ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.154
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.154.1
वासुदेवस्य तद्वाक्यमनुस्मृत्य युधिष्ठिरः ।
पुनः पप्रच्छ वार्ष्णेयं कथं मन्दोऽऽब्रवीदिदम् ॥ ५.१५४.१ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਫਿਰ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੰਦ ਨੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ।
5.154.2
अस्मिन्नभ्यागते काले किंच नः क्षममच्युत ।
कथं च वर्तमाना वै स्वधर्मान्न च्यवेमहि ॥ ५.१५४.२ ॥
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆ ਜਾਣ ਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਅਚੁਤ? ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀਏ ਕਿ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗੀਏ?
5.154.3
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च ।
वासुदेव मतज्ञोऽसि मम सभ्रातृकस्य च ॥ ५.१५४.३ ॥
ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਨ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਤੇ ਸੌਬਲ ਦਾ ਮਨ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ।
5.154.4
विदुरस्यापि तद्वाक्यं श्रुतं भीष्मस्य चोभयोः ।
कुन्त्याश्च विपुलप्रज्ञ प्रज्ञा कार्त्स्न्येन ते श्रुता ॥ ५.१५४.४ ॥
ਵਿਦੁਰ ਦਾ ਉਹ ਬਚਨ ਵੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਬਚਨ ਵੀ, ਅਤੇ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਬਚਨ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਪੁਲਪ੍ਰਜ੍ਞ, ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।
5.154.5
सर्वमेतदतिक्रम्य विचार्य च पुनः पुनः ।
क्षमं यन्नो महाबाहो तद्ब्रवीह्यविचारयन् ॥ ५.१५४.५ ॥
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਸੋਚੇ ਦੱਸੋ।
5.154.6
श्रुत्वैतद्धर्मराजस्य धर्मार्थसहितं वचः ।
मेघदुन्दुभिनिर्घोषः कृष्णो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ५.१५४.६ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਘ ਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਵਰਗੀ ਗਰਜ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
5.154.7
उक्तवानस्मि यद्वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
न तु तन्निकृतिप्रज्ञे कौरव्ये प्रतितिष्ठति ॥ ५.१५४.७ ॥
ਮੈਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹਿਤ-ਵਚਨ ਕਿਹਾ; ਪਰ ਉਹ ਕਪਟੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਕੌਰਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ।
5.154.8
न च भीष्मस्य दुर्मेधाः शृणोति विदुरस्य वा ।
मम वा भाषितं किंचित्सर्वमेवातिवर्तते ॥ ५.१५४.८ ॥
ਉਹ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਦੁਰ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ; ਸਭ ਕੁਝ ਉਹ ਟੱਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5.154.9
नैष कामयते धर्मं नैष कामयते यशः ।
जितं स मन्यते सर्वं दुरात्मा कर्णमाश्रितः ॥ ५.१५४.९ ॥
ਉਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਯਸ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕਰਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਦੁਰਾਤਮਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿੱਤਿਆ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
5.154.10
बन्धमाज्ञापयामास मम चापि सुयोधनः ।
न च तं लब्धवान्कामं दुरात्मा पापनिश्चयः ॥ ५.१५४.१० ॥
ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਬੰਧਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਉਹ ਦੁਰਾਤਮਾ, ਪਾਪ-ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
5.154.11
न च भीष्मो न च द्रोणो युक्तं तत्राहतुर्वचः ।
सर्वे तमनुवर्तन्ते ऋते विदुरमुच्युत ॥ ५.१५४.११ ॥
ਉੱਥੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨਾ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਯੋਗ ਬਚਨ ਕਹੇ; ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਉਸੇ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਅੱਚੁਤ।
5.154.12
शकुनिः सौबलश्चैव कर्णदुःशासनावपि ।
त्वय्ययुक्तान्यभाषन्त मूढा मूढममर्षणम् ॥ ५.१५४.१२ ॥
ਸ਼ਕੁਨੀ ਸੌਬਲ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਅਯੋਗ ਬਚਨ ਕਹੇ; ਉਹਨਾਂ ਮੂਰਖਾਂ ਨੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
5.154.13
किंच तेन मयोक्तेन यान्यभाषत कौरवः ।
संक्षेपेण दुरात्मासौ न युक्तं त्वयि वर्तते ॥ ५.१५४.१३ ॥
ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੌਰਵ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਦੁਰਾਤਮਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
5.154.14
पार्थिवेषु न सर्वेषु य इमे तव सैनिकाः ।
यत्पापं यन्न कल्याणं सर्वं तस्मिन्प्रतिष्ठितम् ॥ ५.१५४.१४ ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਇਹ ਸਿਪਾਹੀ ਜੋ ਪਾਪ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਭ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
5.154.15
न चापि वयमत्यर्थं परित्यागेन कर्हिचित् ।
कौरवैः शममिच्छामस्तत्र युद्धमनन्तरम् ॥ ५.१५४.१५ ॥
ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੁੱਧ ਹੀ ਹੈ।
5.154.16
तच्छ्रुत्वा पार्थिवाः सर्वे वासुदेवस्य भाषितम् ।
अब्रुवन्तो मुखं राज्ञः समुदैक्षन्त भारत ॥ ५.१५४.१६ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
5.154.17
युधिष्ठिरस्त्वभिप्रायमभिलक्ष्य महीक्षिताम् ।
योगमाज्ञापयामास भीमार्जुनयमैः सह ॥ ५.१५४.१७ ॥
ਪਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਅਭਿਪ੍ਰਾਇ ਸਮਝ ਕੇ ਭੀਮ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਜੌੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੈਨਾ-ਵਿਊਹ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
5.154.18
ततः किलकिलाभूतमनीकं पाण्डवस्य ह ।
आज्ञापिते तदा योगे समहृष्यन्त सैनिकाः ॥ ५.१५४.१८ ॥
ਤਦ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦਿਆਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਕਿਲਕਿਲਾਹਟ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ; ਉਦੋਂ ਸਿਪਾਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
5.154.19
अवध्यानां वधं पश्यन्धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
निश्वसन्भीमसेनं च विजयं चेदमब्रवीत् ॥ ५.१५४.१९ ॥
ਅਵਧਯਾਂ ਦਾ ਵਧ ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਹਾਉਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਵਿਜਯ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।
5.154.20
यदर्थं वनवासश्च प्राप्तं दुःखं च यन्मया ।
सोयमस्मानुपैत्येव परोऽनर्थः प्रयत्नतः ॥ ५.१५४.२० ॥
ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਬਨਵਾਸ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਪਾਇਆ, ਉਹੀ ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਨਰਥ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
5.154.21
यस्मिन्यत्नः कृतोऽस्माभिः स नो हीनः प्रयत्नतः ।
अकृते तु प्रयत्नेऽस्मानुपावृत्तः कलिर्महान् ॥ ५.१५४.२१ ॥
ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਯਤਨ ਨਾ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕਲੇਸ਼ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪਰਤ ਆਇਆ ਹੈ।
5.154.22
कथं ह्यवध्यैः सङ्ग्रामः कार्यः सह भविष्यति ।
कथं हत्वा गुरून्वृद्धान्विजयो नो भविष्यति ॥ ५.१५४.२२ ॥
ਅਵਧਯਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ?
5.154.23
तच्छ्रुत्वा धर्मराजस्य सव्यसाची परन्तपः ।
यदुक्तं वासुदेवेन श्रावयामास तद्वचः ॥ ५.१५४.२३ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ।
5.154.24
उक्तवान्देवकीपुत्रः कुन्त्याश्च विदुरस्य च ।
वचनं तत्त्वया राजन्निखिलेनावधारितम् ॥ ५.१५४.२४ ॥
ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਬਚਨ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਏ ਹਨ।
5.154.25
न च तौ वक्ष्यतोऽधर्ममिति मे नैष्ठिकी मतिः ।
नापि युक्तं च कौन्तेय निवर्तितुमयुध्यतः ॥ ५.१५४.२५ ॥
ਉਹ ਅਧਰਮ ਆਖਣਗੇ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਵੀ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ।
5.154.26
तच्छ्रुत्वा वासुदेवोऽपि सव्यसाचिवचस्तदा ।
स्मयमानोऽब्रवीद्वाक्यं पार्थमेवमिति ब्रुवन् ॥ ५.१५४.२६ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
5.154.27
ततस्ते धृतसंकल्पा युद्धाय सह सैनिकाः ।
पाण्डवेया महाराज तां रात्रिं सुखमावसन् ॥ ५.१५४.२७ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਰਾਤ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬਿਤਾਈ।