മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.157.1
आपगेयं महात्मानं भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् ।
पितामहं भारतानां ध्वजं सर्वमहीक्षिताम् ॥ ५.१५७.१ ॥
ഗംഗാപുത്രനും മഹാത്മാവും ശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ഭരതന്മാരുടെ പിതാമഹനും സർവ്വഭൂപാലന്മാരുടെ ധ്വജവുമായ ഭീഷ്മർ.
5.157.2
बृहस्पतिसं बुद्ध्या क्षमया पृथिवीसमम् ।
समुद्रमिव गाम्भीर्ये हिमवन्तमिव स्थिरम् ॥ ५.१५७.२ ॥
ബുദ്ധിയിൽ ബൃഹസ്പതിക്ക് തുല്യനും ക്ഷമയിൽ ഭൂമിക്ക് തുല്യനും ഗാംഭീര്യത്തിൽ സമുദ്രംപോലെയും സ്ഥിരതയിൽ ഹിമവാൻപോലെയും.
5.157.3
प्रजापतिमिवौदार्ये तेजसा भास्करोपमम् ।
महेन्द्रमिव शत्रूणां ध्वंसनं शरवृष्टिभिः ॥ ५.१५७.३ ॥
ഔദാര്യത്തിൽ പ്രജാപതിയെപ്പോലെയും തേജസ്സിൽ സൂര്യനെപ്പോലെയും ശരവർഷത്താൽ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ മഹേന്ദ്രനെപ്പോലെയും.
5.157.4
रणयज्ञे प्रवितते सुभीमे लोमहर्षणे ।
दीक्षितं चिररात्राय श्रुत्वा तत्र युधिष्ठिरः ॥ ५.१५७.४ ॥
യുദ്ധയജ്ഞം വ്യാപിച്ച്, അതിഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചജനകവുമായപ്പോൾ, ദീർഘരാത്രിക്ക് ദീക്ഷിതരായി എന്ന് കേട്ട് അവിടെ യുധിഷ്ഠിരൻ.
5.157.5
किमब्रवीन्महाबाहुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
भीमसेनार्जुनौ वापि कृष्णो वा प्रत्यभाषत ॥ ५.१५७.५ ॥
മഹാബാഹുവും സർവ്വശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായവൻ എന്തു പറഞ്ഞു? ഭീമസേനനും അർജ്ജുനനും അല്ലെങ്കിൽ കൃഷ്ണനും എന്തു മറുപടി നൽകി?
5.157.6
आपद्धर्मार्थकुशलो महाबुद्धिर्युधिष्ठिरः ।
सर्वान्भ्रातॄन्समानीय वासुदेवं च शाश्वतम् ॥ ५.१५७.६ ॥
ആപദ്ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും നിപുണനായ മഹാബുദ്ധിമാനായ യുധിഷ്ഠിരൻ, സകല സഹോദരന്മാരെയും ശാശ്വതനായ വാസുദേവനെയും ഒന്നിച്ചുചേർത്ത്.
5.157.7
उवाच वदतां श्रेष्ठः सान्त्वपूर्वमिदं वचः ।
पर्याक्रामत सैन्यानि यत्तास्तिष्ठत दंशिताः ॥ ५.१५७.७ ॥
സംസാരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ സാന്ത്വനത്തോടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; സൈന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ നടന്ന്, "കവചമണിഞ്ഞ് സന്നദ്ധരായി നിൽക്കുവിൻ" എന്നു പറഞ്ഞു.
5.157.8
पितामहेन वो युद्धं पूर्वमेव भविष्यति ।
तस्मात्सप्तसु सेनासु प्रणेतॄन्मम पश्यत ॥ ५.१५७.८ ॥
മുത്തച്ഛനുമായുള്ള യുദ്ധം നിങ്ങൾക്ക് ആദ്യം തന്നെ സംഭവിക്കും; അതിനാൽ ഏഴു സേനകളുടെ നായകരെ എന്നിൽനിന്ന് കാണുവിൻ.
5.157.9
यथार्हति भवान्वक्तुमस्मिन्काले ह्युपस्थिते ।
तथेदमर्थवद्वाक्यमुक्तं ते भरतर्षभ ॥ ५.१५७.९ ॥
ഈ സമയം വന്നെത്തിയപ്പോൾ നിങ്ങൾ പറയേണ്ടതുപോലെ, ഭരതർഷഭാ, നിങ്ങൾ ഈ അർത്ഥപൂർണ്ണമായ വാക്ക് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
5.157.10
रोचते मे महाबाहो क्रियतां यदनन्तरम् ।
नायकास्तव सेनायां क्रियन्तामिह सप्त वै ॥ ५.१५७.१० ॥
ഓ മഹാബാഹോ, ഇത് എനിക്ക് ഇഷ്ടമാണ്; ഇനി അടുത്തത് ചെയ്യട്ടെ. നിന്റെ സേനയിൽ ഇവിടെ ഏഴു നായകരെ നിയമിക്കട്ടെ.
5.157.11
ततो द्रुपदमानाय्य विराटं शिनिपुङ्गवम् ।
धृष्टद्युम्नं च पाञ्चाल्यं धृष्टकेतुं च पार्थिव।
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं सहदेवं च मागधम् ॥ ५.१५७.११ ॥
അനന്തരം ദ്രുപദനെയും വിരാടനെയും ശിനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനെയും, പാഞ്ചാലനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും ധൃഷ്ടകേതുവിനെയും, രാജാവേ, പാഞ്ചാല ശിഖണ്ഡിയെയും മാഗധ സഹദേവനെയും കൊണ്ടുവന്ന്...
5.157.12
एतान्सप्त महाभागान्वीरान्युद्धाभिकाङ्क्षिणः ।
सेनाप्रणेतॄन्विधिवदभ्यषिञ्चद्युधिष्ठिरः ॥ ५.१५७.१२ ॥
യുദ്ധമോഹികളായ ഈ ഏഴു മഹാഭാഗ്യരായ വീരന്മാരെ യുധിഷ്ഠിരൻ വിധിപ്രകാരം സേനാനായകരായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
5.157.13
सर्वसेनापतिं चात्र धृष्टद्युम्नं चकार ह ।
द्रोणान्तहेतोरुत्पन्नो य इद्धाञ्जातवेदसः ॥ ५.१५७.१३ ॥
ഇവിടെ അദ്ദേഹം എല്ലാ സേനകൾക്കും സേനാപതിയായി ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ നിയമിച്ചു; ദ്രോണന്റെ അന്ത്യത്തിനായി ജാതവേദസ് അഗ്നിയുടെ ജ്വലിക്കുന്ന ജ്വാലയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനാണ് അവൻ.
5.157.14
सर्वेषामेव तेषां तु समस्तानां महात्मनाम् ।
सेनापतिपतिं चक्रे गडाकेशं धनञ्जयम् ॥ ५.१५७.१४ ॥
ആ മഹാത്മാക്കളെല്ലാവരിലും സേനാപതികൾക്കും അധിപതിയായി ഗുഡാകേശനായ ധനഞ്ജയനെ അവൻ നിയമിച്ചു.
5.157.15
अर्जुनस्यापि नेता च संयन्ता चैव वाजिनाम् ।
सङ्कर्णणानुजः श्रीमान्महाबुद्धिर्जनार्दनः ॥ ५.१५७.१५ ॥
അർജുനന്റെ വഴികാട്ടിയും കുതിരകളെ നയിക്കുന്നവനും, സങ്കർഷണന്റെ അനുജനും, തേജസ്വിയും മഹാബുദ്ധിമാനുമായ ജനാർദ്ദനൻ (കൃഷ്ണൻ).
5.157.16
तद्दृष्ट्वोपस्थितं युद्धं समासन्नं महात्ययम् ।
प्राविशद्भवनं राज्ञः पाण्डवानां हलायुधः ॥ ५.१५७.१६ ॥
യുദ്ധം അടുത്തെത്തി മഹാവിനാശം സമീപിക്കുന്നത് കണ്ട്, കലപ്പയുധനായ ബലരാമൻ പാണ്ഡവരാജാവിന്റെ മന്ദിരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
5.157.17
सहाक्रूरप्रभृतिभिर्ददसाम्बोद्धवादिभिः ।
रौक्मिणेयाहुकसुतैश्चारुदेष्णपुरोगमैः ॥ ५.१५७.१७ ॥
അക്രൂരൻ മുതലായവരോടൊപ്പം, ദർസു, സാംബൻ, ഉദ്ധവൻ മുതലായവരോടൊപ്പം, രുക്മിണീപുത്രന്മാരും ആഹുകപുത്രന്മാരും ചാരുദേഷ്ണനെ മുൻനിർത്തി.
5.157.18
वृष्णिमुख्यैरधिगतैर्व्याघ्रैरिव बलोत्कटैः ।
अभिगुप्तो महाबाहुर्मरुद्भिरिव वासवः ॥ ५.१५७.१८ ॥
വൃഷ്ണിമുഖ്യന്മാരാലും ബലത്തിൽ വ്യാഘ്രങ്ങൾക്ക് തുല്യരായവരാലും സംരക്ഷിതനായ മഹാബാഹു (ബലരാമൻ) മരുത്തുക്കളാൽ സംരക്ഷിതനായ വാസവനെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
5.157.19
नीलकौशेयवसनः कैलासशिखरोपमः ।
सिंहखेलगतिः श्रीमान्मदरक्तान्तलोचनः ॥ ५.१५७.१९ ॥
നീല പട്ടുവസ്ത്രം ധരിച്ചവനും കൈലാസശിഖരം പോലെയുള്ളവനും സിംഹത്തിന്റെ കളിനടപ്പുള്ളവനും തേജസ്വിയും മദത്താൽ കണ്ണിന്റെ കോണുകൾ ചുവന്നവനുമായ അദ്ദേഹം.
5.157.20
तं दृष्ट्वा धर्मराजश्च केशवश्च महाद्युतिः ।
उदतिष्ठत्ततः पार्थो भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ५.१५७.२० ॥
അവനെ കണ്ടു ധർമ്മരാജാവും മഹാതേജസ്വിയായ കേശവനും എഴുന്നേറ്റു; പിന്നെ പാർത്ഥനും ഭയങ്കരകർമ്മാവായ വൃകോദരനും എഴുന്നേറ്റു.
5.157.21
गाण्डीवधन्वा ये चान्ये राजानस्तत्र केचन ।
पूजयाञ्चक्रिरे ते वै समायान्तं हलायुधम् ॥ ५.१५७.२१ ॥
ഗാണ്ഡീവധനുസ്സ് ധരിച്ചവനും അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മറ്റു ചില രാജാക്കന്മാരും വരുന്ന ഹലായുധനെ ആദരിച്ചു.
5.157.22
ततस्तं पाण्डवो राजा करे पस्पर्श पाणिना ।
वासुदेवपुरोगास्तं सर्व एवाभ्यवादयन् ॥ ५.१५७.२२ ॥
പിന്നെ പാണ്ഡവരാജാവ് അവന്റെ കൈയിൽ തന്റെ കൈകൊണ്ട് സ്പർശിച്ചു; വാസുദേവനെ മുൻനിർത്തി എല്ലാവരും അവനെ വന്ദിച്ചു.
5.157.23
विराटद्रुपदौ वृद्धावभिवाद्य हलायुधः ।
युधिष्ठिरेण सहित उपाविशदरिन्दमः ॥ ५.१५७.२३ ॥
വിരാടനും ദ്രുപദനും എന്ന രണ്ടു വൃദ്ധന്മാരെ വന്ദിച്ച ശേഷം ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ഹലായുധൻ യുധിഷ്ഠിരനോടൊപ്പം ഇരുന്നു.
5.157.24
ततस्तेषूपविष्टेषु पार्थिवेषु समन्ततः ।
वासुदेवमभिप्रेक्ष्य रौहिणेयोऽभ्यभाषत ॥ ५.१५७.२४ ॥
പിന്നീട് രാജാക്കന്മാരെല്ലാം ചുറ്റും ഇരുന്നപ്പോൾ, രോഹിണീപുത്രൻ വാസുദേവനെ നോക്കി സംസാരിച്ചു.
5.157.25
भवितायं महारौद्रो दारुणः पुरुषक्षयः ।
दिष्टमेतद्ध्रुवं मन्ये न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ ५.१५७.२५ ॥
ഇത് അതിഭയങ്കരവും ഭീകരവുമായ മനുഷ്യക്ഷയം ആയിരിക്കും. ഇത് വിധിയാൽ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; ഇതിനെ മറികടക്കാനാവില്ല.
5.157.26
तस्माद्युद्धात्समुत्तीर्णानपि वः समुहृञ्जानान् ।
अरोगानक्षतैर्देहैर्द्रष्टास्मीति मतिर्मम ॥ ५.१५७.२६ ॥
അതിനാൽ ആ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട്, നല്ല സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പമുള്ള നിങ്ങളിൽ ആരെയെങ്കിലും രോഗമില്ലാതെയും മുറിവില്ലാതെയും കാണുമെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
5.157.27
समेतं पार्थिवं क्षत्रं कालपक्वमसंशयम् ।
विमर्दश्च महान्भावी मांसशोणितकदर्दमः ॥ ५.१५७.२७ ॥
രാജാക്കന്മാരുടെ ക്ഷത്രിയസമൂഹം ഒത്തുകൂടിയിരിക്കുന്നു; കാലത്താൽ പാകമായിരിക്കുന്നു, സംശയമില്ല. വലിയ നാശം ഉണ്ടാകും; മാംസവും രക്തവും ചേർന്ന ചെളി ഉണ്ടാകും.
5.157.28
उक्तो मया वासुदेवः पुनः पुनरुपह्वरे ।
संबन्धिषु समां वृत्तिं वर्तस्व मधुसूदन ॥ ५.१५७.२८ ॥
ഞാൻ വാസുദേവനോട് രഹസ്യമായി പലതവണ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: ഹേ മധുസൂദനാ, ബന്ധുക്കളോട് സമമായ പെരുമാറ്റം പുലർത്തുക.
5.157.29
पाण्डवा हि यथास्माकं तथा दुर्योधनो नृपः ।
तस्यापि क्रियतां साह्यं स पर्येति पुनःपुनः ॥ ५.१५७.२९ ॥
പാണ്ഡവർ നമുക്ക് എങ്ങനെയോ, അങ്ങനെ തന്നെയാണ് രാജാവായ ദുര്യോധനനും. അവനും സഹായം ചെയ്യപ്പെടട്ടെ; അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വരുന്നു.
5.157.30
तच्च मे नाकरोद्वाक्यं त्वदर्थे मधुसूदनः ।
निर्विष्टः सर्वभावेन धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५७.३० ॥
എന്നാൽ മധുസൂദനൻ ആ എന്റെ വാക്ക് പാലിച്ചില്ല; അദ്ദേഹം നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടി പൂർണ്ണഹൃദയത്തോടെ ധനഞ്ജയനെ നോക്കി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
5.157.31
ध्रुवो जयः पाण्डवानामिति मे निश्चिता मतिः ।
तथा ह्यभिनिवेशोऽयं वासुदेवस्य भारत ॥ ५.१५७.३१ ॥
പാണ്ഡവരുടെ വിജയം നിശ്ചിതമാണെന്നത് എന്റെ ഉറച്ച അഭിപ്രായമാണ്. ഹേ ഭാരതാ, വാസുദേവന്റെ നിശ്ചയവും ഇതുതന്നെ.
5.157.32
न चाहमृत्सहे कृष्णमृते लोकमुदीक्षितुम् ।
ततोऽहमनुवर्तामि केशवस्य चिकीर्षितम् ॥ ५.१५७.३२ ॥
കൃഷ്ണനില്ലാതെ ഈ ലോകം കാണാൻ എനിക്കു കഴിയില്ല. അതിനാൽ കേശവന്റെ ഇഷ്ടം ഞാൻ അനുസരിക്കുന്നു.
5.157.33
उभौ शिष्यौ हि मे वीरौ गदायद्धविशारदौ ।
तुल्यस्नेहोऽस्म्यतो भीते तथा दुर्योधने नृपे ॥ ५.१५७.३३ ॥
ഗദായുദ്ധത്തിൽ വിദഗ്ധരായ ആ രണ്ടു വീരന്മാരും എന്റെ ശിഷ്യന്മാരാണ്. അതിനാൽ ഭയന്നിരിക്കുന്ന രാജാവായ ദുര്യോധനനോടും എനിക്ക് തുല്യ സ്നേഹമുണ്ട്.
5.157.34
तस्माद्यास्यामि तीर्थानि सरस्वत्या निषेवितुम् ।
न हि शक्ष्यामि कौरव्यान्नश्यमानानवेक्षितुम् ॥ ५.१५७.३४ ॥
അതിനാൽ സരസ്വതിയിലെ പുണ്യതീർത്ഥങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാൻ ഞാൻ പോകും. നശിച്ചുപോകുന്ന കൗരവരെ കാണാൻ എനിക്കു കഴിയില്ല.
5.157.35
एवमुक्त्वा महाबाहुरनुज्ञातश्च पाण्डवैः ।
तीर्थयात्रां ययौ रामो निवर्त्य मधुसूदनम् ॥ ५.१५७.३५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പാണ്ഡവരുടെ അനുമതി വാങ്ങി, മധുസൂദനനെ തിരിച്ചയച്ച്, മഹാബാഹുവായ രാമൻ തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു.