మహాభారతం · అధ్యాయం 5.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.157.1
आपगेयं महात्मानं भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् ।
पितामहं भारतानां ध्वजं सर्वमहीक्षिताम् ॥ ५.१५७.१ ॥
గంగాపుత్రుడు, మహాత్ముడు, ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడు, భరతవంశ పితామహుడు, సర్వభూపాలురకు ధ్వజమైన భీష్ముడు.
5.157.2
बृहस्पतिसं बुद्ध्या क्षमया पृथिवीसमम् ।
समुद्रमिव गाम्भीर्ये हिमवन्तमिव स्थिरम् ॥ ५.१५७.२ ॥
బుద్ధిలో బృహస్పతితో సమానుడు, క్షమలో భూమితో సమానుడు, గాంభీర్యంలో సముద్రంలాగా, స్థిరత్వంలో హిమవంతంలాగా.
5.157.3
प्रजापतिमिवौदार्ये तेजसा भास्करोपमम् ।
महेन्द्रमिव शत्रूणां ध्वंसनं शरवृष्टिभिः ॥ ५.१५७.३ ॥
ఔదార్యంలో ప్రజాపతితో సమానుడు, తేజస్సులో సూర్యునితో సమానుడు, బాణవర్షంతో శత్రువులను నాశనం చేయడంలో మహేంద్రుడితో సమానుడు.
5.157.4
रणयज्ञे प्रवितते सुभीमे लोमहर्षणे ।
दीक्षितं चिररात्राय श्रुत्वा तत्र युधिष्ठिरः ॥ ५.१५७.४ ॥
యుద్ధయజ్ఞం విస్తరించి, అతిభయంకరంగా, రోమాంచకరంగా ఉన్నప్పుడు, దీర్ఘరాత్రికి దీక్షితులయ్యారని విని అక్కడ యుధిష్ఠిరుడు.
5.157.5
किमब्रवीन्महाबाहुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
भीमसेनार्जुनौ वापि कृष्णो वा प्रत्यभाषत ॥ ५.१५७.५ ॥
మహాబాహువు, సర్వశస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడు ఏమన్నాడు? భీమసేనుడు, అర్జునుడు లేదా కృష్ణుడు ఏమని ప్రతిస్పందించారు?
5.157.6
आपद्धर्मार्थकुशलो महाबुद्धिर्युधिष्ठिरः ।
सर्वान्भ्रातॄन्समानीय वासुदेवं च शाश्वतम् ॥ ५.१५७.६ ॥
ఆపద్ధర్మార్థ కుశలుడు, మహాబుద్ధిమంతుడు యుధిష్ఠిరుడు, సోదరులందరినీ, శాశ్వతుడైన వాసుదేవుని కూడా సమకూర్చి.
5.157.7
उवाच वदतां श्रेष्ठः सान्त्वपूर्वमिदं वचः ।
पर्याक्रामत सैन्यानि यत्तास्तिष्ठत दंशिताः ॥ ५.१५७.७ ॥
మాట్లాడేవారిలో శ్రేష్ఠుడు సాంత్వనతో కూడిన ఈ మాటలు పలికాడు; సైన్యాల మధ్య తిరుగుతూ, "కవచాలు ధరించి సిద్ధంగా నిలబడండి" అన్నాడు.
5.157.8
पितामहेन वो युद्धं पूर्वमेव भविष्यति ।
तस्मात्सप्तसु सेनासु प्रणेतॄन्मम पश्यत ॥ ५.१५७.८ ॥
పితామహునితో మీ యుద్ధం మొదట జరుగుతుంది; కాబట్టి ఏడు సేనలకు నాయకులను నా వద్ద చూడండి.
5.157.9
यथार्हति भवान्वक्तुमस्मिन्काले ह्युपस्थिते ।
तथेदमर्थवद्वाक्यमुक्तं ते भरतर्षभ ॥ ५.१५७.९ ॥
ఈ సమయం వచ్చినప్పుడు మీరు చెప్పవలసినట్లుగా, భరతర్షభా, మీరు ఈ అర్థవంతమైన మాటను పలికారు.
