ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.153
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.153.1
युधिष्ठिरं सहानीकमुपायान्तं युयुत्सया ।
सन्निविष्टं कुरुक्षेत्रे वासुदेवेन पालितम् ॥ ५.१५३.१ ॥
ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਆ ਰਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਲਾਏ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਨ।
5.153.2
विराटद्रुपदाभ्यां च सपुत्राभ्यां समन्वितम् ।
केकयैर्वृष्णिभिश्चैव पार्थिवैः शतशो वृतम् ॥ ५.१५३.२ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਕੇਕਯਾਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ।
5.153.3
महेन्द्रमिव चादित्यैरभिगुप्तं महारथैः ।
श्रुत्वा दुर्योधनो राजा किं कार्यं प्रत्यपद्यत ॥ ५.१५३.३ ॥
ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਕਰਤੱਵ ਠਾਨਿਆ?
5.153.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महामते ।
संभ्रमे तुमुले तस्मिन्यदासीत्कुरुजाङ्गले ॥ ५.१५३.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਵਿੱਚ ਕੁਰੂ-ਜਾਂਗਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
5.153.5
व्यथयेयुरिमे देवान्सेन्द्रानपि समागमे ।
पाण्डवा वासुदेवश्च विराटद्रुपदौ तथा ॥ ५.१५३.५ ॥
ਇਹ — ਪਾਂਡਵ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ — ਮਿਲਣ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸਨ।
5.153.6
धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः शिखण्डी च महारथः ।
युधामन्युश्च विक्रान्तो देवैरपि दुरासदः ॥ ५.१५३.६ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਮਹਾਰਥੀ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਯੁਧਾਮਨਯੂ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ।
5.153.7
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन ।
कुरूणां पाण्डवानां च यद्यदासीद्विचेष्टितम् ॥ ५.१५३.७ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
5.153.8
प्रतियाते तु दाशार्हे राजा दुर्योधनस्तदा ।
कर्णं दुःशासनं चैव शकुनिं चाब्रवीदिदम् ॥ ५.१५३.८ ॥
ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕਰਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
5.153.9
अकृतेनैव कार्येण गतः पार्थानधोक्षजः ।
स एनान्मन्युनाविष्टो ध्रुवं धक्ष्यत्यसंशयम् ॥ ५.१५३.९ ॥
ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਅਧੋਕਸ਼ਜ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.153.10
इष्टो हि वासुदेवस्य पाण्डवैर्मम विग्रहः ।
भीमसेनार्जुनौ चैव दाशार्हस्य मते स्थितौ ॥ ५.१५३.१० ॥
ਵਾਸੂਦੇਵ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਯੁੱਧ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵੀ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਦੀ ਰਾਇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕਾਇਮ ਹਨ।
5.153.11
अजातशत्रुरत्यर्थं भीमसेनवशानुगः ।
निकृतश्च मया पूर्वं सह सर्वैः सहोदरैः ॥ ५.१५३.११ ॥
ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
5.153.12
विराटद्रुपदौ चैव कृतवैरौ मया सह ।
तौ च सेनाप्रणेतारौ वासुदेववशानुगौ ॥ ५.१५३.१२ ॥
ਵਿਰਾਟ ਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਸੂਦੇਵ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
5.153.13
भविता विग्रहः सोयं तुमुलो लोमहर्षणः ।
तस्मात्साङ्ग्रामिकं सर्वं कारयध्वमतन्द्रिताः ॥ ५.१५३.१३ ॥
ਇਹ ਯੁੱਧ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਲਈ ਆਲਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਵਾਓ।
5.153.14
शिबिराणि कुरुक्षेत्रे क्रियन्तां वसुधाधिपाः ।
स्वपर्याप्तावकाशानि दुरादेयानि शत्रुभिः ॥ ५.१५३.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਓ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਡੇਰੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਥਾਂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੌਖਿਆਂ ਨਾ ਖੋਹੇ ਜਾ ਸਕਣ।
5.153.15
आसन्नजलकोष्ठानि शतशोथ सहस्रशः ।
अच्छेद्याहारमार्गाणि बन्धोच्छ्रयचितानि च । ॥ ५.१५३.१५ ॥
ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਣ; ਨੇੜੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰ, ਨਾ ਕੱਟੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਵਾੜਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਣ।
5.153.16
विविधायुधपूर्णानि पताकाध्वजवन्ति च ।
समाश्च तेषां पन्थानः क्रियन्तां नगराद्बहिः ॥ ५.१५३.१६ ॥
ਉਹ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ-ਪਤਾਕਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ; ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸਮਤਲ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ।
5.153.17
प्रयाणं घुष्यतामद्य श्वोभूत इति माचिरम् ।
ते तथेति प्रतिज्ञाय श्वोभूते चक्रिरे तथा ॥ ५.१५३.१७ ॥
ਅੱਜ ਹੀ 'ਭਲਕੇ ਕੂਚ' ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਵੇ, ਦੇਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਲਕੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
5.153.18
हृष्टरूपा महात्मानो निवासाय महीक्षिताम् ।
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे तच्छ्रुत्वा राजशासनम् ॥ ५.१५३.१८ ॥
ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਰਾਜ-ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ।
5.153.19
आसनेभ्यो महार्हेभ्य उदतिष्ठन्नमर्षिताः ।
बाहून्परिघसङ्काशान्संस्पृशन्तः शनैः शनैः ॥ ५.१५३.१९ ॥
ਕੀਮਤੀ ਆਸਨਾਂ ਤੋਂ ਰੋਹ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਉਹ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਰਿਘ ਵਰਗੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਛੂਹਣ ਲੱਗੇ।
5.153.20
काञ्चनाङ्गददीप्तांश्च चन्दनागरुभूषितान् ।
उष्णीषाणि नियच्छन्तः पुण्डरीकनिभै करैः।
अन्तरीयोत्तरीयाणि भूषणानि च सर्वशः ॥ ५.१५३.२० ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਜੂਬੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਚੰਦਨ-ਅਗਰੂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਉਹ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੱਗਾਂ ਸੰਭਾਲਣ ਲੱਗੇ; ਅੰਦਰਲੇ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
5.153.21
ते रथान्रथिनः श्रेष्ठा हयांश्च हयकोविदाः ।
सज्जयन्ति स्म नागांश्च नागशिक्षास्वनुष्ठिताः ॥ ५.१५३.२१ ॥
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਰਥਾਂ ਨੂੰ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹਾਥੀ-ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਨ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
5.153.22
अथ वर्माणि चित्राणि काञ्चनानि बहूनि च ।
विविधानि च शस्त्राणि चक्रुः सर्वाणि सर्वशः ॥ ५.१५३.२२ ॥
ਫਿਰ ਅਨੇਕ ਵਿਚਿੱਤਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਵਚ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਸਤਰ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ।
5.153.23
पदातयश्च पुरुषाः शस्त्राणि विविधानि च ।
उपाजह्रुः शरीरेषु हेमचित्राण्यनेकशः ॥ ५.१५३.२३ ॥
ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਸਤਰ ਲਿਆ ਕੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਿਤਰੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤਰ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਜਾਏ।
5.153.24
तदुत्सव इवोदग्रं संप्रहृष्टनरावृतम् ।
नगरं धार्तराष्ट्रस्य भारतासीत्समाकुलम् ॥ ५.१५३.२४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਉਹ ਨਗਰ ਉਤਸਵ ਵਾਂਗ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਅਤੇ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਸੀ।
5.153.25
जनौघसलिलावर्तो रथनागाश्वमीनवान् ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः कोशसञ्चयरत्नवान् ॥ ५.१५३.२५ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਵਰ ਸੀ, ਰਥ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਜਿਸਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਸਨ; ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
5.153.26
चित्राभरणवर्मोर्मिः शस्त्रनिर्मलफेनवान् ।
प्रासादमालाद्रिवृतो रथ्यापणमहाह्रदः ॥ ५.१५३.२६ ॥
ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਬਖ਼ਤਰ ਜਿਸਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਸਨ; ਨਿਰਮਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਝੱਗ ਵਾਲਾ; ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਰੂਪ ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ; ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ।
5.153.27
योधचन्द्रोदयोद्भूतः कुरुराजमहार्णवः ।
व्यदृश्यत तदा राजंश्चन्द्रोदय इवोदधिः ॥ ५.१५३.२७ ॥
ਯੋਧਿਆਂ ਰੂਪੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਉਦੈ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਕੁਰੂਰਾਜ ਦਾ ਮਹਾਸਾਗਰ ਉਦੋਂ ਦਿੱਸਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ।