महाभारत · अध्याय 5.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.112.1
गरुत्मन्भुजगेन्द्रारे सुपर्ण विनतात्मज ।
नय मां तार्क्ष्य पूर्वेण यत्र धर्मस्य चक्षुषी ॥ ५.११२.१ ॥
हे गरुडा, नागराजाचा शत्रू, सुपर्णा, विनतेच्या पुत्रा! ज्या पूर्वेकडे धर्माचे दोन डोळे आहेत तिकडे मला घेऊन चल.
5.112.2
पूर्वमेतां दिशं गच्छ या पूर्वं परिकीर्तिता ।
देवतानां हि सान्निध्यमत्र कीर्तितवानसि ॥ ५.११२.२ ॥
प्रथम पूर्वी सांगितलेल्या या दिशेला जा. येथे देवतांचे सान्निध्य आहे हे तूच सांगितले आहेस.
5.112.3
अत्र सत्यं च धर्मश्च त्वया सम्यक्प्रकीर्तितः ।
इच्छेयं तु समागन्तुं समस्तैर्दैवतैरहम्।
भूयश्च तान्सुरान्द्रष्टुमिच्छेयमरुणानुज ॥ ५.११२.३ ॥
येथे तू सत्य आणि धर्म चांगल्या प्रकारे सांगितलेस. सर्व देवांना भेटण्याची माझी इच्छा आहे; त्या देवांना पुन्हा पाहण्याची इच्छा आहे, हे अरुणाच्या धाकट्या बंधो.
5.112.4
तमाह विनतासूनुरारोहस्वेति वै द्विजम् ।
आरुरोहाथ स मुनिर्गरुडं गालवस्तदा ॥ ५.११२.४ ॥
विनतेचा पुत्र त्या द्विजाला म्हणाला, 'चढ.' तेव्हा तो मुनी गालव गरुडावर चढला.
5.112.5
क्रममाणस्य ते रूपं दृश्यते पन्नगाशन ।
भास्करस्येव पूर्वाह्णे सहस्रांशोर्विवस्वतः ॥ ५.११२.५ ॥
हे सर्पभक्षका, पुढे झेपावताना तुझे रूप सकाळच्या वेळी सहस्रकिरण विवस्वान सूर्याप्रमाणे दिसत आहे.
5.112.6
पक्षवातप्रणुन्नानां वृक्षाणामनुगामिनाम् ।
प्रस्थितानामिव समं पश्यामीह गतिं खग ॥ ५.११२.६ ॥
हे खगा, पंखांच्या वाऱ्याने हलवलेल्या व मागे धावणाऱ्या वृक्षांप्रमाणे येथे मी तुझी गती पाहतो आहे.
5.112.7
ससागरवनामुर्वी सशैलवनकाननाम् ।
आकर्षन्निव चाभासि पक्षवातेन खेचर ॥ ५.११२.७ ॥
सागर, वने, पर्वते व कानने यांसह पृथ्वी जणू ओढत असल्यासारखा, पंखांच्या वाऱ्याने तू दिसत होतास, हे खेचर.
5.112.8
समीननागनक्रं च खमिवारोप्यते जलम् ।
वायुना चैव महता पक्षवातेन चानिशम् ॥ ५.११२.८ ॥
मासे, नाग व मगरींसह पाणी जणू आकाशात उचलले जात आहे — महान वाऱ्याने आणि सततच्या पंखांच्या वाऱ्याने.
5.112.9
तुल्यरूपाननान्मत्स्यांस्तथा तिमितिमिङ्गिलान् ।
नागाश्वनरवक्रांश्च पश्याम्युन्मथितानिव ॥ ५.११२.९ ॥
समान रूप व तोंडे असलेले मासे, तिमी व तिमिंगिले, तसेच नाग, घोडा व माणसांची तोंडे असलेले प्राणी — मथले जात असल्यासारखे मी पाहतो.
5.112.10
महार्णवस्य च रवैः श्रोत्रे मे बधिरे कृते ।
न श्रृणोमि न पश्यामि नात्मनो वेद्मि कारणम् ॥ ५.११२.१० ॥
महासागराच्या गर्जनांनी माझे कान बधिर झाले आहेत. मी ऐकत नाही, पाहत नाही, आणि माझ्या या स्थितीचे कारणही मला कळत नाही.
5.112.11
शनैः स तु भवात्यातु ब्रह्मवध्यामनुस्मरन् ।
न दृश्यते रविस्तात न दिशो न च खं खग ॥ ५.११२.११ ॥
हळूहळू तो ब्रह्महत्येचे स्मरण करत… हे तात, सूर्य दिसत नाही, दिशाही नाहीत, आकाशही नाही, हे खगा.
