Mahābhārata · Adhyāya 5.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.157.1
आपगेयं महात्मानं भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् ।
पितामहं भारतानां ध्वजं सर्वमहीक्षिताम् ॥ ५.१५७.१ ॥
Bhīṣma, el magnánimo hijo de Gaṅgā, el mejor de los portadores de armas, abuelo de los Bhāratas, el estandarte de todos los reyes de la tierra.
5.157.2
बृहस्पतिसं बुद्ध्या क्षमया पृथिवीसमम् ।
समुद्रमिव गाम्भीर्ये हिमवन्तमिव स्थिरम् ॥ ५.१५७.२ ॥
Igual a Bṛhaspati en intelecto, igual a la tierra en paciencia, como el océano en profundidad, como el Himālaya en firmeza.
5.157.3
प्रजापतिमिवौदार्ये तेजसा भास्करोपमम् ।
महेन्द्रमिव शत्रूणां ध्वंसनं शरवृष्टिभिः ॥ ५.१५७.३ ॥
Como Prajāpati en generosidad, como el sol en esplendor, como Mahendra en destruir enemigos con lluvias de flechas.
5.157.4
रणयज्ञे प्रवितते सुभीमे लोमहर्षणे ।
दीक्षितं चिररात्राय श्रुत्वा तत्र युधिष्ठिरः ॥ ५.१५७.४ ॥
Cuando el sacrificio de la batalla se extendió, sumamente terrible y que erizaba el cabello, al oír que quienes estaban consagrados lo estaban por una larga noche, allí Yudhiṣṭhira.
5.157.5
किमब्रवीन्महाबाहुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
भीमसेनार्जुनौ वापि कृष्णो वा प्रत्यभाषत ॥ ५.१५७.५ ॥
¿Qué dijo el de brazos poderosos, el mejor de todos los portadores de armas? ¿Respondieron Bhīmasena y Arjuna, o también Kṛṣṇa?
5.157.6
आपद्धर्मार्थकुशलो महाबुद्धिर्युधिष्ठिरः ।
सर्वान्भ्रातॄन्समानीय वासुदेवं च शाश्वतम् ॥ ५.१५७.६ ॥
Yudhiṣṭhira, versado en el deber y el provecho de la adversidad, de gran intelecto, habiendo reunido a todos sus hermanos y al eterno Vāsudeva—
5.157.7
उवाच वदतां श्रेष्ठः सान्त्वपूर्वमिदं वचः ।
पर्याक्रामत सैन्यानि यत्तास्तिष्ठत दंशिताः ॥ ५.१५७.७ ॥
El mejor de los oradores pronunció estas palabras precedidas de consuelo, y caminando entre los ejércitos dijo: "Permaneced listos, con las armaduras puestas."
5.157.8
पितामहेन वो युद्धं पूर्वमेव भविष्यति ।
तस्मात्सप्तसु सेनासु प्रणेतॄन्मम पश्यत ॥ ५.१५७.८ ॥
Vuestra batalla con el abuelo sucederá primero; por ello, entre los siete ejércitos, mirad a mis jefes.
5.157.9
यथार्हति भवान्वक्तुमस्मिन्काले ह्युपस्थिते ।
तथेदमर्थवद्वाक्यमुक्तं ते भरतर्षभ ॥ ५.१५७.९ ॥
Como corresponde que hables en este momento, ahora que ha llegado, así, toro de los bharatas, has pronunciado estas palabras llenas de sentido.
5.157.10
रोचते मे महाबाहो क्रियतां यदनन्तरम् ।
नायकास्तव सेनायां क्रियन्तामिह सप्त वै ॥ ५.१५७.१० ॥
Esto me agrada, oh de brazos poderosos; hágase lo que sigue. Que se designen aquí siete jefes en vuestro ejército.
5.157.11
ततो द्रुपदमानाय्य विराटं शिनिपुङ्गवम् ।
धृष्टद्युम्नं च पाञ्चाल्यं धृष्टकेतुं च पार्थिव।
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं सहदेवं च मागधम् ॥ ५.१५७.११ ॥
Entonces, habiendo traído a Drupada, a Virāṭa, al mejor de los Śinis, a Dhṛṣṭadyumna de los Pāñcālas, a Dhṛṣṭaketu, oh rey, a Śikhaṇḍin de los Pāñcālas y a Sahadeva de Magadha...
