ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.162.1
उलूकस्त्वर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ।
आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया ॥ ५.१६२.१ ॥
ਉਲੂਕ ਨੇ ਮੁੜ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੱਪ ਨੂੰ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਸੂਲੀ ਨਾਲ ਛੇੜਦੇ ਹੋਏ।
5.162.2
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रुषिताः पाण्डवा भृशम् ।
प्रागेव भृशसंक्रुद्धाः कैतव्येनापि धर्षिताः ॥ ५.१६२.२ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ; ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਹ ਉਸ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਏ।
5.162.3
आसनेषूदतिष्ठन्त बाहूंश्चैव प्रचिक्षिपुः ।
आशीविषा इव क्रुद्धा वीक्षाञ्चक्रुः परस्परम् ॥ ५.१६२.३ ॥
ਉਹ ਆਸਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਝਟਕਣ ਲੱਗੇ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗੇ।
5.162.4
अवाक्छिरा भीमसेनः समुदैक्षत कैतवम् ।
नेत्राभ्यां लोहितान्ताभ्यामाशीविष इव श्वसन् ॥ ५.१६२.४ ॥
ਸਿਰ ਝੁਕਾਏ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਵੱਲ ਗਹੁ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ; ਲਾਲ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਫੁੰਕਾਰੇ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ।
5.162.5
आर्तं वातात्मजं दृष्ट्वा क्रोधेनाभिहतं भृशम् ।
उत्स्मयन्निव दाशार्हः कैतव्यं प्रत्यभाषत ॥ ५.१६२.५ ॥
ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ (ਭੀਮ) ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੱਲਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਜਿਵੇਂ ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਸ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
5.162.6
प्रयाहि शीघ्रं कैतव्य ब्रूयाश्चैव सुयोधनम् ।
श्रुतं वाक्यं गृहीतोर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत् ॥ ५.१६२.६ ॥
ਹੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਜਲਦੀ ਜਾ; ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖ: 'ਬੋਲ ਸੁਣ ਲਏ, ਅਰਥ ਸਮਝ ਲਿਆ; ਜੋ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ ਉਹੀ ਹੋਵੇ।'
5.162.7
एवमुक्त्वा महाबाहुः केशवो राजसत्तम ।
पुनरेव महाप्राज्ञं युधिष्ठिरमुदैक्षत ॥ ५.१६२.७ ॥
ਏਦਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫਿਰ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
5.162.8
सृञ्जयानां च सर्वेषां कृष्णस्य च यशस्विनः ।
द्रुपदस्य सपुत्रस्य विराटस्य च संनिधौ ॥ ५.१६२.८ ॥
ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ, ਯਸ਼ਸਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦ੍ਰੁਪਦ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ।
5.162.9
भूमिपानां च सर्वेषां मध्ये वाक्यं जगाद ह ।
उलूकोऽप्यर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१६२.९ ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸਨੇ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਉਲੂਕ ਨੇ ਵੀ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਉਹੀ ਬਚਨ ਕਹੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹੇ ਗਏ ਸਨ।
5.162.10
आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया ।
कृष्णादींश्चैव तान्सर्वान्यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१६२.१० ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ, ਬਚਨ-ਤੀਰ ਨਾਲ ਚੋਭਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਦਿ ਸਭ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.162.11
उलूकस्य तु तद्वाक्यं पापं दारुणमीरितम् ।
श्रुत्वा विचुक्षुभे पार्थो ललाटं चाप्यमार्जयत् ॥ ५.१६२.११ ॥
ਉਲੂਕ ਦੇ ਉਸ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਰਥ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੱਥਾ ਵੀ ਪੂੰਝਿਆ।
5.162.12
तदवस्थं तदा दृष्ट्वा पार्थं सा समितिर्नृप ।
नामृष्यत महाराज पाण्डवानां महारथाः ॥ ५.१६२.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਸਭਾ ਨੇ ਸਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਨਾ ਸਹਿਆ।
5.162.13
अधिक्षेपेण कृष्णस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
श्रुत्वा ते पुरुषव्याघ्राः क्रोधाञ्जज्वलुरच्युत ॥ ५.१६२.१३ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਰਥ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉੱਠੇ, ਹੇ ਅਚਯੁਤ।
5.162.14
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सात्यकिश्च महारथः ।
केकया भ्रातरः पञ्च राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ ५.१६२.१४ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁੰਮਨ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਤਿਆਕੀ, ਕੇਕਯ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਘਟੋਤਕਚ।
5.162.15
द्रौपदेयाभिमन्युश्च धृष्टकेतुश्च पार्थिवः ।
भीमसेनश्च विक्रान्तो यमजौ च महारथौ ॥ ५.१६२.१५ ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਭਿਮਨਯੂ, ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਜੁੜਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀ।
5.162.16
उत्पेतुरासनात्सर्वे क्रोधसंरक्तलोचनाः ।
बाहुन्प्रगृह्य रुचिरान्रक्तचन्दनरूषितान्।
अङ्गदैः पारिहार्यैश्च केयूरैश्च विभूषितान् ॥ ५.१६२.१६ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਸਣਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਲੱਗੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਬਾਹਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਅੰਗਦ, ਪਾਰਿਹਾਰਯ ਅਤੇ ਕੇਯੂਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।
5.162.17
दन्तान्दन्तेषु निष्पिष्य सृक्किणी परिलेलिहन् ।
तेषामाकारभावज्ञः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ॥ ५.१६२.१७ ॥
ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਉੱਤੇ ਪੀਹਦੇ ਹੋਏ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਚੱਟਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਵਰਕੋਦਰ (ਭੀਮ)।
5.162.18
उदतिष्ठत्स वेगेन क्रोधेन प्रज्वलन्निव ।
उद्वृत्य सहसा नेत्रे दन्तान्कटकटाय्य च ॥ ५.१६२.१८ ॥
ਉਹ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬਲਦਾ ਹੋਵੇ; ਅਚਾਨਕ ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾ ਕੇ, ਦੰਦ ਕੜਕੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
5.162.19
हस्तं हस्तेन निष्पिष्य उलूकं वाक्यमब्रवीत् ।
अशक्तानामिवास्माकं प्रोत्साहननिमित्तकम् ॥ ५.१६२.१९ ॥
ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਲਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਉਲੂਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ।
5.162.20
श्रुतं ते चवनं मूर्ख यत्त्वां दुर्योधनोऽब्रवीत् ।
तन्मे कथयतो मन्द श्रृणु वाक्यं दुरासदम् ॥ ५.१६२.२० ॥
ਹੇ ਮੂਰਖ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ ਉਹ ਤੂੰ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ। ਹੇ ਮੰਦ, ਮੈਂ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਅਸਹਿ ਬਚਨ ਸੁਣ।
5.162.21
सर्वक्षत्रस्य मध्ये तं यद्वक्ष्यसि सुयोधनम् ।
श्रृण्वतः सूतपुत्रस्य पितुश्च त्वं दुरात्मनः ॥ ५.१६२.२१ ॥
ਸਾਰੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੂੰ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਜੋ ਕਹੇਂਗਾ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਦੁਰਾਤਮਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੁਣਦਿਆਂ...
5.162.22
अस्माभिः प्रीतिकामैस्तु भ्रातुर्ज्येष्ठस्य नित्यशः ।
मर्षितं ते दुराचार तत्त्वं न बहु मन्यसे ॥ ५.१६२.२२ ॥
ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖ ਕੇ ਸਹਿੰਦੇ ਰਹੇ; ਹੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
5.162.23
प्रेषितश्च हृषीकेशः शमाकाङ्क्षी कुरून्प्रति ।
कुलस्य हितकामेन धर्मराजेन धीमता ॥ ५.१६२.२३ ॥
ਕੁਲ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ।
5.162.24
त्वं कालचोदितो नूनं गन्तुकामो यमक्षयम् ।
गच्छस्वाहवमस्माभिस्तच्च श्वो भविता ध्रुवम् ॥ ५.१६२.२४ ॥
ਕਾਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਯਮਲੋਕ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾ; ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।
5.162.25
मयापि च प्रतिज्ञातो वधः सभ्रातृकस्य ते ।
