ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.115.1
एवमुक्तः सुपर्णेन तथ्यं वचनमुत्तमम् ।
विमृश्यावहितो राजा निश्चित्य च पुनः पुनः ॥ ५.११५.१ ॥
ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ଼) ଏହିପରି କହିବାରୁ, ରାଜା ସେ ସତ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟକୁ ସାବଧାନତାର ସହ ବିଚାର କରି ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
5.115.2
यष्टा क्रतुसहस्राणां दाता दानपतिः प्रभुः ।
ययातिः सर्वकाशीश इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.११५.२ ॥
ହଜାରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ଦାନର ପ୍ରଭୁ, ସମର୍ଥ, ସମଗ୍ର କାଶୀର ଅଧିପତି ଯଯାତି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.115.3
दृष्ट्वा प्रियसखं तार्क्ष्यं गालवं च द्विजर्षभम् ।
निदर्शनं च तपसो भिक्षां श्लाघ्यां च कीर्तिताम् ॥ ५.११५.३ ॥
ପ୍ରିୟ ସଖା ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଳବଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଭିକ୍ଷାକୁ ଦେଖି।
5.115.4
अतीत्य च नृपानन्यानादित्यकुलसंभवान् ।
मत्सकाशमनुप्राप्तावेतां बुद्धिमवेक्ष्य च ॥ ५.११५.४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେମାନେ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଏହି ଅଭିପ୍ରାୟକୁ ବିଚାର କରି।
5.115.5
अद्य मे सफलं जन्म तारितं चाद्य मे कलम् ।
अद्यायं तारितो देशो मम तार्क्ष्य त्वयाऽनघ ॥ ५.११५.५ ॥
ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେଲା, ଆଜି ମୋ କୁଳ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଲା। ହେ ନିଷ୍ପାପ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଆଜି ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଏ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଲା।
5.115.6
वक्तुमिच्छामि तु सखे यथा जानासि मां पुरा ।
न तथा वित्तवानस्मि क्षीणं वित्तं च मे सखे ॥ ५.११५.६ ॥
ସଖା, ମୁଁ କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ତୁମେ ପୂର୍ବେ ମୋତେ ଯେପରି ଜାଣିଥିଲ, ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେପରି ଧନବାନ ନୁହେଁ; ସଖା, ମୋ ଧନ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି।
5.115.7
न च शक्तोऽस्मि ते कर्तुं मोघमागमनं खग ।
न चाशामस्य विपर्षेर्वितथीकर्तुमुत्सहे ॥ ५.११५.७ ॥
ହେ ଖଗ, ତୁମ ଆଗମନକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ; ଏହି ବିପର୍ଷିଙ୍କ ଆଶାକୁ ମିଥ୍ୟା କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସାହସ କରେ ନାହିଁ।
5.115.8
पुत्रीं दास्यामि यत्कार्यमियं संपादयिष्यति ।
अभिगम्य हताशो हि निवृत्तो दहते कुलम् ॥ ५.११५.८ ॥
ମୁଁ ମୋ କନ୍ୟାକୁ ଦେବି; ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବ। ଆଶା ଭଗ୍ନ ହୋଇ ଫେରିଥିବା ମଣିଷ ନିଶ୍ଚୟ କୁଳକୁ ଦହନ କରେ।
5.115.9
नातः परं वैनतेय किंचित्पापिष्ठमुच्यते ।
प्रथाशानाशनं लोके देहि नास्तीति वा वचः ॥ ५.११५.९ ॥
ହେ ବୈନତେୟ, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ପାପିଷ୍ଠ କିଛି ଜଗତରେ କୁହାଯାଏ ନାହିଁ — 'ଦିଅ' କହିବା ଲୋକକୁ 'ନାହିଁ' କହିବା, ଯେପରି ଅନ୍ନ ଦେବାକୁ ମନା କରିବା।
5.115.10
हताशो ह्यकृतार्थः सन्हतः संभावितो नरः ।
हिनस्ति तस्य पुत्रांश्च पौत्रांश्चाकुर्वतो हितम् ॥ ५.११५.१० ॥
ଆଶା ଭଗ୍ନ ହୋଇ, କାର୍ଯ୍ୟ ଅସଫଳ ରହି, ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିବା ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ମୃତ ପରି। ଯେ ତାର ହିତ କରେ ନାହିଁ, ତାର ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ନଷ୍ଟ କରେ।
5.115.11
तस्माच्चतुर्णां वंशानां स्थापयित्री सुता मम ।
माधवी नाम तार्क्ष्येयं सर्वधर्मप्रदायिनी ॥ ५.११५.११ ॥
ତେଣୁ, ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ମୋ ଏହି କନ୍ୟା ମାଧବୀ ନାମରେ; ସେ ଚାରି ବଂଶର ସ୍ଥାପନକାରିଣୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ।
5.115.12
इयं सुरसुतप्रख्या सर्वधर्मोपचायिनी ।
सदा देवमनुष्यणामसुराणां च गालव ।
काङ्क्षिता रूपतो बाला सुता मे प्रतिगृह्यताम् ॥ ५.११५.१२ ॥
ଏ ଦେବକନ୍ୟା ପରି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ବଢ଼ାଉଥିବା। ହେ ଗାଳବ, ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ରୂପ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଏହି ବାଳିକା ମୋ କନ୍ୟା; ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର।
5.115.13
अस्याः शुल्कं प्रदास्यन्ति नृपा राज्यमपि ध्रवम् ।
किं पुनः श्यामकर्णानां हयानां द्वे चतुःशते ॥ ५.११५.१३ ॥
ରାଜାମାନେ ଏହାର ଶୁଳ୍କ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବେ। ତେବେ ଶ୍ୟାମକର୍ଣ୍ଣ ଘୋଡ଼ା ଦୁଇ ଶହ ଓ ଚାରି ଶହ ହେଲେ କଥା କ’ଣ?
5.115.14
स भवाप्रतिगृह्णातु ममैतां माधवीं सुताम् ।
अहं दौहित्रवान्त्स्यां वै वर एष मम प्रभो ॥ ५.११५.१४ ॥
ସେ ମୋ ଏହି ମାଧବୀ କନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦୌହିତ୍ରବାନ ହେଉ; ହେ ପ୍ରଭୋ, ଏହା ମୋ ବର।
5.115.15
स तस्य वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणः शंसितव्रतः ।
प्रतिगृह्य च तां कन्यां गालवः सह पक्षिणा।
पुनर्द्रक्ष्याव इत्युक्त्वा प्रतस्थे सह कन्यया ॥ ५.११५.१५ ॥
ପ୍ରଶଂସିତ ବ୍ରତଧାରୀ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେହି କନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ପକ୍ଷୀକୁ 'ଆମେ ପୁଣି ଦେଖିବା' କହି କନ୍ୟା ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ।
5.115.16
उपलब्धमिदं द्वारमश्वानामिति चाण्डजः ।
उक्त्वा गालवमापृच्छ्य जगाम भवनं स्वकम् ॥ ५.११५.१६ ॥
'ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ଏହି ଦ୍ୱାର ମିଳିଗଲା' କହି, ସେହି ଅଣ୍ଡଜ ପକ୍ଷୀ ଗାଳବଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ନିଜ ଭବନକୁ ଗଲା।
5.115.17
गते पतगराजे तु गालवः सह कन्यया ।
चिन्तयानः क्षमंदाने राजानं शुल्कतोऽगमत् ॥ ५.११५.१७ ॥
ପକ୍ଷୀରାଜ ଚାଲିଗଲା ପରେ ଗାଳବ କନ୍ୟା ସହ ଉପଯୁକ୍ତ ଦାନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ଶୁଳ୍କ ପାଇଁ ଜଣେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
5.115.18
सोऽगच्छन्मनसेक्ष्वाकुं हर्यश्वं राजसत्तमम् ।
अयोध्यायां महावीर्यं चतुरङ्गबलान्वितम् ॥ ५.११५.१८ ॥
ସେ ମନରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶୀୟ ହର୍ଯ୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଥିବା, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ସହିତ ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ।
5.115.19
कोशधान्यबलोपेतं प्रियपौरं द्विजप्रियम् ।
प्रजाभिकामं शाम्यन्तं कुर्वाणं तप उत्तमम् ॥ ५.११५.१९ ॥
ଭଣ୍ଡାର, ଧାନ୍ୟ ଓ ସେନାରେ ଯୁକ୍ତ, ନାଗରିକ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସନ୍ତାନ କାମନା କରୁଥିବା, ଶାନ୍ତଭାବେ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା।
5.115.20
तमुपागम्य विप्रः स हर्यश्वं गालवोऽब्रवीत् ।
कन्येयं मम राजेन्द्र प्रसवैः कुलवर्धिनी ॥ ५.११५.२० ॥
ସେହି ବିପ୍ର ଗାଲବ ହର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ, "ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏ ମୋର କନ୍ୟା; ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା କୁଳ ବଢ଼ାଉଥିବା।"
5.115.21
इयं शुल्केन भार्यार्थं हर्यश्व प्रतिगृह्यताम् ।
शुल्कं ते कीर्तियिष्यामि तच्छ्रुत्वा संप्रधार्यताम् ॥ ५.११५.२१ ॥
"ହର୍ୟଶ୍ୱ, ଏହାକୁ ଶୁଳ୍କ ଦେଇ ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମକୁ ଶୁଳ୍କ କହିବି; ଶୁଣି ବିଚାର କର।"