Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.112

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.112.1

गरुत्मन्भुजगेन्द्रारे सुपर्ण विनतात्मज ।
नय मां तार्क्ष्य पूर्वेण यत्र धर्मस्य चक्षुषी ॥ ५.११२.१ ॥

ହେ ଗରୁଡ, ନାଗରାଜଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ବିନତାର ପୁତ୍ର! ଧର୍ମର ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୋତେ ନେଇ ଚାଲ।

5.112.2

पूर्वमेतां दिशं गच्छ या पूर्वं परिकीर्तिता ।
देवतानां हि सान्निध्यमत्र कीर्तितवानसि ॥ ५.११२.२ ॥

ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ବରୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏହି ଦିଗକୁ ଯାଅ। ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଅଛି ବୋଲି ତୁମେ ହିଁ କହିଛ।

5.112.3

अत्र सत्यं च धर्मश्च त्वया सम्यक्प्रकीर्तितः ।
इच्छेयं तु समागन्तुं समस्तैर्दैवतैरहम्।
भूयश्च तान्सुरान्द्रष्टुमिच्छेयमरुणानुज ॥ ५.११२.३ ॥

ଏଠାରେ ତୁମେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ଭଲ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ମିଳିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ସେହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ହେ ଅରୁଣର ଛୋଟ ଭାଇ।

5.112.4

तमाह विनतासूनुरारोहस्वेति वै द्विजम् ।
आरुरोहाथ स मुनिर्गरुडं गालवस्तदा ॥ ५.११२.४ ॥

ବିନତାର ପୁତ୍ର ସେହି ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଚଢ଼ିଯାଅ।' ତେବେ ସେହି ମୁନି ଗାଳବ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।

5.112.5

क्रममाणस्य ते रूपं दृश्यते पन्नगाशन ।
भास्करस्येव पूर्वाह्णे सहस्रांशोर्विवस्वतः ॥ ५.११२.५ ॥

ହେ ସର୍ପଭୋଜୀ, ଆଗକୁ ଗତି କରୁଥିବା ତୁମର ରୂପ ପ୍ରଭାତରେ ସହସ୍ରକିରଣ ବିବସ୍ୱାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।

5.112.6

पक्षवातप्रणुन्नानां वृक्षाणामनुगामिनाम् ।
प्रस्थितानामिव समं पश्यामीह गतिं खग ॥ ५.११२.६ ॥

ହେ ଖଗ, ପକ୍ଷର ପବନରେ ଦୋହଲିଯାଉଥିବା ଓ ପଛେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷ ପରି, ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମର ଗତି ଦେଖୁଛି।

5.112.7

ससागरवनामुर्वी सशैलवनकाननाम् ।
आकर्षन्निव चाभासि पक्षवातेन खेचर ॥ ५.११२.७ ॥

ସମୁଦ୍ର, ବନ, ପର୍ବତ ଓ କାନନ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଯେପରି ଟାଣୁଥିବା ପରି, ପକ୍ଷ-ବାୟୁରେ ତୁମେ ଦେଖାଯାଉଥିଲ, ହେ ଖେଚର।

5.112.8

समीननागनक्रं च खमिवारोप्यते जलम् ।
वायुना चैव महता पक्षवातेन चानिशम् ॥ ५.११२.८ ॥

ମାଛ, ନାଗ ଓ କୁମ୍ଭୀର ସହିତ ଜଳ ଯେପରି ଆକାଶରେ ଉଠାଯାଉଛି — ମହାବାୟୁ ଓ ନିରନ୍ତର ପକ୍ଷ-ବାୟୁରେ।

5.112.9

तुल्यरूपाननान्मत्स्यांस्तथा तिमितिमिङ्गिलान् ।
नागाश्वनरवक्रांश्च पश्याम्युन्मथितानिव ॥ ५.११२.९ ॥

ସମାନ ରୂପ ଓ ମୁଖ ଥିବା ମାଛ, ତିମି ଓ ତିମିଙ୍ଗିଳ, ଏବଂ ନାଗ, ଅଶ୍ୱ, ନର ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ — ମନ୍ଥିତ ହେଉଥିବା ପରି ମୁଁ ଦେଖେ।

5.112.10

महार्णवस्य च रवैः श्रोत्रे मे बधिरे कृते ।
न श्रृणोमि न पश्यामि नात्मनो वेद्मि कारणम् ॥ ५.११२.१० ॥

ମହାସାଗରର ଗର୍ଜନରେ ମୋ କାନ ବଧିର ହୋଇଛି। ମୁଁ ଶୁଣୁନି, ଦେଖୁନି, ଏବଂ ମୋ ଏହି ଅବସ୍ଥାର କାରଣ ମଧ୍ୟ ଜାଣେନି।

5.112.11

शनैः स तु भवात्यातु ब्रह्मवध्यामनुस्मरन् ।
न दृश्यते रविस्तात न दिशो न च खं खग ॥ ५.११२.११ ॥

ଧୀରେ ଧୀରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକୁ ସ୍ମରଣ କରି… ହେ ତାତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନାହାଁନ୍ତି, ଦିଗ ନାହିଁ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ହେ ଖଗ।

