महाभारत · अध्याय 5.138
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.138.1
कुन्त्यास्तु वचनं श्रुत्वा भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमूचतुः शासनातिगम् ॥ ५.१३८.१ ॥
कुंतीचे वचन ऐकून महारथी भीष्म आणि द्रोण यांनी आज्ञा न मोडणाऱ्या दुर्योधनाला हे वाक्य सांगितले.
5.138.2
श्रुतं ते पुरुषव्याघ्र कुन्त्याः कृष्णस्य संनिधौ ।
वाक्यमर्थवदत्युग्रमुक्तं धर्म्यमनुत्तमम् ॥ ५.१३८.२ ॥
हे पुरुषव्याघ्रा, कृष्णाच्या उपस्थितीत कुंतीने बोललेले अर्थपूर्ण, अत्यंत कठोर, धर्मसंमत व सर्वोत्तम वचन तू ऐकले आहेस.
5.138.3
तत्करिष्यन्ति कौन्तेया वासुदेवस्य संमतम् ।
न हि ते जातु शाम्येरन्नृते राज्येन कौरव ॥ ५.१३८.३ ॥
वासुदेवाला संमत असे कुंतीपुत्र करतील. हे कौरवा, राज्याशिवाय ते कधीही शांत होणार नाहीत.
5.138.4
क्लेशिता हि त्वया पार्था धर्मपाशसितास्तदा ।
सभायां द्रौपदी चैव तैश्च तन्मर्षितं तव ॥ ५.१३८.४ ॥
तेव्हा तू धर्मपाशात बांधलेल्या पृथेच्या पुत्रांना क्लेश दिलास. सभेत द्रौपदीलाही क्लेश दिलास; त्यांनी तुझा तो अपराध सहन केला.
5.138.5
कृतास्त्रं ह्यर्जुनं प्राप्य भीमं च कृतनिश्चयम् ।
गाण्डीवं चेषुधी चैव रथं च ध्वजमेव च ॥ ५.१३८.५ ॥
अस्त्रकुशल अर्जुन आणि दृढनिश्चयी भीम यांना मिळवून, गाण्डीव धनुष्य, दोन भाते, रथ व ध्वज यांनाही मिळवून (ते राहतील).
5.138.6
नकुलं सहदेवं च बलवीर्यसमन्वितौ ।
सहायं वासुदेवं च न क्षंस्यति युधिष्ठिरः ॥ ५.१३८.६ ॥
बलवीर्यसंपन्न नकुल व सहदेव आणि सहाय्यक वासुदेव यांना मिळवून युधिष्ठिर (तुझा अपराध) क्षमा करणार नाही.
5.138.7
प्रत्यक्षं ते महाबाहो यथा पार्थेन धीमता ।
विराटनगरे पूर्वं सर्वे स्म युधि निर्जिताः ॥ ५.१३८.७ ॥
हे महाबाहो, पूर्वी विराटनगरात बुद्धिमान पार्थाने त्यांना युद्धात पराजित केले, हे तुम्ही प्रत्यक्ष पाहिले आहे.
5.138.8
दानवा घोरकर्माणो निवातकवचा युधि ।
रौद्रमस्त्रं समादाय दग्धा वानरकेतुना ॥ ५.१३८.८ ॥
घोर कर्मे करणारे निवातकवच दानव युद्धात रौद्र अस्त्र घेऊन वानरध्वजाने जाळले गेले.
5.138.9
कर्णप्रभृतयश्चेमे त्वं चापि कवची रथी ।
मोक्षितो घोषयात्रायां पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ५.१३८.९ ॥
कर्ण इत्यादी हे आणि कवचधारी रथी तुम्हीही घोषयात्रेत सोडवले गेलात; ते उदाहरण पुरेसे आहे.
5.138.10
प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ भ्रातृभिः सह पाण्डवैः ।
रक्षेमां पृथिवीं सर्वां मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गताम् ॥ ५.१३८.१० ॥
हे भरतश्रेष्ठा, पांडव बंधूंसह शांत होऊन मृत्यूच्या दाढांमध्ये सापडलेल्या या संपूर्ण पृथ्वीचे रक्षण करा.
5.138.11
ज्येष्ठो भ्राता धर्मशीलो वत्सलः श्लक्ष्णवाक्कविः ।
तं गच्छ पुरुषव्याघ्रं व्यपनीयेह किल्बिषम् ॥ ५.१३८.११ ॥
ज्येष्ठ बंधू, धर्मशील, स्नेहाळ, मृदुभाषी, कवी. त्या पुरुषव्याघ्राकडे जा आणि येथील अपराध दूर करा.
5.138.12
दृष्टश्चेत्त्वं पाण्डवेन व्यपनीतशरासनः ।
प्रशान्तभ्रुकुटिः श्रीमान्कृता शान्तिःकुलस्य नः ॥ ५.१३८.१२ ॥
पांडवाने तुला धनुष्य खाली ठेवलेला आणि भुवया शांत असलेला पाहिले, तर हे श्रीमंता, आमच्या कुलात शांती प्रस्थापित होईल.
5.138.13
तमभ्येत्य सहामात्यः परिष्वज्य नृपात्मजम् ।
अभिवादय राजानं यथापूर्वमरिन्दम ॥ ५.१३८.१३ ॥
मंत्र्यांसह त्याच्याजवळ जाऊन, राजपुत्राला आलिंगन देऊन, पूर्वीप्रमाणे राजाला नमस्कार कर, हे शत्रुदमना.
5.138.14
अभिवादयमानं त्वां पाणिभ्यां भीमपूर्वजः ।
प्रतिगृह्णातु सौहार्दात्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ५.१३८.१४ ॥
हातांनी तुला नमस्कार करत असताना, भीमाचा थोरला भाऊ कुंतीपुत्र युधिष्ठिर स्नेहाने तो स्वीकारो.
5.138.15
सिंहस्कन्धोरुबाहुस्त्वां वृत्तायतमहाभुजः ।
परिष्वजतु बाहुभ्यां भीमः प्रहरतां वरः ॥ ५.१३८.१५ ॥
सिंहासारखे खांदे, मांड्या व बाहू असलेला, गोल व लांब महाबाहू, योद्ध्यांमध्ये श्रेष्ठ भीमाने तुला दोन्ही बाहूंनी आलिंगन द्यावे.
5.138.16
कम्बुग्रीवो गुडाकेशस्ततस्त्वां पुष्करेक्षणः ।
अभिवादयतां पार्थः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ५.१३८.१६ ॥
शंखासारखी मान असलेला, गुडाकेश, कमलनयन, मग तुला नमस्कार करणारा पार्थ, कुंतीपुत्र धनंजय.
5.138.17
आश्विनेयौ नरव्याघ्रौ रूपेणाप्रतिमौ भुवि ।
तौ च त्वां गुरुवत्प्रोम्णा पूजया प्रत्युदीयताम् ॥ ५.१३८.१७ ॥
अश्विनीकुमारांचे पुत्र, पृथ्वीवर रूपाने अतुलनीय, नरव्याघ्र असे ते दोघेही गुरूप्रमाणे आदराने तुला सामोरे येवोत.
5.138.18
मुञ्चन्त्वानन्दजाश्रूणि दाशार्हप्रमुखा नृपाः ।
संगच्छ भ्रातृभिः सार्धं मानं संत्यज्य पार्थिव ॥ ५.१३८.१८ ॥
दाशार्हप्रमुख राजे आनंदाश्रू ढाळोत. हे राजा, मान सोडून भावांसह एकत्र हो.