5.157.12
एतान्सप्त महाभागान्वीरान्युद्धाभिकाङ्क्षिणः ।
सेनाप्रणेतॄन्विधिवदभ्यषिञ्चद्युधिष्ठिरः ॥ ५.१५७.१२ ॥
A estos siete héroes de gran fortuna, ansiosos de batalla, Yudhiṣṭhira los ungió debidamente como jefes del ejército según el rito.
5.157.13
सर्वसेनापतिं चात्र धृष्टद्युम्नं चकार ह ।
द्रोणान्तहेतोरुत्पन्नो य इद्धाञ्जातवेदसः ॥ ५.१५७.१३ ॥
Aquí nombró a Dhṛṣṭadyumna comandante de todos los ejércitos; era el mismo que nació de la llama encendida de Jātavedas (Agni) para la destrucción de Droṇa.
5.157.14
सर्वेषामेव तेषां तु समस्तानां महात्मनाम् ।
सेनापतिपतिं चक्रे गडाकेशं धनञ्जयम् ॥ ५.१५७.१४ ॥
Entre todos esos magnánimos, hizo a Guḍākeśa Dhanañjaya señor incluso de los comandantes.
5.157.15
अर्जुनस्यापि नेता च संयन्ता चैव वाजिनाम् ।
सङ्कर्णणानुजः श्रीमान्महाबुद्धिर्जनार्दनः ॥ ५.१५७.१५ ॥
Janārdana (Kṛṣṇa), el glorioso hermano menor de Saṅkarṣaṇa, de gran intelecto, era también el guía de Arjuna y el conductor de sus caballos.
5.157.16
तद्दृष्ट्वोपस्थितं युद्धं समासन्नं महात्ययम् ।
प्राविशद्भवनं राज्ञः पाण्डवानां हलायुधः ॥ ५.१५७.१६ ॥
Al ver que la guerra se acercaba y la gran calamidad estaba próxima, Halāyudha (Balarāma) entró en el palacio del rey de los Pāṇḍavas.
5.157.17
सहाक्रूरप्रभृतिभिर्ददसाम्बोद्धवादिभिः ।
रौक्मिणेयाहुकसुतैश्चारुदेष्णपुरोगमैः ॥ ५.१५७.१७ ॥
Junto con Akrūra y los demás, con Dradsa, Sāmba, Uddhava y los restantes, con los hijos de Rukmiṇī y de Āhuka, encabezados por Cārudeṣṇa.
5.157.18
वृष्णिमुख्यैरधिगतैर्व्याघ्रैरिव बलोत्कटैः ।
अभिगुप्तो महाबाहुर्मरुद्भिरिव वासवः ॥ ५.१५७.१८ ॥
Rodeado por los principales Vṛṣṇi, tigres de fuerza feroz, el de grandes brazos (Balarāma) estaba protegido como Vāsava (Indra) lo está por los Marut.
5.157.19
नीलकौशेयवसनः कैलासशिखरोपमः ।
सिंहखेलगतिः श्रीमान्मदरक्तान्तलोचनः ॥ ५.१५७.१९ ॥
Vestido de seda azul oscuro, semejante a la cima del Kailāsa, de andar como el juego de un león, glorioso, con los ojos enrojecidos en las comisuras por la embriaguez.
5.157.20
तं दृष्ट्वा धर्मराजश्च केशवश्च महाद्युतिः ।
उदतिष्ठत्ततः पार्थो भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ५.१५७.२० ॥
Al verlo, el rey del dharma y Keśava, de gran resplandor, se levantaron; luego Pārtha y Vṛkodara, de hechos terribles, se levantaron.
5.157.21
गाण्डीवधन्वा ये चान्ये राजानस्तत्र केचन ।
पूजयाञ्चक्रिरे ते वै समायान्तं हलायुधम् ॥ ५.१५७.२१ ॥
El arquero del Gāṇḍīva y algunos otros reyes presentes honraron a Halāyudha, que se acercaba.
5.157.22
ततस्तं पाण्डवो राजा करे पस्पर्श पाणिना ।
वासुदेवपुरोगास्तं सर्व एवाभ्यवादयन् ॥ ५.१५७.२२ ॥
Entonces el rey pāṇḍava le tocó la mano con la suya; encabezados por Vāsudeva, todos le rindieron reverencia.
5.157.23
विराटद्रुपदौ वृद्धावभिवाद्य हलायुधः ।
युधिष्ठिरेण सहित उपाविशदरिन्दमः ॥ ५.१५७.२३ ॥
Tras saludar a los dos ancianos Virāṭa y Drupada, Halāyudha, domador de enemigos, se sentó junto a Yudhiṣṭhira.
5.157.24
ततस्तेषूपविष्टेषु पार्थिवेषु समन्ततः ।
वासुदेवमभिप्रेक्ष्य रौहिणेयोऽभ्यभाषत ॥ ५.१५७.२४ ॥
Entonces, cuando los reyes se sentaron a su alrededor, el hijo de Rohiṇī miró a Vāsudeva y comenzó a hablar.
5.157.25
भवितायं महारौद्रो दारुणः पुरुषक्षयः ।
दिष्टमेतद्ध्रुवं मन्ये न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ ५.१५७.२५ ॥
Esta será una destrucción de hombres terrible y espantosa. Creo que esto está ciertamente decretado por el destino; no puede evitarse.
5.157.26
तस्माद्युद्धात्समुत्तीर्णानपि वः समुहृञ्जानान् ।
अरोगानक्षतैर्देहैर्द्रष्टास्मीति मतिर्मम ॥ ५.१५७.२६ ॥
Por eso mi opinión es que a los que salgáis de esa batalla, con vuestros buenos amigos, los veré con cuerpos sanos e ilesos.
5.157.27
समेतं पार्थिवं क्षत्रं कालपक्वमसंशयम् ।
विमर्दश्च महान्भावी मांसशोणितकदर्दमः ॥ ५.१५७.२७ ॥
La casta guerrera de los reyes se ha reunido, madurada por el tiempo, sin duda. Habrá una gran matanza, un lodazal de carne y sangre.
5.157.28
उक्तो मया वासुदेवः पुनः पुनरुपह्वरे ।
संबन्धिषु समां वृत्तिं वर्तस्व मधुसूदन ॥ ५.१५७.२८ ॥
Se lo he dicho a Vāsudeva una y otra vez en privado: Oh Madhusūdana, cómportate con igual trato hacia tus parientes.
5.157.29
पाण्डवा हि यथास्माकं तथा दुर्योधनो नृपः ।
तस्यापि क्रियतां साह्यं स पर्येति पुनःपुनः ॥ ५.१५७.२९ ॥
Así como los Pāṇḍavas son para nosotros, así también lo es el rey Duryodhana. Que también se le preste ayuda; él vuelve una y otra vez.
5.157.30
तच्च मे नाकरोद्वाक्यं त्वदर्थे मधुसूदनः ।
निर्विष्टः सर्वभावेन धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५७.३० ॥
Pero Madhusūdana no hizo caso de mis palabras, pues estaba absorto, con todo su corazón, mirando a Dhanañjaya por tu bien.
5.157.31
ध्रुवो जयः पाण्डवानामिति मे निश्चिता मतिः ।
तथा ह्यभिनिवेशोऽयं वासुदेवस्य भारत ॥ ५.१५७.३१ ॥
La victoria de los Pāṇḍavas es segura; esta es mi firme convicción. Oh Bhārata, la resolución de Vāsudeva es la misma.
5.157.32
न चाहमृत्सहे कृष्णमृते लोकमुदीक्षितुम् ।
ततोऽहमनुवर्तामि केशवस्य चिकीर्षितम् ॥ ५.१५७.३२ ॥
Sin Kṛṣṇa no podría soportar ni mirar el mundo; por eso sigo la voluntad de Keśava.
5.157.33
उभौ शिष्यौ हि मे वीरौ गदायद्धविशारदौ ।
तुल्यस्नेहोऽस्म्यतो भीते तथा दुर्योधने नृपे ॥ ५.१५७.३३ ॥
Ambos héroes, diestros en el combate con maza, son mis discípulos; por eso siento igual afecto por el rey Duryodhana, que está asustado.
5.157.34
तस्माद्यास्यामि तीर्थानि सरस्वत्या निषेवितुम् ।
न हि शक्ष्यामि कौरव्यान्नश्यमानानवेक्षितुम् ॥ ५.१५७.३४ ॥
Por eso iré a visitar los vados sagrados del Sarasvatī, pues no podré soportar contemplar a los Kauravas perecer.
5.157.35
एवमुक्त्वा महाबाहुरनुज्ञातश्च पाण्डवैः ।
तीर्थयात्रां ययौ रामो निवर्त्य मधुसूदनम् ॥ ५.१५७.३५ ॥
Tras decir esto, Rāma, de brazos poderosos, obtuvo permiso de los Pāṇḍavas, hizo volver a Madhusūdana y partió en peregrinación.