ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.112.1
गरुत्मन्भुजगेन्द्रारे सुपर्ण विनतात्मज ।
नय मां तार्क्ष्य पूर्वेण यत्र धर्मस्य चक्षुषी ॥ ५.११२.१ ॥
ਹੇ ਗਰੁੜ, ਨਾਗਰਾਜ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਸੁਪਰਣ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਉਸ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ।
5.112.2
पूर्वमेतां दिशं गच्छ या पूर्वं परिकीर्तिता ।
देवतानां हि सान्निध्यमत्र कीर्तितवानसि ॥ ५.११२.२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੂੰ ਹੀ ਦੱਸੀ ਹੈ।
5.112.3
अत्र सत्यं च धर्मश्च त्वया सम्यक्प्रकीर्तितः ।
इच्छेयं तु समागन्तुं समस्तैर्दैवतैरहम्।
भूयश्च तान्सुरान्द्रष्टुमिच्छेयमरुणानुज ॥ ५.११२.३ ॥
ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਰੁਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ।
5.112.4
तमाह विनतासूनुरारोहस्वेति वै द्विजम् ।
आरुरोहाथ स मुनिर्गरुडं गालवस्तदा ॥ ५.११२.४ ॥
ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਚੜ੍ਹ ਜਾ।' ਤਦ ਉਹ ਮੁਨੀ ਗਾਲਵ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
5.112.5
क्रममाणस्य ते रूपं दृश्यते पन्नगाशन ।
भास्करस्येव पूर्वाह्णे सहस्रांशोर्विवस्वतः ॥ ५.११२.५ ॥
ਹੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਸਹਸ੍ਰਰਸ਼ਮੀ ਵਿਵਸਵਾਨ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
5.112.6
पक्षवातप्रणुन्नानां वृक्षाणामनुगामिनाम् ।
प्रस्थितानामिव समं पश्यामीह गतिं खग ॥ ५.११२.६ ॥
ਹੇ ਪੰਛੀ, ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ, ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗਤੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
5.112.7
ससागरवनामुर्वी सशैलवनकाननाम् ।
आकर्षन्निव चाभासि पक्षवातेन खेचर ॥ ५.११२.७ ॥
ਸਾਗਰ, ਬਨ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਕਾਨਣਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਖੇਚਰ।
5.112.8
समीननागनक्रं च खमिवारोप्यते जलम् ।
वायुना चैव महता पक्षवातेन चानिशम् ॥ ५.११२.८ ॥
ਮੱਛੀਆਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਣੀ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ — ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ।
5.112.9
तुल्यरूपाननान्मत्स्यांस्तथा तिमितिमिङ्गिलान् ।
नागाश्वनरवक्रांश्च पश्याम्युन्मथितानिव ॥ ५.११२.९ ॥
ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਤਿਮੀ ਤੇ ਤਿਮਿੰਗਲ, ਅਤੇ ਨਾਗ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ — ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਥੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
5.112.10
महार्णवस्य च रवैः श्रोत्रे मे बधिरे कृते ।
न श्रृणोमि न पश्यामि नात्मनो वेद्मि कारणम् ॥ ५.११२.१० ॥
ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਬੋਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਨਾ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
5.112.11
शनैः स तु भवात्यातु ब्रह्मवध्यामनुस्मरन् ।
न दृश्यते रविस्तात न दिशो न च खं खग ॥ ५.११२.११ ॥
ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ… ਹੇ ਤਾਤ, ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਨਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਾ ਅਕਾਸ਼, ਹੇ ਖਗ।
5.112.12
तम एव तु पश्यामि शरीरं ते न लक्षये ।
मणी व जात्यौ पश्यामि चक्षुषी तेऽहमण्डज ॥ ५.११२.१२ ॥
ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਹੇ ਅੰਡਜ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ — ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਉੱਤਮ ਮਣਕੇ।
5.112.13
शरीरं तु न पश्यामि तव चैवात्मनश्च ह ।
पदेपदे तु पश्यामि शरीरादग्निमुत्थितम् ॥ ५.११२.१३ ॥
ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣਾ। ਕਦਮ ਕਦਮ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉੱਠਦੀ ਅੱਗ ਹੀ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
5.112.14
स मे निर्वाप्य सहसा चक्षुषी शाम्यते पुनः ।
तन्नियच्छ महावेगं गमने विनतात्मज ॥ ५.११२.१४ ॥
ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਅਚਾਨਕ ਬੁਝਾ ਕੇ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਮਹਾਵੇਗ ਨੂੰ ਰੋਕ।
5.112.15
न मे प्रयोजनं किंचिद्गमने पन्नगाशन ।
संनिवर्त महाभाग न वेगं विषहामि ते ॥ ५.११२.१५ ॥
ਹੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਮੁੜ ਜਾ। ਤੇਰਾ ਵੇਗ ਮੈਂ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
5.112.16
गुरवे संश्रुतानीह शतान्यष्टौ हि वाजिनाम् ।
एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां चन्द्रवर्चसाम् ॥ ५.११२.१६ ॥
ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅੱਠ ਸੌ ਘੋੜੇ ਦੇਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ — ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਾਲੇ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ।
5.112.17
तेषां चैवापवर्गाय मार्गं पश्यामि नाण्डज ।
ततोऽयं जीवितत्यागे दृष्टो मार्गोमयाऽऽत्मनः ॥ ५.११२.१७ ॥
ਹੇ ਅੰਡਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਤਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਹੀ ਰਾਹ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
5.112.18
नैव मेऽस्ति धनं किंचिन्न धनेनान्वितः सुहृत् ।
न चार्थेनापि महता शक्यमेतद्व्यपोहितुम् ॥ ५.११२.१८ ॥
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਧਨ ਨਹੀਂ; ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਧਨਵਾਨ ਨਹੀਂ। ਵੱਡੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
5.112.19
एवं बहु च दीनं च ब्रुवाणं गालवं तदा ।
प्रत्युवाच व्रजन्नेव प्रहसन्विनतात्मजः ॥ ५.११२.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਦੀਨਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲ ਰਹੇ ਗਾਲਵ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੁਰਦਿਆਂ ਹੀ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
5.112.20
नातिप्रज्ञोऽसि विप्रर्षे योत्मानं त्युक्तुमिच्छसि ।
न चापि कृत्रिमः कालः कालो हि परमेश्वरः ॥ ५.११२.२० ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਬਹੁਤਾ ਸਿਆਣਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਕਾਲ ਕੋਈ ਬਣਾਵਟੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ; ਕਾਲ ਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
5.112.21
किमहं पूर्वमेवेह भवता नाभिचोदितः ।
उपायोऽत्र महानस्ति येनैतदुपपद्यते ॥ ५.११२.२१ ॥
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ? ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਪਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5.112.22
तदेष ऋषभो नाम पर्वतः सागरान्तिके ।
अत्र विश्रम्य भुक्त्वा च निवर्तिष्याव गालव ॥ ५.११२.२२ ॥
ਤਾਂ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਿਸ਼ਭ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਰਾਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਗਾਲਵ, ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜਾਂਗੇ।