મહાભારત · અધ્યાય 5.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.115.1
एवमुक्तः सुपर्णेन तथ्यं वचनमुत्तमम् ।
विमृश्यावहितो राजा निश्चित्य च पुनः पुनः ॥ ५.११५.१ ॥
સુપર્ણ (ગરુડ) આમ કહેતાં, રાજાએ તે સત્ય અને ઉત્તમ વચન સાવધાનીથી વિચારીને વારંવાર નિશ્ચય કર્યો.
5.115.2
यष्टा क्रतुसहस्राणां दाता दानपतिः प्रभुः ।
ययातिः सर्वकाशीश इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.११५.२ ॥
હજાર યજ્ઞો કરનાર, દાનના સ્વામી, સમર્થ, સમગ્ર કાશીના અધિપતિ યયાતિએ આ વચન કહ્યું.
5.115.3
दृष्ट्वा प्रियसखं तार्क्ष्यं गालवं च द्विजर्षभम् ।
निदर्शनं च तपसो भिक्षां श्लाघ्यां च कीर्तिताम् ॥ ५.११५.३ ॥
પ્રિય મિત્ર તાર્ક્ષ્ય અને દ્વિજશ્રેષ્ઠ ગાલવને જોઈને, તપનું દૃષ્ટાંત તથા પ્રશંસનીય અને કીર્તિત ભિક્ષાને જોઈને.
5.115.4
अतीत्य च नृपानन्यानादित्यकुलसंभवान् ।
मत्सकाशमनुप्राप्तावेतां बुद्धिमवेक्ष्य च ॥ ५.११५.४ ॥
સૂર્યવંશમાં જન્મેલા અન્ય રાજાઓને વટાવીને તેઓ મારી પાસે આવ્યા છે; આ ઇરાદો વિચારીને પણ.
5.115.5
अद्य मे सफलं जन्म तारितं चाद्य मे कलम् ।
अद्यायं तारितो देशो मम तार्क्ष्य त्वयाऽनघ ॥ ५.११५.५ ॥
આજે મારો જન્મ સફળ થયો, આજે મારું કુળ તરી ગયું. હે નિષ્પાપ તાર્ક્ષ્ય, આજે તારા દ્વારા મારો આ દેશ પણ તરી ગયો.
5.115.6
वक्तुमिच्छामि तु सखे यथा जानासि मां पुरा ।
न तथा वित्तवानस्मि क्षीणं वित्तं च मे सखे ॥ ५.११५.६ ॥
મિત્ર, હું કહેવા ઇચ્છું છું; તું પહેલાં મને જેવો ઓળખતો હતો તેવો હું હવે ધનવાન નથી; મિત્ર, મારું ધન ક્ષીણ થઈ ગયું છે.
5.115.7
न च शक्तोऽस्मि ते कर्तुं मोघमागमनं खग ।
न चाशामस्य विपर्षेर्वितथीकर्तुमुत्सहे ॥ ५.११५.७ ॥
હે ખગ, તારા આગમનને વ્યર્થ કરવા હું સમર્થ નથી; આ વિપર્ષિની આશાને ખોટી પાડવાનું સાહસ પણ હું કરતો નથી.
5.115.8
पुत्रीं दास्यामि यत्कार्यमियं संपादयिष्यति ।
अभिगम्य हताशो हि निवृत्तो दहते कुलम् ॥ ५.११५.८ ॥
હું મારી પુત્રી આપીશ; તે આ કાર્ય પૂર્ણ કરશે. આશા ભાંગીને પાછો ફરેલો માણસ ખરેખર કુળને બાળે છે.
5.115.9
नातः परं वैनतेय किंचित्पापिष्ठमुच्यते ।
प्रथाशानाशनं लोके देहि नास्तीति वा वचः ॥ ५.११५.९ ॥
હે વૈનતેય, આનાથી વધુ પાપી કંઈ જગતમાં કહેવાતું નથી — 'આપ' કહેનારને 'નથી' કહેવું, જાણે ભોજન નકારવું.
5.115.10
हताशो ह्यकृतार्थः सन्हतः संभावितो नरः ।
हिनस्ति तस्य पुत्रांश्च पौत्रांश्चाकुर्वतो हितम् ॥ ५.११५.१० ॥
આશા ભાંગીને, કાર્ય અધૂરું રહીને, સન્માનિત થયેલો માણસ પણ હતાશ જ છે. જે તેનું હિત ન કરે, તેના પુત્રો અને પૌત્રોને પણ તે નષ્ટ કરે છે.
5.115.11
तस्माच्चतुर्णां वंशानां स्थापयित्री सुता मम ।
माधवी नाम तार्क्ष्येयं सर्वधर्मप्रदायिनी ॥ ५.११५.११ ॥
તેથી, હે તાર્ક્ષ્ય, મારી આ પુત્રી માધવી નામની છે; તે ચાર વંશોને સ્થાપનારી અને સર્વ ધર્મો આપનારી છે.
5.115.12
इयं सुरसुतप्रख्या सर्वधर्मोपचायिनी ।
सदा देवमनुष्यणामसुराणां च गालव ।
काङ्क्षिता रूपतो बाला सुता मे प्रतिगृह्यताम् ॥ ५.११५.१२ ॥
આ દેવકન્યા જેવી છે, સર્વ ધર્મોને વધારનારી. હે ગાલવ, દેવો, મનુષ્યો અને અસુરો પણ રૂપને કારણે સદા ઇચ્છતા આ બાળા મારી પુત્રી છે; તેનો સ્વીકાર કરો.
5.115.13
अस्याः शुल्कं प्रदास्यन्ति नृपा राज्यमपि ध्रवम् ।
किं पुनः श्यामकर्णानां हयानां द्वे चतुःशते ॥ ५.११५.१३ ॥
રાજાઓ આના શુલ્ક તરીકે રાજ્ય પણ નિશ્ચયે આપશે. તો પછી શ્યામકર્ણ ઘોડા બસો અને ચારસો હોય તો શું કહેવું?
5.115.14
स भवाप्रतिगृह्णातु ममैतां माधवीं सुताम् ।
अहं दौहित्रवान्त्स्यां वै वर एष मम प्रभो ॥ ५.११५.१४ ॥
તેઓ મારી આ માધવી પુત્રીનો સ્વીકાર કરે. તેના દ્વારા હું દૌહિત્રવાન થાઉં; હે પ્રભુ, આ જ મારો વર છે.
5.115.15
स तस्य वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणः शंसितव्रतः ।
प्रतिगृह्य च तां कन्यां गालवः सह पक्षिणा।
पुनर्द्रक्ष्याव इत्युक्त्वा प्रतस्थे सह कन्यया ॥ ५.११५.१५ ॥
પ્રશંસિત વ્રતવાળા તે બ્રાહ્મણે તેમના વચન સાંભળીને તે કન્યાનો સ્વીકાર કર્યો અને પક્ષીને 'આપણે ફરી મળીશું' એમ કહી કન્યા સાથે પ્રયાણ કર્યું.
5.115.16
उपलब्धमिदं द्वारमश्वानामिति चाण्डजः ।
उक्त्वा गालवमापृच्छ्य जगाम भवनं स्वकम् ॥ ५.११५.१६ ॥
'ઘોડાનું આ દ્વાર મળ્યું છે' એમ કહી, તે અંડજ પક્ષીએ ગાલવની રજા લઈ પોતાના ભવન તરફ પ્રયાણ કર્યું.
5.115.17
गते पतगराजे तु गालवः सह कन्यया ।
चिन्तयानः क्षमंदाने राजानं शुल्कतोऽगमत् ॥ ५.११५.१७ ॥
પક્ષીરાજ ગયા પછી ગાલવ કન્યા સાથે યોગ્ય દાન વિશે વિચારતા શુલ્ક માટે એક રાજા પાસે ગયા.
5.115.18
सोऽगच्छन्मनसेक्ष्वाकुं हर्यश्वं राजसत्तमम् ।
अयोध्यायां महावीर्यं चतुरङ्गबलान्वितम् ॥ ५.११५.१८ ॥
તે મનથી ઇક્ષ્વાકુવંશી હર્યશ્વ પાસે ગયો; અયોધ્યામાં રહેલા, મહાપરાક્રમી અને ચતુરંગ સેનાથી યુક્ત એવા શ્રેષ્ઠ રાજા પાસે.
5.115.19
कोशधान्यबलोपेतं प्रियपौरं द्विजप्रियम् ।
प्रजाभिकामं शाम्यन्तं कुर्वाणं तप उत्तमम् ॥ ५.११५.१९ ॥
કોષ, ધાન્ય અને સેનાથી યુક્ત, નગરજનો અને બ્રાહ્મણોને પ્રિય, સંતાનની ઇચ્છા રાખનાર, શાંતપણે ઉત્તમ તપ કરનાર.
5.115.20
तमुपागम्य विप्रः स हर्यश्वं गालवोऽब्रवीत् ।
कन्येयं मम राजेन्द्र प्रसवैः कुलवर्धिनी ॥ ५.११५.२० ॥
તે વિપ્ર ગાલવે હર્યશ્વ પાસે જઈને કહ્યું, "હે રાજેન્દ્ર, આ મારી કન્યા છે; સંતાનોથી કુળને વધારનારી."
5.115.21
इयं शुल्केन भार्यार्थं हर्यश्व प्रतिगृह्यताम् ।
शुल्कं ते कीर्तियिष्यामि तच्छ्रुत्वा संप्रधार्यताम् ॥ ५.११५.२१ ॥
"હર્યશ્વ, આને શુલ્ક આપીને પત્ની તરીકે સ્વીકાર. તને શુલ્ક કહીશ; સાંભળીને વિચારી લે."