स तथा भविता पाप नात्र कार्या विचारणा ॥ ५.१६२.२५ ॥
ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵਧ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਪੀ, ਇਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
5.162.26
वेलामतिक्रमेत्सद्यः सागरो वरुणालयः ।
पर्वताश्च विशीर्येयुर्मयोक्तं न मृषा भवेत् ॥ ५.१६२.२६ ॥
ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਾਗਰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਕਿਨਾਰਾ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਪਰਬਤ ਚੂਰ ਹੋ ਜਾਣ; ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਕਹਿਆ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
5.162.27
सहायस्ते यदि यमः कुबेरो रुद्र एव वा ।
यथाप्रतिज्ञं दुर्बुद्धे प्रकरिष्यन्ति पाण्डवाः ।
दुःशासनस्य रुधिरं पाता चास्मि यथेप्सितम् ॥ ५.१६२.२७ ॥
ਜੇ ਯਮ, ਕੁਬੇਰ ਜਾਂ ਰੁਦਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣ, ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਤਾਂ ਵੀ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਨਗੇ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਲਹੂ ਮਨਚਾਹਾ ਪੀਵਾਂਗਾ।
5.162.28
यश्चेह प्रतिसंरब्धः क्षत्रियो माभियास्यति ।
अपि भीष्मं पुरुस्कृत्य तं नेष्यामि यमक्षयम् ॥ ५.१६२.२८ ॥
ਜੋ ਵੀ ਕੋਈ ਖੱਤਰੀ ਇੱਥੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਆਵੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗਾ।
5.162.29
यच्चैतदुक्तं वचनं मया क्षत्रस्य संसदि ।
यथैतद्भविता सत्यं तथैवात्मानमालभे ॥ ५.१६२.२९ ॥
ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜੋ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਸੱਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ (ਇਸ ਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣਾ ਕੇ) ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
5.162.30
भीमसेनवचः श्रुत्वा सहदेवोऽप्यमर्षणः ।
क्रोधसंरक्तनयनस्ततो वाक्यमुवाच ह ॥ ५.१६२.३० ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤਦ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.162.31
शौटीरशूरसदृशमनीकजनसंसदि ।
श्रृणु पाप वचो मह्यं यद्वाच्यो हि पितात्वया ॥ ५.१६२.३१ ॥
ਹੰਕਾਰੀ ਵੀਰਾਂ ਵਰਗੀ ਇਸ ਸੈਨਾ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਪੀ; ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਬੋਲ।
5.162.32
नास्माकं भविता भेदः कदाचित्कुरुभिः सह ।
धृतराष्ट्रस्य संबन्धो यदि न स्यात्त्वया सह ॥ ५.१६२.३२ ॥
ਜੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕਦੇ ਭੇਦ ਨਾ ਹੁੰਦਾ।
5.162.33
त्वं तु लोकविनाशाय धृतराष्ट्रकुलस्य च ।
उत्पन्नो वैरपुरुषः स्वकुलघ्नश्च पापकृत् ॥ ५.१६२.३३ ॥
ਤੂੰ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੁਲ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਵੈਰ-ਪੁਰਸ਼ ਹੈਂ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਕੁਲ ਦਾ ਘਾਤਕ ਅਤੇ ਪਾਪੀ।
5.162.34
जन्मप्रभृति चास्माकं पिता ते पापपूरुषः ।
अहितानि नृशंसानि नित्यशः कर्तुमिच्छति ॥ ५.१६२.३४ ॥
ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਤੇਰਾ ਪਾਪੀ ਪਿਤਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਅਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਾਲਮ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
5.162.35
तस्य वैरानुषङ्गस्य गन्तास्म्यन्तं सुदुर्गमम् ।
अहमादौ निहत्य त्वां शकुनेः संप्रपश्यतः ॥ ५.१६२.३५ ॥
ਉਸ ਵੈਰ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਕੁਨੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
5.162.36
ततोऽस्मि शकुनिं हन्ता मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
भीमस्य वचनं श्रुत्वा सहदेवस्य चोभयोः ॥ ५.१६२.३६ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਭੀਮ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ।
5.162.37
उवाच फाल्गुनो वाक्यं भीमसेनं स्मयन्निव ।
भीमसेन न ते सन्ति येषां वैरं त्वया सह ॥ ५.१६२.३७ ॥
ਅਰਜੁਨ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਭੀਮਸੇਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਹਨ।
5.162.38
मन्दा गृहेषु सुखिनो मृत्युपाशवशं गताः ।
उलूकश्च न ते वाच्यः परुषं पुरुषोत्तम ॥ ५.१६२.३८ ॥
ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦੇ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਏ। ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਉਲੂਕ ਨੂੰ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।
5.162.39
दूताः किमपराध्यन्ते यथोक्तस्यानुभाषिणः ।
एवमुक्त्वा महाबाहुर्भीमं भीमपराक्रमम् ॥ ५.१६२.३९ ॥
ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੂਤਾਂ ਦਾ ਕੀ ਦੋਸ਼? ਏਹ ਆਖ ਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭੀਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
5.162.40
धृष्टद्युम्नसुखान्वीरान्सुहृदः समभाषत ।
श्रुतं वस्तस्य पापस्य धार्तराष्ट्रस्य भाषितम् ॥ ५.१६२.४० ॥
ਉਸ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਿਆਮਨ ਆਦਿ ਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪਾਪੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ ਹਨ।
5.162.41
कुत्सनं वासुदेवस्य मम चैव विशेषतः ।
श्रुत्वा भवन्तः संरब्धा अस्माकं हितकाम्यया ॥ ५.१६२.४१ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸਾਡੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ।
5.162.42
प्रभावाद्वासुदेवस्य भवतां च प्रयत्नतः ।
समग्रं पार्थिवं क्षत्रं सर्वं न गणयाम्यहम् ॥ ५.१६२.४२ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਮੁੱਚੇ ਰਾਜਕੀ ਖੱਤਰੀ ਵਰਗ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦਾ।
5.162.43
भवद्भिः समनुज्ञातो वाक्यमस्य यदुत्तरम् ।
उलूके प्रापयिष्यामि यद्वक्ष्यति सुयोधनम् ॥ ५.१६२.४३ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਜੋ ਉੱਤਰ-ਵਚਨ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਉਲੂਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗਾ; ਸੁਯੋਧਨ ਜੋ ਕਹੇਗਾ ਉਹ ਵੀ।
5.162.44
श्वो भूते कत्थितस्यास्य प्रतिवाक्यं चमूमुखे ।
गाण्डीवेनाभिधास्याकमि क्लीबा हि वचनोत्तराः । ॥ ५.१६२.४४ ॥
ਕੱਲ੍ਹ ਜੰਗ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਇਸ ਸ਼ੇਖ਼ੀਬਾਜ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਚਨ ਦਾ ਗਾਂਡੀਵ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿਆਂਗੇ; ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੀ ਨਪੁੰਸਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
5.162.45
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे प्रशशंसुर्धनञ्जयम् ।
तेन वाक्योपचारेण विस्मिता राजसत्तमाः ॥ ५.१६२.४५ ॥
ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਧਨੰਜਯ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਬੋਲਣ ਦੇ ਢੰਗ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਾਜੇ।
5.162.46
अनुनीय च तान्सर्वान्यथामान्यं यथावयः ।
धर्मराजं तदा वाक्यं तत्प्राप्यं प्रत्यभाषत ॥ ५.१६२.४६ ॥
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਣ ਤੇ ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਉਸ ਯੋਗ ਵਚਨ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
5.162.47
आत्मानमवमन्वानो न हि स्यात्पार्थिवोत्तमः ।
तत्रोत्तरं प्रवक्ष्यामि तव शुश्रूषणे रतः ॥ ५.१६२.४७ ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਕਹਾਂਗਾ।
5.162.48
उलूकं भरतश्रेष्ठ सामपूर्वमथोर्जितम् ।
दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः ॥ ५.१६२.४८ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਸਾਮਪੂਰਵਕ ਪਰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਉਲੂਕ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਉਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ।
5.162.49
अतिलोहितनेत्राभ्यामाशीविष इव श्वसन् ।
स्मयमान इव क्रोधात्सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ ५.१६२.४९ ॥
ਬਹੁਤ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਚੱਟਦੇ ਹੋਏ।
5.162.50
जनार्दनमभिप्रेक्ष्य भ्रातॄंश्चैवेदमब्रवीत् ।
अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ ५.१६२.५० ॥
ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ; ਵੱਡੀ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੈਤਵਯ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
5.162.51
उलूक गच्छ कैतव्य ब्रूहि तात सुयोधनम् ।
कृतघ्नं वैरपुरुषं दुर्मतिं कुलपांसनम् ॥ ५.१६२.५१ ॥
ਉਲੂਕ, ਜਾ, ਕੈਤਵ੍ਯ! ਪਿਆਰੇ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖ — ਜੋ ਕ੍ਰਿਤਘਣ, ਵੈਰ ਦਾ ਬੰਦਾ, ਦੁਰਮਤੀ ਅਤੇ ਕੁਲ ਦਾ ਕਲੰਕ ਹੈ।
5.162.52
पाण्डवेषु सदा पाप नित्यं जिह्मं प्रवर्तते ।
स्ववीर्याद्यः पराक्रम्य पाप आह्वयते परान्।
अभीतः पूरयन्वाक्यमेष वैः क्षत्रियः पुमान् ॥ ५.१६२.५२ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹ ਪਾਪੀ ਸਦਾ ਟੇਢਾ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਖਾ ਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ — ਇਹ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ।
5.162.53
स पापः क्षत्रियो भूत्वा अस्मानाहूय संयुगे ।
मान्यामान्यान्पुरस्कृत्य युद्धं मा गाः कुलाधम ॥ ५.१६२.५३ ॥
ਉਹ ਪਾਪੀ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਬਣ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੱਦੇ; ਮਾਨਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਅਮਾਨਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ। ਹੇ ਕੁਲ ਦੇ ਨੀਚ, ਜੰਗ ਨਾ ਕਰ।
5.162.54
आत्मवीर्यं समाश्रिकत्य भृत्यवीर्यं च कौरव ।
आह्वयस्व रणे पार्थान्सर्वथा क्षत्रियो भव ॥ ५.१६२.५४ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰ; ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਬਣ।
5.162.55
परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान् ।
अशक्तः स्वयमादातुमेतदेव नपुंसकम् ॥ ५.१६२.५५ ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ — ਉਹ ਹੀ ਨਪੁੰਸਕ ਹੈ।
5.162.56
स त्वं परेषां वीर्येण आत्मानं बहुमन्यसे ।
कथमेवमशक्तस्त्वमस्मान्समभिगर्जसि ॥ ५.१६२.५६ ॥
ਤੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ। ਐਸਾ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਗਰਜਦਾ ਹੈਂ?
5.162.57
मद्वचश्चापि भूयस्ते वक्तव्यः स सुयोधनः ।
श्व इदानीं प्रपद्येथाः पुरुषो भव दुर्मते ॥ ५.१६२.५७ ॥
ਮੇਰੇ ਇਹ ਬੋਲ ਉਸ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖੇ ਜਾਣ: 'ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ, ਹੁਣੇ ਸ਼ਰਣ ਲੈ, ਜਾਂ ਮਰਦ ਬਣ।'
5.162.58
मन्यसे यच्च मूढ त्वं न योत्स्यति जनार्दनः ।
सारथ्येन वृतः पार्थैरिति त्वं न बिभेषि च ॥ ५.१६२.५८ ॥
ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਜਨਾਰਦਨ ਲੜਨਗੇ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਰਥਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਚੁਣਿਆ ਹੈ — ਇਸੇ ਲਈ ਤੂੰ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ।
5.162.59
जघन्यकालमप्येतन्न भवेत्सर्वपार्थिवान् ।
निर्दहेयमहं क्रोधात्तृणानीव हुताशनः ॥ ५.१६२.५९ ॥
ਇਹ ਅੰਤਮ ਸਮਾਂ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗਾ।
5.162.60
युधिष्ठिरनियोगात्तु फाल्गुनस्य महात्मनः ।
करिष्ये युध्यमानस्य सारथ्यं विजितात्मनः ॥ ५.१६२.६० ॥
ਪਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮਹਾਤਮਾ ਫਾਲਗੁਨ ਦਾ — ਆਤਮ-ਸੰਜਮੀ, ਲੜ ਰਹੇ ਉਸ ਦਾ — ਮੈਂ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਂਗਾ।
5.162.61
यद्युत्पतसि लोकांस्त्रीन्यद्याविशसि भूतलम् ।
तत्रतत्रार्जुनरथं प्रभाते द्रक्ष्यसे पुनः ॥ ५.१६२.६१ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਡ ਜਾਵੇਂ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਵੇਰੇ ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਰਥ ਤੂੰ ਫਿਰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
5.162.62
यच्चापि भीमसेनस्य मन्यसे मोघभाषितम् ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीतमद्यावधारय ॥ ५.१६२.६२ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਬਚਨ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ — ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀਤਾ ਗਿਆ — ਉਹ ਅੱਜ ਹੀ ਪੱਕਾ ਜਾਣ ਲੈ।
5.162.63
न त्वां समीक्षते पार्थो नापि राजा युधिष्ठिरः ।
न भीमसेनो न यमौ प्रतिकूलप्रभाषिणम् ॥ ५.१६२.६३ ॥
ਪਾਰਥ ਨਾ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਨਾ ਭੀਮਸੇਨ, ਨਾ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ — ਵਿਰੋਧੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਨਹੀਂ।