มหาภารตะ · อัธยายะ 5.154
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.154.1
वासुदेवस्य तद्वाक्यमनुस्मृत्य युधिष्ठिरः ।
पुनः पप्रच्छ वार्ष्णेयं कथं मन्दोऽऽब्रवीदिदम् ॥ ५.१५४.१ ॥
ยุธิษฐิระระลึกถึงถ้อยคำของพระวาสุเทพ จึงทูลถามผู้สืบเชื้อวฤษณิอีกครั้งว่า ผู้มีปัญญาได้กล่าวถ้อยคำนี้อย่างไร
5.154.2
अस्मिन्नभ्यागते काले किंच नः क्षममच्युत ।
कथं च वर्तमाना वै स्वधर्मान्न च्यवेमहि ॥ ५.१५४.२ ॥
เมื่อกาลนี้มาถึงแล้ว อัจยุต สิ่งใดควรแก่พวกเรา และพวกเราจะประพฤติอย่างไรจึงจะไม่ตกจากสวธรรมของตน
5.154.3
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च ।
वासुदेव मतज्ञोऽसि मम सभ्रातृकस्य च ॥ ५.१५४.३ ॥
ข้าแต่พระวาสุเทพ พระองค์รู้ใจของทุรโยธน์ กรรณะ ศกุนิ และสาวละ และรู้ใจของข้าพระองค์กับพี่น้องด้วย
5.154.4
विदुरस्यापि तद्वाक्यं श्रुतं भीष्मस्य चोभयोः ।
कुन्त्याश्च विपुलप्रज्ञ प्रज्ञा कार्त्स्न्येन ते श्रुता ॥ ५.१५४.४ ॥
พระองค์ได้ฟังถ้อยคำของวิทุระ และของภีษมะทั้งสองคราว รวมทั้งของกุนตีด้วย ข้าแต่ผู้มีปัญญากว้างขวาง ปัญญาของพระองค์ได้รับการฟังโดยครบถ้วนแล้ว
5.154.5
सर्वमेतदतिक्रम्य विचार्य च पुनः पुनः ।
क्षमं यन्नो महाबाहो तद्ब्रवीह्यविचारयन् ॥ ५.१५४.५ ॥
โปรดล่วงพ้นเรื่องทั้งหมดนี้ และพิจารณาซ้ำแล้วซ้ำเล่า ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง โปรดบอกพวกเราโดยไม่ต้องลังเลว่าสิ่งใดควรแก่พวกเรา
5.154.6
श्रुत्वैतद्धर्मराजस्य धर्मार्थसहितं वचः ।
मेघदुन्दुभिनिर्घोषः कृष्णो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ५.१५४.६ ॥
เมื่อกฤษณะผู้มีเสียงกึกก้องดุจเมฆและกลองได้ฟังถ้อยคำของพระราชาแห่งธรรม ซึ่งประกอบด้วยธรรมและทรัพย์ พระองค์จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
5.154.7
उक्तवानस्मि यद्वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
न तु तन्निकृतिप्रज्ञे कौरव्ये प्रतितिष्ठति ॥ ५.१५४.७ ॥
เราได้กล่าวถ้อยคำอันเป็นประโยชน์ ประกอบด้วยธรรมและทรัพย์ แต่ถ้อยคำนั้นไม่ตั้งมั่นในเการพผู้มีจิตใจคดโกง
5.154.8
न च भीष्मस्य दुर्मेधाः शृणोति विदुरस्य वा ।
मम वा भाषितं किंचित्सर्वमेवातिवर्तते ॥ ५.१५४.८ ॥
ผู้มีใจชั่วนั้นไม่ฟังทั้งถ้อยคำของภีษมะ วิทุระ หรือแม้แต่ของเรา เขาละเลยทุกสิ่งไปเสีย
5.154.9
नैष कामयते धर्मं नैष कामयते यशः ।
जितं स मन्यते सर्वं दुरात्मा कर्णमाश्रितः ॥ ५.१५४.९ ॥
เขาไม่ปรารถนาธรรม และไม่ปรารถนาเกียรติ ผู้มีจิตชั่วร้ายนั้นพึ่งพากรรณะ จึงคิดว่าตนชนะทุกสิ่งแล้ว
5.154.10
बन्धमाज्ञापयामास मम चापि सुयोधनः ।
न च तं लब्धवान्कामं दुरात्मा पापनिश्चयः ॥ ५.१५४.१० ॥
สุโยธนะได้สั่งให้จองจำข้าด้วย แต่ผู้มีจิตชั่วร้ายและตั้งใจทำบาปนั้นไม่ได้สมดังปรารถนา
5.154.11
न च भीष्मो न च द्रोणो युक्तं तत्राहतुर्वचः ।
सर्वे तमनुवर्तन्ते ऋते विदुरमुच्युत ॥ ५.१५४.११ ॥
ทั้งภีษมะและโทรณะก็มิได้กล่าวถ้อยคำอันเหมาะสมในที่นั้น ทุกคนล้วนคล้อยตามเขา ยกเว้นวิทุระ ข้าแต่อัจยุต
5.154.12
शकुनिः सौबलश्चैव कर्णदुःशासनावपि ।
त्वय्ययुक्तान्यभाषन्त मूढा मूढममर्षणम् ॥ ५.१५४.१२ ॥
ศกุนิบุตรของสุพละ กรรณะ และทุศศาสนะก็กล่าวถ้อยคำที่ไม่สมควรต่อพระองค์ คนโง่เหล่านั้นพูดกับผู้โง่ที่ไม่ยอมอดกลั้น
5.154.13
किंच तेन मयोक्तेन यान्यभाषत कौरवः ।
संक्षेपेण दुरात्मासौ न युक्तं त्वयि वर्तते ॥ ५.१५४.१३ ॥
ส่วนกุรุผู้นั้นได้กล่าวตอบต่อสิ่งที่เรากล่าวไปอย่างย่นย่อ ผู้มีใจชั่วนั้น การปฏิบัติต่อพระองค์ไม่เหมาะสมเลย
5.154.14
पार्थिवेषु न सर्वेषु य इमे तव सैनिकाः ।
यत्पापं यन्न कल्याणं सर्वं तस्मिन्प्रतिष्ठितम् ॥ ५.१५४.१४ ॥
มิใช่ว่ากษัตริย์ทั้งปวง แต่ไม่ว่าบาปใดหรือสิ่งที่ไม่เป็นมงคลใดที่มีอยู่ในทหารของพระองค์เหล่านี้ ทั้งหมดนั้นตั้งมั่นอยู่ในเขา
5.154.15
न चापि वयमत्यर्थं परित्यागेन कर्हिचित् ।
कौरवैः शममिच्छामस्तत्र युद्धमनन्तरम् ॥ ५.१५४.१५ ॥
พวกเราก็มิได้ปรารถนาสันติกับเการพโดยการสละมากเกินไปแม้สักครั้ง หลังจากนั้นก็มีแต่การรบ
5.154.16
तच्छ्रुत्वा पार्थिवाः सर्वे वासुदेवस्य भाषितम् ।
अब्रुवन्तो मुखं राज्ञः समुदैक्षन्त भारत ॥ ५.१५४.१६ ॥
เมื่อกษัตริย์ทั้งปวงได้ฟังถ้อยคำของพระวาสุเทพนั้น ต่างก็นิ่งเงียบ จ้องมองพระพักตร์ของพระราชา ข้าแต่ภรตะ
5.154.17
युधिष्ठिरस्त्वभिप्रायमभिलक्ष्य महीक्षिताम् ।
योगमाज्ञापयामास भीमार्जुनयमैः सह ॥ ५.१५४.१७ ॥
แต่ยุธิษฐิระรู้เจตนาของเหล่ากษัตริย์แล้ว จึงสั่งให้จัดกระบวนทัพพร้อมด้วยภีมะ อรชุน และฝาแฝด
5.154.18
ततः किलकिलाभूतमनीकं पाण्डवस्य ह ।
आज्ञापिते तदा योगे समहृष्यन्त सैनिकाः ॥ ५.१५४.१८ ॥
เมื่อสั่งจัดกระบวนทัพแล้ว กองทัพของปาณฑพก็เกิดเสียงโห่ร้อง และพลทหารต่างก็ชื่นชมยินดี
5.154.19
अवध्यानां वधं पश्यन्धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
निश्वसन्भीमसेनं च विजयं चेदमब्रवीत् ॥ ५.१५४.१९ ॥
