મહાભારત · અધ્યાય 5.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.112.1
गरुत्मन्भुजगेन्द्रारे सुपर्ण विनतात्मज ।
नय मां तार्क्ष्य पूर्वेण यत्र धर्मस्य चक्षुषी ॥ ५.११२.१ ॥
હે ગરુડ, નાગરાજના શત્રુ, સુપર્ણ, વિનતાના પુત્ર! ધર્મની બે આંખો જ્યાં છે તે પૂર્વ દિશા તરફ મને લઈ જા.
5.112.2
पूर्वमेतां दिशं गच्छ या पूर्वं परिकीर्तिता ।
देवतानां हि सान्निध्यमत्र कीर्तितवानसि ॥ ५.११२.२ ॥
પહેલાં જેનું વર્ણન થયું છે એ આ દિશા તરફ જા. અહીં દેવોની સન્નિધિ છે એમ તેં જ કહ્યું છે.
5.112.3
अत्र सत्यं च धर्मश्च त्वया सम्यक्प्रकीर्तितः ।
इच्छेयं तु समागन्तुं समस्तैर्दैवतैरहम्।
भूयश्च तान्सुरान्द्रष्टुमिच्छेयमरुणानुज ॥ ५.११२.३ ॥
અહીં તેં સત્ય અને ધર્મ સારી રીતે વર્ણવ્યાં છે. હું સર્વ દેવોને મળવા ઇચ્છું છું; એ દેવોને ફરી જોવાની ઇચ્છા રાખું છું, હે અરુણના નાના ભાઈ.
5.112.4
तमाह विनतासूनुरारोहस्वेति वै द्विजम् ।
आरुरोहाथ स मुनिर्गरुडं गालवस्तदा ॥ ५.११२.४ ॥
વિનતાના પુત્રે તે દ્વિજને કહ્યું, 'ચઢી જા.' ત્યારે તે મુનિ ગાલવ ગરુડ ઉપર ચઢ્યા.
5.112.5
क्रममाणस्य ते रूपं दृश्यते पन्नगाशन ।
भास्करस्येव पूर्वाह्णे सहस्रांशोर्विवस्वतः ॥ ५.११२.५ ॥
હે સર્પભક્ષક, આગળ ધસતાં તારું રૂપ પૂર્વાહ્ણે સહસ્રકિરણ વિવસ્વાન સૂર્યના જેવું દેખાય છે.
5.112.6
पक्षवातप्रणुन्नानां वृक्षाणामनुगामिनाम् ।
प्रस्थितानामिव समं पश्यामीह गतिं खग ॥ ५.११२.६ ॥
હે ખગ, પાંખોના પવનથી ઝૂલતાં અને પાછળ દોડતાં વૃક્ષોની જેમ, અહીં હું તારી ગતિ જોઉં છું.
5.112.7
ससागरवनामुर्वी सशैलवनकाननाम् ।
आकर्षन्निव चाभासि पक्षवातेन खेचर ॥ ५.११२.७ ॥
સાગર, વન, પર્વત અને કાનનો સહિતની પૃથ્વીને જાણે ખેંચતો હોય તેમ, પાંખોના પવનથી તું દેખાતો હતો, હે ખેચર.
5.112.8
समीननागनक्रं च खमिवारोप्यते जलम् ।
वायुना चैव महता पक्षवातेन चानिशम् ॥ ५.११२.८ ॥
માછલી, નાગ અને મગરો સહિતનું જળ જાણે આકાશમાં ઊંચકાતું હોય તેમ — મહાન પવનથી અને સતત પાંખોના પવનથી.
5.112.9
तुल्यरूपाननान्मत्स्यांस्तथा तिमितिमिङ्गिलान् ।
नागाश्वनरवक्रांश्च पश्याम्युन्मथितानिव ॥ ५.११२.९ ॥
સમાન રૂપ અને મુખવાળી માછલીઓ, તિમિ અને તિમિંગિલો, તથા નાગ, અશ્વ અને નરના મુખવાળા જીવો — મથાતા હોય તેમ હું જોઉં છું.
5.112.10
महार्णवस्य च रवैः श्रोत्रे मे बधिरे कृते ।
न श्रृणोमि न पश्यामि नात्मनो वेद्मि कारणम् ॥ ५.११२.१० ॥
મહાસાગરના ગર્જનોથી મારા કાન બહેરા થઈ ગયા છે. હું સાંભળતો નથી, જોતો નથી, અને મારી આ સ્થિતિનું કારણ પણ જાણતો નથી.
5.112.11
शनैः स तु भवात्यातु ब्रह्मवध्यामनुस्मरन् ।
न दृश्यते रविस्तात न दिशो न च खं खग ॥ ५.११२.११ ॥
ધીરે ધીરે તે બ્રહ્મહત્યાનું સ્મરણ કરતો… હે તાત, સૂર્ય દેખાતો નથી, દિશાઓ નથી, આકાશ પણ નથી, હે ખગ.
5.112.12
तम एव तु पश्यामि शरीरं ते न लक्षये ।
मणी व जात्यौ पश्यामि चक्षुषी तेऽहमण्डज ॥ ५.११२.१२ ॥
મને માત્ર અંધકાર દેખાય છે; તારું શરીર મને સમજાતું નથી. હે અંડજ, તારી આંખો મને દેખાય છે — જાણે બે ઉત્તમ મણિ.
5.112.13
शरीरं तु न पश्यामि तव चैवात्मनश्च ह ।
पदेपदे तु पश्यामि शरीरादग्निमुत्थितम् ॥ ५.११२.१३ ॥
હું તારું શરીર નથી જોતો, મારું પણ નથી જોતો. પગલે પગલે તારા શરીરમાંથી ઊઠતો અગ્નિ જ હું જોઉં છું.
5.112.14
स मे निर्वाप्य सहसा चक्षुषी शाम्यते पुनः ।
तन्नियच्छ महावेगं गमने विनतात्मज ॥ ५.११२.१४ ॥
તે મારી આંખોની આગ અચાનક ઓલવીને ફરી શાંત કરે છે. હે વિનતાપુત્ર, આ મહાવેગને રોકો.
5.112.15
न मे प्रयोजनं किंचिद्गमने पन्नगाशन ।
संनिवर्त महाभाग न वेगं विषहामि ते ॥ ५.११२.१५ ॥
હે સર્પભક્ષી, આ યાત્રાથી મારો કોઈ હેતુ નથી. હે મહાભાગ, પાછો ફર. તારો વેગ હું સહન કરી શકતો નથી.
5.112.16
गुरवे संश्रुतानीह शतान्यष्टौ हि वाजिनाम् ।
एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां चन्द्रवर्चसाम् ॥ ५.११२.१६ ॥
અહીં ગુરુને મેં આઠસો ઘોડા આપવાનું વચન આપ્યું છે — એક બાજુ કાળા કાનવાળા, ચંદ્ર જેવા ઉજ્જવળ ઘોડા.
5.112.17
तेषां चैवापवर्गाय मार्गं पश्यामि नाण्डज ।
ततोऽयं जीवितत्यागे दृष्टो मार्गोमयाऽऽत्मनः ॥ ५.११२.१७ ॥
હે અંડજ, તે પૂર્ણ કરવાનો કોઈ માર્ગ મને દેખાતો નથી. ત્યારે મેં મારા પ્રાણ ત્યજવાનો જ માર્ગ જોયો.
5.112.18
नैव मेऽस्ति धनं किंचिन्न धनेनान्वितः सुहृत् ।
न चार्थेनापि महता शक्यमेतद्व्यपोहितुम् ॥ ५.११२.१८ ॥
મારી પાસે કોઈ ધન નથી; મારો મિત્ર પણ ધનવાન નથી. મોટા ધનથી પણ આ દૂર કરવું શક્ય નથી.
5.112.19
एवं बहु च दीनं च ब्रुवाणं गालवं तदा ।
प्रत्युवाच व्रजन्नेव प्रहसन्विनतात्मजः ॥ ५.११२.१९ ॥
આ રીતે ઘણું દીનતાથી બોલતા ગાલવને ત્યારે વિનતાના પુત્રે ચાલતાં ચાલતાં જ હસીને ઉત્તર આપ્યો.
5.112.20
नातिप्रज्ञोऽसि विप्रर्षे योत्मानं त्युक्तुमिच्छसि ।
न चापि कृत्रिमः कालः कालो हि परमेश्वरः ॥ ५.११२.२० ॥
હે વિપ્રર્ષિ, તું બહુ બુદ્ધિમાન નથી, કારણ કે તું પોતાને બાંધીને ત્યાગવા ઇચ્છે છે. કાળ કૃત્રિમ નથી; કાળ જ પરમેશ્વર છે.
5.112.21
किमहं पूर्वमेवेह भवता नाभिचोदितः ।
उपायोऽत्र महानस्ति येनैतदुपपद्यते ॥ ५.११२.२१ ॥
તેં પહેલાં જ અહીં મને કેમ પૂછ્યું નહીં? અહીં એક મોટો ઉપાય છે, જેનાથી આ સિદ્ધ થઈ શકે.
5.112.22
तदेष ऋषभो नाम पर्वतः सागरान्तिके ।
अत्र विश्रम्य भुक्त्वा च निवर्तिष्याव गालव ॥ ५.११२.२२ ॥
તો આ સમુદ્રની નજીક ઋષભ નામનો પર્વત છે. અહીં વિશ્રામ કરી અને ભોજન લઈને, હે ગાલવ, આપણે પાછા ફરીશું.