5.138.19
प्रशाधि पृथिवीं कृत्स्नां ततस्त्वं भ्रातृभिः सह ।
समालिङ्ग्य च हर्षेण नृपा यान्तु परस्परम् ॥ ५.१३८.१९ ॥
मग तू बंधूंसह संपूर्ण पृथ्वीवर राज्य कर. राजांनी आनंदाने एकमेकांना आलिंगन देऊन आपापल्या मार्गाने जावे.
5.138.20
अलं युद्धेन राजेन्द्र सुहृदां शृणु वारणम् ।
ध्रुवं विनाशो युद्धे हि क्षत्रियाणां प्रदृश्यते ॥ ५.१३८.२० ॥
हे राजेंद्रा, युद्ध पुरे. सुहृदांचा इशारा ऐक. युद्धात क्षत्रियांचा विनाश निश्चितपणे दिसत आहे.
5.138.21
ज्योतींषि प्रतिकूलानि दारुणा मृगपक्षिणः ।
उत्पाता विविधा वीर दृश्यन्ते क्षत्रनाशनाः ॥ ५.१३८.२१ ॥
हे वीरा, प्रतिकूल आकाशचिन्हे, भयानक पशुपक्षी आणि विविध अपशकुन दिसत आहेत; जे क्षत्रियांचा नाश करणारे आहेत.
5.138.22
विशेषत इहास्माकं निमित्तानि विनाशने ।
उल्काभिर्हि प्रदीप्ताभिर्बाध्यते पृतना तव ॥ ५.१३८.२२ ॥
येथे आमच्यासाठी विशेषतः विनाशाची चिन्हे आहेत. पेटत्या उल्कांनी तुमची सेना पीडित होत आहे.
5.138.23
वाहनान्यप्रहृष्टानि रुदन्तीव विशांपते ।
गृध्रास्ते पर्युपासन्ते सैन्यानि च समन्ततः ॥ ५.१३८.२३ ॥
हे प्रजापालका, तुमची वाहने आनंदाविना रडत असल्यासारखी आहेत. गिधाडे चहूकडून तुमच्या सैन्याला वेढून बसली आहेत.
5.138.24
नगरं न यथापूर्वं तथा राजनिवेशनम् ।
शिवाश्चाशिवनिर्घोषा दीप्तां सेवन्ति वै दिशं ॥ ५.१३८.२४ ॥
नगर पूर्वीसारखे राहिलेले नाही, राजवाडाही तसाच. अशुभ आवाजाचे कोल्हे पेटत्या दिशेकडे जात आहेत.
5.138.25
कुरु वाक्यं पितुर्मातुरस्माकं च हितैषिणाम् ।
त्वय्यायत्तो महाबाहो शमो व्यायाम एव च ॥ ५.१३८.२५ ॥
पिता, माता आणि तुझे हितैषी असलेल्या आमचे वचन ऐक. हे महाबाहो, शांती आणि प्रयत्न दोन्ही तुझ्याच हाती आहेत.
5.138.26
न चेत्करिष्यसि वचः सुहृदामरिकर्शन ।
तप्स्यसे वाहिनीं दृष्ट्वा पार्थबाणप्रपीडिताम् ॥ ५.१३८.२६ ॥
जर तू सुहृदांचे वचन पाळले नाहीस, हे शत्रुदमना, तर पार्थाच्या बाणांनी पीडित झालेले तुझे सैन्य पाहून तू संतप्त होशील.
5.138.27
भीमस्य च महानादं नदतः शुष्मिणो रणे ।
श्रुत्वा स्मर्तासि मे वाक्यं गाण्डीवस्य च निःश्वनम् ।
यद्येतदपसव्यं ते वचो मम भविष्यति ॥ ५.१३८.२७ ॥
रणांगणात गर्जणाऱ्या पराक्रमी भीमाचा महानाद आणि गाण्डीवाचा टणत्कार ऐकून, जर तुझे हे वचन माझ्या वचनाच्या विरुद्ध असेल तर तू माझे वचन आठवशील.