ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.157.1
आपगेयं महात्मानं भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् ।
पितामहं भारतानां ध्वजं सर्वमहीक्षिताम् ॥ ५.१५७.१ ॥
ಗಂಗಾಪುತ್ರ, ಮಹಾತ್ಮ, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಭರತವಂಶದ ಪಿತಾಮಹ, ಸಮಸ್ತ ಭೂಪತಿಗಳ ಧ್ವಜವಾದ ಭೀಷ್ಮ.
5.157.2
बृहस्पतिसं बुद्ध्या क्षमया पृथिवीसमम् ।
समुद्रमिव गाम्भीर्ये हिमवन्तमिव स्थिरम् ॥ ५.१५७.२ ॥
ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಸಮಾನ, ಕ್ಷಮೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಾನ, ಗಾಂಭೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ಸ್ಥಿರತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮವಂತದಂತೆ.
5.157.3
प्रजापतिमिवौदार्ये तेजसा भास्करोपमम् ।
महेन्द्रमिव शत्रूणां ध्वंसनं शरवृष्टिभिः ॥ ५.१५७.३ ॥
ಔದಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಂತೆ, ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಬಾಣದ ಮಳೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರನಂತೆ.
5.157.4
रणयज्ञे प्रवितते सुभीमे लोमहर्षणे ।
दीक्षितं चिररात्राय श्रुत्वा तत्र युधिष्ठिरः ॥ ५.१५७.४ ॥
ಯುದ್ಧಯಜ್ಞವು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಷಣವಾಗಿ ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ದೀರ್ಘರಾತ್ರಿಗೆ ದೀಕ್ಷಿತರಾದರೆಂದು ಕೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ.
5.157.5
किमब्रवीन्महाबाहुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
भीमसेनार्जुनौ वापि कृष्णो वा प्रत्यभाषत ॥ ५.१५७.५ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವು, ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಏನು ಹೇಳಿದನು? ಭೀಮಸೇನ, ಅರ್ಜುನ ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣರು ಏನು ಉತ್ತರಿಸಿದರು?
5.157.6
आपद्धर्मार्थकुशलो महाबुद्धिर्युधिष्ठिरः ।
सर्वान्भ्रातॄन्समानीय वासुदेवं च शाश्वतम् ॥ ५.१५७.६ ॥
ಆಪದ್ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರನ್ನು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
5.157.7
उवाच वदतां श्रेष्ठः सान्त्वपूर्वमिदं वचः ।
पर्याक्रामत सैन्यानि यत्तास्तिष्ठत दंशिताः ॥ ५.१५७.७ ॥
ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸಾಂತ್ವನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, "ಕವಚ ಧರಿಸಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿರಿ" ಎಂದನು.
5.157.8
पितामहेन वो युद्धं पूर्वमेव भविष्यति ।
तस्मात्सप्तसु सेनासु प्रणेतॄन्मम पश्यत ॥ ५.१५७.८ ॥
ಪಿತಾಮಹನೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಯುದ್ಧ ಮೊದಲು ನಡೆಯುವುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಏಳು ಸೇನೆಗಳ ನಾಯಕರನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ನೋಡಿ.
5.157.9
यथार्हति भवान्वक्तुमस्मिन्काले ह्युपस्थिते ।
तथेदमर्थवद्वाक्यमुक्तं ते भरतर्षभ ॥ ५.१५७.९ ॥
ಈ ಕಾಲ ಬಂದಿರುವಾಗ ನೀನು ಹೇಳಬೇಕಾದಂತೆ, ಭರತರ್ಷಭ, ನೀನು ಈ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ.
5.157.10
रोचते मे महाबाहो क्रियतां यदनन्तरम् ।
नायकास्तव सेनायां क्रियन्तामिह सप्त वै ॥ ५.१५७.१० ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಇದು ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿದೆ; ಈಗ ಮುಂದೆ ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲಿ. ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ನಾಯಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಿ.
5.157.11
ततो द्रुपदमानाय्य विराटं शिनिपुङ्गवम् ।
धृष्टद्युम्नं च पाञ्चाल्यं धृष्टकेतुं च पार्थिव।
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं सहदेवं च मागधम् ॥ ५.१५७.११ ॥
ನಂತರ ದ್ರುಪದ, ವಿರಾಟ, ಶಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು, ಪಾಂಚಾಲ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಓ ರಾಜನೇ, ಪಾಂಚಾಲ ಶಿಖಂಡಿ ಮತ್ತು ಮಾಗಧ ಸಹದೇವನನ್ನು ಕರೆತಂದು...
5.157.12
एतान्सप्त महाभागान्वीरान्युद्धाभिकाङ्क्षिणः ।
सेनाप्रणेतॄन्विधिवदभ्यषिञ्चद्युधिष्ठिरः ॥ ५.१५७.१२ ॥
ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸುವ ಈ ಏಳು ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ವೀರರನ್ನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಸೇನಾನಾಯಕರಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.
5.157.13
सर्वसेनापतिं चात्र धृष्टद्युम्नं चकार ह ।
द्रोणान्तहेतोरुत्पन्नो य इद्धाञ्जातवेदसः ॥ ५.१५७.१३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳಿಗೂ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು; ದ್ರೋಣನ ಅಂತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾತವೇದಸ ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಅವನೇ.
5.157.14
सर्वेषामेव तेषां तु समस्तानां महात्मनाम् ।
सेनापतिपतिं चक्रे गडाकेशं धनञ्जयम् ॥ ५.१५७.१४ ॥
ಆ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಸೇನಾಪತಿಗಳಿಗೂ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಗುಡಾಕೇಶ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಅವನು ನೇಮಿಸಿದನು.
5.157.15
अर्जुनस्यापि नेता च संयन्ता चैव वाजिनाम् ।
सङ्कर्णणानुजः श्रीमान्महाबुद्धिर्जनार्दनः ॥ ५.१५७.१५ ॥
ಅರ್ಜುನನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನೂ ಕುದುರೆಗಳ ಸಾರಥಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಸಂಕರ್ಷಣನ ತಮ್ಮ, ತೇಜಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತ ಜನಾರ್ದನ (ಕೃಷ್ಣ).
5.157.16
तद्दृष्ट्वोपस्थितं युद्धं समासन्नं महात्ययम् ।
प्राविशद्भवनं राज्ञः पाण्डवानां हलायुधः ॥ ५.१५७.१६ ॥
ಯುದ್ಧವು ಸಮೀಪಿಸಿ ಮಹಾ ವಿನಾಶ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಹಲಾಯುಧ (ಬಲರಾಮ) ಪಾಂಡವರ ರಾಜನ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
5.157.17
सहाक्रूरप्रभृतिभिर्ददसाम्बोद्धवादिभिः ।
रौक्मिणेयाहुकसुतैश्चारुदेष्णपुरोगमैः ॥ ५.१५७.१७ ॥
ಅಕ್ರೂರ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ, ದರ್ಸು, ಸಾಂಬ, ಉದ್ಧವ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಆಹುಕನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ, ಚಾರುದೇಷ್ಣನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು.
5.157.18
वृष्णिमुख्यैरधिगतैर्व्याघ्रैरिव बलोत्कटैः ।
अभिगुप्तो महाबाहुर्मरुद्भिरिव वासवः ॥ ५.१५७.१८ ॥
ವೃಷ್ಣಿ ಪ್ರಮುಖರಿಂದ, ಬಲದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳಂತಹ ವೀರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಹಾಬಾಹು (ಬಲರಾಮ), ಮರುತ್ಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ವಾಸವನಂತೆ ರಕ್ಷಿತನಾದನು.
5.157.19
नीलकौशेयवसनः कैलासशिखरोपमः ।
सिंहखेलगतिः श्रीमान्मदरक्तान्तलोचनः ॥ ५.१५७.१९ ॥
ನೀಲಿ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವನು, ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಂತಿರುವವನು, ಸಿಂಹದ ಆಟದ ನಡಿಗೆಯವನು, ತೇಜಸ್ವಿ, ಮದದಿಂದ ಕಣ್ಣಿನ ಅಂಚುಗಳು ಕೆಂಪಾದವನು.
5.157.20
तं दृष्ट्वा धर्मराजश्च केशवश्च महाद्युतिः ।
उदतिष्ठत्ततः पार्थो भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ५.१५७.२० ॥
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಧರ್ಮರಾಜನೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಕೇಶವನೂ ಎದ್ದರು; ನಂತರ ಪಾರ್ಥನೂ ಭೀಕರಕರ್ಮಿ ವೃಕೋದರನೂ ಎದ್ದರು.
5.157.21
गाण्डीवधन्वा ये चान्ये राजानस्तत्र केचन ।
पूजयाञ्चक्रिरे ते वै समायान्तं हलायुधम् ॥ ५.१५७.२१ ॥
ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸು ಧರಿಸಿದವನೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಕೆಲವು ರಾಜರೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಲಾಯುಧನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು.
5.157.22
ततस्तं पाण्डवो राजा करे पस्पर्श पाणिना ।
वासुदेवपुरोगास्तं सर्व एवाभ्यवादयन् ॥ ५.१५७.२२ ॥
ನಂತರ ಪಾಂಡವ ರಾಜನು ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಮುಟ್ಟಿದನು; ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನಿಗೆ ವಂದಿಸಿದರು.
5.157.23
विराटद्रुपदौ वृद्धावभिवाद्य हलायुधः ।
युधिष्ठिरेण सहित उपाविशदरिन्दमः ॥ ५.१५७.२३ ॥
ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮಣಿಸುವ ಹಲಾಯುಧನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತನು.
5.157.24
ततस्तेषूपविष्टेषु पार्थिवेषु समन्ततः ।
वासुदेवमभिप्रेक्ष्य रौहिणेयोऽभ्यभाषत ॥ ५.१५७.२४ ॥
ಆಗ ರಾಜರೆಲ್ಲರೂ ಸುತ್ತಲೂ ಕುಳಿತ ನಂತರ, ರೋಹಿಣಿಯ ಮಗನು ವಾಸುದೇವನನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
5.157.25
भवितायं महारौद्रो दारुणः पुरुषक्षयः ।
दिष्टमेतद्ध्रुवं मन्ये न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ ५.१५७.२५ ॥
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರವಾದ, ಘೋರ ಮನುಷ್ಯ ನಾಶವಾಗಲಿದೆ. ಇದು ವಿಧಿಲಿಖಿತವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
5.157.26
तस्माद्युद्धात्समुत्तीर्णानपि वः समुहृञ्जानान् ।
अरोगानक्षतैर्देहैर्द्रष्टास्मीति मतिर्मम ॥ ५.१५७.२६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಬರುವ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮಿತ್ರರೊಡನೆ ಇರುವ ನಿಮ್ಮನ್ನು ರೋಗರಹಿತರಾಗಿ, ಗಾಯಗಳಿಲ್ಲದ ದೇಹದಿಂದ ನೋಡುವೆನು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
5.157.27
समेतं पार्थिवं क्षत्रं कालपक्वमसंशयम् ।
विमर्दश्च महान्भावी मांसशोणितकदर्दमः ॥ ५.१५७.२७ ॥
ರಾಜರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸಮೂಹವು ಸೇರಿದೆ, ಕಾಲದಿಂದ ಪಕ್ವವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮಹಾ ಸಂಹಾರ ಉಂಟಾಗುವುದು; ಮಾಂಸ ರಕ್ತಗಳ ಕೆಸರು ಆಗುವುದು.
5.157.28
उक्तो मया वासुदेवः पुनः पुनरुपह्वरे ।
संबन्धिषु समां वृत्तिं वर्तस्व मधुसूदन ॥ ५.१५७.२८ ॥
ನಾನು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ: ಓ ಮಧುಸೂದನ, ಬಂಧುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸಮಾನ ನಡೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸು.
5.157.29
पाण्डवा हि यथास्माकं तथा दुर्योधनो नृपः ।
तस्यापि क्रियतां साह्यं स पर्येति पुनःपुनः ॥ ५.१५७.२९ ॥
ಪಾಂಡವರು ನಮಗೆ ಹೇಗೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನೂ. ಅವನಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
5.157.30
तच्च मे नाकरोद्वाक्यं त्वदर्थे मधुसूदनः ।
निर्विष्टः सर्वभावेन धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५७.३० ॥
ಆದರೆ ಮಧುಸೂದನನು ನನ್ನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ನಿಮಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಧನಂಜಯನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದನು.
5.157.31
ध्रुवो जयः पाण्डवानामिति मे निश्चिता मतिः ।
तथा ह्यभिनिवेशोऽयं वासुदेवस्य भारत ॥ ५.१५७.३१ ॥
ಪಾಂಡವರ ಜಯ ಖಚಿತ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ದೃಢ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಓ ಭಾರತ, ವಾಸುದೇವನ ನಿಶ್ಚಯವೂ ಇದೇ.
5.157.32
न चाहमृत्सहे कृष्णमृते लोकमुदीक्षितुम् ।
ततोऽहमनुवर्तामि केशवस्य चिकीर्षितम् ॥ ५.१५७.३२ ॥
ಕೃಷ್ಣನಿಲ್ಲದೆ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ನೋಡಲು ನಾನು ಸಹಿಸಲಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇಶವನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನಾನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.157.33
उभौ शिष्यौ हि मे वीरौ गदायद्धविशारदौ ।
तुल्यस्नेहोऽस्म्यतो भीते तथा दुर्योधने नृपे ॥ ५.१५७.३३ ॥
ಗದಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಯಭೀತನಾದ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನ ಮೇಲೂ ನನಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ.
5.157.34
तस्माद्यास्यामि तीर्थानि सरस्वत्या निषेवितुम् ।
न हि शक्ष्यामि कौरव्यान्नश्यमानानवेक्षितुम् ॥ ५.१५७.३४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಸರಸ್ವತಿಯ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕೌರವರನ್ನು ನೋಡಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
5.157.35
एवमुक्त्वा महाबाहुरनुज्ञातश्च पाण्डवैः ।
तीर्थयात्रां ययौ रामो निवर्त्य मधुसूदनम् ॥ ५.१५७.३५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಪಾಂಡವರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಮಧುಸೂದನನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ಮಹಾಬಾಹು ರಾಮನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟನು.