Mahābhārata · Adhyāya 5.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.163.1
दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभ ।
नेत्राभ्यामतिताम्राभ्यां कैतव्यं समुदैक्षत ॥ ५.१६३.१ ॥
Oh toro de los Bharatas, al oír aquellas palabras de Duryodhana, miró fijamente al tramposo con ojos muy enrojecidos.
5.163.2
स केशवमभिप्रेक्ष्य गुडाकेशो महायशाः ।
अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ ५.१६३.२ ॥
Tras mirar a Keśava, Guḍākeśa de gran fama alzó su ancho brazo y habló al tramposo.
5.163.3
स्ववीर्यं यः समाश्रित्य समाह्वयति वै परान् ।
अभीतो युध्यते शत्रून्स वै पुरुष उच्यते ॥ ५.१६३.३ ॥
Aquel que, confiando en su propio valor, desafía a sus enemigos y lucha contra ellos sin miedo, ése sí se llama hombre.
5.163.4
परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान् ।
क्षत्रबन्धुरशक्तत्वाल्लोके स पुरुषाधमः ॥ ५.१६३.४ ॥
Quien, confiando en el valor ajeno, desafía a sus enemigos, por incapacidad es apenas un pariente de la casta guerrera; en el mundo es el más bajo de los hombres.
5.163.5
स त्वं परेषां वीर्येण मन्यसे वीर्यमात्मनः ।
स्वयं कापुरुषो मूढ परांश्च क्षेप्तुमिच्छसि ॥ ५.१६३.५ ॥
Tú crees que el valor de otros es tuyo; oh necio, tú mismo eres un cobarde, y aun así quieres humillar a otros.
5.163.6
यस्त्वं वृद्धं सर्वराज्ञां हितबुद्धिं जितेन्द्रियम् ।
मरणाय महाप्रज्ञं दीक्षयित्वा विकत्थसे ॥ ५.१६३.६ ॥
Tú, tras consagrar a la muerte a aquel anciano, sabio, dueño de sí y bienintencionado con todos los reyes, te jactas.
5.163.7
भावस्ते विदितोऽस्माभिर्दुर्बुद्धे कुलपांसन ।
न हनिष्यन्ति गाङ्गेयं पाण्डवा घृणयेति हि ॥ ५.१६३.७ ॥
¡Oh tú, de mente perversa, mancilla de tu linaje! Conocemos tu intención: crees que los Pāṇḍavas no matarán a Gāṅgeya (Bhīṣma) por compasión.
5.163.8
यस्य वीर्यं समाश्रित्य धार्तराष्ट्र विकत्थसे ।
हन्तास्मि प्रथमं भीष्मं मिषतां सर्वधन्विनाम् । ॥ ५.१६३.८ ॥
¡Oh hijo de Dhṛtarāṣṭra! Confiando en el poder de quien tú presumes, yo, el matador, mataré primero a Bhīṣma ante la mirada de todos los arqueros.
5.163.9
कैतव्य गत्वा भरतान्समेत्य ।
सुयोधनं धार्तराष्ट्रं वदस्व।
तथेत्युवाचार्जुनः सव्यसाची ।
निशाव्यपाये भविता विमर्दः ॥ ५.१६३.९ ॥
¡Oh Kaitava! Ve con los Bharatas, encuentra a Suyodhana, hijo de Dhṛtarāṣṭra, y dile: «Sea así: cuando pase la noche, habrá masacre», dijo Arjuna, el diestro en ambas manos.
5.163.10
सुयोधनं धार्तराष्ट्रं वदस्व ॥ ५.१६३.१० ॥
Dile a Suyodhana, hijo de Dhṛtarāṣṭra.
5.163.11
हन्यामहं द्रोणमृतेऽपि लोकं ।
न ते भयं विद्यते पाण्डवेभ्यः ।
ततो हि ते लब्धमतं च राज्य-
मापद्गताः पाण्डवाश्चेति भावः ॥ ५.१६३.११ ॥
Aun sin Droṇa podría matar al mundo; no tienes temor de los Pāṇḍavas. Por eso has obtenido el reino y los Pāṇḍavas han caído en desgracia: tal es el sentido.
