Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.12

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.12.1

क्रुद्धं तु नहुषं दृष्ट्वा देवा ऋषिपुरोगमाः ।
अब्रुवन्देवराजानं नहुषं घोरदर्शनम् ॥ ५.१२.१ ॥

କ୍ରୁଦ୍ଧ ନହୁଷଙ୍କୁ ଦେଖି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଦେବତାମାନେ ଦେବରାଜ ନହୁଷଙ୍କୁ କହିଲେ।

5.12.2

देवराज जहि क्रोधं त्वयि क्रुद्धे जगद्विभो ।
त्रस्तं सासुरगन्धर्वं सकिंनरमहोरगम् ॥ ५.१२.२ ॥

ହେ ଦେବରାଜ, କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କର। ହେ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ମହୋରଗ ସହିତ ଜଗତ୍ ଭୀତ ହୁଏ।

5.12.3

जहि क्रोधमिमं साधो न कुप्यन्ति भवद्विधाः ।
परस्य पत्नी सा देवी प्रसीदस्व सुरेश्वर ॥ ५.१२.३ ॥

ହେ ସାଧୁ, ଏହି କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କର। ତୁମ ପରି ଲୋକ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେହି ଦେବୀ ପରର ପତ୍ନୀ; ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ।

5.12.4

निवर्तय मनः पापात्परदाराभिमर्शनात् ।
देवराजोऽसि भद्रं ते प्रजा धर्मेण पालय ॥ ५.१२.४ ॥

ପରସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ପର୍ଶରୂପ ପାପରୁ ମନକୁ ଫେରାଅ। ତୁମେ ଦେବରାଜ; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପାଳନ କର।

5.12.5

एवमुक्तो न जग्राह तद्वचः काममोहितः ।
अथ देवानुवाचेदमिन्द्रं प्रति सुराधिपः ॥ ५.१२.५ ॥

ଏପରି କହିଲେ ମଧ୍ୟ କାମମୋହିତ ନହୁଷ ସେହି ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ। ତା'ପରେ ସୁରାଧିପ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହା କହିଲେ।

5.12.6

अहल्या धर्षिता पूर्वमृषिपत्नी यशस्विनी ।
जीवतो भर्तुरिन्द्रेण स वः किं न निवारितः ॥ ५.१२.६ ॥

ପୂର୍ବେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଋଷିପତ୍ନୀ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅପମାନିତ କରିଥିଲେ। ତୁମେମାନେ ତାଙ୍କୁ କାହିଁକି ରୋକିଲ ନାହିଁ?

5.12.7

बहूनि च नृशंसानि कृतानीन्द्रेण वै पुरा ।
वैधर्म्याण्युपधाश्चैव स वः किं न निवारितः ॥ ५.१२.७ ॥

ପୂର୍ବରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅନେକ ନିଷ୍ଠୁର କର୍ମ, ଅଧର୍ମ ଓ ଛଳନା କରିଥିଲେ। ଆପଣମାନେ ତାଙ୍କୁ କାହିଁକି ନିବାରଣ କଲେ ନାହିଁ?

5.12.8

उपतिष्ठतु देवी मामेतदस्या हितं परम् ।
युष्माकं च सदा देवाः शिवमेवं भविष्यति ॥ ५.१२.८ ॥

ଦେବୀ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଏହା ତାଙ୍କ ପରମ ହିତ। ହେ ଦେବତାଗଣ, ଏପରି ଭାବରେ ଆପଣମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସଦା ମଙ୍ଗଳ ହେବ।

5.12.9

इन्द्राणीमानयिष्यामो यथेच्छसि दिवस्पते ।
जहि क्रोधमिमं वीर प्रीतो भव सुरेश्वर ॥ ५.१२.९ ॥

ହେ ସ୍ୱର୍ଗପତି, ଆପଣ ଇଚ୍ଛା କଲାପରି ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆଣିବୁ। ହେ ବୀର, ଏହି କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ; ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।

5.12.10

इत्युक्त्वा तं तदा देवा ऋषिभिः सह भारत ।
तग्मुर्बृहस्पतिं वक्तुमिन्द्राणीं चाशुभं वचः ॥ ५.१२.१० ॥

ହେ ଭାରତ, ଏପରି କହି ଦେବତାମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ବିଷୟରେ ଅଶୁଭ କଥା କହିବାକୁ।

5.12.11

जानीमः शरणं प्राप्तामिन्द्राणीं तव वेश्मनि ।
दत्ताभयां च विप्रेन्द्र त्वया देवर्षिसत्तम ॥ ५.१२.११ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଆପଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଆମେ ଜାଣୁ; ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଦେବର୍ଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେଇଛନ୍ତି।

5.12.12

ते त्वां देवाः सगन्धर्वा ऋषयश्च महाद्युते ।
प्रसादयन्ति चेन्द्राणी नहुषाय प्रदीयताम् ॥ ५.१२.१२ ॥

ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଋଷିମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ନହୁଷଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉ।

5.12.13

इन्द्राद्विशिष्टो नहुषो देवराजो महाद्युतिः ।
वृणोत्विमं वरारोहा भर्तृत्वे वरवर्णिनी ॥ ५.१२.१३ ॥

ନହୁଷ ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବରାଜ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ। ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶ ଓ ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ସେ ଏହାକୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ବରଣ କରୁ।

5.12.14

एवमुक्ते तु सा देवी बाष्पमुत्सृज्य सस्वनम् ।
उवाच रुदती दीना बृहस्पतिमिदं वचः ॥ ५.१२.१४ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ସେ ଦେବୀ ଲୁହ ଢାଳି ଫୁଲି ଫୁଲି କାନ୍ଦି, ଦୀନ ହୋଇ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

5.12.15

नाहमिच्छामि नहुषं पतिं देवर्षिसत्तम ।
शरणागतास्मि ते ब्रहंस्त्रायस्व महतो भयात् ॥ ५.१२.१५ ॥

ହେ ଦେବର୍ଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ନହୁଷଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ପାଇଛି; ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମହା ଭୟରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

5.12.16

शरणागतं न त्यजेयमिन्द्राणि मम निश्चयः ।
धर्मज्ञां सत्यशीलां च न त्यजेयमनिन्दिते ॥ ५.१२.१६ ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ଶରଣ ଆସିଥିବା ଲୋକକୁ ମୁଁ ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ; ଏହା ମୋର ନିଶ୍ଚୟ। ଧର୍ମଜ୍ଞା ଓ ସତ୍ୟଶୀଳା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ, ହେ ନିର୍ଦୋଷା।

5.12.17

नाकार्यं कर्तुमिच्छामि ब्राह्मणः सन्विशेषतः ।
श्रुतधर्मा सत्यशीलो जानन्धर्मानुशासनम् ॥ ५.१२.१७ ॥

ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିଶେଷତଃ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣି ଜାଣିଥିବା, ସତ୍ୟଶୀଳ ଓ ଧର୍ମାନୁଶାସନ ଜାଣୁଥିବା; ଅନୁଚିତ କର୍ମ କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।

5.12.18

नाहमेतत्करिष्यामि गच्छध्वं वै सुरोत्तमाः ।
अस्मिंश्चार्थे पुरा गीतं ब्रह्मणा श्रूयतामिदम् ॥ ५.१२.१८ ॥

ମୁଁ ଏହା କରିବି ନାହିଁ। ହେ ଦେବୋତ୍ତମଗଣ, ଯାଅ। ଏହି ବିଷୟରେ ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ଯାହା ଗାଇଥିଲେ ତାହା ଶୁଣ।

5.12.19

न तस्य बीजं रोहति रोहकाले ।
न तस्य वर्षं वर्षति वर्षकाले।
भीतं प्रपन्नं प्रददाति शत्रवे ।
न स त्रातारं लभते त्राणमिच्छन् ॥ ५.१२.१९ ॥

ଯେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶରଣ ଆସିଥିବା ଲୋକକୁ ଶତ୍ରୁ ହାତରେ ସମର୍ପଣ କରେ, ତାର ବୀଜ ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଅଙ୍କୁରଣ କାଳରେ ତାର ଉପରେ ବର୍ଷା ହୁଏ ନାହିଁ; ରକ୍ଷା ଚାହିଁଲେ ହେଁ ତାକୁ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ମିଳେ ନାହିଁ।

5.12.20

मोघमन्नं विन्दति चाप्यचेताः ।
स्वर्गाल्लोकाद्धश्यति नष्टचेष्टः।
भीतं प्रपन्नं प्रददाति यो वै ।
न तस्य हव्यं प्रतिगृह्णन्ति देवाः ॥ ५.१२.२० ॥

ଯେ ଅବିବେଚକ ଭୟଭୀତ ଶରଣାଗତକୁ ସମର୍ପଣ କରେ, ତାର ଅନ୍ନ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ; ତାର ଚେଷ୍ଟା ନଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଲୋକରୁ ପତିତ ହୁଏ; ଦେବତାମାନେ ତାର ହବିଷ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

5.12.21

प्रमीयते चास्य प्रजा ह्यकाले ।
सदा विवासं पितरोऽस्य कुर्वते।
भीतं प्रपन्नं प्रददाति शत्रवे ।
सेन्द्रा देवाः प्रहरन्त्यस्य वज्रम् ॥ ५.१२.२१ ॥

ତାର ସନ୍ତାନ ଅକାଳରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ; ତାର ପିତୃଗଣ ତାକୁ ସର୍ବଦା ନିର୍ବାସନ ଦିଅନ୍ତି; ଯେ ଭୟଭୀତ ଶରଣାଗତକୁ ଶତ୍ରୁ ହାତରେ ସମର୍ପଣ କରେ, ତା ଉପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେ ବଜ୍ରରେ ପ୍ରହାର କରନ୍ତି।

5.12.22

एतदेवं विजानन्वै न दास्यामि शचीमिमाम् ।
इन्द्राणीं विश्रुतां लोके शक्रस्य महिषीं प्रियां ॥ ५.१२.२२ ॥

ଏହା ଏପରି ଜାଣି ମୁଁ ଏହି ଶଚୀଙ୍କୁ ଦେବି ନାହିଁ — ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ଶକ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପଟ୍ଟମହିଷୀ ସେ।

5.12.23

अस्या हितं भवेद्यच्च मम चापि हितं भवेत् ।
क्रियतां तत्सुरश्रेष्ठा नहि दास्याम्यहं शचीम् ॥ ५.१२.२३ ॥

ତା ପାଇଁ ଯାହା ହିତ ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ଯାହା ହିତ, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ତାହା କର; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଶଚୀଙ୍କୁ ଦେବି ନାହିଁ।

5.12.24

अथ देवाः सगन्धर्वा गुरुमाहुरिदं वचः ।
कथं सुनीतं नु भवेन्मन्त्रयस्व बृहस्पते ॥ ५.१२.२४ ॥

ଏଥିରେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ବୃହସ୍ପତି, ଏହା କିପରି ସୁନୀତି ହୋଇପାରିବ, ବିଚାର କରନ୍ତୁ।

5.12.25

नहुषं याचतां देवी किंचित्कालान्तरं शुभा ।
इन्द्राणि हितमेतद्धि तथाऽस्माकं भविष्यति ॥ ५.१२.२५ ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ଶୁଭା ଦେବୀ ନହୁଷଙ୍କଠାରୁ କିଛି ସମୟ ମାଗନ୍ତୁ; ଏହା ହିତକର, ଏହିପରି ଆମର ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ ହେବ।

5.12.26

बहुविघ्नः सुराः कालः कालः कालं नयिष्यति ।
गर्वितो बलवांश्चापि नहुषो वरसंश्रयात् ॥ ५.१२.२६ ॥

ହେ ଦେବତାଗଣ, କାଳ ବହୁ ବିଘ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; କାଳ ହିଁ କାଳକୁ ନେଇଯିବ। ନହୁଷ ଗର୍ବିତ ଓ ବଳବାନ, ବରର ଆଶ୍ରୟରେ ସେ ଆହୁରି ପ୍ରବଳ।

5.12.27

ततस्तेन तथोक्ते तु प्रीता देवास्तथाब्रुवन् ।
ब्रह्मन्साध्विदमुक्तं ते हितं सर्वं दिवौकसाम् ॥ ५.१२.२७ ॥

ସେ ଏପରି କହିବାରୁ ପ୍ରସନ୍ନ ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଆପଣ ଠିକ୍ କହିଲେ; ଏହା ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଥା ହିତକର।

5.12.28

एवमेतद्द्विजश्रेष्ठ देवी चेयं प्रसाद्यताम् ।
ततः समस्ता इन्द्राणीं देवाश्चाग्निपुरोगमाः ॥ ५.१२.२८ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ସେମିତି; ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଉ। ତା'ପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ...

5.12.29

ऊचुर्वचनमव्यग्रा लोकानां हितकाम्यया ।
त्वया जगदिदं सर्वं धृतं स्थावरजङ्गमम्।
एकपत्न्यसि सत्या च गच्छस्व नहुषं प्रति ॥ ५.१२.२९ ॥

ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ମନରେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତ କାମନା କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଧୃତ। ତୁମେ ଏକପତ୍ନୀବ୍ରତା ଓ ସତ୍ୟବତୀ; ନହୁଷ ନିକଟକୁ ଯାଅ।"

5.12.30

क्षिप्रं त्वामभिकामश्च विनशिष्यति पापकृत् ।
नहुषो देवि शक्रश्च सुरैश्वर्यमवाप्स्यति ॥ ५.१२.३० ॥

ହେ ଦେବୀ, ତୁମକୁ କାମନା କରୁଥିବା ସେ ପାପୀ ଶୀଘ୍ର ବିନଷ୍ଟ ହେବ। ନହୁଷ ଓ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଦେବତାଙ୍କ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।

5.12.31

एवं विनिश्चयं कृत्वा इन्द्राणी कार्यसिद्धये ।
अभ्यगच्छत सव्रीडा नहुषं घोरदर्शनम् ॥ ५.१२.३१ ॥

ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଲଜ୍ଜାଭରେ ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ ନହୁଷ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

5.12.32

दृष्ट्वा तां नहुषश्चापि वयोरूपसमन्विताम् ।
समहृष्यत दुष्टात्मा कामोपहतचेतनः ॥ ५.१२.३२ ॥

ଯୌବନ ଓ ରୂପରେ ସମ୍ପନ୍ନା ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ନହୁଷ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ହର୍ଷିତ ହେଲା; କାମରେ ତାର ଚେତନା ଆହତ ହୋଇଥିଲା।