5.112.12

तम एव तु पश्यामि शरीरं ते न लक्षये ।
मणी व जात्यौ पश्यामि चक्षुषी तेऽहमण्डज ॥ ५.११२.१२ ॥

ମୁଁ କେବଳ ଅନ୍ଧକାର ଦେଖୁଛି; ତୁମର ଶରୀର ମୁଁ ବୁଝିପାରୁନି। ହେ ଅଣ୍ଡଜ, ତୁମର ଆଖି ମୁଁ ଦେଖୁଛି — ଯେପରି ଦୁଇଟି ଉତ୍ତମ ମଣି।

5.112.13

शरीरं तु न पश्यामि तव चैवात्मनश्च ह ।
पदेपदे तु पश्यामि शरीरादग्निमुत्थितम् ॥ ५.११२.१३ ॥

ମୁଁ ତୁମ ଶରୀର ବି ଦେଖୁନାହିଁ, ନିଜ ଶରୀର ବି ନୁହେଁ। ପାଦେ ପାଦେ ତୁମ ଶରୀରରୁ ଉଠୁଥିବା ଅଗ୍ନି ହିଁ ଦେଖୁଛି।

5.112.14

स मे निर्वाप्य सहसा चक्षुषी शाम्यते पुनः ।
तन्नियच्छ महावेगं गमने विनतात्मज ॥ ५.११२.१४ ॥

ତାହା ମୋ ଆଖିର ଅଗ୍ନି ହଠାତ୍ ଲିଭାଇ ପୁଣି ଶାନ୍ତ କରେ। ହେ ବିନତାପୁତ୍ର, ଏହି ମହାବେଗକୁ ସଂଯତ କର।

5.112.15

न मे प्रयोजनं किंचिद्गमने पन्नगाशन ।
संनिवर्त महाभाग न वेगं विषहामि ते ॥ ५.११२.१५ ॥

ହେ ସର୍ପଭୋଜୀ, ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ମୋର କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ। ହେ ମହାଭାଗ, ଫେରିଯାଅ। ତୁମ ବେଗ ମୁଁ ସହି ପାରିବି ନାହିଁ।

5.112.16

गुरवे संश्रुतानीह शतान्यष्टौ हि वाजिनाम् ।
एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां चन्द्रवर्चसाम् ॥ ५.११२.१६ ॥

ଏଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମୁଁ ଆଠଶହ ଘୋଡା ଦେବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି — ଗୋଟିଏ ପଟେ କଳା କାନର, ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଧଳା ଘୋଡା।

5.112.17

तेषां चैवापवर्गाय मार्गं पश्यामि नाण्डज ।
ततोऽयं जीवितत्यागे दृष्टो मार्गोमयाऽऽत्मनः ॥ ५.११२.१७ ॥

ହେ ଅଣ୍ଡଜ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିବାର କୌଣସି ପଥ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ। ତେଣୁ ମୋ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ ହିଁ ପଥ ବୋଲି ମୁଁ ଦେଖିଛି।

5.112.18

नैव मेऽस्ति धनं किंचिन्न धनेनान्वितः सुहृत् ।
न चार्थेनापि महता शक्यमेतद्व्यपोहितुम् ॥ ५.११२.१८ ॥

ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ଧନ ନାହିଁ; ମୋ ବନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ଧନବାନ ନୁହେଁ। ବଡ଼ ଧନରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦୂର କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।

5.112.19

एवं बहु च दीनं च ब्रुवाणं गालवं तदा ।
प्रत्युवाच व्रजन्नेव प्रहसन्विनतात्मजः ॥ ५.११२.१९ ॥

ଏହିପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀନଭାବରେ କହୁଥିବା ଗାଳବଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ବିନତାପୁତ୍ର ଚାଲିଚାଲିହିଁ ହସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

5.112.20

नातिप्रज्ञोऽसि विप्रर्षे योत्मानं त्युक्तुमिच्छसि ।
न चापि कृत्रिमः कालः कालो हि परमेश्वरः ॥ ५.११२.२० ॥

ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ତୁମେ ଅଧିକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନୁହଁ, ନିଜକୁ ବାନ୍ଧି ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ। କାଳ କୃତ୍ରିମ ନୁହେଁ; କାଳ ହିଁ ପରମେଶ୍ୱର।

5.112.21

किमहं पूर्वमेवेह भवता नाभिचोदितः ।
उपायोऽत्र महानस्ति येनैतदुपपद्यते ॥ ५.११२.२१ ॥

ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଏଠାରେ ମୋତେ କାହିଁକି ପଚାରିଲ ନାହିଁ? ଏଠାରେ ଏକ ମହାନ ଉପାୟ ଅଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇପାରିବ।

5.112.22

तदेष ऋषभो नाम पर्वतः सागरान्तिके ।
अत्र विश्रम्य भुक्त्वा च निवर्तिष्याव गालव ॥ ५.११२.२२ ॥

ତେବେ ସମୁଦ୍ର ନିକଟରେ ଏହି ଋଷଭ ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛି। ଏଠାରେ ବିଶ୍ରାମ ଓ ଭୋଜନ କରି, ହେ ଗାଳବ, ଆମେ ଫେରିବା।