మహాభారతం · అధ్యాయం 5.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.115.1
एवमुक्तः सुपर्णेन तथ्यं वचनमुत्तमम् ।
विमृश्यावहितो राजा निश्चित्य च पुनः पुनः ॥ ५.११५.१ ॥
సుపర్ణుడు (గరుత్మంతుడు) ఇలా చెప్పగా, రాజు ఆ సత్యమైన ఉత్తమ వచనాన్ని శ్రద్ధగా ఆలోచించి మళ్ళీ మళ్ళీ నిశ్చయించుకున్నాడు.
5.115.2
यष्टा क्रतुसहस्राणां दाता दानपतिः प्रभुः ।
ययातिः सर्वकाशीश इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.११५.२ ॥
వేయి యజ్ఞాలు చేసినవాడు, దానశీలుర ప్రభువు, సమర్థుడు, సర్వ కాశీకి అధిపతి అయిన యయాతి ఈ మాట చెప్పాడు.
5.115.3
दृष्ट्वा प्रियसखं तार्क्ष्यं गालवं च द्विजर्षभम् ।
निदर्शनं च तपसो भिक्षां श्लाघ्यां च कीर्तिताम् ॥ ५.११५.३ ॥
ప్రియ మిత్రుడు తార్క్ష్యుణ్ణీ, ద్విజశ్రేష్ఠుడు గాలవుణ్ణీ, తపస్సుకు నిదర్శనంగా ఉన్న యాచనను, ప్రశంసనీయమైన కీర్తితో కూడినదాన్నీ చూసి.
5.115.4
अतीत्य च नृपानन्यानादित्यकुलसंभवान् ।
मत्सकाशमनुप्राप्तावेतां बुद्धिमवेक्ष्य च ॥ ५.११५.४ ॥
సూర్యవంశంలో పుట్టిన ఇతర రాజులను దాటి నా వద్దకు వచ్చారు, ఈ ఉద్దేశ్యాన్ని ఆలోచించి కూడా.
5.115.5
अद्य मे सफलं जन्म तारितं चाद्य मे कलम् ।
अद्यायं तारितो देशो मम तार्क्ष्य त्वयाऽनघ ॥ ५.११५.५ ॥
ఈ రోజు నా జన్మ సఫలమైంది, ఈ రోజు నా వంశం తరించింది. నిష్కల్మషుడా తార్క్ష్యా, నీ వల్ల ఈ రోజు నా దేశమూ తరించింది.
5.115.6
वक्तुमिच्छामि तु सखे यथा जानासि मां पुरा ।
न तथा वित्तवानस्मि क्षीणं वित्तं च मे सखे ॥ ५.११५.६ ॥
మిత్రమా, నేను చెప్పాలనుకుంటున్నాను; నువ్వు ఇంతకుముందు నన్ను ఎలా తెలుసుకున్నావో, ఇప్పుడు నేను అంత ధనవంతుడిని కాను; మిత్రమా, నా ధనం క్షీణించింది.
5.115.7
न च शक्तोऽस्मि ते कर्तुं मोघमागमनं खग ।
न चाशामस्य विपर्षेर्वितथीकर्तुमुत्सहे ॥ ५.११५.७ ॥
ఓ పక్షీ, నీ రాకను వ్యర్థం చేయడానికి నేను సమర్థుడను కాను; ఈ విపర్ష ముని ఆశను అబద్ధం చేయడానికి కూడా నేను సాహసించను.
5.115.8
पुत्रीं दास्यामि यत्कार्यमियं संपादयिष्यति ।
अभिगम्य हताशो हि निवृत्तो दहते कुलम् ॥ ५.११५.८ ॥
నా కుమార్తెను ఇస్తాను; ఆ పని ఈమె నెరవేరుస్తుంది. ఆశ భగ్నమై తిరిగి వెళ్లిన వ్యక్తి నిజంగా కులాన్ని దహిస్తాడు.
5.115.9
नातः परं वैनतेय किंचित्पापिष्ठमुच्यते ।
प्रथाशानाशनं लोके देहि नास्तीति वा वचः ॥ ५.११५.९ ॥
ఓ వైనతేయా, దీని కంటే పాపిష్ఠమైనది లోకంలో మరొకటి లేదని చెప్పబడుతుంది — 'ఇవ్వు' అన్నవారికి 'లేదు' అనడం, ఆహారాన్ని నిరాకరించినట్టే.
5.115.10
हताशो ह्यकृतार्थः सन्हतः संभावितो नरः ।
हिनस्ति तस्य पुत्रांश्च पौत्रांश्चाकुर्वतो हितम् ॥ ५.११५.१० ॥
ఆశ భగ్నమై, కార్యం సాధించక, గౌరవం పొందిన మనిషి కూడా హతుడే అవుతాడు. అతనికి హితం చేయని వాని కుమారులను, మనుమలను కూడా అతను నాశనం చేస్తాడు.
5.115.11
तस्माच्चतुर्णां वंशानां स्थापयित्री सुता मम ।
माधवी नाम तार्क्ष्येयं सर्वधर्मप्रदायिनी ॥ ५.११५.११ ॥
కావున, ఓ తార్క్ష్యా, నా కుమార్తె మాధవి అనే పేరుతో నాలుగు వంశాలను స్థాపించేది; అన్ని ధర్మాలను ప్రసాదించేది.
5.115.12
इयं सुरसुतप्रख्या सर्वधर्मोपचायिनी ।
सदा देवमनुष्यणामसुराणां च गालव ।
काङ्क्षिता रूपतो बाला सुता मे प्रतिगृह्यताम् ॥ ५.११५.१२ ॥
ఈమె దేవకుమార్తెలా ఉంటుంది; అన్ని ధర్మాలను వృద్ధి చేసేది. ఓ గాలవా, దేవతలు, మనుషులు, అసురులు కూడా అందం కోసం ఎల్లప్పుడూ కోరే ఈ బాలిక నా కుమార్తె; ఆమెను స్వీకరించు.
5.115.13
अस्याः शुल्कं प्रदास्यन्ति नृपा राज्यमपि ध्रवम् ।
किं पुनः श्यामकर्णानां हयानां द्वे चतुःशते ॥ ५.११५.१३ ॥
రాజులు ఈమెకు శుల్కంగా రాజ్యాన్నైనా నిశ్చయంగా ఇస్తారు. ఇక నల్లని చెవుల గుర్రాలు రెండు వందలు, నాలుగు వందలు అయితే చెప్పేదేముంది?
5.115.14
स भवाप्रतिगृह्णातु ममैतां माधवीं सुताम् ।
अहं दौहित्रवान्त्स्यां वै वर एष मम प्रभो ॥ ५.११५.१४ ॥
ఆయన నా ఈ మాధవి కుమార్తెను స్వీకరించుగాక. ఈమె ద్వారా నేను దౌహిత్రుడు కలవాడిని కావాలి; ఓ ప్రభూ, ఇదే నా వరం.
5.115.15
स तस्य वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणः शंसितव्रतः ।
प्रतिगृह्य च तां कन्यां गालवः सह पक्षिणा।
पुनर्द्रक्ष्याव इत्युक्त्वा प्रतस्थे सह कन्यया ॥ ५.११५.१५ ॥
ప్రశంసింపబడిన వ్రతం కలిగిన ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆయన మాటలు విని, ఆ కన్యను స్వీకరించి, పక్షితో 'మళ్లీ కలుద్దాం' అని చెప్పి కన్యతో బయలుదేరాడు.
5.115.16
उपलब्धमिदं द्वारमश्वानामिति चाण्डजः ।
उक्त्वा गालवमापृच्छ्य जगाम भवनं स्वकम् ॥ ५.११५.१६ ॥
'గుర్రాల ద్వారం ఇదిగో లభించింది' అని చెప్పి, ఆ అండజుడు గాలవుని అనుమతి తీసుకుని తన నివాసానికి వెళ్లిపోయాడు.
5.115.17
गते पतगराजे तु गालवः सह कन्यया ।
चिन्तयानः क्षमंदाने राजानं शुल्कतोऽगमत् ॥ ५.११५.१७ ॥
పక్షిరాజు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, గాలవుడు కన్యతో కలిసి, తగిన దానం గురించి ఆలోచిస్తూ, శుల్కం కోసం ఒక రాజు వద్దకు వెళ్లాడు.
5.115.18
सोऽगच्छन्मनसेक्ष्वाकुं हर्यश्वं राजसत्तमम् ।
अयोध्यायां महावीर्यं चतुरङ्गबलान्वितम् ॥ ५.११५.१८ ॥
ఆయన మనసులో ఇక్ష్వాకు వంశీయుడు, రాజశ్రేష్ఠుడు హర్యశ్వుని వైపు వెళ్లాడు; అయోధ్యలో ఉన్న, మహాపరాక్రమశాలి, చతురంగబలంతో కూడిన ఆయన వద్దకు.
5.115.19
कोशधान्यबलोपेतं प्रियपौरं द्विजप्रियम् ।
प्रजाभिकामं शाम्यन्तं कुर्वाणं तप उत्तमम् ॥ ५.११५.१९ ॥
కోశం, ధాన్యం, సైన్యంతో కూడినవాడు, పౌరులకు, ద్విజులకు ప్రియుడు, సంతానాన్ని కోరువాడు, శాంతంగా ఉత్తమ తపస్సు చేసేవాడు.
5.115.20
तमुपागम्य विप्रः स हर्यश्वं गालवोऽब्रवीत् ।
कन्येयं मम राजेन्द्र प्रसवैः कुलवर्धिनी ॥ ५.११५.२० ॥
ఆ విప్రుడు గాలవుడు హర్యశ్వుని వద్దకు చేరి ఇలా అన్నాడు: "రాజేంద్రా, ఈమె నా కుమార్తె; సంతానంతో కులాన్ని వృద్ధి చేసేది."
5.115.21
इयं शुल्केन भार्यार्थं हर्यश्व प्रतिगृह्यताम् ।
शुल्कं ते कीर्तियिष्यामि तच्छ्रुत्वा संप्रधार्यताम् ॥ ५.११५.२१ ॥
"హర్యశ్వా, దీనిని భార్యగా కట్నానికి స్వీకరించు. నీకు కట్నాన్ని చెబుతాను; విని నిర్ణయించు."