મહાભારત · અધ્યાય 5.120
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.120.1
स तु राजा पुनस्तस्याः कर्तुकामः स्वयंवरम् ।
उपगम्याश्रमपदं गङ्गायामुनसङ्गमे ॥ ५.१२०.१ ॥
તે રાજા ફરીથી તેના સ્વયંવરની ઇચ્છાથી ગંગા-યમુનાના સંગમ પરના આશ્રમસ્થળે પહોંચ્યો.
5.120.2
गृहीतमाल्यदामां तां रथमारोप्य माधवीम् ।
पूरुर्यदुश्च भगिनीमाश्रमे पर्यधावताम् ॥ ५.१२०.२ ॥
માળા પકડેલી તે માધવીને રથમાં બેસાડીને પૂરુ અને યદુ બહેનની પાછળ આશ્રમમાં દોડ્યા.
5.120.3
नागयक्षमनुष्याणां गन्धर्वमृगपक्षिणाम् ।
शैलद्रुमवनौकानामासीत्तत्र समागमः ॥ ५.१२०.३ ॥
નાગ, યક્ષ, મનુષ્ય, ગંધર્વ, મૃગ, પક્ષી તથા પર્વત, વૃક્ષ અને વનમાં રહેનારાઓનો ત્યાં મેળો થયો.
5.120.4
नानापुरुषदेश्यानामीश्वरैश्च समाकुलम् ।
ऋषिभिर्ब्रह्मकल्पैश्च समन्तादावृतं वनम् ॥ ५.१२०.४ ॥
જુદા જુદા દેશોના લોકો અને રાજાઓથી તે વન ભરેલું હતું, અને બ્રહ્મા સમાન ઋષિઓથી ચારે બાજુથી ઘેરાયેલું હતું.
5.120.5
निर्दिश्यमानेषु तु सा वरेषु वरवर्णिनी ।
वरानुत्क्रम्य सर्वास्तान्वरं वृतवती वनम् ॥ ५.१२०.५ ॥
વરોનાં નામ જાહેર થતાં હતાં ત્યારે તે સુંદરીએ તે બધા વરોને છોડીને વનને જ વર તરીકે પસંદ કર્યું.
5.120.6
अवतीर्य रथात्कन्या नमस्कृत्य च बन्धुषु ।
उपगम्य वनं पुण्यं तपस्तेपे ययातिजा ॥ ५.१२०.६ ॥
કન્યા રથમાંથી ઊતરી, સ્વજનોને નમસ્કાર કરીને તે પવિત્ર વનમાં પહોંચી અને યયાતિની પુત્રીએ તપ કર્યું.
5.120.7
उपवासैश्च विविधैर्दीक्षाभिर्नियमैस्तथा ।
आत्मनो लघुतां कृत्वा बभूव मृगचारिणी ॥ ५.१२०.७ ॥
વિવિધ ઉપવાસો, દીક્ષાઓ અને નિયમો દ્વારા પોતાને કૃશ કરીને તે હરણીની જેમ વનમાં વિચરનારી બની.
5.120.8
वैदूर्याङ्कुरकल्पानि मृदूनि हरितानि च ।
चरन्ती श्लक्ष्णशष्पाणि तिक्तानि मधुराणि च ॥ ५.१२०.८ ॥
વૈડૂર્ય અંકુર જેવા કોમળ, લીલા, મીઠા અને કડવા લીસા ઘાસને ચરતી.
5.120.9
स्रवन्तीनां च पुण्यानां सुरसानि सुचीनि च ।
पिबन्ती वारिमुख्यानि शीतानि विमलानि च ॥ ५.१२०.९ ॥
પવિત્ર નદીઓનું સ્વાદિષ્ટ, શુદ્ધ, શ્રેષ્ઠ, શીતળ અને નિર્મળ જળ પીતી.
5.120.10
वनेषु मृगराजेषु व्याघ्रविप्रोषितेषु च ।
दावाग्निविप्रयुक्तेषु शून्येषु गहनेषु च ॥ ५.१२०.१० ॥
સિંહો વિચરતા વનોમાં, વાઘોથી ત્યજાયેલા, દાવાગ્નિથી રહિત, સૂનાં અને ગાઢ સ્થળોએ.
5.120.11
चरन्ती हरिणैः सार्धं मृगीव वनचारिणी ।
चचार विपुलं धर्मं ब्रह्मचर्येण संवृतम् ॥ ५.१२०.११ ॥
હરણો સાથે હરણીની જેમ વનમાં વિચરતી તે બ્રહ્મચર્યથી સંયમિત થઈને વિપુલ ધર્મનું આચરણ કરતી રહી.
5.120.12
ययातिरपि पूर्वेषां राज्ञां वृत्तमनुष्ठितः ।
बहुवर्षसहस्रायुर्युयुजे कालधर्मणा ॥ ५.१२०.१२ ॥
યયાતિએ પણ પૂર્વે રાજાઓના આચરણનું પાલન કર્યું; અનેક હજાર વર્ષનું આયુષ્ય હોવા છતાં તે કાળધર્મને વશ થયો.
