ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.156
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.156.1
ततः शान्तनवं भीष्मं प्राञ्जलिर्धृतराष्ट्रजः ।
सह सर्वैर्महीपालैरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१५६.१ ॥
ଏତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯୋଡ଼ହାତରେ ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
5.156.2
ऋते सेनाप्रणेतारं पृतना सुमहत्यपि ।
दीर्यते युद्धमासाद्य पिपीलिकपुटं यथा ॥ ५.१५६.२ ॥
ସେନାପତି ବିନା ଅତି ବୃହତ ସେନା ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପିମ୍ପୁଡ଼ି ଗଡ଼ର ପରି ଭାଙ୍ଗିପଡ଼େ।
5.156.3
नहि जातु द्वयोर्बुद्धिः समा भवति कर्हिचित् ।
शौर्यं च वलनेतॄणां स्पर्धते च परस्परम् ॥ ५.१५६.३ ॥
ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି କେବେ ହେଁ ସମାନ ହୁଏ ନାହିଁ; ସେନାନାୟକମାନଙ୍କ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପରସ୍ପର ସହିତ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରେ।
5.156.4
श्रूयते च महाप्राज्ञ हैहयानमितौजसः ।
अभ्ययुर्ब्राह्मणाः सर्वे समुच्छ्रितकुशध्वजाः ॥ ५.१५६.४ ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଶୁଣାଯାଏ ଯେ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ହୈହୟମାନଙ୍କ ଉପରେ କୁଶଧ୍ୱଜ ଉଠାଇ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।
5.156.5
तानभ्ययुस्तदा वैश्याः शूद्राश्चैव पितामह ।
एकतस्तु त्रयो वर्णा एकतः क्षत्रियर्षभाः ॥ ५.१५६.५ ॥
ସେତେବେଳେ ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ। ହେ ପିତାମହ, ଗୋଟିଏ ପଟେ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ପଟେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଥିଲେ।
5.156.6
ते स्म युद्धे प्रभज्यन्ते त्रयो वर्णाः पुनः पुनः ।
क्षत्रियाश्च जयन्त्येव बहुलं चैकतो बलम् ॥ ५.१५६.६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ ବାରମ୍ବାର ପରାଜିତ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଜିତନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ବଳ ଏକତ୍ରିତ ଓ ପ୍ରଚୁର।
5.156.7
ततस्ते क्षत्रियानेव पप्रच्छुर्द्विचसत्तमाः ।
तेभ्यः शशंसुर्धर्मज्ञा याथातथ्यं पितामह ॥ ५.१५६.७ ॥
ତେବେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ହିଁ ପଚାରିଲେ; ଧର୍ମଜ୍ଞ ପିତାମହ ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ କଥା କହିଲେ।
5.156.8
वयमेकस्य श्रृणुमो महाबुद्धिमतो रणे ।
भवन्तस्तु पृथक्सर्वे स्वबुद्धिवशवर्तिनः ॥ ५.१५६.८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଜଣେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣୁ; କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିର ବଶରେ ଚଳନ୍ତି।
5.156.9
ततस्ते ब्राह्मणाश्चक्रुरेकं सेनापतिं द्विजम् ।
नये सुकुशलं शूरमजयन्क्षत्रियांस्ततः ॥ ५.१५६.९ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନୀତିରେ ଅତି ନିପୁଣ ଓ ଶୂର ଏକ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ସେନାପତି କଲେ; ଏବଂ ପରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ।
5.156.10
एवं ये कुशलं शूरं हितेप्सितमकल्पषम् ।
सेनापतिं प्रकुर्वन्ति ते जयन्ति रणे रिपून् ॥ ५.१५६.१० ॥
ଏହିପରି ଯେଉଁମାନେ ନିପୁଣ, ଶୂର, ହିତାକାଂକ୍ଷୀ ଓ ନିର୍ମଳ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେନାପତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତନ୍ତି।
5.156.11
भवानुशनसा तुल्यो हितैषी च सदा मम ।
असंहार्थः स्थितो धर्मे स नः सेनापतिर्भव ॥ ५.१५६.११ ॥
ଆପଣ ଉଶନସଙ୍କ ସମାନ ଏବଂ ସର୍ବଦା ମୋର ହିତାକାଂକ୍ଷୀ; ଆପଣ ବିନାଶ ପାଇଁ ନୁହଁନ୍ତି, ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ। ଆପଣ ଆମର ସେନାପତି ହୁଅନ୍ତୁ।
5.156.12
रश्मीवतामिवादित्यो वीरुधामिव चन्द्रमाः ।
कुबेर इव यक्षाणां देवानामिव वासवः ॥ ५.१५६.१२ ॥
ରଶ୍ମିବାନ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦିତ୍ୟ ପରି, ଔଷଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁବେର ପରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପରି ଆପଣ।
5.156.13
पर्वतानां यथा मेरुः सुपर्णः पक्षिणां यथा ।
कुमार इव देवानां वसूनामिव हव्यवाट् ॥ ५.१५६.१३ ॥
ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁପର୍ଣ (ଗରୁଡ଼), ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁମାର ଏବଂ ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି) ପରି।
5.156.14
भवता हि वयं गुप्ताः शत्रेणेव दिवौकसः ।
अनाधृष्या भविष्यामस्त्रिदशानामपि ध्रुवम् ॥ ५.१५६.१४ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ ଆମେ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଶତ୍ରୁଠାରୁ ରକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି ପରି, ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ହେବୁ।
5.156.15
प्रयातु नो भवानग्रे देवानामिव पावकिः ।
वयं त्वामनुयास्यामः सौरभेया इवर्षभम् ॥ ५.१५६.१५ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଗରେ ପାବକି (କାର୍ତ୍ତିକେୟ) ଯେପରି ଚାଲନ୍ତି, ସେପରି ଆପଣ ଆମ ଆଗରେ ଚାଲନ୍ତୁ; ସୁରଭିର ବାଛୁରି ଯେପରି ଷଣ୍ଢକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଆମେ ସେପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବୁ।
5.156.16
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
यथैव हि भवन्तो मे तथैव मम पाण्डवाः ॥ ५.१५६.१६ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଭାରତ! ଆପଣ ଯେପରି କହୁଛନ୍ତି, ସେପରି ହିଁ ଏହା; ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ଯେପରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
5.156.17
अपि चैव मया श्रोयो वाच्यं तेषां नराधिप ।
संयोद्धव्यं तवार्थाय यथा मे समयः कृतः ॥ ५.१५६.१७ ॥
ହେ ନରାଧିପ! ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟସ୍କର କଥା କହିବା ଉଚିତ; ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡିବ।
5.156.18
न तु पश्यामि योद्धारमात्मनः सदृशं भुवि ।
ऋते तस्मान्नरव्याघ्रात्कुन्तीपुत्राद्धनञ्जयात् ॥ ५.१५६.१८ ॥
କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀରେ ମୋ ସମାନ ଯୋଦ୍ଧା ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ, ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ର କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ବ୍ୟତୀତ।
5.156.19
स हि वेद महाबुद्धिर्दिव्यान्यस्त्राण्यनेकशः ।
न तु मां विवृतो युद्धे जातु युध्येत पाण्डवः ॥ ५.१५६.१९ ॥
ସେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ; ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣେ। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅରକ୍ଷିତ ମୋ ସହିତ ପାଣ୍ଡବ କଦାପି ଯୁଦ୍ଧ କରିବ ନାହିଁ।
5.156.20
अहं स च क्षणेनैव निर्मनुष्यमिदं जगत् ।
कुर्यावास्त्रबलेनैव ससुरासुरराक्षसम् ॥ ५.१५६.२० ॥
ମୁଁ ଓ ସେ ଏକ କ୍ଷଣରେ ଅସ୍ତ୍ରବଳରେ ଏହି ଜଗତକୁ ମନୁଷ୍ୟଶୂନ୍ୟ କରିପାରିବା; ଦେବ, ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସ ସହିତ।
5.156.21
न त्वेवोत्सादनीया मे पाण्डोः पुत्रा जनाधिप ।
तस्माद्योधान्हनिष्यामि प्रयोगेणायुतं सदा ॥ ५.१५६.२१ ॥
ହେ ଜନାଧିପ! ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ବିନଷ୍ଟ କରିବି ନାହିଁ; ତେଣୁ ପ୍ରୟୋଗରେ ମୁଁ ସର୍ବଦା ଦଶ ହଜାର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।
5.156.22
एवमेषां फरिष्यामि निधनं कुरुनन्दन ।
न चेत्ते मां हनिष्यन्ति पूर्वमेव समागमे ॥ ५.१५६.२२ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ଏହିପରି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ବିନାଶ କରିବି; ସେମାନେ ମୁକାବିଲାରେ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ବଧ ନ କଲେ।
5.156.23
सेनापतिस्त्वहं राजन्समयेनापरेण ते ।
भविष्यामि यथाकामं तन्मे श्रोतुमिहार्हसि ॥ ५.१५६.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ମୁଁ ତୁମର ସେନାପତି ହେବି; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସର୍ତ୍ତରେ। ସେହି ସର୍ତ୍ତ ଏଠାରେ ମୋଠାରୁ ତୁମେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
5.156.24
कर्णो वा युध्यतां पूर्वमहं वा पृथिवीपते ।
स्पर्धते हि सदात्यर्थं सूतपुत्रो मया रणे ॥ ५.१५६.२४ ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି! ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ କର୍ଣ୍ଣ ଲଢ଼ିବ ନା ମୁଁ; କାରଣ ସୂତପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବଦା ମୋ ସହିତ ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରେ।
5.156.25
नाहं जीवति गाङ्गेये राजन्योत्स्ये कथंचन ।
हते भीष्मे तु योत्स्यामि सह गाण्डीवधन्वना ॥ ५.१५६.२५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ) ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ। ଭୀଷ୍ମ ନିହତ ହେଲେ ହିଁ ମୁଁ ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ୱା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
5.156.26
ततः सेनापतिं चक्रे विधिवद्भूरिदक्षिणम् ।
धृतराष्ट्रात्मजो भीष्मं सोऽभिषिक्तो व्यरोचत ॥ ५.१५६.२६ ॥
ତା'ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ) ବିଧିପୂର୍ବକ, ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସେନାପତି ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଶୋଭାୟମାନ ହେଲେ।
5.156.27
ततो भेरीश्च शङ्खांश्च शतशोऽथ सहस्रशः ।
वादयामासुव्यग्रा वादका राजशासनात् ॥ ५.१५६.२७ ॥
ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବ୍ୟସ୍ତ ବାଦକମାନେ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଭେରୀ ଓ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
5.156.28
सिंहनादाश्च विविधा वाहनानां च निःस्वनाः ॥ ५.१५६.२८ ॥
ସିଂହ ଗର୍ଜନ ଓ ବାହନମାନଙ୍କର ନାନା ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
5.156.29
निर्घार्ताः पृथिवीकम्पा गजबृंहितनिःस्वनाः ।
आसंश्च सर्वयोधानां पातयन्तो मनांस्युत ॥ ५.१५६.२९ ॥
ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ, ଭୂକମ୍ପ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାର ହେଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ହୃଦୟ କମ୍ପାଇଲା।
5.156.30
वाचश्चाप्यशरीरिण्यो दिवश्चोल्काः प्रपेदिरे ।
शिवाश्च भयवेदिन्यो नेदुर्दीप्ततरा भृशम् ॥ ५.१५६.३० ॥
ଅଶରୀରୀ ବାଣୀ ଓ ଆକାଶରୁ ଉଲ୍କା ଖସିଲା; ଭୟସୂଚକ ଶିଆଳୀମାନେ ଅତି ଦୀପ୍ତ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
5.156.31
सैनापत्ये यदा राजा गाङ्गेयमभिषिक्तवान् ।
तदैतान्युग्ररूपाणि बभूवुः शतशो नृप ॥ ५.१५६.३१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରାଜା ଯେତେବେଳେ ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କୁ ସେନାପତି ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଉଗ୍ର ରୂପ ଥିବା ଶତଶତ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
5.156.32
ततः सेनापतिं कृत्वा भीष्मं परबलार्दनम् ।
वाचयित्वा द्विजश्रेष्ठान्गोभिर्निष्कैश्च भूरिशः ॥ ५.१५६.३२ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁସୈନ୍ୟ ବିନାଶକ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସେନାପତି କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ କରାଇ, ଗାଈ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚୁର ଦାନ କରି।
5.156.33
वर्धमानो जयाशीर्भिर्निर्ययौ सैनिकैर्वृतः ।
आपगेयं पुरस्कृत्य भ्रातृभिः सहितस्तदा ॥ ५.१५६.३३ ॥
ଜୟର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇ, ସୈନିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି, ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ସେତେବେଳେ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ବାହାରିଲେ।
5.156.34
स्कन्धावारेण महता कुरुक्षेत्रं जगाम ह ॥ ५.१५६.३४ ॥
ବିଶାଳ ସେନା-ଛାଉଣି ସହିତ ସେ ନିଶ୍ଚୟ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଗଲେ।
5.156.35
परिक्रम्य कुरुक्षेत्रं कर्णेन सह कौरवः ।
शिबिरं मापयामास समे देशे जनाधिप ॥ ५.१५६.३५ ॥
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହ କୌରବ ସମତଳ ଭୂମିରେ ଛାଉଣି ମାପାଇଲେ, ହେ ଜନାଧିପ।
5.156.36
मधुरानूषरे देशे प्रभूतयवसेन्धने ।
यथैव हास्तिनपुरं तद्वच्छिबिरमाबभौ ॥ ५.१५६.३६ ॥
ମଧୁର ଓ ଲୁଣିଆ ଅନୁର୍ବର ଭୂମିରେ, ଯେଉଁଠି ଘାସ ଓ ଇନ୍ଧନ ପ୍ରଚୁର ଥିଲା, ସେଠି ହସ୍ତିନାପୁର ପରି ସେହି ଛାଉଣି ଶୋଭି ଉଠିଲା।