ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.162.1
उलूकस्त्वर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ।
आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया ॥ ५.१६२.१ ॥
ಉಲೂಕನು ಮತ್ತೆ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು; ಕೋಪಗೊಂಡ ಸರ್ಪವನ್ನು ಮಾತಿನ ಈಟಿಯಿಂದ ಚುಚ್ಚುವಂತೆ.
5.162.2
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रुषिताः पाण्डवा भृशम् ।
प्रागेव भृशसंक्रुद्धाः कैतव्येनापि धर्षिताः ॥ ५.१६२.२ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಾಂಡವರು ಅತ್ಯಂತ ಕುಪಿತರಾದರು; ಮೊದಲೇ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ಆ ವಂಚನೆಯಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅವಮಾನಿತರಾದರು.
5.162.3
आसनेषूदतिष्ठन्त बाहूंश्चैव प्रचिक्षिपुः ।
आशीविषा इव क्रुद्धा वीक्षाञ्चक्रुः परस्परम् ॥ ५.१६२.३ ॥
ಅವರು ಆಸನಗಳಿಂದ ಎದ್ದು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಬೀಸಿದರು; ಕೋಪಗೊಂಡ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿಕೊಂಡರು.
5.162.4
अवाक्छिरा भीमसेनः समुदैक्षत कैतवम् ।
नेत्राभ्यां लोहितान्ताभ्यामाशीविष इव श्वसन् ॥ ५.१६२.४ ॥
ತಲೆಬಾಗಿಸಿದ ಭೀಮಸೇನನು ಆ ವಂಚಕನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ನೋಡಿದನು; ಕೆಂಪಂಚಿನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ, ಸರ್ಪದಂತೆ ಉಸಿರಾಡುತ್ತ.
5.162.5
आर्तं वातात्मजं दृष्ट्वा क्रोधेनाभिहतं भृशम् ।
उत्स्मयन्निव दाशार्हः कैतव्यं प्रत्यभाषत ॥ ५.१६२.५ ॥
ವಾಯುಪುತ್ರನು (ಭೀಮನು) ನೋವಿನಿಂದಲೂ ಕೋಪದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಡೆದವನಂತಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ದಾಶಾರ್ಹ (ಕೃಷ್ಣ), ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತಾ ಆ ವಂಚಕನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
5.162.6
प्रयाहि शीघ्रं कैतव्य ब्रूयाश्चैव सुयोधनम् ।
श्रुतं वाक्यं गृहीतोर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत् ॥ ५.१६२.६ ॥
ವಂಚಕನೇ, ಬೇಗನೆ ಹೋಗು; ಸುಯೋಧನನಿಗೆ ಹೇಳು: 'ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ, ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನೋ ಅದು ಆಗಲಿ.'
5.162.7
एवमुक्त्वा महाबाहुः केशवो राजसत्तम ।
पुनरेव महाप्राज्ञं युधिष्ठिरमुदैक्षत ॥ ५.१६२.७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಹಾಬಾಹು ಕೇಶವನು, ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮತ್ತೆ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
5.162.8
सृञ्जयानां च सर्वेषां कृष्णस्य च यशस्विनः ।
द्रुपदस्य सपुत्रस्य विराटस्य च संनिधौ ॥ ५.१६२.८ ॥
ಸೃಂಜಯರೆಲ್ಲರ, ಯಶಸ್ವಿ ಕೃಷ್ಣನ, ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ದ್ರುಪದನ ಮತ್ತು ವಿರಾಟನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ.
5.162.9
भूमिपानां च सर्वेषां मध्ये वाक्यं जगाद ह ।
उलूकोऽप्यर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१६२.९ ॥
ಎಲ್ಲ ರಾಜರ ಮಧ್ಯೆ ಅವನು ಮಾತನಾಡಿದನು. ಉಲೂಕನೂ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
5.162.10
आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया ।
कृष्णादींश्चैव तान्सर्वान्यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१६२.१० ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ವಿಷಸರ್ಪದಂತೆ, ಮಾತಿನ ಬಾಣದಿಂದ ಚುಚ್ಚುತ್ತಾ, ಕೃಷ್ಣನೇ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನೇ ಹೇಳಿದನು.
5.162.11
उलूकस्य तु तद्वाक्यं पापं दारुणमीरितम् ।
श्रुत्वा विचुक्षुभे पार्थो ललाटं चाप्यमार्जयत् ॥ ५.१६२.११ ॥
ಉಲೂಕನ ಆ ಪಾಪಕರ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಾರ್ಥನು ಕಳವಳಗೊಂಡನು; ತನ್ನ ಹಣೆಯನ್ನೂ ಒರೆಸಿಕೊಂಡನು.
5.162.12
तदवस्थं तदा दृष्ट्वा पार्थं सा समितिर्नृप ।
नामृष्यत महाराज पाण्डवानां महारथाः ॥ ५.१६२.१२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಆ ಸಭೆಯು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾರಾಜನೇ, ಪಾಂಡವರ ಮಹಾರಥರೂ ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
5.162.13
अधिक्षेपेण कृष्णस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
श्रुत्वा ते पुरुषव्याघ्राः क्रोधाञ्जज्वलुरच्युत ॥ ५.१६२.१३ ॥
ಕೃಷ್ಣನ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಪಾರ್ಥನ ಅವಮಾನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರು ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದರು, ಓ ಅಚ್ಯುತ.
5.162.14
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सात्यकिश्च महारथः ।
केकया भ्रातरः पञ्च राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ ५.१६२.१४ ॥
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಶಿಖಂಡಿ, ಮಹಾರಥ ಸಾತ್ಯಕಿ, ಕೇಕಯ ಸಹೋದರರು ಐವರು, ರಾಕ್ಷಸ ಘಟೋತ್ಕಚ.
5.162.15
द्रौपदेयाभिमन्युश्च धृष्टकेतुश्च पार्थिवः ।
भीमसेनश्च विक्रान्तो यमजौ च महारथौ ॥ ५.१६२.१५ ॥
ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳು, ಅಭಿಮನ್ಯು, ರಾಜ ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಪರಾಕ್ರಮಿ ಭೀಮಸೇನ, ಮತ್ತು ಅವಳಿ ಮಹಾರಥರು.
5.162.16
उत्पेतुरासनात्सर्वे क्रोधसंरक्तलोचनाः ।
बाहुन्प्रगृह्य रुचिरान्रक्तचन्दनरूषितान्।
अङ्गदैः पारिहार्यैश्च केयूरैश्च विभूषितान् ॥ ५.१६२.१६ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆಸನಗಳಿಂದ ಏಳೆದರು; ಕೆಂಪು ಗಂಧ ಲೇಪಿತ ಸುಂದರ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅಂಗದ, ಪಾರಿಹಾರ್ಯ, ಕೇಯೂರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ.
5.162.17
दन्तान्दन्तेषु निष्पिष्य सृक्किणी परिलेलिहन् ।
तेषामाकारभावज्ञः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ॥ ५.१६२.१७ ॥
ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅರೆಯುತ್ತ, ತುಟಿಯ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ನೆಕ್ಕುತ್ತ, ಅವರ ರೂಪ ಮತ್ತು ಭಾವವನ್ನು ಅರಿತ ಕುಂತೀಪುತ್ರ ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ).
5.162.18
उदतिष्ठत्स वेगेन क्रोधेन प्रज्वलन्निव ।
उद्वृत्य सहसा नेत्रे दन्तान्कटकटाय्य च ॥ ५.१६२.१८ ॥
ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಎದ್ದನು, ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುವವನಂತೆ; ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಟಕಟನೆ ಕಡಿಯುತ್ತ.
5.162.19
हस्तं हस्तेन निष्पिष्य उलूकं वाक्यमब्रवीत् ।
अशक्तानामिवास्माकं प्रोत्साहननिमित्तकम् ॥ ५.१६२.१९ ॥
ಅವನು ಕೈಯಿಂದ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಸುಕುತ್ತಾ ಉಲೂಕನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು, ನಾವು ಶಕ್ತಿಹೀನರೆಂಬಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು.
5.162.20
श्रुतं ते चवनं मूर्ख यत्त्वां दुर्योधनोऽब्रवीत् ।
तन्मे कथयतो मन्द श्रृणु वाक्यं दुरासदम् ॥ ५.१६२.२० ॥
ಎಲೈ ಮೂರ್ಖನೇ, ದುರ್ಯೋಧನನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಿರುವೆ. ಎಲೈ ಮಂದನೇ, ನಾನು ಹೇಳುವ ಈ ಕಠಿಣ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
5.162.21
सर्वक्षत्रस्य मध्ये तं यद्वक्ष्यसि सुयोधनम् ।
श्रृण्वतः सूतपुत्रस्य पितुश्च त्वं दुरात्मनः ॥ ५.१६२.२१ ॥
ಎಲ್ಲ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ನಡುವೆ ನೀನು ಸುಯೋಧನನಿಗೆ ಏನು ಹೇಳುವೆಯೋ, ಸೂತಪುತ್ರನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ದುರಾತ್ಮ ತಂದೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ...
5.162.22
अस्माभिः प्रीतिकामैस्तु भ्रातुर्ज्येष्ठस्य नित्यशः ।
मर्षितं ते दुराचार तत्त्वं न बहु मन्यसे ॥ ५.१६२.२२ ॥
ನಾವು ಸದಾ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡೆವು; ಎಲೈ ದುರಾಚಾರಿಯೇ, ನೀನು ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
5.162.23
प्रेषितश्च हृषीकेशः शमाकाङ्क्षी कुरून्प्रति ।
कुलस्य हितकामेन धर्मराजेन धीमता ॥ ५.१६२.२३ ॥
ಕುಲದ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧರ್ಮರಾಜನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಕುರುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
5.162.24
त्वं कालचोदितो नूनं गन्तुकामो यमक्षयम् ।
गच्छस्वाहवमस्माभिस्तच्च श्वो भविता ध्रुवम् ॥ ५.१६२.२४ ॥
ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ನೀನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತಿರುವೆ. ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಅದು ನಾಳೆಯೇ ಖಂಡಿತ ಆಗುವುದು.
5.162.25
मयापि च प्रतिज्ञातो वधः सभ्रातृकस्य ते ।
स तथा भविता पाप नात्र कार्या विचारणा ॥ ५.१६२.२५ ॥
ನಾನೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರನ್ನು ವಧಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಪಾಪಿಯೇ, ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
5.162.26
वेलामतिक्रमेत्सद्यः सागरो वरुणालयः ।
पर्वताश्च विशीर्येयुर्मयोक्तं न मृषा भवेत् ॥ ५.१६२.२६ ॥
ವರುಣನ ನೆಲೆಯಾದ ಸಾಗರವು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ದಡವನ್ನು ಮೀರಲಿ, ಪರ್ವತಗಳು ಚೂರಾಗಿ ಬೀಳಲಿ; ಆದರೂ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಗದು.
5.162.27
सहायस्ते यदि यमः कुबेरो रुद्र एव वा ।
यथाप्रतिज्ञं दुर्बुद्धे प्रकरिष्यन्ति पाण्डवाः ।
दुःशासनस्य रुधिरं पाता चास्मि यथेप्सितम् ॥ ५.१६२.२७ ॥
ಯಮ, ಕುಬೇರ ಅಥವಾ ರುದ್ರನೇ ನಿನಗೆ ಸಹಾಯಕರಾದರೂ, ಓ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೇ, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಂತೆಯೇ ಮಾಡುವರು; ದುಃಶಾಸನನ ರಕ್ತವನ್ನು ನಾನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕುಡಿಯುವೆನು.
5.162.28
यश्चेह प्रतिसंरब्धः क्षत्रियो माभियास्यति ।
अपि भीष्मं पुरुस्कृत्य तं नेष्यामि यमक्षयम् ॥ ५.१६२.२८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಕೋಪದಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಯಾವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾದರೂ, ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದರೂ, ಅವನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವೆನು.
5.162.29
यच्चैतदुक्तं वचनं मया क्षत्रस्य संसदि ।
यथैतद्भविता सत्यं तथैवात्मानमालभे ॥ ५.१६२.२९ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳಿದ ಈ ಮಾತು ಹೇಗೆ ಸತ್ಯವಾಗುವುದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಾನೂ ನನ್ನನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
5.162.30
भीमसेनवचः श्रुत्वा सहदेवोऽप्यमर्षणः ।
क्रोधसंरक्तनयनस्ततो वाक्यमुवाच ह ॥ ५.१६२.३० ॥
ಭೀಮಸೇನನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸಹದೇವನೂ ಅಸಹನೆಯಿಂದ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
5.162.31
शौटीरशूरसदृशमनीकजनसंसदि ।
श्रृणु पाप वचो मह्यं यद्वाच्यो हि पितात्वया ॥ ५.१६२.३१ ॥
ಅಹಂಕಾರಿ ವೀರರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಈ ಸೇನಾ-ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳು, ಪಾಪಿಯೇ; ನಿನ್ನ ತಂದೆಗೆ ನೀನು ಹೇಳಬೇಕಾದ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
5.162.32
नास्माकं भविता भेदः कदाचित्कुरुभिः सह ।
धृतराष्ट्रस्य संबन्धो यदि न स्यात्त्वया सह ॥ ५.१६२.३२ ॥
ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಭೇದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
5.162.33
त्वं तु लोकविनाशाय धृतराष्ट्रकुलस्य च ।
उत्पन्नो वैरपुरुषः स्वकुलघ्नश्च पापकृत् ॥ ५.१६२.३३ ॥
ನೀನು ಲೋಕನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಕುಲನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ವೈರ-ಪುರುಷ; ನಿನ್ನ ಸ್ವಕುಲವನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲುವ ಪಾಪಿ.
5.162.34
जन्मप्रभृति चास्माकं पिता ते पापपूरुषः ।
अहितानि नृशंसानि नित्यशः कर्तुमिच्छति ॥ ५.१६२.३४ ॥
ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಪಾಪಿ ತಂದೆ ನಮಗೆ ಹಾನಿಕರವಾದ, ಕ್ರೂರವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸದಾ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ.
5.162.35
तस्य वैरानुषङ्गस्य गन्तास्म्यन्तं सुदुर्गमम् ।
अहमादौ निहत्य त्वां शकुनेः संप्रपश्यतः ॥ ५.१६२.३५ ॥
ಆ ವೈರ-ಪರಂಪರೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೋಗುವೆನು; ಮೊದಲು ಶಕುನಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆನು.
5.162.36
ततोऽस्मि शकुनिं हन्ता मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
भीमस्य वचनं श्रुत्वा सहदेवस्य चोभयोः ॥ ५.१६२.३६ ॥
ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾನು ಶಕುನಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆನು; ಭೀಮ ಮತ್ತು ಸಹದೇವ ಇಬ್ಬರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ.
5.162.37
उवाच फाल्गुनो वाक्यं भीमसेनं स्मयन्निव ।
भीमसेन न ते सन्ति येषां वैरं त्वया सह ॥ ५.१६२.३७ ॥
ಅರ್ಜುನನು ನಗುತ್ತಾ ಭೀಮಸೇನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಓ ಭೀಮಸೇನ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ವೈರವಿದ್ದವರು ಇನ್ನಿಲ್ಲ.
5.162.38
मन्दा गृहेषु सुखिनो मृत्युपाशवशं गताः ।
उलूकश्च न ते वाच्यः परुषं पुरुषोत्तम ॥ ५.१६२.३८ ॥
ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿದ್ದ ಮೂಢರು ಮೃತ್ಯುಪಾಶದ ವಶರಾದರು. ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಉಲೂಕನ ಬಳಿಯೂ ನೀನು ಕಠಿಣ ಮಾತು ಆಡಬಾರದು.
5.162.39
दूताः किमपराध्यन्ते यथोक्तस्यानुभाषिणः ।
एवमुक्त्वा महाबाहुर्भीमं भीमपराक्रमम् ॥ ५.१६२.३९ ॥
ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವ ದೂತರಿಗೆ ಯಾವ ಅಪರಾಧ? ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಿ ಭೀಮನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
5.162.40
धृष्टद्युम्नसुखान्वीरान्सुहृदः समभाषत ।
श्रुतं वस्तस्य पापस्य धार्तराष्ट्रस्य भाषितम् ॥ ५.१६२.४० ॥
ಅವನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮೊದಲಾದ ವೀರರನ್ನೂ ಮಿತ್ರರನ್ನೂ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಪಾಪಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನ ಮಾತನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ.
5.162.41
कुत्सनं वासुदेवस्य मम चैव विशेषतः ।
श्रुत्वा भवन्तः संरब्धा अस्माकं हितकाम्यया ॥ ५.१६२.४१ ॥
ವಾಸುದೇವನನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಮ್ಮ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಕ್ರುದ್ಧರಾಗಿದ್ದೀರಿ.
5.162.42
प्रभावाद्वासुदेवस्य भवतां च प्रयत्नतः ।
समग्रं पार्थिवं क्षत्रं सर्वं न गणयाम्यहम् ॥ ५.१६२.४२ ॥
ವಾಸುದೇವನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ, ಸಮಸ್ತ ರಾಜ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವರ್ಗವನ್ನು ನಾನು ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
5.162.43
भवद्भिः समनुज्ञातो वाक्यमस्य यदुत्तरम् ।
उलूके प्रापयिष्यामि यद्वक्ष्यति सुयोधनम् ॥ ५.१६२.४३ ॥
ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಅವನ ಉತ್ತರ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉಲೂಕನಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸುಯೋಧನನು ಹೇಳುವುದನ್ನೂ.
5.162.44
श्वो भूते कत्थितस्यास्य प्रतिवाक्यं चमूमुखे ।
गाण्डीवेनाभिधास्याकमि क्लीबा हि वचनोत्तराः । ॥ ५.१६२.४४ ॥
ನಾಳೆ ರಣಮುಖದಲ್ಲಿ ಈ ಬಡಾಯಿಕೋರನ ಪ್ರತಿವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತೇವೆ; ಮಾತಿನಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುವವರು ಷಂಡರೇ.
5.162.45
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे प्रशशंसुर्धनञ्जयम् ।
तेन वाक्योपचारेण विस्मिता राजसत्तमाः ॥ ५.१६२.४५ ॥
ಆಗ ಆ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು; ಆ ಮಾತಿನ ರೀತಿಗೆ ಬೆರಗಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜರು.
5.162.46
अनुनीय च तान्सर्वान्यथामान्यं यथावयः ।
धर्मराजं तदा वाक्यं तत्प्राप्यं प्रत्यभाषत ॥ ५.१६२.४६ ॥
ನಂತರ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಅವರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಆ ಯೋಗ್ಯ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
5.162.47
आत्मानमवमन्वानो न हि स्यात्पार्थिवोत्तमः ।
तत्रोत्तरं प्रवक्ष्यामि तव शुश्रूषणे रतः ॥ ५.१६२.४७ ॥
ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನಾಗಲಾರನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.162.48
उलूकं भरतश्रेष्ठ सामपूर्वमथोर्जितम् ।
दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः ॥ ५.१६२.४८ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸಾಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆದರೆ ದೃಢವಾಗಿ ಉಲೂಕನು ಹೇಳಿದ ದುರ್ಯೋಧನನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭರತರ್ಷಭನು.
5.162.49
अतिलोहितनेत्राभ्यामाशीविष इव श्वसन् ।
स्मयमान इव क्रोधात्सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ ५.१६२.४९ ॥
ಅತಿ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ, ವಿಷಸರ್ಪದಂತೆ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ನಗುವವನಂತೆ, ತುಟಿಯ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ನೆಕ್ಕುತ್ತಾ.
5.162.50
जनार्दनमभिप्रेक्ष्य भ्रातॄंश्चैवेदमब्रवीत् ।
अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ ५.१६२.५० ॥
ಜನಾರ್ದನ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರನ್ನು ನೋಡಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ವಿಶಾಲ ಭುಜವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕೈತವ್ಯನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
5.162.51
उलूक गच्छ कैतव्य ब्रूहि तात सुयोधनम् ।
कृतघ्नं वैरपुरुषं दुर्मतिं कुलपांसनम् ॥ ५.१६२.५१ ॥
ಉಲೂಕನೇ, ಹೋಗು, ಕೈತವ್ಯನ ಮಗನೇ! ಪ್ರಿಯನೇ, ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಹೇಳು — ಕೃತಘ್ನನೂ, ವೈರದ ಮನುಷ್ಯನೂ, ದುರ್ಮತಿಯೂ, ಕುಲವನ್ನು ಕಳಂಕಗೊಳಿಸುವವನೂ ಆದವನಿಗೆ.
5.162.52
पाण्डवेषु सदा पाप नित्यं जिह्मं प्रवर्तते ।
स्ववीर्याद्यः पराक्रम्य पाप आह्वयते परान्।
अभीतः पूरयन्वाक्यमेष वैः क्षत्रियः पुमान् ॥ ५.१६२.५२ ॥
ಪಾಂಡವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾಪಿ ಸದಾ ಕುಟಿಲವಾಗಿಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಲದಿಂದ ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಿ ಇತರರನ್ನು ಸವಾಲು ಹಾಕುವವನು, ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಮಾತು ಪೂರೈಸುವವನು — ಇವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಪುರುಷ.
5.162.53
स पापः क्षत्रियो भूत्वा अस्मानाहूय संयुगे ।
मान्यामान्यान्पुरस्कृत्य युद्धं मा गाः कुलाधम ॥ ५.१६२.५३ ॥
ಆ ಪಾಪಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಿ; ಗೌರವಾರ್ಹರನ್ನೂ ಅಗೌರವಾರ್ಹರನ್ನೂ ಮುಂದಿಟ್ಟು. ಕುಲಾಧಮನೇ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಡ.
5.162.54
आत्मवीर्यं समाश्रिकत्य भृत्यवीर्यं च कौरव ।
आह्वयस्व रणे पार्थान्सर्वथा क्षत्रियो भव ॥ ५.१६२.५४ ॥
ಕೌರವನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಲವನ್ನೂ ಸೇವಕರ ಬಲವನ್ನೂ ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥರನ್ನು ಸವಾಲು ಹಾಕು; ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗು.
5.162.55
परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान् ।
अशक्तः स्वयमादातुमेतदेव नपुंसकम् ॥ ५.१६२.५५ ॥
ಇತರರ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸವಾಲು ಹಾಕುವವನು, ತಾನೇ ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದವನು — ಅವನೇ ನಪುಂಸಕ.
5.162.56
स त्वं परेषां वीर्येण आत्मानं बहुमन्यसे ।
कथमेवमशक्तस्त्वमस्मान्समभिगर्जसि ॥ ५.१६२.५६ ॥
ನೀನು ಇತರರ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ದೊಡ್ಡವನೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯ. ಹೀಗೆ ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ?
5.162.57
मद्वचश्चापि भूयस्ते वक्तव्यः स सुयोधनः ।
श्व इदानीं प्रपद्येथाः पुरुषो भव दुर्मते ॥ ५.१६२.५७ ॥
ನನ್ನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆ ಸುಯೋಧನನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಬೇಕು: 'ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯವನೇ, ಈಗಲೇ ಶರಣಾಗು, ಇಲ್ಲವೇ ಪುರುಷನಾಗು.'
5.162.58
मन्यसे यच्च मूढ त्वं न योत्स्यति जनार्दनः ।
सारथ्येन वृतः पार्थैरिति त्वं न बिभेषि च ॥ ५.१६२.५८ ॥
ಎಲೈ ಮೂಢನೇ, ಜನಾರ್ದನನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸಿದ್ದೀಯ, ಪಾರ್ಥರು ಅವನನ್ನು ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ — ಅದಕ್ಕೇ ನೀನು ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ.
5.162.59
जघन्यकालमप्येतन्न भवेत्सर्वपार्थिवान् ।
निर्दहेयमहं क्रोधात्तृणानीव हुताशनः ॥ ५.१६२.५९ ॥
ಇದು ಕೊನೆಯ ಸಮಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ನಾನು ದಹಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ.
5.162.60
युधिष्ठिरनियोगात्तु फाल्गुनस्य महात्मनः ।
करिष्ये युध्यमानस्य सारथ्यं विजितात्मनः ॥ ५.१६२.६० ॥
ಆದರೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಫಾಲ್ಗುನನಿಗೆ — ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಉಳ್ಳವನಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವನಿಗೆ — ನಾನು ಸಾರಥ್ಯ ಮಾಡುವೆನು.
5.162.61
यद्युत्पतसि लोकांस्त्रीन्यद्याविशसि भूतलम् ।
तत्रतत्रार्जुनरथं प्रभाते द्रक्ष्यसे पुनः ॥ ५.१६२.६१ ॥
ನೀನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಮೇಲೆ ಹಾರಿದರೂ, ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ರಥವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡುವೆ.
5.162.62
यच्चापि भीमसेनस्य मन्यसे मोघभाषितम् ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीतमद्यावधारय ॥ ५.१६२.६२ ॥
ಭೀಮಸೇನನ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾತೆಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸುವ — ದುಃಶಾಸನನ ರಕ್ತ ಕುಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದನ್ನು — ಇಂದೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿ.
5.162.63
न त्वां समीक्षते पार्थो नापि राजा युधिष्ठिरः ।
न भीमसेनो न यमौ प्रतिकूलप्रभाषिणम् ॥ ५.१६२.६३ ॥
ಪಾರ್ಥನೂ, ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೂ, ಭೀಮಸೇನನೂ, ಯಮಳರೂ — ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.