5.120.13
पुरुर्यदुश्च द्वौ वंशे वर्धमानौ नरोत्तमौ ।
ताभ्भां प्रतिष्ठितो लोके परलोके च नाहुषः ॥ ५.१२०.१३ ॥
પુરુ અને યદુ, બે વંશમાં વધેલા શ્રેષ્ઠ પુરુષો. તેમના દ્વારા નહુષનો પુત્ર આ લોક અને પરલોકમાં પ્રતિષ્ઠિત થયો.
5.120.14
महीपते नरपतिर्ययातिः स्वर्गमास्थितः ।
महर्षिकल्पो नृपतिः स्वर्गाग्र्यफलभुग्विभुः ॥ ५.१२०.१४ ॥
હે મહીપતિ, નરપતિ યયાતિ સ્વર્ગે પહોંચ્યા. મહર્ષિ સમાન તે રાજા, સ્વર્ગના શ્રેષ્ઠ ફળનો ભોક્તા સમર્થ બન્યો.
5.120.15
बहुवर्षसहस्राख्ये काले बहुगुणे गते ।
राजर्षिषु निषण्णेषु महीयःसु महर्धिषु ॥ ५.१२०.१५ ॥
બહુ હજાર વર્ષ નામે ઓળખાતો, બહુગુણી કાળ વીત્યા પછી, મહાઐશ્વર્યવાન રાજર્ષિઓ બેઠા હતા ત્યારે,
5.120.16
अवमेने नरान्सर्वान्देवानृषिगणांस्तथा ।
ययातिर्मूढविज्ञानो विस्मयाविष्टचेतनः ॥ ५.१२०.१६ ॥
મૂઢ વિજ્ઞાનવાળા, વિસ્મયથી ઘેરાયેલા ચિત્તવાળા યયાતિએ સર્વ મનુષ્યોનું, દેવોનું અને ઋષિગણોનું પણ અપમાન કર્યું.
5.120.17
ततस्तं बुबुधे देवः शक्रो बलनिषूदनः ।
ते च राजर्षयः सर्वे धिग्धिगित्येवमब्रुवन् ॥ ५.१२०.१७ ॥
ત્યારે બલનો સંહાર કરનાર દેવ શક્ર (ઇન્દ્ર) તેને ઓળખી ગયા. અને તે બધા રાજર્ષિઓ 'ધિક્ ધિક્' એમ બોલ્યા.
5.120.18
विचारश्च समुत्पन्नो निरीक्ष्य नहुषात्मजम् ।
कोऽन्वयं कस्य वा राज्ञः कथं वा स्वर्गमागतः ॥ ५.१२०.१८ ॥
નહુષના પુત્રને જોઈને વિચાર ઉદ્ભવ્યો: 'આ કોણ છે? કયા વંશનો? કયા રાજાનો પુત્ર? અને કેવી રીતે સ્વર્ગે આવ્યો?'
5.120.19
कर्मणा केनसिद्धोऽयं क्व वाऽनेन तपश्चितम् ।
कथं वा ज्ञायते स्वर्गे केन वा ज्ञायतेऽप्युत ॥ ५.१२०.१९ ॥
કયા કર્મથી આ સિદ્ધ થયો છે? આણે ક્યાં તપ સંચિત કર્યું? સ્વર્ગમાં આ કેવી રીતે ઓળખાય છે, અથવા કોનાથી ઓળખાય છે?
5.120.20
एवं विचास्यन्तस्ते राजानं स्वर्गवासिनः ।
दृष्ट्वा पप्रच्छुरन्योन्यं ययातिं नृपतिं प्रति ॥ ५.१२०.२० ॥
આ રીતે વિચાર કરતા સ્વર્ગવાસીઓએ તે રાજાને જોયો અને રાજા યયાતિ વિશે એકબીજાને પૂછ્યું.
5.120.21
विमानपालाः शतशः स्वर्गद्वाराभिरक्षिणः ।
पृष्टा आसनपालाश्च न जानीमेत्यथाऽब्रुवन् ॥ ५.१२०.२१ ॥
સ્વર્ગદ્વારના રક્ષકો, સેંકડો વિમાનપાલો અને આસનપાલોને પૂછવામાં આવતાં તેમણે કહ્યું, 'અમે જાણતા નથી.'
5.120.22
सर्वे ते ह्यावृतज्ञाना नाभ्यजानन्त तं नृपम् ।
स मुहूर्तादथ नृपो हतौजाश्चाभवत्तदा ॥ ५.१२०.२२ ॥
તેઓ બધા, જ્ઞાન આવૃત થયેલા હોવાથી, તે રાજાને ઓળખી શક્યા નહીં. પછી ક્ષણમાં તે રાજા તેજહીન થઈ ગયો.