ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.154
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.154.1
वासुदेवस्य तद्वाक्यमनुस्मृत्य युधिष्ठिरः ।
पुनः पप्रच्छ वार्ष्णेयं कथं मन्दोऽऽब्रवीदिदम् ॥ ५.१५४.१ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୁଣି ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଯେ ମନ୍ଦ ଏହା କିପରି କହିଲେ।
5.154.2
अस्मिन्नभ्यागते काले किंच नः क्षममच्युत ।
कथं च वर्तमाना वै स्वधर्मान्न च्यवेमहि ॥ ५.१५४.२ ॥
ଏହି ସମୟ ଆସିଲେ ଆମ ପାଇଁ କ'ଣ ଉଚିତ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ? ଆମେ କିପରି ଆଚରଣ କଲେ ସ୍ୱଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ହେବୁ ନାହିଁ?
5.154.3
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च ।
वासुदेव मतज्ञोऽसि मम सभ्रातृकस्य च ॥ ५.१५४.३ ॥
ହେ ବାସୁଦେବ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ଶକୁନି ଓ ସୌବଳଙ୍କ ମନ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି, ଆଉ ମୋ ଓ ମୋ ଭାଇମାନଙ୍କ ମନ ମଧ୍ୟ।
5.154.4
विदुरस्यापि तद्वाक्यं श्रुतं भीष्मस्य चोभयोः ।
कुन्त्याश्च विपुलप्रज्ञ प्रज्ञा कार्त्स्न्येन ते श्रुता ॥ ५.१५४.४ ॥
ବିଦୁରଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉଭୟ ବାକ୍ୟ ଓ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି। ହେ ବିପୁଲପ୍ରଜ୍ଞ, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଶୁଣାଯାଇଛି।
5.154.5
सर्वमेतदतिक्रम्य विचार्य च पुनः पुनः ।
क्षमं यन्नो महाबाहो तद्ब्रवीह्यविचारयन् ॥ ५.१५४.५ ॥
ଏସବୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବାରମ୍ବାର ବିଚାର କରି, ହେ ମହାବାହୋ, ଆମ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ ତାହା ଅଧିକ ବିଚାର ନ କରି କୁହନ୍ତୁ।
5.154.6
श्रुत्वैतद्धर्मराजस्य धर्मार्थसहितं वचः ।
मेघदुन्दुभिनिर्घोषः कृष्णो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ५.१५४.६ ॥
ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମେଘ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ସମ ଗର୍ଜନକାରୀ କୃଷ୍ଣ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.154.7
उक्तवानस्मि यद्वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
न तु तन्निकृतिप्रज्ञे कौरव्ये प्रतितिष्ठति ॥ ५.१५४.७ ॥
ମୁଁ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ସହିତ ହିତବାକ୍ୟ କହିଲି; କିନ୍ତୁ ତାହା ବଞ୍ଚନାବୁଦ୍ଧି କୌରବ୍ୟଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥିର ହେଉନାହିଁ।
5.154.8
न च भीष्मस्य दुर्मेधाः शृणोति विदुरस्य वा ।
मम वा भाषितं किंचित्सर्वमेवातिवर्तते ॥ ५.१५४.८ ॥
ସେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଭୀଷ୍ମ, ବିଦୁର କିମ୍ବା ମୋର କୌଣସି କଥା ଶୁଣେ ନାହିଁ; ସବୁକିଛି ସେ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
5.154.9
नैष कामयते धर्मं नैष कामयते यशः ।
जितं स मन्यते सर्वं दुरात्मा कर्णमाश्रितः ॥ ५.१५४.९ ॥
ସେ ଧର୍ମ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ, ଯଶ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ; କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ସେ ଦୁରାତ୍ମା ସବୁ ଜିତିଗଲା ବୋଲି ଭାବେ।
5.154.10
बन्धमाज्ञापयामास मम चापि सुयोधनः ।
न च तं लब्धवान्कामं दुरात्मा पापनिश्चयः ॥ ५.१५४.१० ॥
ସୁଯୋଧନ ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଧନର ଆଦେଶ ଦେଲା; କିନ୍ତୁ ସେ ଦୁରାତ୍ମା, ପାପନିଶ୍ଚୟୀ, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପାଇପାରିଲା ନାହିଁ।
5.154.11
न च भीष्मो न च द्रोणो युक्तं तत्राहतुर्वचः ।
सर्वे तमनुवर्तन्ते ऋते विदुरमुच्युत ॥ ५.१५४.११ ॥
ସେଠାରେ ଭୀଷ୍ମ କିମ୍ବା ଦ୍ରୋଣ ଉଚିତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ ନାହିଁ; ବିଦୁରଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ।
5.154.12
शकुनिः सौबलश्चैव कर्णदुःशासनावपि ।
त्वय्ययुक्तान्यभाषन्त मूढा मूढममर्षणम् ॥ ५.१५४.१२ ॥
ଶକୁନି ସୌବଳ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଃଶାସନ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଅନୁଚିତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ; ସେହି ମୂଢ଼ମାନେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ମୂଢ଼କୁ କହିଲେ।
5.154.13
किंच तेन मयोक्तेन यान्यभाषत कौरवः ।
संक्षेपेण दुरात्मासौ न युक्तं त्वयि वर्तते ॥ ५.१५४.१३ ॥
ମୁଁ କହିଥିବା କଥାର ଉତ୍ତରରେ ସେ କୌରବ ସଂକ୍ଷେପରେ ଯାହା କହିଲା, ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ତୁମ ପ୍ରତି ଯାହା ଆଚରଣ କରୁଛି ତାହା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.154.14
पार्थिवेषु न सर्वेषु य इमे तव सैनिकाः ।
यत्पापं यन्न कल्याणं सर्वं तस्मिन्प्रतिष्ठितम् ॥ ५.१५४.१४ ॥
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ; ତୁମର ଏହି ସୈନିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ପାପ ଓ ଯାହା ମଙ୍ଗଳକାରୀ ନୁହେଁ, ସବୁ ତାହାଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
5.154.15
न चापि वयमत्यर्थं परित्यागेन कर्हिचित् ।
कौरवैः शममिच्छामस्तत्र युद्धमनन्तरम् ॥ ५.१५४.१५ ॥
ଆମେ କେବେ ବି କୌରବମାନଙ୍କ ସହ ଅତ୍ୟଧିକ ତ୍ୟାଗ କରି ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁ ନାହୁଁ; ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧ।
5.154.16
तच्छ्रुत्वा पार्थिवाः सर्वे वासुदेवस्य भाषितम् ।
अब्रुवन्तो मुखं राज्ञः समुदैक्षन्त भारत ॥ ५.१५४.१६ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ରାଜା କିଛି ନ କହି ରାଜାଙ୍କ ମୁଖକୁ ଚାହିଁଲେ, ହେ ଭାରତ।
5.154.17
युधिष्ठिरस्त्वभिप्रायमभिलक्ष्य महीक्षिताम् ।
योगमाज्ञापयामास भीमार्जुनयमैः सह ॥ ५.१५४.१७ ॥
କିନ୍ତୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ବୁଝି ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଳମାନଙ୍କ ସହିତ ସୈନ୍ୟବ୍ୟୂହର ଆଦେଶ ଦେଲେ।
5.154.18
ततः किलकिलाभूतमनीकं पाण्डवस्य ह ।
आज्ञापिते तदा योगे समहृष्यन्त सैनिकाः ॥ ५.१५४.१८ ॥
ତେବେ ଆଦେଶ ଦିଆଯିବାରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନା କିଲକିଲା ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ତେବେ ସୈନିକମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
5.154.19
अवध्यानां वधं पश्यन्धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
निश्वसन्भीमसेनं च विजयं चेदमब्रवीत् ॥ ५.१५४.१९ ॥
ଅବଧ୍ୟଙ୍କ ବଧ ଦେଖି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଭୀମସେନ ଓ ବିଜୟଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ ।
5.154.20
यदर्थं वनवासश्च प्राप्तं दुःखं च यन्मया ।
सोयमस्मानुपैत्येव परोऽनर्थः प्रयत्नतः ॥ ५.१५४.२० ॥
ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ବନବାସ ଓ ଦୁଃଖ ପାଇଲି, ସେହି ଏହି ମହା ଅନର୍ଥ ଆମ ପ୍ରୟାସରୁ ଆମ ଉପରେ ଆସୁଛି ।
5.154.21
यस्मिन्यत्नः कृतोऽस्माभिः स नो हीनः प्रयत्नतः ।
अकृते तु प्रयत्नेऽस्मानुपावृत्तः कलिर्महान् ॥ ५.१५४.२१ ॥
ଆମେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରୟାସ କଲୁ, ସେହି ପ୍ରୟାସ ଆମ ପାଇଁ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା; ପ୍ରୟାସ ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ମହା କଳହ ଆମ ଉପରେ ଫେରି ଆସିଲା ।
5.154.22
कथं ह्यवध्यैः सङ्ग्रामः कार्यः सह भविष्यति ।
कथं हत्वा गुरून्वृद्धान्विजयो नो भविष्यति ॥ ५.१५४.२२ ॥
ଅବଧ୍ୟଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେବ? ଗୁରୁ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆମର ବିଜୟ କିପରି ହେବ ?
5.154.23
तच्छ्रुत्वा धर्मराजस्य सव्यसाची परन्तपः ।
यदुक्तं वासुदेवेन श्रावयामास तद्वचः ॥ ५.१५४.२३ ॥
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ଶତ୍ରୁତାପନ ସବ୍ୟସାଚୀ, ବାସୁଦେବ କହିଥିବା ସେହି ବଚନ ଶୁଣାଇଲେ ।
5.154.24
उक्तवान्देवकीपुत्रः कुन्त्याश्च विदुरस्य च ।
वचनं तत्त्वया राजन्निखिलेनावधारितम् ॥ ५.१५४.२४ ॥
ଦେବକୀପୁତ୍ର କୁନ୍ତୀ ଓ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଯେଉଁ ବଚନ କହିଥିଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ତାହା ଆପଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ।
5.154.25
न च तौ वक्ष्यतोऽधर्ममिति मे नैष्ठिकी मतिः ।
नापि युक्तं च कौन्तेय निवर्तितुमयुध्यतः ॥ ५.१५४.२५ ॥
ସେମାନେ ଅଧର୍ମ କହିବେ ଏହା ମୋର ନିଶ୍ଚିତ ମତ ନୁହେଁ। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକର ପଛକୁ ଫେରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.154.26
तच्छ्रुत्वा वासुदेवोऽपि सव्यसाचिवचस्तदा ।
स्मयमानोऽब्रवीद्वाक्यं पार्थमेवमिति ब्रुवन् ॥ ५.१५४.२६ ॥
ତାହା ଶୁଣି ବାସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସେତେବେଳେ ହସି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
5.154.27
ततस्ते धृतसंकल्पा युद्धाय सह सैनिकाः ।
पाण्डवेया महाराज तां रात्रिं सुखमावसन् ॥ ५.१५४.२७ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଜ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ରାତ୍ରି ସୁଖରେ ବିତାଇଲେ।