มหาภารตะ · อัธยายะ 5.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.114.1
अथाह गालवं दीनं सुपर्णः पततां वरः ।
निर्मितं वह्निना भूमौ वायुना शोधितं तथा।
यस्माद्धिरण्मयं सर्वं हिरण्यं तेन चोच्यते ॥ ५.११४.१ ॥
จากนั้น สุบรรณผู้เป็นยอดแห่งนกกล่าวแก่คาลวะผู้เศร้าหมองว่า ทองถูกสร้างขึ้นในดินด้วยไฟและถูกชำระด้วยลม เพราะทุกสิ่งเป็นสีทอง จึงเรียกว่าหิรัณยะ
5.114.2
धत्ते धारयते चेदमतस्मात्कारणाद्धनम् ।
तदेतत्रिषु लोकेषु धनं तिष्ठति शाश्वतम् ॥ ५.११४.२ ॥
มันทรงไว้และค้ำจุน เพราะเหตุนี้จึงเรียกว่าธนะ คือทรัพย์ ทรัพย์นี้ดำรงอยู่ตลอดไปในโลกทั้งสาม
5.114.3
नित्यं प्रोष्ठपदाभ्यां च शुक्रे धनपतौ तथा ।
मनुष्येभ्यः समादत्ते शुक्रश्चित्तार्जितं धनम् ॥ ५.११४.३ ॥
เป็นนิตย์ผ่านดาวโปรษฐปทาทั้งสอง และในศุกระผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ ศุกระก็รับทรัพย์ที่ได้มาด้วยใจจากมนุษย์เช่นกัน
5.114.4
अजैकपादहिर्बुध्न्यौ रक्ष्येते धनदेन च ।
एवं न शक्यते लब्धुमलब्धव्यं द्विजर्षभ ।
ऋते च धनमश्वानां नावाप्तिर्विद्यते तव ॥ ५.११४.४ ॥
อชไอกปาทและอหิรพุธนยะได้รับการคุ้มครองจากผู้ประทานทรัพย์ ข้าแต่ผู้เกิดสองครั้งผู้ประเสริฐ สิ่งที่ไม่อาจได้มาย่อมไม่อาจได้มาด้วยวิธีนี้ และหากปราศจากทรัพย์คือม้า ท่านก็จะไม่ได้รับมัน
5.114.5
स त्वं याचात्र राजानं कंचिद्राजर्षिवंशजम् ।
अपीड्य राजा पौरान्हि यो नौ कुर्यात्कृतार्थिनौ ॥ ५.११४.५ ॥
ท่านควรไปขอจากกษัตริย์องค์หนึ่งที่นี่ ผู้เกิดในวงศ์ของราชฤๅษีองค์ใดองค์หนึ่ง ผู้ซึ่งโดยไม่กดขี่ประชาชนจะช่วยให้ความปรารถนาของเราทั้งสองสำเร็จ
5.114.6
अस्ति सोमान्ववाये मे जातः कश्चिन्नृपः सखा ।
अभिगच्छावहे तं वै तस्यास्ति विभवो भुवि ॥ ५.११४.६ ॥
ในสายวงศ์ของโสมมีกษัตริย์องค์หนึ่งเกิดในตระกูลของข้า เป็นมิตรของข้า ให้เราไปหาพระองค์เถิด เพราะพระองค์มีอำนาจและทรัพย์สมบัติบนแผ่นดิน
5.114.7
ययातिर्नाम राजर्षिर्नोहुषः सत्यविक्रमः ।
स दास्यति मया चोक्तो भवता चार्थितः स्वयम् ॥ ५.११४.७ ॥
ท้าวยยาติ ราชฤๅษี โอรสของนหุษะ ผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง พระองค์จะประทานให้ เพราะข้าได้บอกไว้แล้ว และท่านเองก็ได้ขอด้วยตนเอง
5.114.8
विभवश्चास्य सुमहानासीद्धनपतेरिव ।
एवं गुरुधनं विद्वन्दानेनैव विशोधय ॥ ५.११४.८ ॥
ทรัพย์สมบัติของพระองค์มหาศาลดุจของเจ้าแห่งทรัพย์ ดังนั้น ข้าแต่ผู้รู้ จงชำระหนี้ของอาจารย์ด้วยการให้เท่านั้น
5.114.9
तथा तौ कथयन्तौ च चिन्तयन्तौ च यत्क्षमम् ।
प्रतिष्ठाने नरपतिं ययातिं प्रत्युपस्थितौ ॥ ५.११४.९ ॥
ทั้งสองสนทนากันเช่นนั้นและพิจารณาสิ่งที่เหมาะควร แล้วจึงเข้าเฝ้าพระเจ้ายยาติ ณ ปฏิษฐานนคร
5.114.10
प्रतिगृह्य च सत्कारैरर्घ्यपाद्यादिकं वरम् ।
पृष्टश्चागमने हेतुमुवाच विनतासुतः ॥ ५.११४.१० ॥
เมื่อได้รับการต้อนรับด้วยความเคารพ พร้อมด้วยน้ำสำหรับล้างเท้าและอรรฆ์ตามธรรมเนียม และถูกถามถึงเหตุที่มา โอรสของวินตาจึงกล่าวขึ้น
5.114.11
अयं मे नाहुष सखा गालवस्तपसो निधिः ।
विश्वामित्रस्य शिष्योऽभूद्वर्षाण्ययुतशो नृप ॥ ५.११४.११ ॥
ข้าแต่โอรสของนหุษะ นี่คือคาลวะ มิตรของข้า ผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งตบะ ข้าแต่พระราชา ท่านได้เป็นศิษย์ของวิศวามิตรอยู่นับหมื่นปี
5.114.12
सोऽयं तेनाभ्यनुज्ञात उपकारेप्सया द्विजः ।
तमाह भगवान्किं ते ददानि गुरुदक्षिणाम् ॥ ५.११४.१२ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตจากท่าน ผู้เกิดสองครั้งผู้นี้ ปรารถนาจะตอบแทนคุณ จึงกล่าวแก่ท่านว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ข้าจะถวายอะไรเป็นคุรุทักษิณาแด่ท่าน
5.114.13
असकृत्तेन चोक्तेन किंचिदागतमन्युना ।
अयमुक्तः प्रयच्छेति जानता विभवं लघु ॥ ५.११४.१३ ॥
แม้จะถูกบอกซ้ำแล้วซ้ำอีก และด้วยความโกรธที่เกิดขึ้นบ้าง ท่านจึงบอกว่า จงให้สิ่งนี้แก่ข้า โดยทั้งที่รู้ดีถึงทรัพย์สมบัติของตนว่าเบาบาง
5.114.14
एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां शुद्धजन्मनाम् ।
अष्टौ शतानि मे देहि हयानां चन्द्रवर्चसाम् ॥ ५.११४.१४ ॥
แปดร้อยตัว มีหูดำข้างหนึ่ง ขาว มีกำเนิดบริสุทธิ์ มีสีดุจพระจันทร์ จงให้ม้าเหล่านั้นแก่ข้า
5.114.15
गुर्वर्थो दीयतामेव यदि गालव मन्यसे ।
इत्येवमाह सक्रोधो विश्वामित्रस्तपोधनः ॥ ५.११४.१५ ॥
หากท่านเห็นสมควร คาลวะ ก็ให้สิ่งนี้เป็นค่าสอนของอาจารย์เถิด วิศวามิตรผู้มีตบะเป็นทรัพย์ กล่าวเช่นนี้ด้วยความโกรธ
5.114.16
सोऽयं शोकेन महता तप्यमानो द्विजर्षभः ।
अशक्तः प्रतिकर्तुं तद्भवन्तं शरणं गतः ॥ ५.११४.१६ ॥
ผู้เกิดสองครั้งผู้ประเสริฐนี้ กำลังทุกข์ระทมด้วยความเศร้าโศกอย่างยิ่ง และไม่อาจตอบโต้ได้ จึงมาพึ่งพระองค์
5.114.17
प्रतिगृह्य नरव्याघ्र त्वत्तो भिक्षां गतव्यथः ।
कृत्वाऽऽपवर्गं गुरवे चरिष्यति महत्तपः ॥ ५.११४.१७ ॥
ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ เมื่อได้รับทานจากพระองค์ เขาจะพ้นจากความทุกข์ และเมื่อถวายค่าตอบแทนแด่อาจารย์เสร็จแล้ว เขาจะบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่
5.114.18
तपसः संविभागेन भवन्तमपि योक्ष्यते ।
स्वेन राजर्षितपसा पूर्णं त्वां पूरयिष्यति ॥ ५.११४.१८ ॥
ด้วยการแบ่งปันตบะ เขาจะเชื่อมพระองค์เข้าด้วยกันด้วย และด้วยตบะของราชฤๅษีของตน เขาจะทำให้พระองค์บริบูรณ์
5.114.19
यावन्ति रोमाणि हये भवन्तीह नरेश्वर ।
तावन्तो वाजिनो लोकान्प्राप्नुवन्ति महीपते ॥ ५.११४.१९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ม้าตัวนี้มีขนเท่าใด ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน ผู้ประกอบอัศวเมธก็จะได้โลกมากเท่านั้น
5.114.20
पात्रं प्रतिग्रहस्यायं दातुं पात्रं तथा भवान् ।
शङ्खे क्षीरमिवासक्तं भवत्वेतत्तथोपमम् ॥ ५.११४.२० ॥
เขาเป็นผู้คู่ควรแก่การรับทาน และพระองค์เป็นผู้คู่ควรแก่การให้ ขอให้เป็นอุปมาดังนี้ ดุจน้ำนมที่ติดแน่นอยู่ในสังข์