ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.114.1
अथाह गालवं दीनं सुपर्णः पततां वरः ।
निर्मितं वह्निना भूमौ वायुना शोधितं तथा।
यस्माद्धिरण्मयं सर्वं हिरण्यं तेन चोच्यते ॥ ५.११४.१ ॥
ಆಗ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸುಪರ್ಣನು ದೀನನಾದ ಗಾಲವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ವಾಯುವಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಅದು; ಎಲ್ಲವೂ ಸುವರ್ಣಮಯವಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿರಣ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
5.114.2
धत्ते धारयते चेदमतस्मात्कारणाद्धनम् ।
तदेतत्रिषु लोकेषु धनं तिष्ठति शाश्वतम् ॥ ५.११४.२ ॥
ಇದು ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದನ್ನು ಧನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಧನವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
5.114.3
नित्यं प्रोष्ठपदाभ्यां च शुक्रे धनपतौ तथा ।
मनुष्येभ्यः समादत्ते शुक्रश्चित्तार्जितं धनम् ॥ ५.११४.३ ॥
ಸದಾ ಪ್ರೋಷ್ಠಪದಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮೂಲಕವೂ, ಧನಪತಿಯಾದ ಶುಕ್ರನ ಮೂಲಕವೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಶುಕ್ರನು ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಧನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.114.4
अजैकपादहिर्बुध्न्यौ रक्ष्येते धनदेन च ।
एवं न शक्यते लब्धुमलब्धव्यं द्विजर्षभ ।
ऋते च धनमश्वानां नावाप्तिर्विद्यते तव ॥ ५.११४.४ ॥
ಅಜೈಕಪಾದ ಮತ್ತು ಅಹಿರ್ಬುಧ್ನ್ಯರು ಧನದ ದಾತನಿಂದ (ಕುಬೇರನಿಂದ) ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹೀಗೆ ಸಿಗದದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದು; ಕುದುರೆಗಳ ಧನವಿಲ್ಲದೆ ನಿನಗೆ ಅದರ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ.
5.114.5
स त्वं याचात्र राजानं कंचिद्राजर्षिवंशजम् ।
अपीड्य राजा पौरान्हि यो नौ कुर्यात्कृतार्थिनौ ॥ ५.११४.५ ॥
ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ರಾಜರ್ಷಿ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಯಾವುದೋ ಒಬ್ಬ ರಾಜನನ್ನು ಯಾಚಿಸು; ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸದೆ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ರಾಜನು ಅವನೇ.
5.114.6
अस्ति सोमान्ववाये मे जातः कश्चिन्नृपः सखा ।
अभिगच्छावहे तं वै तस्यास्ति विभवो भुवि ॥ ५.११४.६ ॥
ಸೋಮವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯನಾದ ಯಾವುದೋ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿದ್ದಾನೆ; ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ, ಏಕೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ವೈಭವವಿದೆ.
5.114.7
ययातिर्नाम राजर्षिर्नोहुषः सत्यविक्रमः ।
स दास्यति मया चोक्तो भवता चार्थितः स्वयम् ॥ ५.११४.७ ॥
ಯಯಾತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾಜರ್ಷಿ, ನಹುಷನ ಮಗ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ. ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ನೀವು ಸ್ವತಃ ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಕೊಡುವನು.
5.114.8
विभवश्चास्य सुमहानासीद्धनपतेरिव ।
एवं गुरुधनं विद्वन्दानेनैव विशोधय ॥ ५.११४.८ ॥
ಅವನ ವೈಭವ ಕುಬೇರನಂತೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಎಲೈ ವಿದ್ವಾಂಸನೇ, ಗುರುಧನವನ್ನು ದಾನದಿಂದಲೇ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸು.
5.114.9
तथा तौ कथयन्तौ च चिन्तयन्तौ च यत्क्षमम् ।
प्रतिष्ठाने नरपतिं ययातिं प्रत्युपस्थितौ ॥ ५.११४.९ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಯಾವುದು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಯಯಾತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.
5.114.10
प्रतिगृह्य च सत्कारैरर्घ्यपाद्यादिकं वरम् ।
पृष्टश्चागमने हेतुमुवाच विनतासुतः ॥ ५.११४.१० ॥
ಗೌರವದಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸತ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿ ವಿನತೆಯ ಮಗ ಹೇಳಿದನು.
