મહાભારત · અધ્યાય 5.153
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.153.1
युधिष्ठिरं सहानीकमुपायान्तं युयुत्सया ।
सन्निविष्टं कुरुक्षेत्रे वासुदेवेन पालितम् ॥ ५.१५३.१ ॥
યુદ્ધની ઇચ્છાથી સેના સાથે આવતા યુધિષ્ઠિર, જેઓ કુરુક્ષેત્રમાં પડાવ નાખીને રહેલા હતા અને વાસુદેવ દ્વારા રક્ષિત હતા.
5.153.2
विराटद्रुपदाभ्यां च सपुत्राभ्यां समन्वितम् ।
केकयैर्वृष्णिभिश्चैव पार्थिवैः शतशो वृतम् ॥ ५.१५३.२ ॥
પુત્રો સહિત વિરાટ અને દ્રુપદથી યુક્ત, કેકય, વૃષ્ણિઓ અને સેંકડો રાજાઓથી ઘેરાયેલા.
5.153.3
महेन्द्रमिव चादित्यैरभिगुप्तं महारथैः ।
श्रुत्वा दुर्योधनो राजा किं कार्यं प्रत्यपद्यत ॥ ५.१५३.३ ॥
આદિત્યો દ્વારા રક્ષિત ઇન્દ્રની જેમ, મહારથીઓથી ઘેરાયેલા (યુધિષ્ઠિર) વિશે સાંભળીને રાજા દુર્યોધને કયું કર્તવ્ય નક્કી કર્યું?
5.153.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महामते ।
संभ्रमे तुमुले तस्मिन्यदासीत्कुरुजाङ्गले ॥ ५.१५३.४ ॥
હે મહામતિ, તે તુમુલ સંભ્રમમાં કુરુ-જાંગલ પ્રદેશમાં શું બન્યું તે વિસ્તારથી સાંભળવાની હું ઇચ્છા રાખું છું.
5.153.5
व्यथयेयुरिमे देवान्सेन्द्रानपि समागमे ।
पाण्डवा वासुदेवश्च विराटद्रुपदौ तथा ॥ ५.१५३.५ ॥
આ — પાંડવો, વાસુદેવ, વિરાટ અને દ્રુપદ — ભેગા મળે ત્યારે ઇન્દ્ર સહિત દેવોને પણ વ્યથિત કરી શકે તેમ હતા.
5.153.6
धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः शिखण्डी च महारथः ।
युधामन्युश्च विक्रान्तो देवैरपि दुरासदः ॥ ५.१५३.६ ॥
પાંચાલ-પુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, મહારથી શિખંડી અને પરાક્રમી યુધામન્યુ — જેમના પર દેવો માટે પણ હુમલો કરવો કઠિન હતો.
5.153.7
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन ।
कुरूणां पाण्डवानां च यद्यदासीद्विचेष्टितम् ॥ ५.१५३.७ ॥
હે તપોધન, કૌરવો અને પાંડવો વચ્ચે જે જે બન્યું તે હું વિસ્તારથી સાંભળવા ઇચ્છું છું.
5.153.8
प्रतियाते तु दाशार्हे राजा दुर्योधनस्तदा ।
कर्णं दुःशासनं चैव शकुनिं चाब्रवीदिदम् ॥ ५.१५३.८ ॥
દાશાર્હ (કૃષ્ણ) પાછા ગયા પછી રાજા દુર્યોધને કર્ણ, દુઃશાસન અને શકુનિને આ કહ્યું.
5.153.9
अकृतेनैव कार्येण गतः पार्थानधोक्षजः ।
स एनान्मन्युनाविष्टो ध्रुवं धक्ष्यत्यसंशयम् ॥ ५.१५३.९ ॥
કાર્ય સિદ્ધ કર્યા વિના જ અધોક્ષજ (કૃષ્ણ) પાંડવો પાસે ગયા; ક્રોધથી ભરાયેલા તેઓ ચોક્કસ એમને બાળી નાખશે, એમાં સંશય નથી.
5.153.10
इष्टो हि वासुदेवस्य पाण्डवैर्मम विग्रहः ।
भीमसेनार्जुनौ चैव दाशार्हस्य मते स्थितौ ॥ ५.१५३.१० ॥
વાસુદેવને પાંડવો સાથેનું મારું યુદ્ધ પ્રિય છે; અને ભીમસેન તથા અર્જુન પણ દાશાર્હના મત પર જ સ્થિર છે.
5.153.11
अजातशत्रुरत्यर्थं भीमसेनवशानुगः ।
निकृतश्च मया पूर्वं सह सर्वैः सहोदरैः ॥ ५.१५३.११ ॥
અજાતશત્રુ (યુધિષ્ઠિર) ભીમસેનના વશમાં અત્યંત ચાલે છે; અને પહેલાં મેં તેમને તથા તેમના સર્વ ભાઈઓને છેતર્યા હતા.
5.153.12
विराटद्रुपदौ चैव कृतवैरौ मया सह ।
तौ च सेनाप्रणेतारौ वासुदेववशानुगौ ॥ ५.१५३.१२ ॥
વિરાટ અને દ્રુપદ પણ મારી સાથે વેર બાંધી ચૂક્યા છે; તેઓ બંને સેનાપતિ છે અને વાસુદેવના વશમાં ચાલનારા છે.
5.153.13
भविता विग्रहः सोयं तुमुलो लोमहर्षणः ।
तस्मात्साङ्ग्रामिकं सर्वं कारयध्वमतन्द्रिताः ॥ ५.१५३.१३ ॥
આ યુદ્ધ અવશ્ય થશે, ભયંકર અને રૂંવાટાં ઊભાં કરનારું. તેથી આળસ વિના યુદ્ધ-સંબંધી સર્વ તૈયારીઓ કરાવો.
5.153.14
शिबिराणि कुरुक्षेत्रे क्रियन्तां वसुधाधिपाः ।
स्वपर्याप्तावकाशानि दुरादेयानि शत्रुभिः ॥ ५.१५३.१४ ॥
હે ભૂપતિઓ, કુરુક્ષેત્રમાં એવા શિબિરો બનાવો કે જેમાં પોતાને માટે પૂરતી જગ્યા હોય અને જેને શત્રુઓ સહેલાઈથી કબજે ન કરી શકે.
5.153.15
आसन्नजलकोष्ठानि शतशोथ सहस्रशः ।
अच्छेद्याहारमार्गाणि बन्धोच्छ्रयचितानि च । ॥ ५.१५३.१५ ॥
તે સેંકડો અને હજારો હોય; નજીકમાં પાણીના ભંડારો, ન કપાય એવા ખોરાક-માર્ગો, વાડો અને ઊંચી દીવાલોથી શોભતા હોય.
5.153.16
विविधायुधपूर्णानि पताकाध्वजवन्ति च ।
समाश्च तेषां पन्थानः क्रियन्तां नगराद्बहिः ॥ ५.१५३.१६ ॥
તે વિવિધ શસ્ત્રોથી ભરેલા અને પતાકા-ધ્વજોવાળા હોય; નગરની બહાર તેમના માર્ગો સમતળ કરાવો.
5.153.17
प्रयाणं घुष्यतामद्य श्वोभूत इति माचिरम् ।
ते तथेति प्रतिज्ञाय श्वोभूते चक्रिरे तथा ॥ ५.१५३.१७ ॥
આજે જ 'કાલે પ્રયાણ' એવી ઘોષણા થાય, વિલંબ ન થાય. તેમણે 'તેમ જ થાઓ' એમ પ્રતિજ્ઞા કરી અને બીજા દિવસે તે પ્રમાણે કર્યું.
5.153.18
हृष्टरूपा महात्मानो निवासाय महीक्षिताम् ।
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे तच्छ्रुत्वा राजशासनम् ॥ ५.१५३.१८ ॥
હર્ષિત મુખવાળા તે મહાત્મા રાજાઓ નિવાસ માટે ગયા. ત્યારે તે સર્વ ભૂપતિઓ એ રાજાજ્ઞા સાંભળીને.