5.157.10
रोचते मे महाबाहो क्रियतां यदनन्तरम् ।
नायकास्तव सेनायां क्रियन्तामिह सप्त वै ॥ ५.१५७.१० ॥
ఓ మహాబాహూ, ఇది నాకు సమ్మతమే; ఇక తరువాత చేయవలసినది చేయండి. ఇక్కడ మీ సేనలో ఏడుగురు నాయకులను నియమించండి.
5.157.11
ततो द्रुपदमानाय्य विराटं शिनिपुङ्गवम् ।
धृष्टद्युम्नं च पाञ्चाल्यं धृष्टकेतुं च पार्थिव।
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं सहदेवं च मागधम् ॥ ५.१५७.११ ॥
అప్పుడు ద్రుపదుని, విరాటుని, శినిపుంగవుని, పాంచాల ధృష్టద్యుమ్నుని, ధృష్టకేతువును, ఓ రాజా, పాంచాల శిఖండిని, మాగధ సహదేవుని తీసుకువచ్చి...
5.157.12
एतान्सप्त महाभागान्वीरान्युद्धाभिकाङ्क्षिणः ।
सेनाप्रणेतॄन्विधिवदभ्यषिञ्चद्युधिष्ठिरः ॥ ५.१५७.१२ ॥
యుద్ధాన్ని కోరుతున్న ఈ ఏడుగురు మహాభాగ్య వీరులను యుధిష్ఠిరుడు విధిప్రకారం సేనాపతులుగా అభిషేకించాడు.
5.157.13
सर्वसेनापतिं चात्र धृष्टद्युम्नं चकार ह ।
द्रोणान्तहेतोरुत्पन्नो य इद्धाञ्जातवेदसः ॥ ५.१५७.१३ ॥
ఇక్కడ అతడు సమస్త సేనలకు సేనాపతిగా ధృష్టద్యుమ్నుడిని నియమించాడు; ద్రోణుని వధ కోసం జాతవేదసుడు అగ్ని ప్రజ్వలిత జ్వాల నుండి పుట్టినవాడు అతడే.
5.157.14
सर्वेषामेव तेषां तु समस्तानां महात्मनाम् ।
सेनापतिपतिं चक्रे गडाकेशं धनञ्जयम् ॥ ५.१५७.१४ ॥
ఆ మహాత్ములందరిలో సేనాపతులకు కూడా అధిపతిగా గుడాకేశుడైన ధనంజయుడిని అతడు నియమించాడు.
5.157.15
अर्जुनस्यापि नेता च संयन्ता चैव वाजिनाम् ।
सङ्कर्णणानुजः श्रीमान्महाबुद्धिर्जनार्दनः ॥ ५.१५७.१५ ॥
అర్జునునికి మార్గదర్శకుడు, గుర్రాలను నడిపేవాడు కూడా; సంకర్షణుని తమ్ముడు, శ్రీమంతుడు, మహాబుద్ధిమంతుడు జనార్దనుడు (కృష్ణుడు).
5.157.16
तद्दृष्ट्वोपस्थितं युद्धं समासन्नं महात्ययम् ।
प्राविशद्भवनं राज्ञः पाण्डवानां हलायुधः ॥ ५.१५७.१६ ॥
యుద్ధం సమీపించి మహా వినాశనం రాబోతోందని చూచి, హలాయుధుడు (బలరాముడు) పాండవుల రాజు భవనంలో ప్రవేశించాడు.
5.157.17
सहाक्रूरप्रभृतिभिर्ददसाम्बोद्धवादिभिः ।
रौक्मिणेयाहुकसुतैश्चारुदेष्णपुरोगमैः ॥ ५.१५७.१७ ॥
అక్రూరుడు మొదలైనవారితో, దర్సు, సాంబుడు, ఉద్ధవుడు మొదలైనవారితో, రుక్మిణీ పుత్రులు ఆహుకుని పుత్రులతో, చారుదేష్ణుని ముందుంచుకుని.
5.157.18
वृष्णिमुख्यैरधिगतैर्व्याघ्रैरिव बलोत्कटैः ।
अभिगुप्तो महाबाहुर्मरुद्भिरिव वासवः ॥ ५.१५७.१८ ॥
వృష్ణి ప్రముఖులు, బలంలో పులుల వంటి వీరులు చుట్టుముట్టగా మహాబాహుడు (బలరాముడు) మరుత్తులచే కాపాడబడిన వాసవుని వలె రక్షితుడయ్యాడు.
5.157.19
नीलकौशेयवसनः कैलासशिखरोपमः ।
सिंहखेलगतिः श्रीमान्मदरक्तान्तलोचनः ॥ ५.१५७.१९ ॥
నీలి పట్టు వస్త్రం ధరించినవాడు, కైలాస శిఖరంలా ఉన్నవాడు, సింహ క్రీడా నడక కలవాడు, తేజోవంతుడు, మదంతో కళ్ల అంచులు ఎర్రబారినవాడు.
5.157.20
तं दृष्ट्वा धर्मराजश्च केशवश्च महाद्युतिः ।
उदतिष्ठत्ततः पार्थो भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ५.१५७.२० ॥
ఆయనను చూసి ధర్మరాజు, మహాతేజస్వి అయిన కేశవుడు లేచారు; తరువాత పార్థుడు, భయంకర కర్ముడు వృకోదరుడు లేచారు.
5.157.21
गाण्डीवधन्वा ये चान्ये राजानस्तत्र केचन ।
पूजयाञ्चक्रिरे ते वै समायान्तं हलायुधम् ॥ ५.१५७.२१ ॥
గాండీవ ధనుర్ధారి మరియు అక్కడున్న ఇతర రాజులు కొందరు, వస్తున్న హలాయుధుణ్ణి గౌరవించారు.
5.157.22
ततस्तं पाण्डवो राजा करे पस्पर्श पाणिना ।
वासुदेवपुरोगास्तं सर्व एवाभ्यवादयन् ॥ ५.१५७.२२ ॥
తరువాత పాండవ రాజు ఆయన చేతిని తన చేతితో తాకాడు; వాసుదేవుడు ముందుండగా అందరూ ఆయనకు నమస్కరించారు.
5.157.23
विराटद्रुपदौ वृद्धावभिवाद्य हलायुधः ।
युधिष्ठिरेण सहित उपाविशदरिन्दमः ॥ ५.१५७.२३ ॥
విరాటుడు, ద్రుపదుడు అనే ఇద్దరు వృద్ధులకు నమస్కరించి, శత్రువులను అణచే హలాయుధుడు యుధిష్ఠిరునితో కలిసి కూర్చున్నాడు.
5.157.24
ततस्तेषूपविष्टेषु पार्थिवेषु समन्ततः ।
वासुदेवमभिप्रेक्ष्य रौहिणेयोऽभ्यभाषत ॥ ५.१५७.२४ ॥
అప్పుడు రాజులందరూ చుట్టూ కూర్చున్న తరువాత, రోహిణీ కుమారుడు వాసుదేవుని వైపు చూసి మాట్లాడాడు.
5.157.25
भवितायं महारौद्रो दारुणः पुरुषक्षयः ।
दिष्टमेतद्ध्रुवं मन्ये न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ ५.१५७.२५ ॥
ఇది అత్యంత భయంకరమైన, దారుణమైన మానవ వినాశనం అవుతుంది. ఇది దైవ నిర్ణయమని నేను భావిస్తున్నాను; దీనిని తప్పించలేము.
5.157.26
तस्माद्युद्धात्समुत्तीर्णानपि वः समुहृञ्जानान् ।
अरोगानक्षतैर्देहैर्द्रष्टास्मीति मतिर्मम ॥ ५.१५७.२६ ॥
కాబట్టి ఆ యుద్ధం నుండి బయటపడిన మీలో, మంచి మిత్రులతో కలిసి ఉన్నవారిని రోగరహితంగా, గాయాలు లేని శరీరాలతో చూడగలనని నా అభిప్రాయం.
