ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.120
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.120.1
स तु राजा पुनस्तस्याः कर्तुकामः स्वयंवरम् ।
उपगम्याश्रमपदं गङ्गायामुनसङ्गमे ॥ ५.१२०.१ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਸਵੈਂਵਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।
5.120.2
गृहीतमाल्यदामां तां रथमारोप्य माधवीम् ।
पूरुर्यदुश्च भगिनीमाश्रमे पर्यधावताम् ॥ ५.१२०.२ ॥
ਮਾਲਾ ਫੜੀ ਉਸ ਮਾਧਵੀ ਨੂੰ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਰੂ ਅਤੇ ਯਦੂ ਭੈਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੌੜੇ।
5.120.3
नागयक्षमनुष्याणां गन्धर्वमृगपक्षिणाम् ।
शैलद्रुमवनौकानामासीत्तत्र समागमः ॥ ५.१२०.३ ॥
ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਮ੍ਰਿਗ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਪਰਬਤ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਉੱਥੇ ਮੇਲਾ ਲੱਗਿਆ।
5.120.4
नानापुरुषदेश्यानामीश्वरैश्च समाकुलम् ।
ऋषिभिर्ब्रह्मकल्पैश्च समन्तादावृतं वनम् ॥ ५.१२०.४ ॥
ਨਾਨਾ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬਨ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
5.120.5
निर्दिश्यमानेषु तु सा वरेषु वरवर्णिनी ।
वरानुत्क्रम्य सर्वास्तान्वरं वृतवती वनम् ॥ ५.१२०.५ ॥
ਜਦੋਂ ਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਸੁੰਦਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਨ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰ ਚੁਣ ਲਿਆ।
5.120.6
अवतीर्य रथात्कन्या नमस्कृत्य च बन्धुषु ।
उपगम्य वनं पुण्यं तपस्तेपे ययातिजा ॥ ५.१२०.६ ॥
ਕੰਨਿਆ ਰੱਥ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ, ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
5.120.7
उपवासैश्च विविधैर्दीक्षाभिर्नियमैस्तथा ।
आत्मनो लघुतां कृत्वा बभूव मृगचारिणी ॥ ५.१२०.७ ॥
ਅਨੇਕ ਉਪਵਾਸਾਂ, ਦੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹਿਰਨੀ ਵਾਂਗ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ।
5.120.8
वैदूर्याङ्कुरकल्पानि मृदूनि हरितानि च ।
चरन्ती श्लक्ष्णशष्पाणि तिक्तानि मधुराणि च ॥ ५.१२०.८ ॥
ਵੈਦੂਰਯ ਦੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਵਰਗੀ ਕੋਮਲ, ਹਰੀ, ਮਿੱਠੀ ਅਤੇ ਕੌੜੀ ਚਿਕਨੀ ਘਾਹ ਨੂੰ ਚਰਦੀ ਹੋਈ।
5.120.9
स्रवन्तीनां च पुण्यानां सुरसानि सुचीनि च ।
पिबन्ती वारिमुख्यानि शीतानि विमलानि च ॥ ५.१२०.९ ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਦਲਾ, ਸ਼ੁੱਧ, ਉੱਤਮ, ਠੰਡਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀ ਹੋਈ।
5.120.10
वनेषु मृगराजेषु व्याघ्रविप्रोषितेषु च ।
दावाग्निविप्रयुक्तेषु शून्येषु गहनेषु च ॥ ५.१२०.१० ॥
ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਘਾਂ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ, ਦਾਵਾਗਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁੰਨੇ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ।
5.120.11
चरन्ती हरिणैः सार्धं मृगीव वनचारिणी ।
चचार विपुलं धर्मं ब्रह्मचर्येण संवृतम् ॥ ५.१२०.११ ॥
ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਿਰਨੀ ਵਾਂਗ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਨਾਲ ਸੰਯਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਪੁਲ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕੀਤਾ।
5.120.12
ययातिरपि पूर्वेषां राज्ञां वृत्तमनुष्ठितः ।
बहुवर्षसहस्रायुर्युयुजे कालधर्मणा ॥ ५.१२०.१२ ॥
ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਆਚਰਣ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕੀਤਾ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਕਾਲ-ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।
5.120.13
पुरुर्यदुश्च द्वौ वंशे वर्धमानौ नरोत्तमौ ।
ताभ्भां प्रतिष्ठितो लोके परलोके च नाहुषः ॥ ५.१२०.१३ ॥
ਪੁਰੂ ਅਤੇ ਯਦੂ, ਦੋ ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋਇਆ।
5.120.14
महीपते नरपतिर्ययातिः स्वर्गमास्थितः ।
महर्षिकल्पो नृपतिः स्वर्गाग्र्यफलभुग्विभुः ॥ ५.१२०.१४ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਨਰਪਤੀ ਯਯਾਤੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਰਗਾ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਉੱਤਮ ਫਲ ਦਾ ਭੋਗੀ ਸਮਰੱਥ ਹੋਇਆ।
5.120.15
बहुवर्षसहस्राख्ये काले बहुगुणे गते ।
राजर्षिषु निषण्णेषु महीयःसु महर्धिषु ॥ ५.१२०.१५ ॥
ਬਹੁਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਗੁਣੀ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿੱਧੀ ਵਾਲੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ,
5.120.16
अवमेने नरान्सर्वान्देवानृषिगणांस्तथा ।
ययातिर्मूढविज्ञानो विस्मयाविष्टचेतनः ॥ ५.१२०.१६ ॥
ਮੂੜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਗਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ।
5.120.17
ततस्तं बुबुधे देवः शक्रो बलनिषूदनः ।
ते च राजर्षयः सर्वे धिग्धिगित्येवमब्रुवन् ॥ ५.१२०.१७ ॥
ਤਦ ਬਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ। ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ 'ਧਿਕ੍ ਧਿਕ੍' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੇ।
5.120.18
विचारश्च समुत्पन्नो निरीक्ष्य नहुषात्मजम् ।
कोऽन्वयं कस्य वा राज्ञः कथं वा स्वर्गमागतः ॥ ५.१२०.१८ ॥
ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ: 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ? ਕਿਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ? ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਆਇਆ?'
5.120.19
कर्मणा केनसिद्धोऽयं क्व वाऽनेन तपश्चितम् ।
कथं वा ज्ञायते स्वर्गे केन वा ज्ञायतेऽप्युत ॥ ५.१२०.१९ ॥
ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਇਸਨੇ ਤਪ ਕਿੱਥੇ ਸੰਚਿਤ ਕੀਤਾ? ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
5.120.20
एवं विचास्यन्तस्ते राजानं स्वर्गवासिनः ।
दृष्ट्वा पप्रच्छुरन्योन्यं ययातिं नृपतिं प्रति ॥ ५.१२०.२० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
5.120.21
विमानपालाः शतशः स्वर्गद्वाराभिरक्षिणः ।
पृष्टा आसनपालाश्च न जानीमेत्यथाऽब्रुवन् ॥ ५.१२०.२१ ॥
ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਮਾਨਪਾਲ ਅਤੇ ਆਸਨਪਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਬੋਲੇ, 'ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।'
5.120.22
सर्वे ते ह्यावृतज्ञाना नाभ्यजानन्त तं नृपम् ।
स मुहूर्तादथ नृपो हतौजाश्चाभवत्तदा ॥ ५.१२०.२२ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੇਜ-ਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ।