ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.13.1
अथ तामब्रवीद्दृष्ट्वा नहुषो देवराट् तदा ।
त्रयाणामपि लोकानामहमिन्द्रः शुचिस्मिते ॥ ५.१३.१ ॥
ਤਦ ਦੇਵਰਾਜ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੰਦਰ ਮੈਂ ਹਾਂ।'
5.13.2
भजस्व मां वरारोहे पतित्वे वरवर्णिनि ।
एवमुक्ता तु सा देवी नहुषेण पतिव्रता ॥ ५.१३.२ ॥
'ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਅਪਨਾ।' ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਉਹ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਦੇਵੀ ...
5.13.3
प्रावेपत भयोद्विग्ना प्रवाते कदली यथा ।
प्रणम्य सा हि ब्रह्माणं शिरसा तु कृताञ्जलिः ॥ ५.१३.३ ॥
ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਈ ਉਹ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੇਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਕੰਬ ਉੱਠੀ। ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
5.13.4
देवराजमथोवाच नहुषं घोरदर्शनम् ।
कालमिच्छाम्यहं लब्धुं त्वत्तः कंचित्सुरेश्वर ॥ ५.१३.४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੇਵਰਾਜ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਬੋਲੀ, 'ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।'
5.13.5
न हि विज्ञायते शक्रः किं वा प्राप्तः क्व वा गतः ।
तत्त्वमेतत्तु विज्ञाय यदि न ज्ञायते प्रभो ॥ ५.१३.५ ॥
'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਆਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਤੱਥ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਜੇ ਇਹ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ...'
5.13.6
ततोऽहं त्वामुपस्थास्ये सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।
एवमुक्तः स इन्द्राण्या नहुषः प्रीतिमानभूत् ॥ ५.१३.६ ॥
'ਤਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵਾਂਗੀ, ਇਹ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹਾਂ।' ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
5.13.7
एवं भवतु सुश्रोणि यथा मामिह भाषसे ।
ज्ञात्वा चागमनं कार्यं सत्यमेतदनुस्मरेः ॥ ५.१३.७ ॥
ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ; ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖ।
5.13.8
नहुषेण विसृष्टा च निश्चक्राम ततः शुभा ।
बृहस्पतिनिकेतं च सा जगाम यशस्विनी ॥ ५.१३.८ ॥
ਨਹੁਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਿਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਫਿਰ ਨਿਕਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।
5.13.9
तस्याः संश्रुत्य च वचो देवाश्चाग्निपुरोगमाः ।
चिन्तयामासुरेकाग्राः शक्रार्थं राजसत्तम ॥ ५.१३.९ ॥
ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਗਨੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
5.13.10
देवदेवेन शङ्गम्य विष्णुना प्रभविष्णुना ।
ऊचुश्चैनं समुद्विग्ना वाक्यं वाक्यविशारदाः ॥ ५.१३.१० ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸਮਰੱਥ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਏ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.13.11
ब्रह्मवध्याभिभूतो वै शक्रः सुरगणेश्वरः ।
गतिश्च नस्त्वं देवेश पूर्वजो जगतः प्रभुः ॥ ५.१३.११ ॥
ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਦੇਵਗਣਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ; ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਤੂੰ ਹੈਂ। ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਤੂੰ ਜਗਤ ਦਾ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ।
5.13.12
रक्षार्थं सर्वभूतानां विष्णुत्वमुपजग्मिवान् ।
त्वद्वीर्यनिहते वृत्रे वासवो ब्रह्महत्यया ॥ ५.१३.१२ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂਪਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਵਾਸਵ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਿਆ ਗਿਆ।
5.13.13
वृतः सुरगणश्रेष्ठ मोक्षं तस्य विनिर्दिश ।
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा देवानां विष्णुरब्रवीत् ॥ ५.१३.१३ ॥
ਦੇਵਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸੋ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਉਹ ਬੋਲਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ।
5.13.14
मामेव यजतां शक्रः पावयिष्यामि वज्रिणम् ।
पुण्येन हयमेधेन मामिष्ट्वा पाकशासनः ॥ ५.१३.१४ ॥