ธรรมราชายุธิษฐิระทอดถอนใจ เมื่อเห็นการฆ่าผู้ที่ไม่ควรถูกฆ่า จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้กับภีมเสนและวิชัย
5.154.20
यदर्थं वनवासश्च प्राप्तं दुःखं च यन्मया ।
सोयमस्मानुपैत्येव परोऽनर्थः प्रयत्नतः ॥ ५.१५४.२० ॥
ความหายนะอันยิ่งใหญ่ที่เราต้องลี้ภัยในป่าและทนทุกข์เพราะมัน บัดนี้กำลังมาถึงพวกเราด้วยความพยายามของเราเอง
5.154.21
यस्मिन्यत्नः कृतोऽस्माभिः स नो हीनः प्रयत्नतः ।
अकृते तु प्रयत्नेऽस्मानुपावृत्तः कलिर्महान् ॥ ५.१५४.२१ ॥
ความพยายามที่เราทั้งหลายได้ทำไปในเรื่องนั้น บัดนี้ได้สูญสิ้นไปจากเราเพราะความพยายามนั้นเอง และแม้มิได้ทำความพยายามใดเลย ความขัดแย้งครั้งใหญ่ก็ได้หวนมาสู่เรา
5.154.22
कथं ह्यवध्यैः सङ्ग्रामः कार्यः सह भविष्यति ।
कथं हत्वा गुरून्वृद्धान्विजयो नो भविष्यति ॥ ५.१५४.२२ ॥
จะทำสงครามกับผู้ที่ไม่ควรฆ่าได้อย่างไร และเมื่อฆ่าครูบาอาจารย์และผู้เฒ่าผู้แก่แล้ว ชัยชนะจะมาถึงเราได้อย่างไร
5.154.23
तच्छ्रुत्वा धर्मराजस्य सव्यसाची परन्तपः ।
यदुक्तं वासुदेवेन श्रावयामास तद्वचः ॥ ५.१५४.२३ ॥
เมื่อได้ฟังพระดำรัสของพระเจ้าธรรมราช สัญชัยผู้ทำลายศัตรู คืออรชุนผู้ใช้ธนูได้ทั้งสองมือ จึงกล่าวซ้ำให้ฟังถึงถ้อยคำที่พระวาสุเทพได้ตรัสไว้
5.154.24
उक्तवान्देवकीपुत्रः कुन्त्याश्च विदुरस्य च ।
वचनं तत्त्वया राजन्निखिलेनावधारितम् ॥ ५.१५४.२४ ॥
พระโอรสของเทวกี ได้ตรัสถ้อยคำแก่พระนางกุนตีและแก่วิทุระด้วย ข้าแต่พระราชา พระองค์ได้ทรงรับฟังถ้อยคำนั้นไว้อย่างครบถ้วนแล้ว
5.154.25
न च तौ वक्ष्यतोऽधर्ममिति मे नैष्ठिकी मतिः ।
नापि युक्तं च कौन्तेय निवर्तितुमयुध्यतः ॥ ५.१५४.२५ ॥
ข้าพเจ้ามีความเห็นที่มั่นคงว่า ทั้งสองท่านจะไม่กล่าวว่านั่นเป็นอธรรม และก็ไม่สมควรที่ผู้กำลังต่อสู้จะหันหลังกลับ ดูก่อนพระโอรสของพระนางกุนตี
5.154.26
तच्छ्रुत्वा वासुदेवोऽपि सव्यसाचिवचस्तदा ।
स्मयमानोऽब्रवीद्वाक्यं पार्थमेवमिति ब्रुवन् ॥ ५.१५४.२६ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของสัญชัยผู้ใช้ธนูได้ทั้งสองมือแล้ว พระวาสุเทพก็ทรงยิ้มและตรัสถ้อยคำแก่พระปารถะ โดยกล่าวดังนี้
5.154.27
ततस्ते धृतसंकल्पा युद्धाय सह सैनिकाः ।
पाण्डवेया महाराज तां रात्रिं सुखमावसन् ॥ ५.१५४.२७ ॥
ข้าแต่พระมหาราชา จากนั้นพวกปาณฑพผู้ตั้งใจมั่นที่จะทำสงคราม พร้อมด้วยพลทหารของตน ได้พักผ่อนอยู่อย่างสุขสบายในคืนนั้น