മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.156
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.156.1
ततः शान्तनवं भीष्मं प्राञ्जलिर्धृतराष्ट्रजः ।
सह सर्वैर्महीपालैरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१५६.१ ॥
അപ്പോൾ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ കൈകൂപ്പി, ശന്തനുപുത്രനായ ഭീഷ്മരോട് സർവ്വരാജാക്കന്മാരോടുമൊപ്പം ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
5.156.2
ऋते सेनाप्रणेतारं पृतना सुमहत्यपि ।
दीर्यते युद्धमासाद्य पिपीलिकपुटं यथा ॥ ५.१५६.२ ॥
സേനാനായകനില്ലാതെ വലിയ സൈന്യവും യുദ്ധത്തിൽ ഉറുമ്പിൻ പുറ്റുപോലെ ചിതറിപ്പോകുന്നു.
5.156.3
नहि जातु द्वयोर्बुद्धिः समा भवति कर्हिचित् ।
शौर्यं च वलनेतॄणां स्पर्धते च परस्परम् ॥ ५.१५६.३ ॥
രണ്ടുപേരുടെ ബുദ്ധി ഒരിക്കലും ഒരുപോലെയാകില്ല; സേനാനായകരുടെ ശൗര്യവും പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്നു.
5.156.4
श्रूयते च महाप्राज्ञ हैहयानमितौजसः ।
अभ्ययुर्ब्राह्मणाः सर्वे समुच्छ्रितकुशध्वजाः ॥ ५.१५६.४ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞനേ, അളവറ്റ ഓജസ്സുള്ള ഹൈഹയരുടെ നേരെ കുശധ്വജമുയർത്തിയ സർവ്വ ബ്രാഹ്മണരും ആക്രമിച്ചുവെന്ന് കേൾക്കുന്നു.
5.156.5
तानभ्ययुस्तदा वैश्याः शूद्राश्चैव पितामह ।
एकतस्तु त्रयो वर्णा एकतः क्षत्रियर्षभाः ॥ ५.१५६.५ ॥
അപ്പോൾ വൈശ്യരും ശൂദ്രരും അവരുടെ മേൽ ആക്രമിച്ചു. ഹേ പിതാമഹ, ഒരു ഭാഗത്ത് മൂന്ന് വർണ്ണങ്ങളും മറുഭാഗത്ത് ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
5.156.6
ते स्म युद्धे प्रभज्यन्ते त्रयो वर्णाः पुनः पुनः ।
क्षत्रियाश्च जयन्त्येव बहुलं चैकतो बलम् ॥ ५.१५६.६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ആ മൂന്ന് വർണ്ണങ്ങളും വീണ്ടും വീണ്ടും പരാജയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ ക്ഷത്രിയർ ജയിക്കുന്നു, അവരുടെ ബലം ഒന്നിച്ചും അധികവുമാണ്.
5.156.7
ततस्ते क्षत्रियानेव पप्रच्छुर्द्विचसत्तमाः ।
तेभ्यः शशंसुर्धर्मज्ञा याथातथ्यं पितामह ॥ ५.१५६.७ ॥
അപ്പോൾ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാർ ക്ഷത്രിയരോടുതന്നെ ചോദിച്ചു; ധർമ്മജ്ഞനായ പിതാമഹൻ അവർക്ക് യാഥാർത്ഥ്യം പറഞ്ഞുകൊടുത്തു.
5.156.8
वयमेकस्य श्रृणुमो महाबुद्धिमतो रणे ।
भवन्तस्तु पृथक्सर्वे स्वबुद्धिवशवर्तिनः ॥ ५.१५६.८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങൾ ഒരു മഹാബുദ്ധിമാന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുന്നു; നിങ്ങളാകട്ടെ എല്ലാവരും വേറിട്ട് സ്വന്തം ബുദ്ധിക്ക് വശരായി നടക്കുന്നു.
5.156.9
ततस्ते ब्राह्मणाश्चक्रुरेकं सेनापतिं द्विजम् ।
नये सुकुशलं शूरमजयन्क्षत्रियांस्ततः ॥ ५.१५६.९ ॥
അനന്തരം ആ ബ്രാഹ്മണർ നീതിയിൽ അതിസമർത്ഥനും ശൂരനുമായ ഒരു ദ്വിജനെ സേനാപതിയാക്കി; പിന്നീട് ക്ഷത്രിയരെ ജയിച്ചു.
5.156.10
एवं ये कुशलं शूरं हितेप्सितमकल्पषम् ।
सेनापतिं प्रकुर्वन्ति ते जयन्ति रणे रिपून् ॥ ५.१५६.१० ॥
ഇങ്ങനെ ആരെല്ലാം സമർത്ഥനും ശൂരനും ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും നിർമ്മലനുമായ ഒരാളെ സേനാപതിയാക്കുന്നുവോ, അവർ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും.
5.156.11
भवानुशनसा तुल्यो हितैषी च सदा मम ।
असंहार्थः स्थितो धर्मे स नः सेनापतिर्भव ॥ ५.१५६.११ ॥
നിങ്ങൾ ഉശനസ്സിന് തുല്യനാണ്; എപ്പോഴും എനിക്ക് ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണ്. നാശത്തിനല്ല, ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനാണ് നിങ്ങൾ; നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ സേനാപതിയാകണം.
5.156.12
रश्मीवतामिवादित्यो वीरुधामिव चन्द्रमाः ।
कुबेर इव यक्षाणां देवानामिव वासवः ॥ ५.१५६.१२ ॥
രശ്മിമാന്മാരിൽ ആദിത്യനെപ്പോലെ, ഓഷധികളിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, യക്ഷന്മാരിൽ കുബേരനെപ്പോലെ, ദേവന്മാരിൽ വാസവനെപ്പോലെ (ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ) നിങ്ങൾ.
5.156.13
पर्वतानां यथा मेरुः सुपर्णः पक्षिणां यथा ।
कुमार इव देवानां वसूनामिव हव्यवाट् ॥ ५.१५६.१३ ॥
പർവതങ്ങളിൽ മേരുവും പക്ഷികളിൽ സുപർണനും (ഗരുഡൻ) ദേവന്മാരിൽ കുമാരനും വസുക്കളിൽ ഹവ്യവാഹനനും (അഗ്നി) പോലെ.
5.156.14
भवता हि वयं गुप्ताः शत्रेणेव दिवौकसः ।
अनाधृष्या भविष्यामस्त्रिदशानामपि ध्रुवम् ॥ ५.१५६.१४ ॥
നിങ്ങളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഞങ്ങൾ, ദിവിവാസികൾ ശത്രുവിൽനിന്ന് എന്നപോലെ, ത്രിദശന്മാർക്കും തീർച്ചയായും അജയ്യരാകും.
5.156.15
प्रयातु नो भवानग्रे देवानामिव पावकिः ।
वयं त्वामनुयास्यामः सौरभेया इवर्षभम् ॥ ५.१५६.१५ ॥
ദേവന്മാർക്ക് മുന്നിൽ പാവകി (കുമാരൻ) പോകുന്നതുപോലെ നിങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ പോകുക; സുരഭിയുടെ കിടാങ്ങൾ കാളയെ അനുഗമിക്കുന്നതുപോലെ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ അനുഗമിക്കും.
5.156.16
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
यथैव हि भवन्तो मे तथैव मम पाण्डवाः ॥ ५.१५६.१६ ॥
മഹാബാഹുവേ, ഭാരതാ! നീ പറയുന്നതുപോലെ തന്നെയാണിത്; നിങ്ങൾ എനിക്കെങ്ങനെയോ അങ്ങനെതന്നെയാണ് പാണ്ഡവരും എനിക്ക്.
5.156.17
अपि चैव मया श्रोयो वाच्यं तेषां नराधिप ।
संयोद्धव्यं तवार्थाय यथा मे समयः कृतः ॥ ५.१५६.१७ ॥
നരാധിപാ! ഞാൻ അവരോട് ശ്രേയസ്കരമായ വാക്കുകൾ പറയണം; എന്റെ പ്രതിജ്ഞപ്രകാരം നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യണം.
5.156.18
न तु पश्यामि योद्धारमात्मनः सदृशं भुवि ।
ऋते तस्मान्नरव्याघ्रात्कुन्तीपुत्राद्धनञ्जयात् ॥ ५.१५६.१८ ॥
എന്നാൽ ഭൂമിയിൽ എനിക്ക് തുല്യനായ യോദ്ധാവിനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല, ആ നരവ്യാഘ്രനും കുന്തീപുത്രനുമായ ധനഞ്ജയനല്ലാതെ.
5.156.19
स हि वेद महाबुद्धिर्दिव्यान्यस्त्राण्यनेकशः ।
न तु मां विवृतो युद्धे जातु युध्येत पाण्डवः ॥ ५.१५६.१९ ॥
അവൻ മഹാബുദ്ധിമാനാണ്; അനേകം ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ. എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ പ്രതിരോധമില്ലാത്ത എന്നോട് പാണ്ഡവൻ ഒരിക്കലും പോരാടുകയില്ല.
5.156.20
अहं स च क्षणेनैव निर्मनुष्यमिदं जगत् ।
कुर्यावास्त्रबलेनैव ससुरासुरराक्षसम् ॥ ५.१५६.२० ॥
ഞാനും അവനും ഒരു നിമിഷത്തിൽ അസ്ത്രബലത്താൽ ഈ ലോകത്തെ മനുഷ്യരില്ലാതാക്കാം; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും സഹിതം.
5.156.21
न त्वेवोत्सादनीया मे पाण्डोः पुत्रा जनाधिप ।
तस्माद्योधान्हनिष्यामि प्रयोगेणायुतं सदा ॥ ५.१५६.२१ ॥
ഹേ ജനാധിപാ! പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാരെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കരുത്; അതിനാൽ പ്രയോഗത്താൽ ഞാൻ എപ്പോഴും പതിനായിരം യോദ്ധാക്കളെ വധിക്കും.
5.156.22
एवमेषां फरिष्यामि निधनं कुरुनन्दन ।
न चेत्ते मां हनिष्यन्ति पूर्वमेव समागमे ॥ ५.१५६.२२ ॥
ഹേ കുരുനന്ദനാ! ഇങ്ങനെ ഞാൻ ഇവർക്ക് മരണം വരുത്തും; അവർ യുദ്ധസമാഗമത്തിൽ മുമ്പേ എന്നെ വധിച്ചില്ലെങ്കിൽ.
5.156.23
सेनापतिस्त्वहं राजन्समयेनापरेण ते ।
भविष्यामि यथाकामं तन्मे श्रोतुमिहार्हसि ॥ ५.१५६.२३ ॥
ഹേ രാജാവേ! ഞാൻ നിന്റെ സേനാപതിയാകും; എന്നാൽ മറ്റൊരു വ്യവസ്ഥയിൻ മേൽ. അത് ഇവിടെ എന്നിൽ നിന്ന് നീ കേൾക്കണം.
5.156.24
कर्णो वा युध्यतां पूर्वमहं वा पृथिवीपते ।
स्पर्धते हि सदात्यर्थं सूतपुत्रो मया रणे ॥ ५.१५६.२४ ॥
ഹേ ഭൂപതേ! യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരിൽ ആദ്യം കർണൻ പോരാടണമോ അതോ ഞാനോ; കാരണം സൂതപുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും എന്നോട് അതിരുവിട്ട് മത്സരിക്കുന്നു.
5.156.25
नाहं जीवति गाङ्गेये राजन्योत्स्ये कथंचन ।
हते भीष्मे तु योत्स्यामि सह गाण्डीवधन्वना ॥ ५.१५६.२५ ॥
രാജാവേ, ഗാംഗേയനായ (ഭീഷ്മർ) ജീവിച്ചിരിക്കുന്നിടത്തോളം ഞാൻ ഒരു വിധത്തിലും യുദ്ധം ചെയ്യില്ല. ഭീഷ്മർ വധിക്കപ്പെട്ട ശേഷമേ ഗാണ്ഡീവധന്വാവിനോടൊപ്പം ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യൂ.
5.156.26
ततः सेनापतिं चक्रे विधिवद्भूरिदक्षिणम् ।
धृतराष्ट्रात्मजो भीष्मं सोऽभिषिक्तो व्यरोचत ॥ ५.१५६.२६ ॥
പിന്നീട് ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ (ദുര്യോധനൻ) ചട്ടപ്രകാരം, വലിയ ദക്ഷിണയോടെ ഭീഷ്മരെ സേനാപതിയായി നിയമിച്ചു. അഭിഷിക്തനായ അദ്ദേഹം പ്രശോഭിച്ചു.
5.156.27
ततो भेरीश्च शङ्खांश्च शतशोऽथ सहस्रशः ।
वादयामासुव्यग्रा वादका राजशासनात् ॥ ५.१५६.२७ ॥
പിന്നീട് രാജകല്പനപ്രകാരം തിരക്കിട്ടു പ്രവർത്തിച്ച വാദകർ നൂറും ആയിരവും ഭേരികളും ശംഖുകളും മുഴക്കി.
5.156.28
सिंहनादाश्च विविधा वाहनानां च निःस्वनाः ॥ ५.१५६.२८ ॥
സിംഹഗർജ്ജനങ്ങളും വാഹനങ്ങളുടെ പലവിധ ശബ്ദങ്ങളും ഉയർന്നു.
5.156.29
निर्घार्ताः पृथिवीकम्पा गजबृंहितनिःस्वनाः ।
आसंश्च सर्वयोधानां पातयन्तो मनांस्युत ॥ ५.१५६.२९ ॥
ഭയങ്കരമായ മുഴക്കങ്ങളും ഭൂകമ്പങ്ങളും ആനകളുടെ ബൃംഹിതശബ്ദങ്ങളും ഉണ്ടായി; അവ എല്ലാ യോദ്ധാക്കളുടെയും ഹൃദയങ്ങളെ തകർത്തു.
5.156.30
वाचश्चाप्यशरीरिण्यो दिवश्चोल्काः प्रपेदिरे ।
शिवाश्च भयवेदिन्यो नेदुर्दीप्ततरा भृशम् ॥ ५.१५६.३० ॥
ശരീരമില്ലാത്ത ശബ്ദങ്ങളും ആകാശത്തുനിന്ന് ഉൽക്കകളും ഉണ്ടായി; ഭയം സൂചിപ്പിക്കുന്ന കുറുനരികൾ അത്യന്തം ജ്വലിക്കുന്ന സ്വരത്തിൽ ഓരിയിട്ടു.
5.156.31
सैनापत्ये यदा राजा गाङ्गेयमभिषिक्तवान् ।
तदैतान्युग्ररूपाणि बभूवुः शतशो नृप ॥ ५.१५६.३१ ॥
രാജാവേ, രാജാവ് ഗാംഗേയനെ (ഭീഷ്മരെ) സേനാപതിയായി അഭിഷേകം ചെയ്തപ്പോൾ, ഉഗ്രരൂപമുള്ള ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ നൂറുകണക്കിന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
5.156.32
ततः सेनापतिं कृत्वा भीष्मं परबलार्दनम् ।
वाचयित्वा द्विजश्रेष्ठान्गोभिर्निष्कैश्च भूरिशः ॥ ५.१५६.३२ ॥
പിന്നെ ശത്രുസൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഭീഷ്മരെ സേനാപതിയാക്കി, ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണരെക്കൊണ്ട് സ്വസ്തിവാചനം ചെയ്യിച്ച്, പശുക്കളെയും സ്വർണനാണയങ്ങളെയും ധാരാളമായി ദാനം ചെയ്ത്.
5.156.33
वर्धमानो जयाशीर्भिर्निर्ययौ सैनिकैर्वृतः ।
आपगेयं पुरस्कृत्य भ्रातृभिः सहितस्तदा ॥ ५.१५६.३३ ॥
ജയാശിസ്സുകളാൽ വളർന്നവനായി, സൈനികർ ചുറ്റിവളഞ്ഞ്, ഗാംഗേയനെ (ഭീഷ്മരെ) മുന്നിൽ നിർത്തി, അപ്പോൾ സഹോദരന്മാരോടുകൂടി അദ്ദേഹം പുറപ്പെട്ടു.
5.156.34
स्कन्धावारेण महता कुरुक्षेत्रं जगाम ह ॥ ५.१५६.३४ ॥
വലിയ സൈന്യപാളയത്തോടൊപ്പം അദ്ദേഹം നിശ്ചയമായും കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി.
5.156.35
परिक्रम्य कुरुक्षेत्रं कर्णेन सह कौरवः ।
शिबिरं मापयामास समे देशे जनाधिप ॥ ५.१५६.३५ ॥
കുരുക്ഷേത്രത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, കർണനോടൊപ്പം കൗരവൻ സമതലമായ സ്ഥലത്ത് പാളയം അളപ്പിച്ചു, ജനാധിപാ.
5.156.36
मधुरानूषरे देशे प्रभूतयवसेन्धने ।
यथैव हास्तिनपुरं तद्वच्छिबिरमाबभौ ॥ ५.१५६.३६ ॥
മധുരവും ഉപ്പുരസവുമുള്ള തരിശുഭൂമിയിൽ, പുല്ലും വിറകും ധാരാളമുള്ള ആ പ്രദേശത്ത്, ഹസ്തിനാപുരംപോലെ ആ പാളയം പ്രകാശിച്ചു.