5.112.12
तम एव तु पश्यामि शरीरं ते न लक्षये ।
मणी व जात्यौ पश्यामि चक्षुषी तेऽहमण्डज ॥ ५.११२.१२ ॥
मला फक्त अंधार दिसतो; तुझे शरीर मला दिसत नाही. हे अण्डजा, तुझे डोळे मला दिसतात — जणू दोन उत्तम मणी.
5.112.13
शरीरं तु न पश्यामि तव चैवात्मनश्च ह ।
पदेपदे तु पश्यामि शरीरादग्निमुत्थितम् ॥ ५.११२.१३ ॥
मला तुझे शरीर दिसत नाही, माझेही नाही. पावलोपावली तुझ्या शरीरातून उठणारा अग्नीच मला दिसतो.
5.112.14
स मे निर्वाप्य सहसा चक्षुषी शाम्यते पुनः ।
तन्नियच्छ महावेगं गमने विनतात्मज ॥ ५.११२.१४ ॥
ते माझ्या डोळ्यांतील आग अचानक विझवून पुन्हा शांत करते. हे विनतेच्या पुत्रा, हा महान वेग आवर.
5.112.15
न मे प्रयोजनं किंचिद्गमने पन्नगाशन ।
संनिवर्त महाभाग न वेगं विषहामि ते ॥ ५.११२.१५ ॥
हे सर्पभक्षा, या प्रवासाशी माझे काहीही प्रयोजन नाही. हे महाभागा, परत फिर. तुझा वेग मला सहन होत नाही.
5.112.16
गुरवे संश्रुतानीह शतान्यष्टौ हि वाजिनाम् ।
एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां चन्द्रवर्चसाम् ॥ ५.११२.१६ ॥
इथे गुरूला मी आठशे घोडे देण्याचे वचन दिले आहे — एका बाजूला काळ्या कानांचे, चंद्रासारखे शुभ्र घोडे.
5.112.17
तेषां चैवापवर्गाय मार्गं पश्यामि नाण्डज ।
ततोऽयं जीवितत्यागे दृष्टो मार्गोमयाऽऽत्मनः ॥ ५.११२.१७ ॥
हे अंडजा, ती पूर्ण करण्याचा मार्ग मला दिसत नाही. तेव्हा मी स्वतःच्या प्राणत्यागाचा हाच मार्ग पाहिला.
5.112.18
नैव मेऽस्ति धनं किंचिन्न धनेनान्वितः सुहृत् ।
न चार्थेनापि महता शक्यमेतद्व्यपोहितुम् ॥ ५.११२.१८ ॥
माझ्याकडे कोणतेही धन नाही; माझा मित्रही धनवान नाही. मोठ्या धनानेही हे दूर करणे शक्य नाही.
5.112.19
एवं बहु च दीनं च ब्रुवाणं गालवं तदा ।
प्रत्युवाच व्रजन्नेव प्रहसन्विनतात्मजः ॥ ५.११२.१९ ॥
अशा प्रकारे अतिशय दीनपणे बोलणाऱ्या गालवाला तेव्हा विनतेचा पुत्र चालता चालताच हसत उत्तर देऊ लागला.
5.112.20
नातिप्रज्ञोऽसि विप्रर्षे योत्मानं त्युक्तुमिच्छसि ।
न चापि कृत्रिमः कालः कालो हि परमेश्वरः ॥ ५.११२.२० ॥
हे विप्रर्षी, तू फार शहाणा नाहीस, कारण स्वतःला बांधून त्याग करू इच्छितोस. काल कृत्रिम नाही; काळच परमेश्वर आहे.
5.112.21
किमहं पूर्वमेवेह भवता नाभिचोदितः ।
उपायोऽत्र महानस्ति येनैतदुपपद्यते ॥ ५.११२.२१ ॥
तू आधीच येथे माझ्याकडे का विचारले नाहीस? येथे एक मोठा उपाय आहे, ज्याने हे साध्य होईल.
5.112.22
तदेष ऋषभो नाम पर्वतः सागरान्तिके ।
अत्र विश्रम्य भुक्त्वा च निवर्तिष्याव गालव ॥ ५.११२.२२ ॥
तर हा समुद्राजवळचा ऋषभ नावाचा पर्वत आहे. येथे विश्रांती घेऊन आणि भोजन करून, हे गालवा, आपण परत जाऊ.