९ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಮೂಲವು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮಂದರದವರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಅದರ ಅಂತ್ಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
5.110.10
अत्र काञ्चनशैलस्य काञ्चनाम्बुरुहस्य च ।
उदधेस्तीरमासाद्य सुरभिः क्षरते पयः ॥ ५.११०.१० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಕಮಲದ ಬಳಿ, ಸಮುದ್ರ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಸುರಭಿ ಹಾಲು ಸುರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
5.110.11
अत्र मध्ये समुद्रस्य कबन्धः प्रतिदृश्यते ।
स्वर्भानोः सूर्यकल्पस्य सोमसूर्यौ जिघांसतः ॥ ५.११०.११ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಬಂಧ (ತಲೆಯಿಲ್ಲದ ದೇಹ) ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ — ಸೂರ್ಯನಂತಿರುವ ಸ್ವರ್ಭಾನುವಿನದು; ಅದು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ.
5.110.12
सुवर्णशिरसोऽप्यत्र हरिरोम्णः प्रगायतः ।
अदृश्यस्याप्रमेयस्य श्रूयते विपुलो ध्वनिः ॥ ५.११०.१२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ತಲೆ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ರೋಮವುಳ್ಳ — ಹಾಡುತ್ತಿರುವ, ಕಾಣದ, ಅಪ್ರಮೇಯನ — ಮಹಾ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
5.110.13
अत्र ध्वजवती नाम कुमारी हरिमेधसः ।
आकाशे तिष्ठतिष्ठेति तस्थौ सूर्यस्य शासनात् ॥ ५.११०.१३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಹರಿಮೇಧಸನ ಧ್ವಜವತಿ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ ಇದ್ದಾಳೆ; ಸೂರ್ಯನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ "ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಳು.
5.110.14
अत्र वायुस्तथा वह्निरापः खं चापि गालव ।
आह्निकं चैव नैशं च दुःखं स्पर्शं विमुञ्चति ॥ ५.११०.१४ ॥
ಗಾಲವ, ಇಲ್ಲಿ ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ, ಆಕಾಶವೂ ಇವೆ; ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ದುಃಖ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
5.110.15
अतःप्रभृति सूर्यस्य तिर्यगावर्तते गतिः ।
अत्र ज्योतींषि सर्वाणि विशन्त्यादित्यमण्डलम् ॥ ५.११०.१५ ॥
ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಸೂರ್ಯನ ಗತಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಆದಿತ್ಯಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
5.110.16
अष्टाविंशतिरात्रं च क्रम्य सह भानुना ।
निष्पतन्ति पुनः सूर्यात्सोमसंयोगयोगतः ॥ ५.११०.१६ ॥
ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ರಾತ್ರಿಗಳು ಸೂರ್ಯನೊಡನೆ ಸಾಗಿ, ಚಂದ್ರನ ಸಂಯೋಗದ ಯೋಗದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.
5.110.17
अत्र नित्यं स्रवन्तीनां प्रभवः सागरोदयः ।
अत्र लोकत्रयस्यापस्तिष्ठन्ति वरुणालये ॥ ५.११०.१७ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನದಿಗಳ ನಿತ್ಯ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಸಾಗರದ ಉದಯವಿದೆ; ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ನೀರುಗಳು ವರುಣನ ಆಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ.
5.110.18
अत्र पन्नगराजस्याप्यनन्तस्य निवेशनम् ।
अनादिनिधनस्यात्र विष्णोः स्थानमनुत्तमम् ॥ ५.११०.१८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜ ಅನಂತನ ನಿವಾಸವೂ ಇದೆ; ಆದಿ-ಅಂತವಿಲ್ಲದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ.
5.110.19
अत्रानलसखस्यापि पवनस्य निवेशनम् ।
महर्षेः कश्यपस्यात्र मारीचस्य निवेशनम् ॥ ५.११०.१९ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯ ಮಿತ್ರನಾದ ವಾಯುವಿನ ನಿವಾಸವೂ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ಕಶ್ಯಪನ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಮರೀಚಿಯ ನಿವಾಸ ಇದೆ.
5.110.20
एष ते पश्चिमो मार्गो दिग्द्वारेण प्रकीर्तितः ।
ब्रूहि गालव गच्छावो बुद्धिः का द्विजसत्तम ॥ ५.११०.२० ॥
ಇದೇ ನಿನಗಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಾರ್ಗ; ದಿಕ್ಕಿನ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಗಾಲವ, ಹೇಳು; ನಾವು ಹೋಗೋಣ. ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ನಿಶ್ಚಯವೇನು?