Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.138

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.138.1

कुन्त्यास्तु वचनं श्रुत्वा भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमूचतुः शासनातिगम् ॥ ५.१३८.१ ॥

ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਆਗਿਆ ਨਾ ਟਾਲਣ ਵਾਲੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

5.138.2

श्रुतं ते पुरुषव्याघ्र कुन्त्याः कृष्णस्य संनिधौ ।
वाक्यमर्थवदत्युग्रमुक्तं धर्म्यमनुत्तमम् ॥ ५.१३८.२ ॥

ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਕਿਹਾ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ, ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ, ਧਰਮ ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਅਨੁੱਤਮ ਬਚਨ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

5.138.3

तत्करिष्यन्ति कौन्तेया वासुदेवस्य संमतम् ।
न हि ते जातु शाम्येरन्नृते राज्येन कौरव ॥ ५.१३८.३ ॥

ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਕਰਨਗੇ। ਹੇ ਕੌਰਵ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।

5.138.4

क्लेशिता हि त्वया पार्था धर्मपाशसितास्तदा ।
सभायां द्रौपदी चैव तैश्च तन्मर्षितं तव ॥ ५.१३८.४ ॥

ਤਦ ਤੂੰ ਧਰਮ-ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰਾ ਉਹ ਅਪਰਾਧ ਸਹਿ ਲਿਆ।

5.138.5

कृतास्त्रं ह्यर्जुनं प्राप्य भीमं च कृतनिश्चयम् ।
गाण्डीवं चेषुधी चैव रथं च ध्वजमेव च ॥ ५.१३८.५ ॥

ਅਸਤ੍ਰ-ਨਿਪੁਣ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼, ਦੋ ਤਰਕਸ਼, ਰਥ ਅਤੇ ਧੁਜਾ ਵੀ ਪਾ ਕੇ (ਉਹ ਰਹਿਣਗੇ)।

5.138.6

नकुलं सहदेवं च बलवीर्यसमन्वितौ ।
सहायं वासुदेवं च न क्षंस्यति युधिष्ठिरः ॥ ५.१३८.६ ॥

ਬਲ ਤੇ ਵੀਰਜ ਵਾਲੇ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ (ਤੇਰਾ ਅਪਰਾਧ) ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ।

5.138.7

प्रत्यक्षं ते महाबाहो यथा पार्थेन धीमता ।
विराटनगरे पूर्वं सर्वे स्म युधि निर्जिताः ॥ ५.१३८.७ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਰਾਟਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।

5.138.8

दानवा घोरकर्माणो निवातकवचा युधि ।
रौद्रमस्त्रं समादाय दग्धा वानरकेतुना ॥ ५.१३८.८ ॥

ਘੋਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਦਾਨਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੌਦ੍ਰ ਅਸਤਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਾਨਰਧਵਜ ਦੁਆਰਾ ਸਾੜੇ ਗਏ।

5.138.9

कर्णप्रभृतयश्चेमे त्वं चापि कवची रथी ।
मोक्षितो घोषयात्रायां पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ५.१३८.९ ॥

ਕਰਨ ਆਦਿ ਇਹ ਸਭ ਅਤੇ ਕਵਚਧਾਰੀ ਰਥੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਘੋਸ਼ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਛੁਡਾਏ ਗਏ ਸੀ; ਇਹੀ ਉਦਾਹਰਣ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

5.138.10

प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ भ्रातृभिः सह पाण्डवैः ।
रक्षेमां पृथिवीं सर्वां मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गताम् ॥ ५.१३८.१० ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਾਂਡਵ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਇਸ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

5.138.11

ज्येष्ठो भ्राता धर्मशीलो वत्सलः श्लक्ष्णवाक्कविः ।
तं गच्छ पुरुषव्याघ्रं व्यपनीयेह किल्बिषम् ॥ ५.१३८.११ ॥

ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਧਰਮਸ਼ੀਲ, ਸਨੇਹੀ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲਾ, ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਕੋਲ ਜਾਓ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰੋ।

5.138.12

दृष्टश्चेत्त्वं पाण्डवेन व्यपनीतशरासनः ।
प्रशान्तभ्रुकुटिः श्रीमान्कृता शान्तिःकुलस्य नः ॥ ५.१३८.१२ ॥

ਜੇ ਪਾਂਡਵ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਭਰਵੱਟੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਹੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

5.138.13

तमभ्येत्य सहामात्यः परिष्वज्य नृपात्मजम् ।
अभिवादय राजानं यथापूर्वमरिन्दम ॥ ५.१३८.१३ ॥

ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਗਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਦਮਨ।

