Mahābhārata · Adhyāya 5.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.162.1
उलूकस्त्वर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ।
आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया ॥ ५.१६२.१ ॥
Ulūka volvió a hablar a Arjuna las mismas palabras que antes, aguijoneándolo como a una serpiente airada con un dardo de palabras.
5.162.2
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रुषिताः पाण्डवा भृशम् ।
प्रागेव भृशसंक्रुद्धाः कैतव्येनापि धर्षिताः ॥ ५.१६२.२ ॥
Al oír sus palabras, los Pāṇḍavas se enfurecieron en gran medida; ya antes airados, fueron aún más ofendidos por el engaño.
5.162.3
आसनेषूदतिष्ठन्त बाहूंश्चैव प्रचिक्षिपुः ।
आशीविषा इव क्रुद्धा वीक्षाञ्चक्रुः परस्परम् ॥ ५.१६२.३ ॥
Se levantaron de sus asientos y agitaron sus brazos; como serpientes airadas, se miraron unos a otros.
5.162.4
अवाक्छिरा भीमसेनः समुदैक्षत कैतवम् ।
नेत्राभ्यां लोहितान्ताभ्यामाशीविष इव श्वसन् ॥ ५.१६२.४ ॥
Con la cabeza inclinada, Bhīmasena miró fijamente al tramposo, con los ojos de bordes rojos, resoplando como una serpiente.
5.162.5
आर्तं वातात्मजं दृष्ट्वा क्रोधेनाभिहतं भृशम् ।
उत्स्मयन्निव दाशार्हः कैतव्यं प्रत्यभाषत ॥ ५.१६२.५ ॥
Al ver al hijo del Viento (Bhīma) afligido y muy herido por la ira, Dāśārha (Kṛṣṇa), sonriendo levemente, respondió al tramposo.
5.162.6
प्रयाहि शीघ्रं कैतव्य ब्रूयाश्चैव सुयोधनम् ।
श्रुतं वाक्यं गृहीतोर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत् ॥ ५.१६२.६ ॥
Vete pronto, tramposo, y dile a Suyodhana: 'Las palabras han sido oídas y su sentido comprendido; que sea según tu parecer.'
5.162.7
एवमुक्त्वा महाबाहुः केशवो राजसत्तम ।
पुनरेव महाप्राज्ञं युधिष्ठिरमुदैक्षत ॥ ५.१६२.७ ॥
Habiendo dicho esto, el de poderosos brazos Keśava, oh mejor de los reyes, volvió a mirar a Yudhiṣṭhira, el muy sabio.
5.162.8
सृञ्जयानां च सर्वेषां कृष्णस्य च यशस्विनः ।
द्रुपदस्य सपुत्रस्य विराटस्य च संनिधौ ॥ ५.१६२.८ ॥
En presencia de todos los Sṛñjayas, del renombrado Kṛṣṇa, de Drupada con sus hijos y de Virāṭa.
5.162.9
भूमिपानां च सर्वेषां मध्ये वाक्यं जगाद ह ।
उलूकोऽप्यर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१६२.९ ॥
En medio de todos los reyes pronunció sus palabras; y Ulūka también volvió a decirle a Arjuna las mismas palabras dichas antes.
5.162.10
आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया ।
कृष्णादींश्चैव तान्सर्वान्यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१६२.१० ॥
Como una serpiente venenosa airada, hiriendo con dardos de palabras, habló a Kṛṣṇa y a todos los demás con las mismas palabras dichas antes.
5.162.11
उलूकस्य तु तद्वाक्यं पापं दारुणमीरितम् ।
श्रुत्वा विचुक्षुभे पार्थो ललाटं चाप्यमार्जयत् ॥ ५.१६२.११ ॥
Al oír las palabras perversas y duras de Ulūka, Arjuna se agitó y se secó la frente.
