મહાભારત · અધ્યાય 5.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.12.1
क्रुद्धं तु नहुषं दृष्ट्वा देवा ऋषिपुरोगमाः ।
अब्रुवन्देवराजानं नहुषं घोरदर्शनम् ॥ ५.१२.१ ॥
ક્રુદ્ધ નહુષને જોઈને ઋષિઓને આગળ રાખીને દેવતાઓએ દેવરાજને, ભયંકર દેખાવવાળા નહુષને કહ્યું.
5.12.2
देवराज जहि क्रोधं त्वयि क्रुद्धे जगद्विभो ।
त्रस्तं सासुरगन्धर्वं सकिंनरमहोरगम् ॥ ५.१२.२ ॥
હે દેવરાજ, ક્રોધ છોડ. હે જગત્પ્રભુ, તું ક્રુદ્ધ થતાં અસુર, ગંધર્વ, કિન્નર અને મહોરગો સહિત જગત ત્રસ્ત છે.
5.12.3
जहि क्रोधमिमं साधो न कुप्यन्ति भवद्विधाः ।
परस्य पत्नी सा देवी प्रसीदस्व सुरेश्वर ॥ ५.१२.३ ॥
હે સાધુ, આ ક્રોધ છોડ. તારા જેવા લોકો ક્રોધ કરતા નથી. તે દેવી બીજાની પત્ની છે; હે સુરેશ્વર, પ્રસન્ન થા.
5.12.4
निवर्तय मनः पापात्परदाराभिमर्शनात् ।
देवराजोऽसि भद्रं ते प्रजा धर्मेण पालय ॥ ५.१२.४ ॥
પરસ્ત્રીના સ્પર્શના પાપથી મન પાછું વાળ. તું દેવરાજ છે; તારું કલ્યાણ થાઓ. ધર્મથી પ્રજાનું પાલન કર.
5.12.5
एवमुक्तो न जग्राह तद्वचः काममोहितः ।
अथ देवानुवाचेदमिन्द्रं प्रति सुराधिपः ॥ ५.१२.५ ॥
આમ કહેવા છતાં કામમોહિત નહુષે એ વચન સ્વીકાર્યા નહીં. ત્યારે સુરાધિપે દેવતાઓને ઇન્દ્ર વિશે આ કહ્યું.
5.12.6
अहल्या धर्षिता पूर्वमृषिपत्नी यशस्विनी ।
जीवतो भर्तुरिन्द्रेण स वः किं न निवारितः ॥ ५.१२.६ ॥
પૂર્વે યશસ્વિની ઋષિપત્ની અહલ્યા પર, તેના પતિ જીવતા હતા ત્યારે, ઇન્દ્રે બળાત્કાર કર્યો હતો. તમે તેને કેમ રોક્યો નહોતો?
5.12.7
बहूनि च नृशंसानि कृतानीन्द्रेण वै पुरा ।
वैधर्म्याण्युपधाश्चैव स वः किं न निवारितः ॥ ५.१२.७ ॥
પૂર્વે ઇન્દ્રે ઘણાં ક્રૂર કર્મો, અધર્મો અને છળકપટ કર્યાં. તમે તેને કેમ રોક્યો નહીં?
5.12.8
उपतिष्ठतु देवी मामेतदस्या हितं परम् ।
युष्माकं च सदा देवाः शिवमेवं भविष्यति ॥ ५.१२.८ ॥
દેવી મારી પાસે આવે; આ જ તેમનું પરમ હિત છે. હે દેવો, આ રીતે જ તમારું પણ સદા કલ્યાણ થશે.
5.12.9
इन्द्राणीमानयिष्यामो यथेच्छसि दिवस्पते ।
जहि क्रोधमिमं वीर प्रीतो भव सुरेश्वर ॥ ५.१२.९ ॥
હે સ્વર્ગપતિ, તમને ગમે તેમ અમે ઇન્દ્રાણીને લાવીશું. હે વીર, આ ક્રોધ છોડો; હે સુરેશ્વર, પ્રસન્ન થાઓ.
5.12.10
इत्युक्त्वा तं तदा देवा ऋषिभिः सह भारत ।
तग्मुर्बृहस्पतिं वक्तुमिन्द्राणीं चाशुभं वचः ॥ ५.१२.१० ॥
હે ભારત, આમ કહીને દેવો ઋષિઓ સાથે બૃહસ્પતિ પાસે ગયા; ઇન્દ્રાણી વિશે અશુભ વચનો કહેવા.
5.12.11
जानीमः शरणं प्राप्तामिन्द्राणीं तव वेश्मनि ।
दत्ताभयां च विप्रेन्द्र त्वया देवर्षिसत्तम ॥ ५.१२.११ ॥
ઇન્દ્રાણી તમારા ઘરે શરણે આવી છે એ અમે જાણીએ છીએ; હે વિપ્રશ્રેષ્ઠ, હે દેવર્ષિઓમાં શ્રેષ્ઠ, તમે તેને અભય આપ્યું છે.