5.163.12
स दर्पपूर्णो न समीक्षसे त्व-
मनर्थमात्मन्यपि वर्तमानम्।
तस्मादहं ते प्रथमं समूहे ।
हन्ता समक्ष कुरुवृद्धमेव ॥ ५.१६३.१२ ॥
Lleno de orgullo, ni siquiera ves la ruina que se cierne sobre ti. Por eso, en medio de la hueste, ante tus propios ojos, primero mataré al anciano de los Kurus.
5.163.13
सूर्योदये युक्तसेनः प्रतीक्ष्य ।
ध्वजी रथी रक्षत सत्यसन्धम्।
अहं हि वः पश्यतां द्विपमेनं ।
भीष्मं रथात्पातयिष्यामि बाणैः ॥ ५.१६३.१३ ॥
Al amanecer, con el ejército dispuesto en orden de batalla y esperando, que los guerreros en carro con estandartes protejan al veraz Bhīṣma. Mientras ustedes miran, derribaré de su carro con flechas a este elefante de guerrero, Bhīṣma.
5.163.14
श्वोभूते कत्थनावाक्यं विज्ञास्यति सुयोधनः ।
आचितं शरजालेन मया दृष्ट्वा पितामहम् ॥ ५.१६३.१४ ॥
Cuando llegue el mañana, Suyodhana conocerá el sentido de mis palabras jactanciosas, al ver al abuelo cubierto por una red de flechas disparadas por mí.
5.163.15
यदुक्तश्च सभामध्ये पुरुषो ह्रस्वदर्शनः ।
क्रुद्धेन भीमसेनेन भ्राता दुःशासनस्तव ॥ ५.१६३.१५ ॥
Y el hombre de baja estatura del que habló Bhīmasena, enfurecido, en medio de la asamblea, es tu hermano Duḥśāsana.
5.163.16
अधर्मज्ञो नित्यवैरी पापबुद्धिर्नृशंसकृत् ।
सत्यां प्रतिज्ञामचिराद्द्रक्ष्यसे तां सुयोधन ॥ ५.१६३.१६ ॥
Él, que desconoce el dharma, enemigo constante, de mente malvada, autor de crueldad (Duḥśāsana). Oh Suyodhana, pronto verás cumplido aquel voto verdadero.
5.163.17
अभिमानस्य दर्पस्य क्रोधपारुष्ययोस्तथा ।
नैष्ठुर्यस्यावलेपस्य आत्मसंभावनस्य च ॥ ५.१६३.१७ ॥
De la soberbia y el orgullo, de la ira y la aspereza, y asimismo de la crueldad, la altivez y la autoalabanza.
5.163.18
नृशंसतायास्तैक्ष्ण्यस्य धर्मविद्वेषणस्य च ।
अधर्मस्यातिवादस्य वृद्धातिक्रमणस्य च ॥ ५.१६३.१८ ॥
De la crueldad y la dureza, del odio al dharma, de la injusticia, del hablar en exceso y de transgredir a los mayores.
5.163.19
दर्शनस्य च चक्रस्य कृत्स्नस्यापनयस्य च ।
द्रक्ष्यसि त्वं फलं तीव्रमचिरेण सुयोधन ॥ ५.१६३.१९ ॥
Pronto, oh Suyodhana, verás el fruto severo de la visión del disco y de la destrucción total.
5.163.20
वासुदेवद्वितीये हि मयि क्रुद्धे नराधम ।
आशा ते जीविते मूढ राज्ये वा केन हेतुना ॥ ५.१६३.२० ॥
¡Oh el más vil de los hombres, necio! Con Vāsudeva como mi compañero y yo airado, ¿por qué razón aún esperas la vida o el reino?
5.163.21
शान्ते भीष्मे तथा द्रोणे सूतपुत्रे च पातिते ।
निराशो जीविते राज्ये पुत्रेषु च भविष्यसि ॥ ५.१६३.२१ ॥
Cuando Bhīṣma sea silenciado, y de igual modo Droṇa y el hijo del cochero caigan derribados, quedarás desesperado por la vida, el reino y tus hijos.
5.163.22
भ्रातॄणां निधनं श्रुत्वा पुत्राणां च सुयोधन ।
भीमसेनेन निहतो दुष्कृतानि स्मरिष्यसि ॥ ५.१६३.२२ ॥
Oh Suyodhana, al oír la muerte de tus hermanos y tus hijos, abatido por Bhīmasena, recordarás tus malas acciones.
5.163.23
न द्वितीयां प्रतिज्ञां हि प्रतिजानामि कैतव ।
सत्यं ब्रवीम्यहं ह्येतत्सर्वं सत्यं भविष्यति ॥ ५.१६३.२३ ॥
No hago una segunda promesa, oh impostor. Digo la verdad: todo esto se cumplirá.
5.163.24
युधिष्ठिरोऽपि कैतव्यमुलूकमिदमब्रवीत् ।
उलूक मद्वचो ब्रूहि गत्वा तात सुयोधनम् ॥ ५.१६३.२४ ॥
Yudhiṣṭhira también dijo esto al impostor Ulūka: Ulūka, ve y dile mis palabras a Suyodhana, querido.
5.163.25
स्वेन वृत्तेन मे वृत्तं नाधिगन्तुं त्वमर्हसि ।
उभयोरन्तरं वेद सूनृतानृतयोरपि ॥ ५.१६३.२५ ॥
No eres digno de superar mi conducta con la tuya. Él conoce también la diferencia entre la verdad y la falsedad.
5.163.26
न चाहं कामये पापमपि कीटपिपीलकयोः ।
किं पुनर्ज्ञातिषु वधं कामयेयं कथं च न ॥ ५.१६३.२६ ॥
Ni siquiera deseo el mal para un insecto o una hormiga. ¿Cómo, pues, desearía la muerte de mis parientes?
5.163.27
एतदर्थं मया तात पञ्च ग्रामा वृताः पुरा ।
कथं तव सुदुर्बुद्धे न प्रेक्ष्ये व्यसनं महत् ॥ ५.१६३.२७ ॥
Por esta misma razón pedí antes cinco aldeas. Oh tú, de pésimo juicio, ¿cómo no iba a contemplar tu gran desgracia?
5.163.28
स त्वं कामपरीतात्मा मूढभावाच्च कत्थसे ।
तथैव वासुदेवस्य न गृह्णासि हितं वचः । ॥ ५.१६३.२८ ॥
Tu alma está dominada por el deseo, y por ilusión te jactas. Del mismo modo, no aceptas las palabras benéficas de Vāsudeva.
5.163.29
किंचेदानीं बहूक्तेन युध्यस्व सह बान्धवैः ।
मम विप्रियकर्तारं कैतव्य सह बान्धवैः । ॥ ५.१६३.२९ ॥
¿De qué sirve hablar mucho ahora? Lucha con tus parientes. Oh engañoso, causante de mi desagrado, con tus parientes.
5.163.30
मम विप्रियकर्तारं कैतव्य ब्रूहि कौरवम् ।
श्रुतं वाक्यं गृहीतोऽर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत्। ॥ ५.१६३.३० ॥
Oh engañoso, di al Kaurava, causante de mi desagrado: la palabra ha sido oída, su sentido comprendido; que se haga según tu parecer.
5.163.31
भीमसेनस्ततो वाक्यं भूय आह नृपात्मजम् ।
उलूक मद्वचो ब्रूहि दुर्मतिं पापपूरुषम्। ॥ ५.१६३.३१ ॥
Entonces Bhīmasena volvió a hablar al hijo del rey: "Ulūka, dile mis palabras a ese hombre malvado de mente perversa."
5.163.32
शठं नैकृतिकं पापं दुराचारं सुयोधनम् ।
गृध्रोदरे वा वस्तव्यं पुरे वा नागसाह्वये । ॥ ५.१६३.३२ ॥
Que el engañoso, traidor, pecador Suyodhana, de conducta perversa, habite en el vientre de un buitre o en la ciudad de Nāgasāhvaya.
5.163.33
प्रतिज्ञातं मया यच्च सभामध्ये नराधम ।
कर्ताहं तद्वचः सत्यं सत्येनैव शपामि ते। ॥ ५.१६३.३३ ॥
Oh, el más vil de los hombres, cumpliré con certeza el voto que hice en medio de la asamblea. Por la verdad misma te juro.
5.163.34
दुःशासनस्य रुधिरं हत्वा पास्याम्यहं मृधे ।
सक्थिनी तव भंक्त्वैव हत्वा हि तव सोदनान्। ॥ ५.१६३.३४ ॥
Tras matar a Duḥśāsana en la batalla, beberé su sangre. Tras romper tus muslos y matar también a tus hermanos...
5.163.35
सर्वेषां राजपुत्राणामभिमन्युरसंशयम् ।
कर्मणा तोषयिष्यामि भूयश्चैव वचः श्रृणु ॥ ५.१६३.३५ ॥
Por Abhimanyu, entre todos los hijos del rey, sin duda (me vengaré). Lo satisfaré con mis actos. Y escucha además estas palabras.
5.163.36
हत्वा सुयोधन त्वां वै सहितं सर्वसोदरैः ।
आक्रमिष्ये पदा मूर्ध्नि धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ५.१६३.३६ ॥
Oh Suyodhana, tras matarte a ti junto con todos tus hermanos, pondré mi pie sobre su cabeza mientras el rey del dharma mira.
5.163.37
नकुलस्तु ततो वाक्यमिदमाह महीपते ।
उलूक ब्रूहि कौरव्यं धार्तराष्ट्रं सुयोधनम् ॥ ५.१६३.३७ ॥
Entonces Nakula pronunció estas palabras, oh señor de la tierra: Ulūka, di al kaurava, hijo de Dhṛtarāṣṭra, Suyodhana.
5.163.38
श्रुतं ते गदतो वाक्यं सर्वमेव यथातथम् ।
तथा कर्तास्मि कौरव्य यथा त्वमनुशासि मां ॥ ५.१६३.३८ ॥
Oh kaurava, he oído todas tus palabras tal como las pronunciaste, y actuaré exactamente como me instruyas.
5.163.39
सहदेवोऽपि नृपते इदमाह वचोऽर्थवत् ।
सुयोधन मतिर्या ते वृथैषा ते भविष्यति ॥ ५.१६३.३९ ॥
Oh señor de los hombres, también Sahadeva pronunció estas palabras llenas de sentido: Oh Suyodhana, este tu pensamiento resultará vano.
5.163.40
शोचिष्यसे महाराज सपुत्रज्ञातिबान्धवः ।
इमं च क्लेशमस्माकं हृष्टो यत्त्वं विकत्थसे ॥ ५.१६३.४० ॥
Oh gran rey, te lamentarás junto con tus hijos, parientes y allegados, mientras te jactas con alegría de esta aflicción nuestra.
5.163.41
विराटद्रुपदौ वृद्धावुलूकमिदमूचतुः ।
दासभावं नियच्छेव साधोरिति मतिः सदा।
तौ च दासावदासौ वा पौरुषं यस्य यादृशम् ॥ ५.१६३.४१ ॥
Los ancianos Virāṭa y Drupada dijeron a Ulūka estas palabras: 'La opinión de los buenos siempre es someterse a la servidumbre; y quien tenga tal hombría como la suya, sea siervo o no lo sea.'
5.163.42
शिखण्डी तु ततो वाक्यमुलूकमिदमब्रवीत् ।
वक्तव्यो भवता राजा पापेष्वभिरतः सदा ॥ ५.१६३.४२ ॥
Entonces Śikhaṇḍin dijo a Ulūka estas palabras: 'Debes hablar al rey, que siempre se deleita en las malas acciones.'
5.163.43
पश्य त्वं मां रणे राजन्कुर्वाणं कर्म दारुणम् ।
यस्य वीर्यं समासाद्य मन्यसे विजयं युधि ॥ ५.१६३.४३ ॥
Oh rey, mírame realizar hazañas terribles en la batalla; tú, que crees alcanzar la victoria en la guerra al enfrentarte a mi valor.
5.163.44
तमहं पातयिष्यामि रथात्तव पितामहम् ।
अहं भीष्मवधात्सृष्टो नूनं धात्रा महात्मना ॥ ५.१६३.४४ ॥
Derribaré de su carro a ese abuelo tuyo; para la muerte de Bhīṣma, sin duda fui enviado por el magnánimo Creador.
5.163.45
सोऽहं भीष्मं हनिष्यामि मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
धृष्टद्युम्नोऽपि कैतव्यमुलूकमिदमब्रवीत् ॥ ५.१६३.४५ ॥
Yo mataré a Bhīṣma ante los ojos de todos los arqueros. También Dhṛṣṭadyumna le dijo estas palabras a Ulūka.
5.163.46
सुयोधनो मम वचो वक्तव्यो नृपतेः सुतः ।
अहं द्रोणं हनिष्यामि सगणं सहबान्धवम् ॥ ५.१६३.४६ ॥
Hay que decir mis palabras a Duryodhana, hijo del rey: mataré a Droṇa junto con su séquito y sus parientes.
5.163.47
अवश्यं च मया कार्यं पूर्वेषां चरितं महत् ।
कर्ता चाहं तथा कर्म यथा नान्यः करिष्यति ॥ ५.१६३.४७ ॥
Sin duda debo hacer la gran conducta de sus antepasados; seré el autor de una acción que ningún otro realizará.
5.163.48
तमब्रवीद्धर्मराजः कारुण्यार्थं वचो महत् ।
नाहं ज्ञातिवधं राजन्कामयेयं कथंचन ॥ ५.१६३.४८ ॥
Por compasión, el rey de la justicia le dijo estas grandes palabras: Oh rey, de ninguna manera desearía la muerte de mis parientes.
5.163.49
तवैव दोषाद्दुर्बुद्धे सर्वमेतत्त्वनावृतम् ।
स गच्छ माचिरं तात उलूक यदि मन्यसे ॥ ५.१६३.४९ ॥
Por tu falta, oh mal pensado, todo esto se ha vuelto manifiesto. Querido Ulūka, si así lo crees, vete sin demora.
5.163.50
इह वा तिष्ठ भद्रं ते वयं हि तव बान्धवाः ।
उलूकस्तु ततो राजन्धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ५.१६३.५० ॥
Quédate aquí, que te vaya bien, pues somos tus parientes. Entonces Ulūka, oh rey, habló a Yudhiṣṭhira, el hijo de Dharma.
5.163.51
आमन्त्र्य प्रययौ तत्र यत्र राजा सुयोधनः ।
उलूकस्तत आगमक्य दुर्योधनममर्षणम् ॥ ५.१६३.५१ ॥
Tras despedirse, fue adonde estaba el rey Suyodhana. Entonces Ulūka llegó ante Duryodhana, el iracundo.
5.163.52
अर्जुनस्य समादेशं यथोक्तं सर्वमब्रवीत् ।
वासुदेवस्य भीमस्य धर्मराजस्य पौरुषम् ॥ ५.१६३.५२ ॥
El mensaje de Arjuna, tal como había sido dicho, lo relató por completo; y el valor de Vāsudeva, de Bhīma y del rey de Dharma.
5.163.53
नकुलस्य विराटस्य द्रुपदस्य च भारत ।
सहदेवस्य च वचो धृष्टद्युम्नशिखण्डिनोः।
केशवार्जुनयोर्वाक्यं यथोक्तं सर्वमब्रवीत् ॥ ५.१६३.५३ ॥
Oh Bhārata, las palabras de Nakula, de Virāṭa, de Drupada y de Sahadeva, y las palabras de Dhṛṣṭadyumna y Śikhaṇḍin, y el discurso de Keśava y Arjuna, todo tal como había sido dicho, lo relató.
5.163.54
कैतव्यस्य तु तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः ।
दुःशासनं च कर्णं च शकुनिं चापि भारत ॥ ५.१६३.५४ ॥
Habiendo oído aquellas palabras del astuto Ulūka, el toro de los Bharatas, oh Bhārata, convocó a Duḥśāsana, a Karṇa y también a Śakuni.
5.163.55
आज्ञपयत राज्ञश्च बलं मित्रबलं तथा ।
यथा प्रागुदयात्सर्वे युक्तास्तिष्ठन्त्यनीकिनः ॥ ५.१६३.५५ ॥
Ordena también al ejército del rey y al ejército de sus aliados, para que antes del amanecer todas las divisiones estén listas y en formación.
5.163.56
ततः कर्णसमादिष्टा दूताः सन्त्वरिता रथैः ।
उष्ट्रवामीभिरप्यन्ये सदश्वैश्च महाजवैः ॥ ५.१६३.५६ ॥
Entonces los mensajeros, enviados con prisa por orden de Karṇa, partieron en carros, en carretas de camellos y otros en caballos veloces.
5.163.57
तूर्णं परिययुः सेनां कृत्स्नां कर्णस्य शासनात् ।
आज्ञापयन्तो राज्ञश्च योगः प्रागुदयादिति ॥ ५.१६३.५७ ॥
Por orden de Karṇa recorrieron rápidamente todo el ejército, proclamando la orden del rey de reunirse antes del amanecer.