మహాభారతం · అధ్యాయం 5.156
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.156.1
ततः शान्तनवं भीष्मं प्राञ्जलिर्धृतराष्ट्रजः ।
सह सर्वैर्महीपालैरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१५६.१ ॥
అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు చేతులు జోడించి, శంతనుని కుమారుడైన భీష్ముని వద్ద అన్ని రాజులతో కలిసి ఈ మాటను పలికాడు.
5.156.2
ऋते सेनाप्रणेतारं पृतना सुमहत्यपि ।
दीर्यते युद्धमासाद्य पिपीलिकपुटं यथा ॥ ५.१५६.२ ॥
సేనాపతి లేకుండా అతి పెద్ద సైన్యం కూడా యుద్ధంలో చీమల పుట్టలా చెదిరిపోతుంది.
5.156.3
नहि जातु द्वयोर्बुद्धिः समा भवति कर्हिचित् ।
शौर्यं च वलनेतॄणां स्पर्धते च परस्परम् ॥ ५.१५६.३ ॥
ఇద్దరి బుద్ధి ఎప్పుడూ సమానంగా ఉండదు; సేనానాయకుల శౌర్యమూ ఒకదానితో ఒకటి పోటీపడుతుంది.
5.156.4
श्रूयते च महाप्राज्ञ हैहयानमितौजसः ।
अभ्ययुर्ब्राह्मणाः सर्वे समुच्छ्रितकुशध्वजाः ॥ ५.१५६.४ ॥
ఓ మహాప్రాజ్ఞా, అపరిమిత తేజస్సు గల హైహయులపై కుశధ్వజాలు ఎత్తిన బ్రాహ్మణులంతా దాడి చేశారని వింటున్నాము.
5.156.5
तानभ्ययुस्तदा वैश्याः शूद्राश्चैव पितामह ।
एकतस्तु त्रयो वर्णा एकतः क्षत्रियर्षभाः ॥ ५.१५६.५ ॥
అప్పుడు వైశ్యులు, శూద్రులు కూడా వారిపై దాడి చేశారు. ఓ పితామహా, ఒకవైపు మూడు వర్ణాలు, మరోవైపు క్షత్రియ శ్రేష్ఠులు ఉన్నారు.
5.156.6
ते स्म युद्धे प्रभज्यन्ते त्रयो वर्णाः पुनः पुनः ।
क्षत्रियाश्च जयन्त्येव बहुलं चैकतो बलम् ॥ ५.१५६.६ ॥
యుద్ధంలో ఆ మూడు వర్ణాలు మళ్లీ మళ్లీ ఓడిపోతాయి; కానీ క్షత్రియులు జయిస్తారు, ఎందుకంటే వారి బలం ఏకమై, అధికంగా ఉంటుంది.
5.156.7
ततस्ते क्षत्रियानेव पप्रच्छुर्द्विचसत्तमाः ।
तेभ्यः शशंसुर्धर्मज्ञा याथातथ्यं पितामह ॥ ५.१५६.७ ॥
అప్పుడు ఆ ద్విజశ్రేష్ఠులు క్షత్రియులనే అడిగారు; ధర్మజ్ఞుడైన పితామహుడు వారికి యథార్థాన్ని చెప్పాడు.
5.156.8
वयमेकस्य श्रृणुमो महाबुद्धिमतो रणे ।
भवन्तस्तु पृथक्सर्वे स्वबुद्धिवशवर्तिनः ॥ ५.१५६.८ ॥
యుద్ధంలో మేము ఒకే మహాబుద్ధిమంతుడి మాటను వింటాము; కానీ మీరందరూ వేర్వేరుగా మీ స్వబుద్ధికి వశులై నడుస్తారు.
5.156.9
ततस्ते ब्राह्मणाश्चक्रुरेकं सेनापतिं द्विजम् ।
नये सुकुशलं शूरमजयन्क्षत्रियांस्ततः ॥ ५.१५६.९ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులు నీతిలో అత్యంత నైపుణ్యం, శౌర్యం కలిగిన ఒక ద్విజుడిని సేనాపతిగా చేశారు; తరువాత క్షత్రియులను జయించారు.
5.156.10
एवं ये कुशलं शूरं हितेप्सितमकल्पषम् ।
सेनापतिं प्रकुर्वन्ति ते जयन्ति रणे रिपून् ॥ ५.१५६.१० ॥
ఈ విధంగా ఎవరు నైపుణ్యం, శౌర్యం, హితాన్ని కోరే, నిర్మలమైన వ్యక్తిని సేనాపతిగా చేస్తారో, వారు యుద్ధంలో శత్రువులను జయిస్తారు.
5.156.11
भवानुशनसा तुल्यो हितैषी च सदा मम ।
असंहार्थः स्थितो धर्मे स नः सेनापतिर्भव ॥ ५.१५६.११ ॥
మీరు ఉశనసుడితో సమానులు, ఎల్లప్పుడూ నాకు హితం కోరేవారు; వినాశం కోసం కాదు, ధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్నవారు. మీరు మా సేనాపతి కండి.
5.156.12
रश्मीवतामिवादित्यो वीरुधामिव चन्द्रमाः ।
कुबेर इव यक्षाणां देवानामिव वासवः ॥ ५.१५६.१२ ॥
కిరణవంతులలో ఆదిత్యుడిలాగా, వీరుధాలలో (ఓషధులలో) చంద్రుడిలాగా, యక్షులలో కుబేరుడిలాగా, దేవతలలో వాసవుడి (ఇంద్రుడి) లాగా ఉన్నారు.
5.156.13
पर्वतानां यथा मेरुः सुपर्णः पक्षिणां यथा ।
कुमार इव देवानां वसूनामिव हव्यवाट् ॥ ५.१५६.१३ ॥
పర్వతాలలో మేరువు, పక్షులలో సుపర్ణుడు (గరుత్మంతుడు), దేవతలలో కుమారుడు, వసువులలో హవ్యవాహనుడు (అగ్ని) వలె.
5.156.14
भवता हि वयं गुप्ताः शत्रेणेव दिवौकसः ।
अनाधृष्या भविष्यामस्त्रिदशानामपि ध्रुवम् ॥ ५.१५६.१४ ॥
మీచే రక్షింపబడిన మేము, దివిలో నివసించువారు శత్రువుల నుండి రక్షింపబడినట్లు, ముప్పది దేవతలకైనా అజేయులమవుతాము.
5.156.15
प्रयातु नो भवानग्रे देवानामिव पावकिः ।
वयं त्वामनुयास्यामः सौरभेया इवर्षभम् ॥ ५.१५६.१५ ॥
దేవతలకు ముందు పావకి (కుమారుడు) నడిచినట్లు మీరు మా ముందు నడవండి; సురభి దూడలు వృషభాన్ని అనుసరించినట్లు మేము మిమ్మల్ని అనుసరిస్తాము.
5.156.16
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
यथैव हि भवन्तो मे तथैव मम पाण्डवाः ॥ ५.१५६.१६ ॥
ఓ మహాబాహూ, భరతవంశీయుడా! మీరు చెప్పినట్లే ఇది; మీరు నాకు ఎలాగో, పాండవులూ అలాగే నాకు.
5.156.17
अपि चैव मया श्रोयो वाच्यं तेषां नराधिप ।
संयोद्धव्यं तवार्थाय यथा मे समयः कृतः ॥ ५.१५६.१७ ॥
ఓ నరాధిపా! నేను వారితో శ్రేయస్కరమైన మాటలు చెప్పాలి; మీ కోసం యుద్ధం చేయాలి, నా ప్రతిజ్ఞ ప్రకారం.
5.156.18
न तु पश्यामि योद्धारमात्मनः सदृशं भुवि ।
ऋते तस्मान्नरव्याघ्रात्कुन्तीपुत्राद्धनञ्जयात् ॥ ५.१५६.१८ ॥
కానీ భూమిపై నాతో సమానమైన యోధుడిని నేను చూడను, ఆ నరవ్యాఘ్రుడూ కుంతీపుత్రుడూ ధనంజయుడు (అర్జునుడు) తప్ప.
