ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.162.1
उलूकस्त्वर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ।
आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया ॥ ५.१६२.१ ॥
ଉଲୂକ ପୁଣି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ପରି କଥା କହିଲା, କ୍ରୋଧିତ ସାପକୁ ବାକ୍ୟ-ଶଳାକାରେ ଖୋଚାଇବା ପରି।
5.162.2
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रुषिताः पाण्डवा भृशम् ।
प्रागेव भृशसंक्रुद्धाः कैतव्येनापि धर्षिताः ॥ ५.१६२.२ ॥
ତା'ର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ପୂର୍ବରୁ ହିଁ କ୍ରୋଧିତ ସେମାନେ ସେହି ଛଳନାରେ ଆହୁରି ଅପମାନିତ ହେଲେ।
5.162.3
आसनेषूदतिष्ठन्त बाहूंश्चैव प्रचिक्षिपुः ।
आशीविषा इव क्रुद्धा वीक्षाञ्चक्रुः परस्परम् ॥ ५.१६२.३ ॥
ସେମାନେ ଆସନରୁ ଉଠିଲେ ଏବଂ ବାହୁ ଆସ୍ଫାଳନ କଲେ; କ୍ରୋଧିତ ସାପ ପରି ପରସ୍ପରକୁ ଚାହିଁଲେ।
5.162.4
अवाक्छिरा भीमसेनः समुदैक्षत कैतवम् ।
नेत्राभ्यां लोहितान्ताभ्यामाशीविष इव श्वसन् ॥ ५.१६२.४ ॥
ମୁଣ୍ଡ ନତ କରି ଭୀମସେନ ସେହି ଛଳନାକାରୀକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଚାହିଁଲେ; ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଧାର ଥିବା ଆଖିରେ, ସାପ ପରି ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି।
5.162.5
आर्तं वातात्मजं दृष्ट्वा क्रोधेनाभिहतं भृशम् ।
उत्स्मयन्निव दाशार्हः कैतव्यं प्रत्यभाषत ॥ ५.१६२.५ ॥
ବାୟୁପୁତ୍ର (ଭୀମ)ଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ଦେଖି ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ) ଯେପରି ଈଷତ୍ ହସି ସେହି ଛଳନାକାରୀକୁ କହିଲେ।
5.162.6
प्रयाहि शीघ्रं कैतव्य ब्रूयाश्चैव सुयोधनम् ।
श्रुतं वाक्यं गृहीतोर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत् ॥ ५.१६२.६ ॥
ହେ ଛଳନାକାରୀ, ଶୀଘ୍ର ଯାଅ; ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ କୁହ: 'କଥା ଶୁଣାଗଲା, ଅର୍ଥ ବୁଝାଗଲା; ତୁମର ଯାହା ମତ ତାହା ହେଉ।'
5.162.7
एवमुक्त्वा महाबाहुः केशवो राजसत्तम ।
पुनरेव महाप्राज्ञं युधिष्ठिरमुदैक्षत ॥ ५.१६२.७ ॥
ଏପରି କହି ମହାବାହୁ କେଶବ, ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ।
5.162.8
सृञ्जयानां च सर्वेषां कृष्णस्य च यशस्विनः ।
द्रुपदस्य सपुत्रस्य विराटस्य च संनिधौ ॥ ५.१६२.८ ॥
ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ, ଯଶସ୍ବୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ, ପୁତ୍ରସହିତ ଦ୍ରୁପଦ ଓ ବିରାଟଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନରେ।
5.162.9
भूमिपानां च सर्वेषां मध्ये वाक्यं जगाद ह ।
उलूकोऽप्यर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१६२.९ ॥
ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବାକ୍ୟ କହିଲେ। ଉଲୂକ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପୁଣି ପୂର୍ବେ କହିଥିବା ବାକ୍ୟ କହିଲା।
5.162.10
आशीविषमिव क्रुद्धं तुदन्वाक्यशलाकया ।
कृष्णादींश्चैव तान्सर्वान्यथोक्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१६२.१० ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ବିଷଧର ସାପ ପରି, ବାକ୍ୟ-ଶଳାକାରେ ଆଘାତ କରି, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୂର୍ବେ କହିଥିବା ବାକ୍ୟ କହିଲା।
5.162.11
उलूकस्य तु तद्वाक्यं पापं दारुणमीरितम् ।
श्रुत्वा विचुक्षुभे पार्थो ललाटं चाप्यमार्जयत् ॥ ५.१६२.११ ॥
ଉଲୂକର ସେ ପାପ ଓ କଠୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପାର୍ଥ ବିଚଳିତ ହେଲେ ଏବଂ କପାଳ ମଧ୍ୟ ପୋଛିଲେ।
5.162.12
तदवस्थं तदा दृष्ट्वा पार्थं सा समितिर्नृप ।
नामृष्यत महाराज पाण्डवानां महारथाः ॥ ५.१६२.१२ ॥
ହେ ନୃପ, ସେତେବେଳେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସେ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ସେ ସଭା ସହିପାରିଲା ନାହିଁ। ହେ ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହାରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିଲେ ନାହିଁ।
5.162.13
अधिक्षेपेण कृष्णस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
श्रुत्वा ते पुरुषव्याघ्राः क्रोधाञ्जज्वलुरच्युत ॥ ५.१६२.१३ ॥
କୃଷ୍ଣ ଓ ମହାତ୍ମା ପାର୍ଥଙ୍କ ଅପମାନ ଶୁଣି ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଜଳି ଉଠିଲେ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ।
5.162.14
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सात्यकिश्च महारथः ।
केकया भ्रातरः पञ्च राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ ५.१६२.१४ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକି, କେକୟଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ଓ ରାକ୍ଷସ ଘଟୋତ୍କଚ।
5.162.15
द्रौपदेयाभिमन्युश्च धृष्टकेतुश्च पार्थिवः ।
भीमसेनश्च विक्रान्तो यमजौ च महारथौ ॥ ५.१६२.१५ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ, ଅଭିମନ୍ୟୁ, ରାଜା ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ପରାକ୍ରମୀ ଭୀମସେନ ଓ ଯମଜ ଦୁଇ ମହାରଥୀ।
5.162.16
उत्पेतुरासनात्सर्वे क्रोधसंरक्तलोचनाः ।
बाहुन्प्रगृह्य रुचिरान्रक्तचन्दनरूषितान्।
अङ्गदैः पारिहार्यैश्च केयूरैश्च विभूषितान् ॥ ५.१६२.१६ ॥
କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ସହିତ ସମସ୍ତେ ଆସନରୁ ଉଠିଲେ; ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ ସୁନ୍ଦର ବାହୁ ଉଠାଇ, ଅଙ୍ଗଦ, ପାରିହାର୍ଯ୍ୟ ଓ କେୟୂରରେ ବିଭୂଷିତ ହୋଇ।
5.162.17
दन्तान्दन्तेषु निष्पिष्य सृक्किणी परिलेलिहन् ।
तेषामाकारभावज्ञः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ॥ ५.१६२.१७ ॥
ଦାନ୍ତ ଉପରେ ଦାନ୍ତ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ଓଠର କୋଣ ଚାଟି, ସେମାନଙ୍କ ଆକାର ଓ ଭାବ ଜାଣିଥିବା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ବୃକୋଦର (ଭୀମ)।
5.162.18
उदतिष्ठत्स वेगेन क्रोधेन प्रज्वलन्निव ।
उद्वृत्य सहसा नेत्रे दन्तान्कटकटाय्य च ॥ ५.१६२.१८ ॥
ସେ ବେଗରେ ଉଠିଲେ, କ୍ରୋଧରେ ଯେପରି ଜଳୁଥିବା ଭଳି; ହଠାତ୍ ନୟନ ଘୂରାଇ, ଦାନ୍ତ କଟକଟାଇ।
5.162.19
हस्तं हस्तेन निष्पिष्य उलूकं वाक्यमब्रवीत् ।
अशक्तानामिवास्माकं प्रोत्साहननिमित्तकम् ॥ ५.१६२.१९ ॥
ହାତରେ ହାତ ଚାପି ସେ ଉଲୂକଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲା, ଆମ ଦୁର୍ବଳମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଯେପରି।