5.114.11
अयं मे नाहुष सखा गालवस्तपसो निधिः ।
विश्वामित्रस्य शिष्योऽभूद्वर्षाण्ययुतशो नृप ॥ ५.११४.११ ॥
ನಹುಷನ ಮಗನೇ, ಇವನು ನನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಗಾಲವ, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿ. ರಾಜನೇ, ಇವನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದನು.
5.114.12
सोऽयं तेनाभ्यनुज्ञात उपकारेप्सया द्विजः ।
तमाह भगवान्किं ते ददानि गुरुदक्षिणाम् ॥ ५.११४.१२ ॥
ಅವನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಆ ದ್ವಿಜನು ಉಪಕಾರ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನೇ, ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ಏನು ಕೊಡಲಿ?
5.114.13
असकृत्तेन चोक्तेन किंचिदागतमन्युना ।
अयमुक्तः प्रयच्छेति जानता विभवं लघु ॥ ५.११४.१३ ॥
ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕೋಪ ಉಂಟಾಗಿ, 'ಇದನ್ನು ಕೊಡು' ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟನು; ತನ್ನ ವೈಭವವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸುಲಭವಾಗಿ.
5.114.14
एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां शुद्धजन्मनाम् ।
अष्टौ शतानि मे देहि हयानां चन्द्रवर्चसाम् ॥ ५.११४.१४ ॥
ಒಂದು ಕಡೆ ಕಪ್ಪು ಕಿವಿಗಳ, ಬಿಳಿಯ, ಶುದ್ಧ ವಂಶದ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಎಂಟುನೂರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು.
5.114.15
गुर्वर्थो दीयतामेव यदि गालव मन्यसे ।
इत्येवमाह सक्रोधो विश्वामित्रस्तपोधनः ॥ ५.११४.१५ ॥
'ನೀನು ಸರಿಯೆಂದು ತಿಳಿದರೆ, ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನೇ ಕೊಡಲಿ' ಎಂದು ತಪೋಧನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಕೋಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
5.114.16
सोऽयं शोकेन महता तप्यमानो द्विजर्षभः ।
अशक्तः प्रतिकर्तुं तद्भवन्तं शरणं गतः ॥ ५.११४.१६ ॥
ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮಹಾ ದುಃಖದಿಂದ ಬೇಯುತ್ತಾ, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕಾರ ಮಾಡಲಾರದವನಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾನೆ.
5.114.17
प्रतिगृह्य नरव्याघ्र त्वत्तो भिक्षां गतव्यथः ।
कृत्वाऽऽपवर्गं गुरवे चरिष्यति महत्तपः ॥ ५.११४.१७ ॥
ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಭಿಕ್ಷೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ವ್ಯಥೆ ರಹಿತನಾಗಿ, ಗುರುವಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಮಹಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುವನು.
5.114.18
तपसः संविभागेन भवन्तमपि योक्ष्यते ।
स्वेन राजर्षितपसा पूर्णं त्वां पूरयिष्यति ॥ ५.११४.१८ ॥
ತಪಸ್ಸಿನ ಪಾಲು ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಅವನು ನಿಮ್ಮನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವನು; ತನ್ನ ರಾಜರ್ಷಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವನು.
5.114.19
यावन्ति रोमाणि हये भवन्तीह नरेश्वर ।
तावन्तो वाजिनो लोकान्प्राप्नुवन्ति महीपते ॥ ५.११४.१९ ॥
ನರೇಶ್ವರ, ಇಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರೋಮಗಳಿವೆಯೋ, ಅಷ್ಟು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಮಾಡುವವರು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮಹೀಪತೇ.
5.114.20
पात्रं प्रतिग्रहस्यायं दातुं पात्रं तथा भवान् ।
शङ्खे क्षीरमिवासक्तं भवत्वेतत्तथोपमम् ॥ ५.११४.२० ॥
ಇವರು ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅರ್ಹರು; ನೀವು ದಾನ ನೀಡಲು ಅರ್ಹರು. ಶಂಖದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಈ ಉಪಮೆ ಇರಲಿ.