5.162.12
तदवस्थं तदा दृष्ट्वा पार्थं सा समितिर्नृप ।
नामृष्यत महाराज पाण्डवानां महारथाः ॥ ५.१६२.१२ ॥
Al ver a Arjuna en ese estado, oh rey, aquella asamblea no lo toleró; oh gran rey, los grandes guerreros de carros de los Pāṇḍavas tampoco lo soportaron.
5.162.13
अधिक्षेपेण कृष्णस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
श्रुत्वा ते पुरुषव्याघ्राः क्रोधाञ्जज्वलुरच्युत ॥ ५.१६२.१३ ॥
Al oír el insulto a Kṛṣṇa y al magnánimo Pārtha, aquellos tigres entre los hombres ardieron de ira, oh Acyuta.
5.162.14
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सात्यकिश्च महारथः ।
केकया भ्रातरः पञ्च राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ ५.१६२.१४ ॥
Dhṛṣṭadyumna, Śikhaṇḍin, el gran carro Sātyaki, los cinco hermanos de Kekaya y el rākṣasa Ghaṭotkaca.
5.162.15
द्रौपदेयाभिमन्युश्च धृष्टकेतुश्च पार्थिवः ।
भीमसेनश्च विक्रान्तो यमजौ च महारथौ ॥ ५.१६२.१५ ॥
Los hijos de Draupadī, Abhimanyu, el rey Dhṛṣṭaketu, el valiente Bhīmasena y los gemelos, dos grandes aurigas.
5.162.16
उत्पेतुरासनात्सर्वे क्रोधसंरक्तलोचनाः ।
बाहुन्प्रगृह्य रुचिरान्रक्तचन्दनरूषितान्।
अङ्गदैः पारिहार्यैश्च केयूरैश्च विभूषितान् ॥ ५.१६२.१६ ॥
Todos se levantaron de sus asientos con los ojos enrojecidos de ira, alzando sus hermosos brazos untados de sándalo rojo y adornados con brazaletes, joyas de regalo y brazaletes de bíceps.
5.162.17
दन्तान्दन्तेषु निष्पिष्य सृक्किणी परिलेलिहन् ।
तेषामाकारभावज्ञः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ॥ ५.१६२.१७ ॥
Rechinando los dientes y lamiéndose las comisuras de la boca, Vṛkodara, hijo de Kuntī, que conocía sus intenciones por su aspecto.
5.162.18
उदतिष्ठत्स वेगेन क्रोधेन प्रज्वलन्निव ।
उद्वृत्य सहसा नेत्रे दन्तान्कटकटाय्य च ॥ ५.१६२.१८ ॥
Se levantó con ímpetu, como si ardiera de ira; de repente volvió los ojos y rechinó los dientes con estrépito.
5.162.19
हस्तं हस्तेन निष्पिष्य उलूकं वाक्यमब्रवीत् ।
अशक्तानामिवास्माकं प्रोत्साहननिमित्तकम् ॥ ५.१६२.१९ ॥
Oprimiendo una mano con la otra, le dijo a Ulūka estas palabras, como si quisiera animarnos a nosotros, los impotentes.
5.162.20
श्रुतं ते चवनं मूर्ख यत्त्वां दुर्योधनोऽब्रवीत् ।
तन्मे कथयतो मन्द श्रृणु वाक्यं दुरासदम् ॥ ५.१६२.२० ॥
Oh necio, has oído las palabras que Duryodhana te dijo. Oh insensato, escucha ahora el discurso insoportable que te digo.
5.162.21
सर्वक्षत्रस्य मध्ये तं यद्वक्ष्यसि सुयोधनम् ।
श्रृण्वतः सूतपुत्रस्य पितुश्च त्वं दुरात्मनः ॥ ५.१६२.२१ ॥
En medio de todos los guerreros, lo que dirás a Suyodhana, mientras escuchan el hijo del auriga y tu padre de alma perversa...
5.162.22
अस्माभिः प्रीतिकामैस्तु भ्रातुर्ज्येष्ठस्य नित्यशः ।
मर्षितं ते दुराचार तत्त्वं न बहु मन्यसे ॥ ५.१६२.२२ ॥
Nosotros, siempre deseosos del afecto de nuestro hermano mayor, lo hemos soportado; oh malvado, no le das mucha importancia.
5.162.23
प्रेषितश्च हृषीकेशः शमाकाङ्क्षी कुरून्प्रति ।
कुलस्य हितकामेन धर्मराजेन धीमता ॥ ५.१६२.२३ ॥
Enviado por el sabio rey de la Justicia, que desea el bienestar de la familia y busca la paz, Hṛṣīkeśa fue enviado hacia los Kurus.
5.162.24
त्वं कालचोदितो नूनं गन्तुकामो यमक्षयम् ।
गच्छस्वाहवमस्माभिस्तच्च श्वो भविता ध्रुवम् ॥ ५.१६२.२४ ॥
Impulsado por el tiempo, sin duda deseas ir a la morada de Yama. Ve a la batalla con nosotros; ciertamente tendrá lugar mañana.
5.162.25
मयापि च प्रतिज्ञातो वधः सभ्रातृकस्य ते ।
स तथा भविता पाप नात्र कार्या विचारणा ॥ ५.१६२.२५ ॥
Yo también he jurado la muerte de ti y de tus hermanos. Oh malvado, así será; aquí no hay lugar para la deliberación.
5.162.26
वेलामतिक्रमेत्सद्यः सागरो वरुणालयः ।
पर्वताश्च विशीर्येयुर्मयोक्तं न मृषा भवेत् ॥ ५.१६२.२६ ॥
Que el océano, morada de Varuṇa, traspase de inmediato su orilla y que las montañas se desmoronen; aun así, lo que he dicho no será falso.
5.162.27
सहायस्ते यदि यमः कुबेरो रुद्र एव वा ।
यथाप्रतिज्ञं दुर्बुद्धे प्रकरिष्यन्ति पाण्डवाः ।
दुःशासनस्य रुधिरं पाता चास्मि यथेप्सितम् ॥ ५.१६२.२७ ॥
Aunque Yama, Kubera o el mismo Rudra sean tus aliados, oh de mente perversa, los Pāṇḍavas cumplirán su juramento; y beberé la sangre de Duḥśāsana cuanto desee.
5.162.28
यश्चेह प्रतिसंरब्धः क्षत्रियो माभियास्यति ।
अपि भीष्मं पुरुस्कृत्य तं नेष्यामि यमक्षयम् ॥ ५.१६२.२८ ॥
Cualquier guerrero que aquí venga contra mí con furia, aunque ponga a Bhīṣma al frente, lo llevaré a la morada de Yama.
5.162.29
यच्चैतदुक्तं वचनं मया क्षत्रस्य संसदि ।
यथैतद्भविता सत्यं तथैवात्मानमालभे ॥ ५.१६२.२९ ॥
Así como la palabra que he pronunciado en la asamblea de los guerreros será verdadera, así me comprometo yo mismo a ella.
5.162.30
भीमसेनवचः श्रुत्वा सहदेवोऽप्यमर्षणः ।
क्रोधसंरक्तनयनस्ततो वाक्यमुवाच ह ॥ ५.१६२.३० ॥
Al oír las palabras de Bhīmasena, Sahadeva, también indignado, con los ojos enrojecidos de ira, habló entonces estas palabras.
5.162.31
शौटीरशूरसदृशमनीकजनसंसदि ।
श्रृणु पाप वचो मह्यं यद्वाच्यो हि पितात्वया ॥ ५.१६२.३१ ॥
Escucha, pecador, en esta asamblea del ejército, semejante a héroes orgullosos, mis palabras, que debes repetir a tu padre.
5.162.32
नास्माकं भविता भेदः कदाचित्कुरुभिः सह ।
धृतराष्ट्रस्य संबन्धो यदि न स्यात्त्वया सह ॥ ५.१६२.३२ ॥
Si no existiera el vínculo de Dhṛtarāṣṭra contigo, nunca habría división entre nosotros y los Kurus.
5.162.33
त्वं तु लोकविनाशाय धृतराष्ट्रकुलस्य च ।
उत्पन्नो वैरपुरुषः स्वकुलघ्नश्च पापकृत् ॥ ५.१६२.३३ ॥
Tú, en cambio, naciste, hombre de enemistad, para la destrucción del mundo y de la casa de Dhṛtarāṣṭra, matador de tu propio linaje, pecador.
5.162.34
जन्मप्रभृति चास्माकं पिता ते पापपूरुषः ।
अहितानि नृशंसानि नित्यशः कर्तुमिच्छति ॥ ५.१६२.३४ ॥
Desde nuestro nacimiento, tu padre, aquel hombre pecador, siempre desea cometer contra nosotros actos dañinos y crueles.
5.162.35
तस्य वैरानुषङ्गस्य गन्तास्म्यन्तं सुदुर्गमम् ।
अहमादौ निहत्य त्वां शकुनेः संप्रपश्यतः ॥ ५.१६२.३५ ॥
Llegaré al fin, sumamente difícil de alcanzar, de esa cadena de enemistad; primero te mataré mientras Śakuni observa de cerca.
5.162.36
ततोऽस्मि शकुनिं हन्ता मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
भीमस्य वचनं श्रुत्वा सहदेवस्य चोभयोः ॥ ५.१६२.३६ ॥
Entonces, mientras todos los arqueros miran, mataré a Śakuni, habiendo escuchado las palabras de Bhīma y de Sahadeva.
5.162.37
उवाच फाल्गुनो वाक्यं भीमसेनं स्मयन्निव ।
भीमसेन न ते सन्ति येषां वैरं त्वया सह ॥ ५.१६२.३७ ॥
Arjuna, sonriendo, dijo estas palabras a Bhīmasena: Oh Bhīmasena, aquellos que tenían enemistad contigo ya no existen.
5.162.38
मन्दा गृहेषु सुखिनो मृत्युपाशवशं गताः ।
उलूकश्च न ते वाच्यः परुषं पुरुषोत्तम ॥ ५.१६२.३८ ॥
Los necios que vivían cómodos en sus casas han caído bajo el poder del lazo de la muerte. Oh mejor de los hombres, ni siquiera a Ulūka debes dirigirle palabras duras.
5.162.39
दूताः किमपराध्यन्ते यथोक्तस्यानुभाषिणः ।
एवमुक्त्वा महाबाहुर्भीमं भीमपराक्रमम् ॥ ५.१६२.३९ ॥
¿Qué falta tienen los mensajeros que solo repiten lo que se les dijo? Habiendo dicho esto, el de brazos poderosos habló a Bhīma, Bhīma de terrible valor.
5.162.40
धृष्टद्युम्नसुखान्वीरान्सुहृदः समभाषत ।
श्रुतं वस्तस्य पापस्य धार्तराष्ट्रस्य भाषितम् ॥ ५.१६२.४० ॥
Habló a los héroes Dhṛṣṭadyumna y a los demás, sus amigos: Habéis oído las palabras de aquel malvado hijo de Dhṛtarāṣṭra.
5.162.41
कुत्सनं वासुदेवस्य मम चैव विशेषतः ।
श्रुत्वा भवन्तः संरब्धा अस्माकं हितकाम्यया ॥ ५.१६२.४१ ॥
Habiendo oído los insultos contra Vāsudeva y, en especial, contra mí, todos vosotros os habéis enfurecido por el deseo de nuestro bien.
5.162.42
प्रभावाद्वासुदेवस्य भवतां च प्रयत्नतः ।
समग्रं पार्थिवं क्षत्रं सर्वं न गणयाम्यहम् ॥ ५.१६२.४२ ॥
Por el poder de Vāsudeva y por vuestro esfuerzo, no tengo en cuenta en absoluto a toda la casta guerrera real.
5.162.43
भवद्भिः समनुज्ञातो वाक्यमस्य यदुत्तरम् ।
उलूके प्रापयिष्यामि यद्वक्ष्यति सुयोधनम् ॥ ५.१६२.४३ ॥
Con vuestro permiso, llevaré a Ulūka la respuesta que él dé, y lo que diga Suyodhana.
5.162.44
श्वो भूते कत्थितस्यास्य प्रतिवाक्यं चमूमुखे ।
गाण्डीवेनाभिधास्याकमि क्लीबा हि वचनोत्तराः । ॥ ५.१६२.४४ ॥
Mañana, al frente del ejército, responderemos a la réplica de este fanfarrón con el Gāṇḍīva; pues quienes responden solo con palabras son impotentes.
5.162.45
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे प्रशशंसुर्धनञ्जयम् ।
तेन वाक्योपचारेण विस्मिता राजसत्तमाः ॥ ५.१६२.४५ ॥
Entonces todos aquellos reyes alabaron a Dhanañjaya, asombrados por la manera de su discurso, los mejores de los reyes.
5.162.46
अनुनीय च तान्सर्वान्यथामान्यं यथावयः ।
धर्मराजं तदा वाक्यं तत्प्राप्यं प्रत्यभाषत ॥ ५.१६२.४६ ॥
Entonces, habiéndolos apaciguado a todos según su dignidad y edad, respondió al rey Dharma con aquellas palabras apropiadas.
5.162.47
आत्मानमवमन्वानो न हि स्यात्पार्थिवोत्तमः ।
तत्रोत्तरं प्रवक्ष्यामि तव शुश्रूषणे रतः ॥ ५.१६२.४७ ॥
Un rey que se menosprecia no puede ser el mejor de los reyes; así, dedicado a vuestro servicio, diré la respuesta.
5.162.48
उलूकं भरतश्रेष्ठ सामपूर्वमथोर्जितम् ।
दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः ॥ ५.१६२.४८ ॥
Oh, el mejor de los Bharata, habiendo oído de Ulūka aquella palabra de Duryodhana, que comenzaba con conciliación pero era contundente, el toro de los Bharata.
5.162.49
अतिलोहितनेत्राभ्यामाशीविष इव श्वसन् ।
स्मयमान इव क्रोधात्सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ ५.१६२.४९ ॥
Con los ojos muy rojos, resoplando como una serpiente venenosa, sonriendo como por la ira, lamiéndose las comisuras de los labios.
5.162.50
जनार्दनमभिप्रेक्ष्य भ्रातॄंश्चैवेदमब्रवीत् ।
अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ ५.१६२.५० ॥
Mirando a Janārdana y a sus hermanos, dijo esto, y levantando su gran brazo habló al mensajero del tramposo.
5.162.51
उलूक गच्छ कैतव्य ब्रूहि तात सुयोधनम् ।
कृतघ्नं वैरपुरुषं दुर्मतिं कुलपांसनम् ॥ ५.१६२.५१ ॥
Ve, Ulūka, hijo del tramposo! Querido, dile a Duryodhana — ingrato, hombre de enemistad, de mala mente, mancilla de la familia.
5.162.52
पाण्डवेषु सदा पाप नित्यं जिह्मं प्रवर्तते ।
स्ववीर्याद्यः पराक्रम्य पाप आह्वयते परान्।
अभीतः पूरयन्वाक्यमेष वैः क्षत्रियः पुमान् ॥ ५.१६२.५२ ॥
Hacia los Pāṇḍavas ese malvado siempre se comporta con torcedura. Aquel que, mostrando valor con su propio poder, desafía a otros, sin temor y cumpliendo su palabra — este es un hombre guerrero.
5.162.53
स पापः क्षत्रियो भूत्वा अस्मानाहूय संयुगे ।
मान्यामान्यान्पुरस्कृत्य युद्धं मा गाः कुलाधम ॥ ५.१६२.५३ ॥
Que ese malvado, siendo guerrero, nos convoque a la batalla, poniendo delante a los honrados y a los deshonrados. Vil de la familia, no vayas a la guerra.
5.162.54
आत्मवीर्यं समाश्रिकत्य भृत्यवीर्यं च कौरव ।
आह्वयस्व रणे पार्थान्सर्वथा क्षत्रियो भव ॥ ५.१६२.५४ ॥
Confiando en tu propio poder y en el poder de tus servidores, oh Kaurava, desafía en batalla a los hijos de Pṛthā; sé guerrero en todo sentido.
5.162.55
परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान् ।
अशक्तः स्वयमादातुमेतदेव नपुंसकम् ॥ ५.१६२.५५ ॥
Quien, confiando en el valor de otros, desafía a sus enemigos pero es incapaz de aceptar el desafío él mismo, ese es verdaderamente un eunuco.
5.162.56
स त्वं परेषां वीर्येण आत्मानं बहुमन्यसे ।
कथमेवमशक्तस्त्वमस्मान्समभिगर्जसि ॥ ५.१६२.५६ ॥
Te consideras grande por la fuerza de otros. ¿Cómo es que, siendo tan impotente, rugís contra nosotros?
5.162.57
मद्वचश्चापि भूयस्ते वक्तव्यः स सुयोधनः ।
श्व इदानीं प्रपद्येथाः पुरुषो भव दुर्मते ॥ ५.१६२.५७ ॥
Y que mis palabras sean repetidas a ese Suyodhana: '¡Oh, mal pensado, ríndete ya, o sé un hombre!'
5.162.58
मन्यसे यच्च मूढ त्वं न योत्स्यति जनार्दनः ।
सारथ्येन वृतः पार्थैरिति त्वं न बिभेषि च ॥ ५.१६२.५८ ॥
¡Oh necio!, crees que Janārdana no combatirá, porque los hijos de Pṛthā lo han elegido como cochero, y por eso no temes.
5.162.59
जघन्यकालमप्येतन्न भवेत्सर्वपार्थिवान् ।
निर्दहेयमहं क्रोधात्तृणानीव हुताशनः ॥ ५.१६२.५९ ॥
Aunque este no fuera el tiempo final, en mi ira quemaría a todos los reyes como el fuego quema la hierba.
5.162.60
युधिष्ठिरनियोगात्तु फाल्गुनस्य महात्मनः ।
करिष्ये युध्यमानस्य सारथ्यं विजितात्मनः ॥ ५.१६२.६० ॥
Pero por orden de Yudhiṣṭhira, seré el cochero del magnánimo Phālguna (Arjuna), el de alma dominada que combate.
5.162.61
यद्युत्पतसि लोकांस्त्रीन्यद्याविशसि भूतलम् ।
तत्रतत्रार्जुनरथं प्रभाते द्रक्ष्यसे पुनः ॥ ५.१६२.६१ ॥
Aunque te elevaras sobre los tres mundos, o te internaras en la tierra, al amanecer volverás a ver el carro de Arjuna aquí y allá.
5.162.62
यच्चापि भीमसेनस्य मन्यसे मोघभाषितम् ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीतमद्यावधारय ॥ ५.१६२.६२ ॥
Y sabe hoy con certeza que lo que consideras una vana jactancia de Bhīmasena —que la sangre de Duḥśāsana ha sido bebida— es verdad.
5.162.63
न त्वां समीक्षते पार्थो नापि राजा युधिष्ठिरः ।
न भीमसेनो न यमौ प्रतिकूलप्रभाषिणम् ॥ ५.१६२.६३ ॥
Ni Pārtha, ni el rey Yudhiṣṭhira, ni Bhīmasena, ni los gemelos te miran a ti, que hablas en contra.