5.12.12
ते त्वां देवाः सगन्धर्वा ऋषयश्च महाद्युते ।
प्रसादयन्ति चेन्द्राणी नहुषाय प्रदीयताम् ॥ ५.१२.१२ ॥
હે મહાતેજસ્વી, દેવો, ગંધર્વો અને ઋષિઓ તમને પ્રસન્ન કરે છે; ઇન્દ્રાણીને નહુષને આપવામાં આવે.
5.12.13
इन्द्राद्विशिष्टो नहुषो देवराजो महाद्युतिः ।
वृणोत्विमं वरारोहा भर्तृत्वे वरवर्णिनी ॥ ५.१२.१३ ॥
નહુષ ઇન્દ્રથી શ્રેષ્ઠ દેવરાજ છે, મહાતેજસ્વી. સુંદર કટિવાળી, સુંદર વર્ણવાળી તે એને પતિ તરીકે વરે.
5.12.14
एवमुक्ते तु सा देवी बाष्पमुत्सृज्य सस्वनम् ।
उवाच रुदती दीना बृहस्पतिमिदं वचः ॥ ५.१२.१४ ॥
એમ કહેવાતાં તે દેવી આંસુ સારીને ડૂસકાં ભરતી, રડતી અને દીન થઈને બૃહસ્પતિને આ વચન બોલી.
5.12.15
नाहमिच्छामि नहुषं पतिं देवर्षिसत्तम ।
शरणागतास्मि ते ब्रहंस्त्रायस्व महतो भयात् ॥ ५.१२.१५ ॥
હે દેવર્ષિશ્રેષ્ઠ, મને નહુષને પતિ તરીકે ઇચ્છા નથી. હું તમારી શરણે આવી છું; હે બ્રહ્મન્, મહાન ભયથી મારું રક્ષણ કરો.
5.12.16
शरणागतं न त्यजेयमिन्द्राणि मम निश्चयः ।
धर्मज्ञां सत्यशीलां च न त्यजेयमनिन्दिते ॥ ५.१२.१६ ॥
ઇન્દ્રાણી, શરણે આવેલાનો હું ત્યાગ નહીં કરું; એ મારો નિશ્ચય છે. ધર્મ જાણનારી અને સત્યશીલ એવી તને પણ હું ત્યજીશ નહીં, હે નિર્દોષ.
5.12.17
नाकार्यं कर्तुमिच्छामि ब्राह्मणः सन्विशेषतः ।
श्रुतधर्मा सत्यशीलो जानन्धर्मानुशासनम् ॥ ५.१२.१७ ॥
હું બ્રાહ્મણ છું, ખાસ કરીને ધર્મશાસ્ત્ર સાંભળીને જાણનાર, સત્યશીલ અને ધર્મોપદેશ જાણનાર છું; અયોગ્ય કર્મ કરવા હું ઇચ્છતો નથી.
5.12.18
नाहमेतत्करिष्यामि गच्छध्वं वै सुरोत्तमाः ।
अस्मिंश्चार्थे पुरा गीतं ब्रह्मणा श्रूयतामिदम् ॥ ५.१२.१८ ॥
હું આ નહીં કરું. હે દેવોત્તમો, જાઓ. આ વિષયમાં પૂર્વે બ્રહ્માએ જે ગાયું હતું તે સાંભળો.
5.12.19
न तस्य बीजं रोहति रोहकाले ।
न तस्य वर्षं वर्षति वर्षकाले।
भीतं प्रपन्नं प्रददाति शत्रवे ।
न स त्रातारं लभते त्राणमिच्छन् ॥ ५.१२.१९ ॥
જે ભયભીત થઈને શરણે આવેલાને શત્રુને સોંપી દે છે, તેનું બીજ ઊગતું નથી; ઊગવાના સમયે તેના પર વરસાદ વરસતો નથી; રક્ષણ ઇચ્છતો હોવા છતાં તેને રક્ષક મળતો નથી.
5.12.20
मोघमन्नं विन्दति चाप्यचेताः ।
स्वर्गाल्लोकाद्धश्यति नष्टचेष्टः।
भीतं प्रपन्नं प्रददाति यो वै ।
न तस्य हव्यं प्रतिगृह्णन्ति देवाः ॥ ५.१२.२० ॥
જે અજ્ઞાની ભયભીત શરણાગતને સોંપી દે છે, તેનું અન્ન વ્યર્થ જાય છે; તેના પ્રયત્નો નષ્ટ થતાં તે સ્વર્ગ અને લોકથી પતિત થાય છે; દેવો તેનું હવિષ્ય સ્વીકારતા નથી.
5.12.21
प्रमीयते चास्य प्रजा ह्यकाले ।
सदा विवासं पितरोऽस्य कुर्वते।
भीतं प्रपन्नं प्रददाति शत्रवे ।
सेन्द्रा देवाः प्रहरन्त्यस्य वज्रम् ॥ ५.१२.२१ ॥
તેની સંતતિ અકાળે મૃત્યુ પામે છે; તેના પિતૃઓ તેને સદા વનવાસ આપે છે; જે ભયભીત શરણાગતને શત્રુને સોંપે છે, તેના પર ઇન્દ્ર સહિત દેવો વજ્રનો પ્રહાર કરે છે.
5.12.22
एतदेवं विजानन्वै न दास्यामि शचीमिमाम् ।
इन्द्राणीं विश्रुतां लोके शक्रस्य महिषीं प्रियां ॥ ५.१२.२२ ॥
આ રીતે જાણીને હું આ શચીને નહીં આપું — વિશ્વમાં પ્રસિદ્ધ ઇન્દ્રાણી, શક્રની પ્રિય પટરાણી તે છે.
5.12.23
अस्या हितं भवेद्यच्च मम चापि हितं भवेत् ।
क्रियतां तत्सुरश्रेष्ठा नहि दास्याम्यहं शचीम् ॥ ५.१२.२३ ॥
તેનું જે હિત છે અને મારું પણ જે હિત છે, હે સુરશ્રેષ્ઠો, તે જ કરો; પણ હું શચીને નહીં આપું.
5.12.24
अथ देवाः सगन्धर्वा गुरुमाहुरिदं वचः ।
कथं सुनीतं नु भवेन्मन्त्रयस्व बृहस्पते ॥ ५.१२.२४ ॥
ત્યારે દેવો અને ગંધર્વોએ ગુરુને આ વચન કહ્યું: હે બૃહસ્પતિ, આ સુનીતિ કેવી રીતે બને, તેનો વિચાર કરો.
5.12.25
नहुषं याचतां देवी किंचित्कालान्तरं शुभा ।
इन्द्राणि हितमेतद्धि तथाऽस्माकं भविष्यति ॥ ५.१२.२५ ॥
હે ઇન્દ્રાણી, શુભ દેવી નહુષ પાસે થોડા સમય માટે માગે; આ જ હિતકર છે, અને એ રીતે આપણું પણ હિત થશે.
5.12.26
बहुविघ्नः सुराः कालः कालः कालं नयिष्यति ।
गर्वितो बलवांश्चापि नहुषो वरसंश्रयात् ॥ ५.१२.२६ ॥
હે દેવો, સમય અનેક વિઘ્નોથી ભરેલો છે; સમય જ સમયને લઈ જશે. નહુષ ગર્વિત અને બળવાન છે, અને વરના આશ્રયથી તે વધુ પ્રબળ છે.
5.12.27
ततस्तेन तथोक्ते तु प्रीता देवास्तथाब्रुवन् ।
ब्रह्मन्साध्विदमुक्तं ते हितं सर्वं दिवौकसाम् ॥ ५.१२.२७ ॥
તેમણે આ પ્રમાણે કહ્યું ત્યારે પ્રસન્ન થયેલા દેવોએ કહ્યું: હે બ્રહ્મન્, તમે સારું કહ્યું; આ સ્વર્ગવાસીઓનું સર્વ રીતે હિત છે.
5.12.28
एवमेतद्द्विजश्रेष्ठ देवी चेयं प्रसाद्यताम् ।
ततः समस्ता इन्द्राणीं देवाश्चाग्निपुरोगमाः ॥ ५.१२.२८ ॥
હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, આ એમ જ છે; અને આ દેવીને પ્રસન્ન કરવી. ત્યારે અગ્નિને આગળ રાખીને સર્વ દેવો ઇન્દ્રાણીને...
5.12.29
ऊचुर्वचनमव्यग्रा लोकानां हितकाम्यया ।
त्वया जगदिदं सर्वं धृतं स्थावरजङ्गमम्।
एकपत्न्यसि सत्या च गच्छस्व नहुषं प्रति ॥ ५.१२.२९ ॥
તેમણે શાંત ચિત્તે, લોકોના હિતની ઇચ્છાથી આ વચન કહ્યું: "સ્થાવર-જંગમ આ સમગ્ર જગત તારા વડે ધારણ થયેલું છે. તું એકપત્નીવ્રતા અને સત્યવતી છે; નહુષ પાસે જા."
5.12.30
क्षिप्रं त्वामभिकामश्च विनशिष्यति पापकृत् ।
नहुषो देवि शक्रश्च सुरैश्वर्यमवाप्स्यति ॥ ५.१२.३० ॥
હે દેવી, તને ઇચ્છનારો તે પાપી જલદી નાશ પામશે. નહુષ અને શક્ર (ઇન્દ્ર) દેવોનું ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત કરશે.
5.12.31
एवं विनिश्चयं कृत्वा इन्द्राणी कार्यसिद्धये ।
अभ्यगच्छत सव्रीडा नहुषं घोरदर्शनम् ॥ ५.१२.३१ ॥
આ રીતે નિશ્ચય કરીને, કાર્યસિદ્ધિ માટે ઇન્દ્રાણી લજ્જાથી ભયંકર દેખાવવાળા નહુષ પાસે ગઈ.
5.12.32
दृष्ट्वा तां नहुषश्चापि वयोरूपसमन्विताम् ।
समहृष्यत दुष्टात्मा कामोपहतचेतनः ॥ ५.१२.३२ ॥
યૌવન અને રૂપથી સંપન્ન તેને જોઈને દુષ્ટાત્મા નહુષ પણ અત્યંત હર્ષિત થયો; કામથી તેની ચેતના હણાઈ ગઈ હતી.