5.153.19
आसनेभ्यो महार्हेभ्य उदतिष्ठन्नमर्षिताः ।
बाहून्परिघसङ्काशान्संस्पृशन्तः शनैः शनैः ॥ ५.१५३.१९ ॥
મૂલ્યવાન આસનો પરથી ક્રોધે ભરાઈને તેઓ ઊભા થયા; લોખંડના પરિઘ જેવા પોતાના બાહુઓને ધીમે ધીમે સ્પર્શવા લાગ્યા.
5.153.20
काञ्चनाङ्गददीप्तांश्च चन्दनागरुभूषितान् ।
उष्णीषाणि नियच्छन्तः पुण्डरीकनिभै करैः।
अन्तरीयोत्तरीयाणि भूषणानि च सर्वशः ॥ ५.१५३.२० ॥
સોનાના બાજુબંધથી ઝળહળતા, ચંદન-અગરુથી શણગારેલા તેઓ કમળ જેવા હાથે પાઘડી સંભાળવા લાગ્યા; અંતરીય, ઉત્તરીય અને બધાં આભૂષણો સરખાં કર્યાં.
5.153.21
ते रथान्रथिनः श्रेष्ठा हयांश्च हयकोविदाः ।
सज्जयन्ति स्म नागांश्च नागशिक्षास्वनुष्ठिताः ॥ ५.१५३.२१ ॥
શ્રેષ્ઠ રથીઓ રથોને, અશ્વવિદ્યામાં કુશળ ઘોડાઓને અને હાથીશિક્ષામાં પારંગત હાથીઓને સજ્જ કરવા લાગ્યા.
5.153.22
अथ वर्माणि चित्राणि काञ्चनानि बहूनि च ।
विविधानि च शस्त्राणि चक्रुः सर्वाणि सर्वशः ॥ ५.१५३.२२ ॥
પછી અનેક વિચિત્ર સોનાના બખ્તર અને વિવિધ શસ્ત્રો સર્વ રીતે તૈયાર કર્યાં.
5.153.23
पदातयश्च पुरुषाः शस्त्राणि विविधानि च ।
उपाजह्रुः शरीरेषु हेमचित्राण्यनेकशः ॥ ५.१५३.२३ ॥
પદાતિ સૈનિકોએ પણ વિવિધ શસ્ત્રો લાવીને સોનાથી ચિત્રિત અનેક શસ્ત્રો શરીરે ધારણ કર્યાં.
5.153.24
तदुत्सव इवोदग्रं संप्रहृष्टनरावृतम् ।
नगरं धार्तराष्ट्रस्य भारतासीत्समाकुलम् ॥ ५.१५३.२४ ॥
હે ભારત, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રનું એ નગર ઉત્સવની જેમ ઉત્સાહથી ભરેલું, હર્ષિત લોકોથી ઘેરાયેલું અને કોલાહલથી ભરેલું હતું.
5.153.25
जनौघसलिलावर्तो रथनागाश्वमीनवान् ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः कोशसञ्चयरत्नवान् ॥ ५.१५३.२५ ॥
લોકોનો સમૂહ જ જેનો જળભમરો, રથ, હાથી અને ઘોડા જેની માછલીઓ; શંખ અને દુંદુભિના ઘોષથી ભરેલું, ભંડાર અને રત્નોના સંચયથી સમૃદ્ધ.
5.153.26
चित्राभरणवर्मोर्मिः शस्त्रनिर्मलफेनवान् ।
प्रासादमालाद्रिवृतो रथ्यापणमहाह्रदः ॥ ५.१५३.२६ ॥
વિચિત્ર આભૂષણો અને બખ્તરો જ જેનાં મોજાં; નિર્મળ શસ્ત્રોના ફીણવાળું; મહેલોની હારમાળા રૂપ પર્વતોથી ઘેરાયેલું; શેરીઓ અને બજારોનું મહાસરોવર.
5.153.27
योधचन्द्रोदयोद्भूतः कुरुराजमहार्णवः ।
व्यदृश्यत तदा राजंश्चन्द्रोदय इवोदधिः ॥ ५.१५३.२७ ॥
યોદ્ધારૂપી ચંદ્રના ઉદયથી ઊછળેલો કુરુરાજનો મહાસાગર ત્યારે દેખાયો, હે રાજન, ચંદ્રોદય વખતે સમુદ્ર દેખાય તેમ.