5.162.20
श्रुतं ते चवनं मूर्ख यत्त्वां दुर्योधनोऽब्रवीत् ।
तन्मे कथयतो मन्द श्रृणु वाक्यं दुरासदम् ॥ ५.१६२.२० ॥
ହେ ମୂର୍ଖ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ତୁମକୁ ଯେଉଁ କଥା କହିଥିଲା ତାହା ତୁମେ ଶୁଣିଛ। ହେ ମନ୍ଦ, ମୁଁ କହୁଥିବା ଏହି ଦୁଃସହ ବାକ୍ୟ ଶୁଣ।
5.162.21
सर्वक्षत्रस्य मध्ये तं यद्वक्ष्यसि सुयोधनम् ।
श्रृण्वतः सूतपुत्रस्य पितुश्च त्वं दुरात्मनः ॥ ५.१६२.२१ ॥
ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଯାହା କହିବ, ସୂତପୁତ୍ର ଓ ତୁମ ଦୁରାତ୍ମା ପିତା ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ...
5.162.22
अस्माभिः प्रीतिकामैस्तु भ्रातुर्ज्येष्ठस्य नित्यशः ।
मर्षितं ते दुराचार तत्त्वं न बहु मन्यसे ॥ ५.१६२.२२ ॥
ଆମେ ସର୍ବଦା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ସ୍ନେହ ଚାହିଁ ସହିଛୁ; ହେ ଦୁରାଚାରୀ, ତୁମେ ତାହା ଅଧିକ ମାନୁନାହଁ।
5.162.23
प्रेषितश्च हृषीकेशः शमाकाङ्क्षी कुरून्प्रति ।
कुलस्य हितकामेन धर्मराजेन धीमता ॥ ५.१६२.२३ ॥
କୁଳର ହିତ ଇଚ୍ଛୁକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜ ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛା କରି ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ କୁରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପଠାଇଲେ।
5.162.24
त्वं कालचोदितो नूनं गन्तुकामो यमक्षयम् ।
गच्छस्वाहवमस्माभिस्तच्च श्वो भविता ध्रुवम् ॥ ५.१६२.२४ ॥
କାଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଯମଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ। ଆମ ସହ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଅ; ତାହା କାଲି ନିଶ୍ଚୟ ହେବ।
5.162.25
मयापि च प्रतिज्ञातो वधः सभ्रातृकस्य ते ।
स तथा भविता पाप नात्र कार्या विचारणा ॥ ५.१६२.२५ ॥
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଓ ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ବଧର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି। ହେ ପାପୀ, ତାହା ସେହିପରି ହେବ; ଏଥିରେ ବିଚାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
5.162.26
वेलामतिक्रमेत्सद्यः सागरो वरुणालयः ।
पर्वताश्च विशीर्येयुर्मयोक्तं न मृषा भवेत् ॥ ५.१६२.२६ ॥
ବରୁଣଙ୍କ ଆଳୟ ସମୁଦ୍ର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନିଜ ସୀମା ଲଙ୍ଘନ କରୁ, ପର୍ବତସବୁ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ନ୍ତୁ; ତଥାପି ମୋର କଥିତ ବାକ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ।
5.162.27
सहायस्ते यदि यमः कुबेरो रुद्र एव वा ।
यथाप्रतिज्ञं दुर्बुद्धे प्रकरिष्यन्ति पाण्डवाः ।
दुःशासनस्य रुधिरं पाता चास्मि यथेप्सितम् ॥ ५.१६२.२७ ॥
ଯମ, କୁବେର ବା ରୁଦ୍ର ତୁମର ସହାୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ; ଏବଂ ମୁଁ ଦୁଃଶାସନର ରକ୍ତ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ପାନ କରିବି।
5.162.28
यश्चेह प्रतिसंरब्धः क्षत्रियो माभियास्यति ।
अपि भीष्मं पुरुस्कृत्य तं नेष्यामि यमक्षयम् ॥ ५.१६२.२८ ॥
ଏଠାରେ କ୍ରୋଧରେ ମୋ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତାହାକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇବି।
5.162.29
यच्चैतदुक्तं वचनं मया क्षत्रस्य संसदि ।
यथैतद्भविता सत्यं तथैवात्मानमालभे ॥ ५.१६२.२९ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସଭାରେ ମୁଁ ଯେଉଁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଛି, ତାହା ଯେପରି ସତ୍ୟ ହେବ, ସେହିପରି ମୁଁ ନିଜକୁ (ଏହାର ସାକ୍ଷୀ କରି) ଅର୍ପଣ କରେ।
5.162.30
भीमसेनवचः श्रुत्वा सहदेवोऽप्यमर्षणः ।
क्रोधसंरक्तनयनस्ततो वाक्यमुवाच ह ॥ ५.१६२.३० ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅସହିଷ୍ଣୁ ସହଦେବ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ ତେବେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.162.31
शौटीरशूरसदृशमनीकजनसंसदि ।
श्रृणु पाप वचो मह्यं यद्वाच्यो हि पितात्वया ॥ ५.१६२.३१ ॥
ଅହଂକାରୀ ବୀରମାନଙ୍କ ସମାନ ଏହି ସେନା-ସଭାରେ ଶୁଣ, ହେ ପାପୀ; ତୁମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଥିବା ମୋ ବାକ୍ୟ।
5.162.32
नास्माकं भविता भेदः कदाचित्कुरुभिः सह ।
धृतराष्ट्रस्य संबन्धो यदि न स्यात्त्वया सह ॥ ५.१६२.३२ ॥
ତୁମ ସହ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ନ ଥିଲେ, କୁରୁମାନଙ୍କ ସହ ଆମର କଦାପି ଭେଦ ହୋଇନଥାନ୍ତା।
5.162.33
त्वं तु लोकविनाशाय धृतराष्ट्रकुलस्य च ।
उत्पन्नो वैरपुरुषः स्वकुलघ्नश्च पापकृत् ॥ ५.१६२.३३ ॥
ତୁମେ ତ ଜଗତ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କୁଳର ବିନାଶ ପାଇଁ ଜନ୍ମିତ ବୈରପୁରୁଷ; ନିଜ କୁଳର ଘାତକ ଓ ପାପୀ।
5.162.34
जन्मप्रभृति चास्माकं पिता ते पापपूरुषः ।
अहितानि नृशंसानि नित्यशः कर्तुमिच्छति ॥ ५.१६२.३४ ॥
ଜନ୍ମଠାରୁ ତୁମ ପାପୀ ପିତା ଆମ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା ଅହିତକର ଓ ନିଷ୍ଠୁର କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
5.162.35
तस्य वैरानुषङ्गस्य गन्तास्म्यन्तं सुदुर्गमम् ।
अहमादौ निहत्य त्वां शकुनेः संप्रपश्यतः ॥ ५.१६२.३५ ॥
ସେହି ବୈରପରମ୍ପରାର ଅତି ଦୁର୍ଗମ ଅନ୍ତକୁ ମୁଁ ଯିବି; ପ୍ରଥମେ ଶକୁନି ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ତୁମକୁ ବଧ କରିବି।
5.162.36
ततोऽस्मि शकुनिं हन्ता मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
भीमस्य वचनं श्रुत्वा सहदेवस्य चोभयोः ॥ ५.१६२.३६ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧର ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ମୁଁ ଶକୁନିକୁ ବଧ କରିବି; ଭୀମ ଓ ସହଦେବ ଦୁହିଁଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି।
5.162.37
उवाच फाल्गुनो वाक्यं भीमसेनं स्मयन्निव ।
भीमसेन न ते सन्ति येषां वैरं त्वया सह ॥ ५.१६२.३७ ॥
ଅର୍ଜୁନ ହସି ହସି ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଭୀମସେନ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ତୁମ ସହିତ ବୈର ଥିଲା, ସେମାନେ ଆଉ ନାହାଁନ୍ତି।
5.162.38
मन्दा गृहेषु सुखिनो मृत्युपाशवशं गताः ।
उलूकश्च न ते वाच्यः परुषं पुरुषोत्तम ॥ ५.१६२.३८ ॥
ଘରେ ସୁଖରେ ଥିବା ମୂର୍ଖମାନେ ମୃତ୍ୟୁପାଶର ବଶୀଭୂତ ହୋଇଗଲେ। ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଉଲୂକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.162.39
दूताः किमपराध्यन्ते यथोक्तस्यानुभाषिणः ।
एवमुक्त्वा महाबाहुर्भीमं भीमपराक्रमम् ॥ ५.१६२.३९ ॥
ଯାହା କୁହାଯାଇଛି ତାହାକୁ କେବଳ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରୁଥିବା ଦୂତମାନଙ୍କର ଅପରାଧ କଣ? ଏହା କହି ମହାବାହୁ ଭୀମପରାକ୍ରମୀ ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.162.40
धृष्टद्युम्नसुखान्वीरान्सुहृदः समभाषत ।
श्रुतं वस्तस्य पापस्य धार्तराष्ट्रस्य भाषितम् ॥ ५.१६२.४० ॥
ସେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ପ୍ରଭୃତି ବୀର ଓ ସୁହୃଦମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ତୁମେମାନେ ସେହି ପାପୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରର ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଛ।
5.162.41
कुत्सनं वासुदेवस्य मम चैव विशेषतः ।
श्रुत्वा भवन्तः संरब्धा अस्माकं हितकाम्यया ॥ ५.१६२.४१ ॥
ବାସୁଦେବ ଓ ବିଶେଷ କରି ମୋର ନିନ୍ଦା ଶୁଣି ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆମ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଛ।
5.162.42
प्रभावाद्वासुदेवस्य भवतां च प्रयत्नतः ।
समग्रं पार्थिवं क्षत्रं सर्वं न गणयाम्यहम् ॥ ५.१६२.४२ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଓ ତୁମମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାଜକୀୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବର୍ଗକୁ ଗଣନା କରେ ନାହିଁ।
5.162.43
भवद्भिः समनुज्ञातो वाक्यमस्य यदुत्तरम् ।
उलूके प्रापयिष्यामि यद्वक्ष्यति सुयोधनम् ॥ ५.१६२.४३ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତର-ବାକ୍ୟ ଉଲୂକଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚାଇବି; ସୁଯୋଧନ ଯାହା କହିବେ ତାହା ମଧ୍ୟ।
5.162.44
श्वो भूते कत्थितस्यास्य प्रतिवाक्यं चमूमुखे ।
गाण्डीवेनाभिधास्याकमि क्लीबा हि वचनोत्तराः । ॥ ५.१६२.४४ ॥
କାଲି ଯୁଦ୍ଧମୁଖରେ ଏହି ଦମ୍ଭୀଙ୍କ ପ୍ରତିବାକ୍ୟର ଗାଣ୍ଡୀବରେ ଉତ୍ତର ଦେବୁ; ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଉଥିବା ଲୋକେ କ୍ଳୀବ।
5.162.45
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे प्रशशंसुर्धनञ्जयम् ।
तेन वाक्योपचारेण विस्मिता राजसत्तमाः ॥ ५.१६२.४५ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ସମସ୍ତ ରାଜା ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ସେହି ବାକ୍ୟ-ଶୈଳୀରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ।
5.162.46
अनुनीय च तान्सर्वान्यथामान्यं यथावयः ।
धर्मराजं तदा वाक्यं तत्प्राप्यं प्रत्यभाषत ॥ ५.१६२.४६ ॥
ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ବୟସ ଅନୁସାରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ସେହି ଯୋଗ୍ୟ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
5.162.47
आत्मानमवमन्वानो न हि स्यात्पार्थिवोत्तमः ।
तत्रोत्तरं प्रवक्ष्यामि तव शुश्रूषणे रतः ॥ ५.१६२.४७ ॥
ଯେ ନିଜକୁ ଅପମାନିତ କରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ହୋଇ ପାରେ ନାହିଁ; ଅତଏବ ଆପଣଙ୍କ ସେବାରେ ରତ ହୋଇ ତାହାର ଉତ୍ତର କହିବି।
5.162.48
उलूकं भरतश्रेष्ठ सामपूर्वमथोर्जितम् ।
दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः ॥ ५.१६२.४८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସାମପୂର୍ବକ କିନ୍ତୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉଲୂକଙ୍କ ମୁଖରୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଭରତର୍ଷଭ।
5.162.49
अतिलोहितनेत्राभ्यामाशीविष इव श्वसन् ।
स्मयमान इव क्रोधात्सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ ५.१६२.४९ ॥
ଅତି ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ, ବିଷଧର ସାପ ପରି ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, କ୍ରୋଧରେ ଯେପରି ହସି, ଓଠର କୋଣକୁ ଜିଭରେ ଚାଟି।
5.162.50
जनार्दनमभिप्रेक्ष्य भ्रातॄंश्चैवेदमब्रवीत् ।
अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ ५.१६२.५० ॥
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଏହା କହିଲେ; ବିଶାଳ ବାହୁ ଉଠାଇ କୈତବ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.162.51
उलूक गच्छ कैतव्य ब्रूहि तात सुयोधनम् ।
कृतघ्नं वैरपुरुषं दुर्मतिं कुलपांसनम् ॥ ५.१६२.५१ ॥
ଉଲୂକ, ଯାଅ, କୈତବ୍ୟ ପୁତ୍ର! ପ୍ରିୟ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କହ — ଯେ କୃତଘ୍ନ, ବୈରୀ ପୁରୁଷ, ଦୁର୍ମତି ଏବଂ କୁଳକଳଙ୍କ।
5.162.52
पाण्डवेषु सदा पाप नित्यं जिह्मं प्रवर्तते ।
स्ववीर्याद्यः पराक्रम्य पाप आह्वयते परान्।
अभीतः पूरयन्वाक्यमेष वैः क्षत्रियः पुमान् ॥ ५.१६२.५२ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସେଇ ପାପୀ ସର୍ବଦା ବକ୍ରଭାବେ ଆଚରଣ କରେ। ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ନିର୍ଭୟରେ ବାକ୍ୟ ପୂରଣ କରେ — ଏ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପୁରୁଷ।
5.162.53
स पापः क्षत्रियो भूत्वा अस्मानाहूय संयुगे ।
मान्यामान्यान्पुरस्कृत्य युद्धं मा गाः कुलाधम ॥ ५.१६२.५३ ॥
ସେ ପାପୀ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୋଇ ଆମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହ୍ୱାନ କରୁ; ମାନ୍ୟ ଓ ଅମାନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି। ହେ କୁଳାଧମ, ଯୁଦ୍ଧ କର ନାହିଁ।
5.162.54
आत्मवीर्यं समाश्रिकत्य भृत्यवीर्यं च कौरव ।
आह्वयस्व रणे पार्थान्सर्वथा क्षत्रियो भव ॥ ५.१६२.५४ ॥
ହେ କୌରବ, ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର; ସର୍ବପ୍ରକାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୁଅ।
5.162.55
परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान् ।
अशक्तः स्वयमादातुमेतदेव नपुंसकम् ॥ ५.१६२.५५ ॥
ଅନ୍ୟର ବଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯିଏ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, କିନ୍ତୁ ନିଜେ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ — ସେ ହିଁ ନପୁଂସକ।
5.162.56
स त्वं परेषां वीर्येण आत्मानं बहुमन्यसे ।
कथमेवमशक्तस्त्वमस्मान्समभिगर्जसि ॥ ५.१६२.५६ ॥
ତୁମେ ଅନ୍ୟର ବଳରେ ନିଜକୁ ବଡ଼ ଭାବୁଛ। ଏପରି ଅସମର୍ଥ ହୋଇ ତୁମେ ଆମ ଉପରେ କିପରି ଗର୍ଜନ କରୁଛ?
5.162.57
मद्वचश्चापि भूयस्ते वक्तव्यः स सुयोधनः ।
श्व इदानीं प्रपद्येथाः पुरुषो भव दुर्मते ॥ ५.१६२.५७ ॥
ମୋ ଏ କଥା ସେ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ପୁଣି କୁହାଯାଉ: 'ହେ ଦୁର୍ମତି, ଏବେ ହିଁ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କର, ନହେଲେ ପୁରୁଷ ହୁଅ।'
5.162.58
मन्यसे यच्च मूढ त्वं न योत्स्यति जनार्दनः ।
सारथ्येन वृतः पार्थैरिति त्वं न बिभेषि च ॥ ५.१६२.५८ ॥
ହେ ମୂର୍ଖ, ପାର୍ଥମାନେ ତାଙ୍କୁ ସାରଥି ରୂପେ ବରଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ — ତେଣୁ ତୁମେ ଭୟ କରୁ ନାହଁ।
5.162.59
जघन्यकालमप्येतन्न भवेत्सर्वपार्थिवान् ।
निर्दहेयमहं क्रोधात्तृणानीव हुताशनः ॥ ५.१६२.५९ ॥
ଏହା ଅନ୍ତିମ କାଳ ନହେଲେ ବି, କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ତୃଣ ପରି ମୁଁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବି।
5.162.60
युधिष्ठिरनियोगात्तु फाल्गुनस्य महात्मनः ।
करिष्ये युध्यमानस्य सारथ्यं विजितात्मनः ॥ ५.१६२.६० ॥
କିନ୍ତୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ମହାତ୍ମା ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କର — ଆତ୍ମସଂଯମୀ, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ତାଙ୍କର — ମୁଁ ସାରଥ୍ୟ କରିବି।
5.162.61
यद्युत्पतसि लोकांस्त्रीन्यद्याविशसि भूतलम् ।
तत्रतत्रार्जुनरथं प्रभाते द्रक्ष्यसे पुनः ॥ ५.१६२.६१ ॥
ଯଦି ତୁମେ ତିନି ଲୋକ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଯାଅ, କିମ୍ବା ଯଦି ପୃଥିବୀ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କର, ତଥାପି ପ୍ରଭାତରେ ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ତୁମେ ପୁଣି ଦେଖିବ।
5.162.62
यच्चापि भीमसेनस्य मन्यसे मोघभाषितम् ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीतमद्यावधारय ॥ ५.१६२.६२ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କର ଯେଉଁ ବ୍ୟର୍ଥ ବାକ୍ୟ ତୁମେ ଭାବୁଛ — ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇ ଦିଆଯାଇଛି — ତାହା ଆଜି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣ।
5.162.63
न त्वां समीक्षते पार्थो नापि राजा युधिष्ठिरः ।
न भीमसेनो न यमौ प्रतिकूलप्रभाषिणम् ॥ ५.१६२.६३ ॥
ପାର୍ଥ, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ କିମ୍ବା ଯମଳ ଭାଇମାନେ — ବିରୋଧୀ ବାକ୍ୟ କହୁଥିବା ତୁମକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।