5.156.19
स हि वेद महाबुद्धिर्दिव्यान्यस्त्राण्यनेकशः ।
न तु मां विवृतो युद्धे जातु युध्येत पाण्डवः ॥ ५.१५६.१९ ॥
అతడు మహాబుద్ధిమంతుడు; అనేక దివ్యాస్త్రాలు తెలిసినవాడు. అయినా యుద్ధంలో రక్షణలేని నాపై పాండవుడు ఎన్నడూ పోరాడడు.
5.156.20
अहं स च क्षणेनैव निर्मनुष्यमिदं जगत् ।
कुर्यावास्त्रबलेनैव ससुरासुरराक्षसम् ॥ ५.१५६.२० ॥
నేనూ అతడూ క్షణంలోనే అస్త్రబలంతో ఈ జగత్తును మనుషులు లేకుండా చేయగలము; దేవతలు, అసురులు, రాక్షసులతో కలిపి.
5.156.21
न त्वेवोत्सादनीया मे पाण्डोः पुत्रा जनाधिप ।
तस्माद्योधान्हनिष्यामि प्रयोगेणायुतं सदा ॥ ५.१५६.२१ ॥
ఓ జనాధిపా! పాండు కుమారులను నేను నాశనం చేయరాదు; అందుకే ప్రయోగంతో నేను ఎల్లప్పుడూ పదివేల యోధులను చంపుతాను.
5.156.22
एवमेषां फरिष्यामि निधनं कुरुनन्दन ।
न चेत्ते मां हनिष्यन्ति पूर्वमेव समागमे ॥ ५.१५६.२२ ॥
ఓ కురునందనా! ఈ విధంగా నేను వారికి మరణాన్ని కలిగిస్తాను; వారు ఎదురుపడినప్పుడు ముందుగా నన్ను చంపకపోతే.
5.156.23
सेनापतिस्त्वहं राजन्समयेनापरेण ते ।
भविष्यामि यथाकामं तन्मे श्रोतुमिहार्हसि ॥ ५.१५६.२३ ॥
ఓ రాజా! నేను నీ సేనాపతిగా ఉంటాను; కానీ మరొక ఒప్పందంతో. దాన్ని ఇక్కడ నా నుండి నీవు వినాలి.
5.156.24
कर्णो वा युध्यतां पूर्वमहं वा पृथिवीपते ।
स्पर्धते हि सदात्यर्थं सूतपुत्रो मया रणे ॥ ५.१५६.२४ ॥
ఓ భూపతీ! యుద్ధం చేసేవారిలో ముందు కర్ణుడు పోరాడాలా లేక నేనా; ఎందుకంటే సూతపుత్రుడు యుద్ధంలో ఎప్పుడూ నాతో అతిగా పోటీపడతాడు.
5.156.25
नाहं जीवति गाङ्गेये राजन्योत्स्ये कथंचन ।
हते भीष्मे तु योत्स्यामि सह गाण्डीवधन्वना ॥ ५.१५६.२५ ॥
రాజా, గాంగేయుడు (భీష్ముడు) జీవించి ఉన్నంతవరకు నేను ఏ విధంగానూ యుద్ధం చేయను. భీష్ముడు హతుడైన తర్వాతనే గాండీవధన్వితో పోరాడతాను.
5.156.26
ततः सेनापतिं चक्रे विधिवद्भूरिदक्षिणम् ।
धृतराष्ट्रात्मजो भीष्मं सोऽभिषिक्तो व्यरोचत ॥ ५.१५६.२६ ॥
అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు (దుర్యోధనుడు) విధిప్రకారం, విశేష దక్షిణలతో భీష్ముని సేనాపతిగా నియమించాడు. అభిషిక్తుడైన ఆయన ప్రకాశించాడు.
5.156.27
ततो भेरीश्च शङ्खांश्च शतशोऽथ सहस्रशः ।
वादयामासुव्यग्रा वादका राजशासनात् ॥ ५.१५६.२७ ॥
అప్పుడు రాజాజ్ఞతో ఉత్సాహంగా పనిచేసిన వాద్యకారులు వందలాది, వేలాది భేరీలను, శంఖాలను మోగించారు.
5.156.28
सिंहनादाश्च विविधा वाहनानां च निःस्वनाः ॥ ५.१५६.२८ ॥
సింహగర్జనలు, వాహనాల వివిధ ధ్వనులు మార్మోగాయి.
5.156.29
निर्घार्ताः पृथिवीकम्पा गजबृंहितनिःस्वनाः ।
आसंश्च सर्वयोधानां पातयन्तो मनांस्युत ॥ ५.१५६.२९ ॥
భీకర గర్జనలు, భూకంపాలు, ఏనుగుల ఘీంకారాలు చెలరేగాయి; అవి యోధులందరి హృదయాలను కలవరపెట్టాయి.
5.156.30
वाचश्चाप्यशरीरिण्यो दिवश्चोल्काः प्रपेदिरे ।
शिवाश्च भयवेदिन्यो नेदुर्दीप्ततरा भृशम् ॥ ५.१५६.३० ॥
అశరీరవాణులు, ఆకాశం నుండి ఉల్కలు వెలువడ్డాయి; భయాన్ని సూచించే నక్కలు మిక్కిలి ప్రజ్వలిస్తూ అరిచాయి.
5.156.31
सैनापत्ये यदा राजा गाङ्गेयमभिषिक्तवान् ।
तदैतान्युग्ररूपाणि बभूवुः शतशो नृप ॥ ५.१५६.३१ ॥
రాజా, రాజు గాంగేయుడిని (భీష్ముడిని) సేనాపతిగా అభిషేకించినప్పుడు, ఈ భయంకర రూపాలు వందల కొద్దీ కనిపించాయి.
5.156.32
ततः सेनापतिं कृत्वा भीष्मं परबलार्दनम् ।
वाचयित्वा द्विजश्रेष्ठान्गोभिर्निष्कैश्च भूरिशः ॥ ५.१५६.३२ ॥
తర్వాత శత్రుబలాన్ని అణచేవాడైన భీష్ముడిని సేనాపతిగా చేసి, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులచేత స్వస్తివాచనం చేయించి, గోవులను, బంగారు నాణేలను పుష్కలంగా దానం చేసి.
5.156.33
वर्धमानो जयाशीर्भिर्निर्ययौ सैनिकैर्वृतः ।
आपगेयं पुरस्कृत्य भ्रातृभिः सहितस्तदा ॥ ५.१५६.३३ ॥
విజయాశీస్సులతో వృద్ధిచెందుతూ, సైనికులతో చుట్టుముట్టబడి, గాంగేయుడిని (భీష్ముడిని) ముందుంచుకొని, తన సోదరులతో కలిసి అప్పుడు బయలుదేరాడు.
5.156.34
स्कन्धावारेण महता कुरुक्षेत्रं जगाम ह ॥ ५.१५६.३४ ॥
విశాలమైన సైన్య శిబిరంతో అతను నిజంగా కురుక్షేత్రానికి వెళ్లాడు.
5.156.35
परिक्रम्य कुरुक्षेत्रं कर्णेन सह कौरवः ।
शिबिरं मापयामास समे देशे जनाधिप ॥ ५.१५६.३५ ॥
కురుక్షేత్రాన్ని ప్రదక్షిణం చేసి, కర్ణునితో కలిసి కౌరవుడు సమతల ప్రదేశంలో శిబిరాన్ని కొలిపించాడు, జనాధిపా.
5.156.36
मधुरानूषरे देशे प्रभूतयवसेन्धने ।
यथैव हास्तिनपुरं तद्वच्छिबिरमाबभौ ॥ ५.१५६.३६ ॥
మధురంగా ఉండి ఉప్పునేలగా కూడా ఉన్న ప్రాంతంలో, గడ్డి, కట్టెలు పుష్కలంగా ఉండగా, హస్తినాపురం వలె ఆ శిబిరం ప్రకాశించింది.