ਸ਼ਕ੍ਰ ਮੇਰੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਮੈਂ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਪੁੰਨ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ) ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।
5.13.15
पुनरेष्यति देवानामिन्द्रत्वमकुतोभयः ।
स्वकर्मभिश्च नहुषो नाशं यास्यति दुर्मतिः ॥ ५.१३.१५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਇੰਦਰਪਦ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਆਵੇਗਾ। ਦੁਰਮਤੀ ਨਹੁਸ਼ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਵੇਗਾ।
5.13.16
किंचित्कालमिदं देवा मर्षयध्वमतन्द्रिताः ।
श्रुत्वा विष्णोः शुभां सत्यां वाणीं ताममृतोपमाम्। ॥ ५.१३.१६ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇਹ ਸਹੋ, ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਸ ਸ਼ੁਭ, ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ।
5.13.17
ततः सर्वे सुरगणाः सोपाध्यायाः सहर्षिभिः ।
यत्र शक्रो भयोद्विग्नस्तं देशमुपचक्रमुः ॥ ५.१३.१७ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਉਪਾਧਿਆਇਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਸ਼ਕ੍ਰ ਸਨ।
5.13.18
तत्राश्वमेधः सुमहान्महेन्द्रस्य महात्मनः ।
ववृते पावनार्थं वै ब्रह्महत्यापहो नृप ॥ ५.१३.१८ ॥
ਉੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਮਹਿੰਦਰ ਲਈ ਵੱਡਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸੀ।
5.13.19
विभज्य ब्रह्महत्यां तु वृक्षेषु च नदीषु च ।
पर्वतेषु पृथिव्यां च स्त्रीषु चैव युधिष्ठिर ॥ ५.१३.१९ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਰੁੱਖਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਪਰਬਤਾਂ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ।
5.13.20
संविभज्य च भूतेषु विसृज्य च सुरेश्वरः ।
विज्वरो धूतपाप्मा च वासवोऽभवदात्मवान् ॥ ५.१३.२० ॥
ਦੇਵਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਸੰਤਾਪਰਹਿਤ ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਤਮਵਾਨ ਵਾਸਵ ਬਣਿਆ।
5.13.21
अकम्प्यं नहुषं स्थानाद्दृष्ट्वा बलनिषूदनः ।
तेजोघ्नं सर्वभूतानां वरदानाच्च दुःसहम् ॥ ५.१३.२१ ॥
ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਨਾ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲਾ ਵੇਖ ਕੇ ਬਲਨਿਸ਼ੂਦਨ (ਇੰਦਰ) — ਵਰਦਾਨ ਕਾਰਨ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਤੇਜ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਸਹਿ ਉਸ ਨੂੰ।
5.13.22
ततः शचीपतिर्देवः पुनरेव व्यनश्यत ।
अदृश्यः सर्वभूतानां कालाकाङ्क्षी चचार ह ॥ ५.१३.२२ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਦੇਵ ਮੁੜ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗਾ।
5.13.23
प्रनष्टे तु ततः शक्रे शची शोकसमन्विता ।
हा शक्रेति तदा देवी विललाप सुदुःखिता ॥ ५.१३.२३ ॥
ਸ਼ਕਰ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਤੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸ਼ਚੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ "ਹਾਏ ਸ਼ਕਰ!" ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
5.13.24
यदि दत्तं यदि हुतं गुरवस्तोषिता यदि ।
एकभर्तृत्वमेवास्तु सत्यं यद्यस्ति वा मयि ॥ ५.१३.२४ ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਹੋਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਗੁਰੂਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਫਲੇ।
5.13.25
पुण्यां चेमामहं दिव्यां प्रवृत्तामुत्तरायणे ।
देवीं रात्रिं नमस्यामि सिध्यतां मे मनोरथः ॥ ५.१३.२५ ॥
ਉੱਤਰਾਇਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਦਿਵ ਦੇਵੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।
5.13.26
प्रयता च निशां देवीमुपातिष्ठत तत्र सा ।
पतिव्रतात्वात्सत्येन सोपश्रुतिमथाकरोत् ॥ ५.१३.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਰਾਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ; ਪਤੀਵਰਤਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੱਚ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
5.13.27
यत्रास्ते देवराजोऽसौ तं देशं दर्शयस्व मे ।
इत्याहोपश्रुतिं देवीं सत्यं सत्येन दृश्यताम् ॥ ५.१३.२७ ॥
"ਦੇਵਰਾਜ ਜਿੱਥੇ ਹੈ ਉਹ ਥਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾਓ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਸੱਚ ਦਿਖੇ।