Mahābhārata · Adhyāya 5.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.114.1
अथाह गालवं दीनं सुपर्णः पततां वरः ।
निर्मितं वह्निना भूमौ वायुना शोधितं तथा।
यस्माद्धिरण्मयं सर्वं हिरण्यं तेन चोच्यते ॥ ५.११४.१ ॥
Entonces Suparṇa, el mejor de los pájaros, dijo al abatido Gālava: fue creado en la tierra por el fuego y purificado por el viento; como todo es dorado, se llama hiraṇya.
5.114.2
धत्ते धारयते चेदमतस्मात्कारणाद्धनम् ।
तदेतत्रिषु लोकेषु धनं तिष्ठति शाश्वतम् ॥ ५.११४.२ ॥
Sostiene y mantiene; por esta razón se llama dhana, riqueza. Esta riqueza permanece eterna en los tres mundos.
5.114.3
नित्यं प्रोष्ठपदाभ्यां च शुक्रे धनपतौ तथा ।
मनुष्येभ्यः समादत्ते शुक्रश्चित्तार्जितं धनम् ॥ ५.११४.३ ॥
Constantemente, a través de las dos Proṣṭhapadās y en Śukra, señor de la riqueza; asimismo Śukra toma de los hombres la riqueza adquirida por la mente.
5.114.4
अजैकपादहिर्बुध्न्यौ रक्ष्येते धनदेन च ।
एवं न शक्यते लब्धुमलब्धव्यं द्विजर्षभ ।
ऋते च धनमश्वानां नावाप्तिर्विद्यते तव ॥ ५.११४.४ ॥
Aja-Ekapād y Ahirbudhnya son custodiados por el dador de riquezas. Mejor de los dos veces nacidos, lo que no se puede obtener no se consigue así, y sin la riqueza de los caballos no lo obtendrás.
5.114.5
स त्वं याचात्र राजानं कंचिद्राजर्षिवंशजम् ।
अपीड्य राजा पौरान्हि यो नौ कुर्यात्कृतार्थिनौ ॥ ५.११४.५ ॥
Tú debes pedir aquí a algún rey nacido de la estirpe de un sabio real, quien, sin oprimir a los ciudadanos, cumpla los deseos de ambos.
5.114.6
अस्ति सोमान्ववाये मे जातः कश्चिन्नृपः सखा ।
अभिगच्छावहे तं वै तस्यास्ति विभवो भुवि ॥ ५.११४.६ ॥
En el linaje de Soma hay un rey, nacido de mi estirpe, amigo mío; vayamos a él, pues tiene poder y riqueza en la tierra.
5.114.7
ययातिर्नाम राजर्षिर्नोहुषः सत्यविक्रमः ।
स दास्यति मया चोक्तो भवता चार्थितः स्वयम् ॥ ५.११४.७ ॥
El rey sabio Yayāti, hijo de Nahuṣa, de verdadero valor, lo dará, pues yo se lo he dicho y vos mismo lo habéis pedido.
5.114.8
विभवश्चास्य सुमहानासीद्धनपतेरिव ।
एवं गुरुधनं विद्वन्दानेनैव विशोधय ॥ ५.११४.८ ॥
Su riqueza era muy grande, como la del señor de las riquezas. Así pues, oh sabio, purifica la deuda del maestro solo con la donación.
5.114.9
तथा तौ कथयन्तौ च चिन्तयन्तौ च यत्क्षमम् ।
प्रतिष्ठाने नरपतिं ययातिं प्रत्युपस्थितौ ॥ ५.११४.९ ॥
Conversando así y considerando lo que convenía, ambos llegaron ante el rey Yayāti en Pratiṣṭhāna.
5.114.10
प्रतिगृह्य च सत्कारैरर्घ्यपाद्यादिकं वरम् ।
पृष्टश्चागमने हेतुमुवाच विनतासुतः ॥ ५.११४.१० ॥
Habiendo recibido con honores el excelente agua para los pies, el arghya y lo demás, y preguntado por la causa de su venida, habló el hijo de Vinatā.
5.114.11
अयं मे नाहुष सखा गालवस्तपसो निधिः ।
विश्वामित्रस्य शिष्योऽभूद्वर्षाण्ययुतशो नृप ॥ ५.११४.११ ॥
Oh hijo de Nahuṣa, este es mi amigo Gālava, tesoro de austeridad. Oh rey, fue discípulo de Viśvāmitra durante decenas de miles de años.
5.114.12
सोऽयं तेनाभ्यनुज्ञात उपकारेप्सया द्विजः ।
तमाह भगवान्किं ते ददानि गुरुदक्षिणाम् ॥ ५.११४.१२ ॥
Habiendo obtenido su permiso, el nacido dos veces, deseando devolver el favor, le dijo: Venerable, ¿qué te daré como honorario al maestro?
5.114.13
असकृत्तेन चोक्तेन किंचिदागतमन्युना ।
अयमुक्तः प्रयच्छेति जानता विभवं लघु ॥ ५.११४.१३ ॥
Aunque se le dijo esto una y otra vez, y brotó algo de ira, se le pidió: «Dame esto», aunque sabía bien sus medios, a la ligera.
5.114.14
एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां शुद्धजन्मनाम् ।
अष्टौ शतानि मे देहि हयानां चन्द्रवर्चसाम् ॥ ५.११४.१४ ॥
Dame ochocientos caballos, de un lado de orejas oscuras, blancos, de linaje puro, de brillo lunar.
5.114.15
गुर्वर्थो दीयतामेव यदि गालव मन्यसे ।
इत्येवमाह सक्रोधो विश्वामित्रस्तपोधनः ॥ ५.११४.१५ ॥
«Si lo consideras oportuno, que se dé esto mismo como honorario al maestro» — así habló, con ira, Viśvāmitra, rico en austeridad.
5.114.16
सोऽयं शोकेन महता तप्यमानो द्विजर्षभः ।
अशक्तः प्रतिकर्तुं तद्भवन्तं शरणं गतः ॥ ५.११४.१६ ॥
Aquel toro de los brahmanes, atormentado por gran dolor e incapaz de vengarse, ha venido a buscar refugio en vos.
5.114.17
प्रतिगृह्य नरव्याघ्र त्वत्तो भिक्षां गतव्यथः ।
कृत्वाऽऽपवर्गं गुरवे चरिष्यति महत्तपः ॥ ५.११४.१७ ॥
Habiendo recibido de ti la limosna, oh tigre entre los hombres, libre de angustia, tras cumplir el honorario para su maestro, practicará gran austeridad.
5.114.18
तपसः संविभागेन भवन्तमपि योक्ष्यते ।
स्वेन राजर्षितपसा पूर्णं त्वां पूरयिष्यति ॥ ५.११४.१८ ॥
Por el reparto de su austeridad te unirá también a ti; con su propia austeridad de rey-sabio te completará.
5.114.19
यावन्ति रोमाणि हये भवन्तीह नरेश्वर ।
तावन्तो वाजिनो लोकान्प्राप्नुवन्ति महीपते ॥ ५.११४.१९ ॥
Tantos mundos como pelos hay en este caballo, oh señor de los hombres, tantos mundos alcanzan los que sacrifican el caballo, oh señor de la tierra.
5.114.20
पात्रं प्रतिग्रहस्यायं दातुं पात्रं तथा भवान् ।
शङ्खे क्षीरमिवासक्तं भवत्वेतत्तथोपमम् ॥ ५.११४.२० ॥
Él es digno de recibir dones, y tú eres digno de dar. Que esta sea la comparación: como la leche retenida en una concha.