5.157.27
समेतं पार्थिवं क्षत्रं कालपक्वमसंशयम् ।
विमर्दश्च महान्भावी मांसशोणितकदर्दमः ॥ ५.१५७.२७ ॥
రాజుల క్షత్రియ సమూహం సమావేశమై, కాలంతో పక్వమైంది, ఇందులో సందేహం లేదు. గొప్ప విధ్వంసం జరుగుతుంది; మాంసం, రక్తం కలిసిన బురదగా మారుతుంది.
5.157.28
उक्तो मया वासुदेवः पुनः पुनरुपह्वरे ।
संबन्धिषु समां वृत्तिं वर्तस्व मधुसूदन ॥ ५.१५७.२८ ॥
నేను వాసుదేవునితో ఏకాంతంలో మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పాను: ఓ మధుసూదనా, బంధువుల పట్ల సమానమైన ప్రవర్తనతో నడుచుకో.
5.157.29
पाण्डवा हि यथास्माकं तथा दुर्योधनो नृपः ।
तस्यापि क्रियतां साह्यं स पर्येति पुनःपुनः ॥ ५.१५७.२९ ॥
పాండవులు మాకు ఎలాగో, రాజు దుర్యోధనుడు కూడా అలాగే. అతనికి కూడా సహాయం చేయాలి; అతను మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తున్నాడు.
5.157.30
तच्च मे नाकरोद्वाक्यं त्वदर्थे मधुसूदनः ।
निर्विष्टः सर्वभावेन धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५७.३० ॥
కానీ మధుసూదనుడు నా ఆ మాటను చేయలేదు; ఎందుకంటే అతను మీ కోసం పూర్ణ భావంతో ధనంజయుణ్ణే చూస్తూ స్థిరంగా ఉన్నాడు.
5.157.31
ध्रुवो जयः पाण्डवानामिति मे निश्चिता मतिः ।
तथा ह्यभिनिवेशोऽयं वासुदेवस्य भारत ॥ ५.१५७.३१ ॥
పాండవుల విజయం నిశ్చయం అని నా దృఢమైన అభిప్రాయం. ఓ భారతా, వాసుదేవుని సంకల్పం కూడా ఇదే.
5.157.32
न चाहमृत्सहे कृष्णमृते लोकमुदीक्षितुम् ।
ततोऽहमनुवर्तामि केशवस्य चिकीर्षितम् ॥ ५.१५७.३२ ॥
కృష్ణుడు లేకుండా ఈ లోకాన్ని చూడటానికి నేను సహించలేను. అందువల్ల కేశవుని సంకల్పాన్ని నేను అనుసరిస్తాను.
5.157.33
उभौ शिष्यौ हि मे वीरौ गदायद्धविशारदौ ।
तुल्यस्नेहोऽस्म्यतो भीते तथा दुर्योधने नृपे ॥ ५.१५७.३३ ॥
గదాయుద్ధంలో నిపుణులైన ఆ ఇద్దరు వీరులు నా శిష్యులు. అందువల్ల భయపడుతున్న రాజు దుర్యోధనుడి పట్ల కూడా నాకు సమానమైన స్నేహం ఉంది.
5.157.34
तस्माद्यास्यामि तीर्थानि सरस्वत्या निषेवितुम् ।
न हि शक्ष्यामि कौरव्यान्नश्यमानानवेक्षितुम् ॥ ५.१५७.३४ ॥
అందువల్ల సరస్వతి పవిత్ర తీర్థాలను సేవించడానికి నేను వెళ్తాను. నశించిపోతున్న కౌరవులను చూడటం నాకు సాధ్యం కాదు.
5.157.35
एवमुक्त्वा महाबाहुरनुज्ञातश्च पाण्डवैः ।
तीर्थयात्रां ययौ रामो निवर्त्य मधुसूदनम् ॥ ५.१५७.३५ ॥
ఇలా చెప్పి, పాండవుల అనుమతి పొంది, మధుసూదనుని వెనక్కి పంపి, మహాబాహువైన రాముడు తీర్థయాత్రకు వెళ్లాడు.