5.138.14

अभिवादयमानं त्वां पाणिभ्यां भीमपूर्वजः ।
प्रतिगृह्णातु सौहार्दात्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ५.१३८.१४ ॥

ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭੀਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ।

5.138.15

सिंहस्कन्धोरुबाहुस्त्वां वृत्तायतमहाभुजः ।
परिष्वजतु बाहुभ्यां भीमः प्रहरतां वरः ॥ ५.१३८.१५ ॥

ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮੋਢਿਆਂ, ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਲੰਮੀਆਂ ਮਹਾਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਮ ਤੈਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲ ਲਗਾਵੇ।

5.138.16

कम्बुग्रीवो गुडाकेशस्ततस्त्वां पुष्करेक्षणः ।
अभिवादयतां पार्थः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ५.१३८.१६ ॥

ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਗੁਡਾਕੇਸ਼, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਪਾਰਥ, ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ।

5.138.17

आश्विनेयौ नरव्याघ्रौ रूपेणाप्रतिमौ भुवि ।
तौ च त्वां गुरुवत्प्रोम्णा पूजया प्रत्युदीयताम् ॥ ५.१३८.१७ ॥

ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਨਰਵਿਆਘਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਆਦਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਮਿਲਣ।

5.138.18

मुञ्चन्त्वानन्दजाश्रूणि दाशार्हप्रमुखा नृपाः ।
संगच्छ भ्रातृभिः सार्धं मानं संत्यज्य पार्थिव ॥ ५.१३८.१८ ॥

ਦਸ਼ਾਰ੍ਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਹਾਉਣ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਣ ਛੱਡ ਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾ।

5.138.19

प्रशाधि पृथिवीं कृत्स्नां ततस्त्वं भ्रातृभिः सह ।
समालिङ्ग्य च हर्षेण नृपा यान्तु परस्परम् ॥ ५.१३८.१९ ॥

ਫਿਰ ਤੂੰ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ। ਰਾਜੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਜਾਣ।

5.138.20

अलं युद्धेन राजेन्द्र सुहृदां शृणु वारणम् ।
ध्रुवं विनाशो युद्धे हि क्षत्रियाणां प्रदृश्यते ॥ ५.१३८.२० ॥

ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਜੰਗ ਬੱਸ ਕਰ। ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੁਣ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਯਕੀਨਨ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

5.138.21

ज्योतींषि प्रतिकूलानि दारुणा मृगपक्षिणः ।
उत्पाता विविधा वीर दृश्यन्ते क्षत्रनाशनाः ॥ ५.१३८.२१ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਉਲਟੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਭਿਆਨਕ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਸ਼ਗਨ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ; ਜੋ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।

5.138.22

विशेषत इहास्माकं निमित्तानि विनाशने ।
उल्काभिर्हि प्रदीप्ताभिर्बाध्यते पृतना तव ॥ ५.१३८.२२ ॥

ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਾਸ਼ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਬਲਦੀਆਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

5.138.23

वाहनान्यप्रहृष्टानि रुदन्तीव विशांपते ।
गृध्रास्ते पर्युपासन्ते सैन्यानि च समन्ततः ॥ ५.१३८.२३ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਜਾ-ਪਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਵਾਹਨ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਗਿਰਝਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਤੇਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ।

5.138.24

नगरं न यथापूर्वं तथा राजनिवेशनम् ।
शिवाश्चाशिवनिर्घोषा दीप्तां सेवन्ति वै दिशं ॥ ५.१३८.२४ ॥

ਨਗਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਅਸ਼ੁਭ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਗਿੱਦੜ ਬਲਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

5.138.25

कुरु वाक्यं पितुर्मातुरस्माकं च हितैषिणाम् ।
त्वय्यायत्तो महाबाहो शमो व्यायाम एव च ॥ ५.१३८.२५ ॥

ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਮੰਨ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਯਤਨ ਦੋਵੇਂ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਨ।

5.138.26

न चेत्करिष्यसि वचः सुहृदामरिकर्शन ।
तप्स्यसे वाहिनीं दृष्ट्वा पार्थबाणप्रपीडिताम् ॥ ५.१३८.२६ ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇਂਗਾ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਾਂ ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਤਪੇਂਗਾ।

5.138.27

भीमस्य च महानादं नदतः शुष्मिणो रणे ।
श्रुत्वा स्मर्तासि मे वाक्यं गाण्डीवस्य च निःश्वनम् ।
यद्येतदपसव्यं ते वचो मम भविष्यति ॥ ५.१३८.२७ ॥

ਰਣ ਵਿੱਚ ਗਰਜਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੀਮ ਦੀ ਮਹਾਨਾਦ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੇ ਤੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰੇਂਗਾ।