મહાભારત · અધ્યાય 5.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.163.1
दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभ ।
नेत्राभ्यामतिताम्राभ्यां कैतव्यं समुदैक्षत ॥ ५.१६३.१ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ! દુર્યોધનનાં એ વચનો સાંભળીને, અતિ લાલ આંખોથી તેણે કૈતવ્યને તાકીને જોયું.
5.163.2
स केशवमभिप्रेक्ष्य गुडाकेशो महायशाः ।
अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ ५.१६३.२ ॥
મહાયશસ્વી ગુડાકેશે કેશવ તરફ જોઈ, પોતાની વિશાળ ભુજા ઊંચી કરીને કૈતવ્યને કહ્યું.
5.163.3
स्ववीर्यं यः समाश्रित्य समाह्वयति वै परान् ।
अभीतो युध्यते शत्रून्स वै पुरुष उच्यते ॥ ५.१६३.३ ॥
જે પોતાના પરાક્રમનો આધાર લઈને શત્રુઓને પડકારે છે અને નિર્ભય થઈને તેમની સામે લડે છે, તે જ ખરો પુરુષ કહેવાય છે.
5.163.4
परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान् ।
क्षत्रबन्धुरशक्तत्वाल्लोके स पुरुषाधमः ॥ ५.१६३.४ ॥
જે બીજાના પરાક્રમ પર આધાર રાખીને શત્રુઓને પડકારે છે, તે અસમર્થતાને કારણે માત્ર ક્ષત્રિયોનો નામનો બંધુ છે; જગતમાં તે પુરુષોમાં અધમ છે.
5.163.5
स त्वं परेषां वीर्येण मन्यसे वीर्यमात्मनः ।
स्वयं कापुरुषो मूढ परांश्च क्षेप्तुमिच्छसि ॥ ५.१६३.५ ॥
તું બીજાના પરાક્રમને જ પોતાનો પરાક્રમ માને છે; હે મૂઢ, તું પોતે જ કાપુરુષ છે, છતાં બીજાઓને અપમાનિત કરવા ઇચ્છે છે.
5.163.6
यस्त्वं वृद्धं सर्वराज्ञां हितबुद्धिं जितेन्द्रियम् ।
मरणाय महाप्रज्ञं दीक्षयित्वा विकत्थसे ॥ ५.१६३.६ ॥
સર્વ રાજાઓનો હિતચિંતક, જિતેન્દ્રિય, મહાપ્રજ્ઞ એવા એ વૃદ્ધને મૃત્યુ માટે દીક્ષિત કરીને તું બડાઈ હાંકે છે.
5.163.7
भावस्ते विदितोऽस्माभिर्दुर्बुद्धे कुलपांसन ।
न हनिष्यन्ति गाङ्गेयं पाण्डवा घृणयेति हि ॥ ५.१६३.७ ॥
હે દુર્બુદ્ધિ, કુળને કલંક લગાડનાર! તારો ઇરાદો અમે જાણીએ છીએ. પાંડવો દયાને કારણે ગાંગેયને (ભીષ્મને) નહીં મારે, એવું તું માને છે.
5.163.8
यस्य वीर्यं समाश्रित्य धार्तराष्ट्र विकत्थसे ।
हन्तास्मि प्रथमं भीष्मं मिषतां सर्वधन्विनाम् । ॥ ५.१६३.८ ॥
હે ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર! જેના પરાક્રમના આધારે તું બડાઈ મારે છે, તે જ ભીષ્મને સર્વ ધનુર્ધરોની સામે હું પ્રથમ મારીશ.
5.163.9
कैतव्य गत्वा भरतान्समेत्य ।
सुयोधनं धार्तराष्ट्रं वदस्व।
तथेत्युवाचार्जुनः सव्यसाची ।
निशाव्यपाये भविता विमर्दः ॥ ५.१६३.९ ॥
હે કૈતવ્ય! ભરતો પાસે જઈને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર સુયોધનને કહે. 'તથાસ્તુ' એમ સવ્યસાચી અર્જુને કહ્યું: રાત્રિ વીતતાં ઘોર સંહાર થશે.
5.163.10
सुयोधनं धार्तराष्ट्रं वदस्व ॥ ५.१६३.१० ॥
ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર સુયોધનને કહે.
5.163.11
हन्यामहं द्रोणमृतेऽपि लोकं ।
न ते भयं विद्यते पाण्डवेभ्यः ।
ततो हि ते लब्धमतं च राज्य-
मापद्गताः पाण्डवाश्चेति भावः ॥ ५.१६३.११ ॥
દ્રોણ વિના પણ હું વિશ્વનો સંહાર કરી શકું. પાંડવોથી તને કોઈ ભય નથી. તેથી તેં રાજ્ય મેળવ્યું અને પાંડવો આપત્તિમાં પડ્યા, એવો ભાવ છે.
5.163.12
स दर्पपूर्णो न समीक्षसे त्व-
मनर्थमात्मन्यपि वर्तमानम्।
तस्मादहं ते प्रथमं समूहे ।
हन्ता समक्ष कुरुवृद्धमेव ॥ ५.१६३.१२ ॥
તું અભિમાનથી ભરેલો છે, તારા પર આવી રહેલા અનર્થને પણ જોતો નથી. તેથી સેનાની વચ્ચે તારી સામે જ પ્રથમ કુરુવૃદ્ધ (ભીષ્મ)ને હું મારીશ.
5.163.13
सूर्योदये युक्तसेनः प्रतीक्ष्य ।
ध्वजी रथी रक्षत सत्यसन्धम्।
अहं हि वः पश्यतां द्विपमेनं ।
भीष्मं रथात्पातयिष्यामि बाणैः ॥ ५.१६३.१३ ॥
સૂર્યોદય સમયે સૈન્યને વ્યૂહમાં ગોઠવી પ્રતીક્ષા કરીને, ધ્વજધારી રથીઓ સત્યસંધ (ભીષ્મ)નું રક્ષણ કરે. તમે જોતા રહો ત્યારે હું આ દ્વિપ (ભીષ્મ)ને બાણોથી રથ પરથી પાડી દઈશ.
5.163.14
श्वोभूते कत्थनावाक्यं विज्ञास्यति सुयोधनः ।
आचितं शरजालेन मया दृष्ट्वा पितामहम् ॥ ५.१६३.१४ ॥
આવતી કાલે જ્યારે આવશે ત્યારે મારા આત્મપ્રશંસાના વચનો સુયોધન જાણશે; પિતામહને મારા બાણોની જાળથી આચ્છાદિત જોઈને.
5.163.15
यदुक्तश्च सभामध्ये पुरुषो ह्रस्वदर्शनः ।
क्रुद्धेन भीमसेनेन भ्राता दुःशासनस्तव ॥ ५.१६३.१५ ॥
સભામાં જે ઠીંગુજી રૂપવાળા પુરુષ વિશે ક્રોધિત ભીમસેને કહ્યું હતું, તે તમારો ભાઈ દુઃશાસન છે.
5.163.16
अधर्मज्ञो नित्यवैरी पापबुद्धिर्नृशंसकृत् ।
सत्यां प्रतिज्ञामचिराद्द्रक्ष्यसे तां सुयोधन ॥ ५.१६३.१६ ॥
ધર્મને ન જાણનાર, નિત્ય વૈરી, પાપબુદ્ધિ અને ક્રૂરતા કરનાર (દુઃશાસન). હે સુયોધન, તું ટૂંક સમયમાં એ સત્ય પ્રતિજ્ઞા જોઈશ.
5.163.17
अभिमानस्य दर्पस्य क्रोधपारुष्ययोस्तथा ।
नैष्ठुर्यस्यावलेपस्य आत्मसंभावनस्य च ॥ ५.१६३.१७ ॥
અભિમાન, દર્પ, ક્રોધ અને કઠોરતા તથા નિષ્ઠુરતા, અહંકાર અને આત્મપ્રશંસાના.
5.163.18
नृशंसतायास्तैक्ष्ण्यस्य धर्मविद्वेषणस्य च ।
अधर्मस्यातिवादस्य वृद्धातिक्रमणस्य च ॥ ५.१६३.१८ ॥
ક્રૂરતા અને તીક્ષ્ણતા, ધર્મ પ્રત્યેનો દ્વેષ, અધર્મ, અતિવાદ અને વડીલોનું ઉલ્લંઘન.
5.163.19
दर्शनस्य च चक्रस्य कृत्स्नस्यापनयस्य च ।
द्रक्ष्यसि त्वं फलं तीव्रमचिरेण सुयोधन ॥ ५.१६३.१९ ॥
હે સુયોધન, થોડા સમયમાં તું ચક્રનું દર્શન અને સંપૂર્ણ વિનાશનું કઠોર ફળ જોઈશ.
5.163.20
वासुदेवद्वितीये हि मयि क्रुद्धे नराधम ।
आशा ते जीविते मूढ राज्ये वा केन हेतुना ॥ ५.१६३.२० ॥
હે અધમ પુરુષ, મૂર્ખ! વાસુદેવ સાથે હું ક્રુદ્ધ હોઉં ત્યારે કયા કારણે તારી જીવન કે રાજ્યની આશા છે?
5.163.21
शान्ते भीष्मे तथा द्रोणे सूतपुत्रे च पातिते ।
निराशो जीविते राज्ये पुत्रेषु च भविष्यसि ॥ ५.१६३.२१ ॥
ભીષ્મ શાંત થયા પછી, એ જ રીતે દ્રોણ અને સૂતપુત્ર પડાયા પછી, તું જીવન, રાજ્ય અને પુત્રો વિશે નિરાશ થઈશ.
5.163.22
भ्रातॄणां निधनं श्रुत्वा पुत्राणां च सुयोधन ।
भीमसेनेन निहतो दुष्कृतानि स्मरिष्यसि ॥ ५.१६३.२२ ॥
હે સુયોધન, ભાઈઓ અને પુત્રોનું મૃત્યુ સાંભળીને, ભીમસેન દ્વારા માર્યો જઈને તું તારાં દુષ્કર્મો યાદ કરીશ.
5.163.23
न द्वितीयां प्रतिज्ञां हि प्रतिजानामि कैतव ।
सत्यं ब्रवीम्यहं ह्येतत्सर्वं सत्यं भविष्यति ॥ ५.१६३.२३ ॥
હે કૈતવ, હું બીજી પ્રતિજ્ઞા કરતો નથી. હું સત્ય કહું છું, આ બધું સત્ય થશે.
5.163.24
युधिष्ठिरोऽपि कैतव्यमुलूकमिदमब्रवीत् ।
उलूक मद्वचो ब्रूहि गत्वा तात सुयोधनम् ॥ ५.१६३.२४ ॥
યુધિષ્ઠિરે પણ કૈતવ ઉલૂકને આ કહ્યું: હે ઉલૂક, જઈને મારા શબ્દો સુયોધનને કહે, વત્સ.
5.163.25
स्वेन वृत्तेन मे वृत्तं नाधिगन्तुं त्वमर्हसि ।
उभयोरन्तरं वेद सूनृतानृतयोरपि ॥ ५.१६३.२५ ॥
તું મારા આચરણથી મારા આચરણને પાર કરી શકે નહીં. સત્ય અને અસત્યનો ભેદ તે જાણે છે.
5.163.26
न चाहं कामये पापमपि कीटपिपीलकयोः ।
किं पुनर्ज्ञातिषु वधं कामयेयं कथं च न ॥ ५.१६३.२६ ॥
કીડા અને કીડીનું પણ અનિષ્ટ હું ઇચ્છતો નથી. તો પછી સગાંઓનો વધ કેમ ઇચ્છું?
5.163.27
एतदर्थं मया तात पञ्च ग्रामा वृताः पुरा ।
कथं तव सुदुर्बुद्धे न प्रेक्ष्ये व्यसनं महत् ॥ ५.१६३.२७ ॥
આ જ કારણે મેં પહેલાં પાંચ ગામો માગ્યાં હતાં. હે દુર્બુદ્ધિ, તારી આ મહાન આપત્તિ હું કેવી રીતે ન જોઉં?
5.163.28
स त्वं कामपरीतात्मा मूढभावाच्च कत्थसे ।
तथैव वासुदेवस्य न गृह्णासि हितं वचः । ॥ ५.१६३.२८ ॥
તું કામથી ઘેરાયેલા મનનો છે અને મૂઢતાને લીધે બડાઈ મારે છે. એ જ રીતે વાસુદેવનું હિતવચન તું સ્વીકારતો નથી.
5.163.29
किंचेदानीं बहूक्तेन युध्यस्व सह बान्धवैः ।
मम विप्रियकर्तारं कैतव्य सह बान्धवैः । ॥ ५.१६३.२९ ॥
હવે વધુ બોલવાથી શું લાભ? તારા સગાંઓ સાથે યુદ્ધ કર. હે કૈતવ્ય, મારું અપ્રિય કરનાર, સગાંઓ સાથે.
5.163.30
मम विप्रियकर्तारं कैतव्य ब्रूहि कौरवम् ।
श्रुतं वाक्यं गृहीतोऽर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत्। ॥ ५.१६३.३० ॥
હે કૈતવ્ય, મારું અપ્રિય કરનાર કૌરવને કહે: વચન સાંભળ્યું, અર્થ સ્વીકાર્યો; તારો જે મત છે તે તેમ જ થાઓ.
5.163.31
भीमसेनस्ततो वाक्यं भूय आह नृपात्मजम् ।
उलूक मद्वचो ब्रूहि दुर्मतिं पापपूरुषम्। ॥ ५.१६३.३१ ॥
પછી ભીમસેને રાજપુત્રને ફરી કહ્યું: હે ઉલૂક, દુર્મતિ પાપી પુરુષને મારા વચનો કહે.
5.163.32
शठं नैकृतिकं पापं दुराचारं सुयोधनम् ।
गृध्रोदरे वा वस्तव्यं पुरे वा नागसाह्वये । ॥ ५.१६३.३२ ॥
છળકપટી, કપટી, પાપી, દુરાચારી સુયોધને કાં ગીધના પેટમાં રહેવું, કાં નાગસાહ્વય નગરમાં રહેવું.
5.163.33
प्रतिज्ञातं मया यच्च सभामध्ये नराधम ।
कर्ताहं तद्वचः सत्यं सत्येनैव शपामि ते। ॥ ५.१६३.३३ ॥
હે નરાધમ, સભાની વચ્ચે મેં જે પ્રતિજ્ઞા કરી હતી, તે હું અવશ્ય પૂર્ણ કરીશ. સત્યના જ સોગંદ લઈને હું તને કહું છું.
5.163.34
दुःशासनस्य रुधिरं हत्वा पास्याम्यहं मृधे ।
सक्थिनी तव भंक्त्वैव हत्वा हि तव सोदनान्। ॥ ५.१६३.३४ ॥
યુદ્ધમાં દુઃશાસનને મારીને હું તેનું લોહી પીશ. તારી જાંઘો ભાંગીને, તારા ભાઈઓને પણ મારીને...
5.163.35
सर्वेषां राजपुत्राणामभिमन्युरसंशयम् ।
कर्मणा तोषयिष्यामि भूयश्चैव वचः श्रृणु ॥ ५.१६३.३५ ॥
બધા રાજપુત્રોમાં અભિમન્યુ માટે, નિઃસંશય (હું વેર લઈશ). કર્મથી તેને સંતુષ્ટ કરીશ. અને હજુ આ વચન સાંભળ.
5.163.36
हत्वा सुयोधन त्वां वै सहितं सर्वसोदरैः ।
आक्रमिष्ये पदा मूर्ध्नि धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ५.१६३.३६ ॥
હે સુયોધન, તને અને તારા બધા ભાઈઓને મારીને, ધર્મરાજ જોતા હોય ત્યારે, હું તેના મસ્તક પર પગ મૂકીશ.
5.163.37
नकुलस्तु ततो वाक्यमिदमाह महीपते ।
उलूक ब्रूहि कौरव्यं धार्तराष्ट्रं सुयोधनम् ॥ ५.१६३.३७ ॥
ત્યારે નકુલે આ વચન કહ્યું, હે મહીપતિ: હે ઉલૂક, કૌરવ્ય ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર સુયોધનને કહે.
5.163.38
श्रुतं ते गदतो वाक्यं सर्वमेव यथातथम् ।
तथा कर्तास्मि कौरव्य यथा त्वमनुशासि मां ॥ ५.१६३.३८ ॥
હે કૌરવ્ય, તું મને જેમ આજ્ઞા આપે છે તેમ જ હું કરીશ; તારાં કહેલાં બધાં વચનો મેં યથાતથ સાંભળ્યાં છે.
5.163.39
सहदेवोऽपि नृपते इदमाह वचोऽर्थवत् ।
सुयोधन मतिर्या ते वृथैषा ते भविष्यति ॥ ५.१६३.३९ ॥
હે નૃપતિ, સહદેવે પણ આ અર્થપૂર્ણ વચન કહ્યું: હે સુયોધન, તારી આ મતિ વ્યર્થ થશે.
5.163.40
शोचिष्यसे महाराज सपुत्रज्ञातिबान्धवः ।
इमं च क्लेशमस्माकं हृष्टो यत्त्वं विकत्थसे ॥ ५.१६३.४० ॥
હે મહારાજ, તું પુત્રો, જ્ઞાતિજનો અને બાંધવો સાથે શોક કરીશ; અમારા આ ક્લેશથી હર્ષિત થઈને તું બડાઈ હાંકે છે.
5.163.41
विराटद्रुपदौ वृद्धावुलूकमिदमूचतुः ।
दासभावं नियच्छेव साधोरिति मतिः सदा।
तौ च दासावदासौ वा पौरुषं यस्य यादृशम् ॥ ५.१६३.४१ ॥
વૃદ્ધ વિરાટ અને દ્રુપદે ઉલૂકને આ કહ્યું: સજ્જનની મતિ સદા દાસ્ય સ્વીકારવાની જ હોય છે; જેનું જેવું પૌરુષ, તે દાસ હો કે ન હો.
5.163.42
शिखण्डी तु ततो वाक्यमुलूकमिदमब्रवीत् ।
वक्तव्यो भवता राजा पापेष्वभिरतः सदा ॥ ५.१६३.४२ ॥
ત્યારે શિખંડીએ ઉલૂકને આ વચન કહ્યું: સદા પાપકર્મોમાં રત રાજાને તારે કહેવું જોઈએ.
5.163.43
पश्य त्वं मां रणे राजन्कुर्वाणं कर्म दारुणम् ।
यस्य वीर्यं समासाद्य मन्यसे विजयं युधि ॥ ५.१६३.४३ ॥
હે રાજન, રણમાં ભયંકર કર્મ કરતા મને જુઓ. જેના પરાક્રમનો સામનો કરીને તું યુદ્ધમાં વિજયની કલ્પના કરે છે, તે મને જુઓ.
5.163.44
तमहं पातयिष्यामि रथात्तव पितामहम् ।
अहं भीष्मवधात्सृष्टो नूनं धात्रा महात्मना ॥ ५.१६३.४४ ॥
હું તારા પિતામહને તેમના રથ પરથી પાડી દઈશ. ભીષ્મના વધ માટે મહાત્મા બ્રહ્માએ નિશ્ચિતપણે મને સર્જ્યો છે.
5.163.45
सोऽहं भीष्मं हनिष्यामि मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
धृष्टद्युम्नोऽपि कैतव्यमुलूकमिदमब्रवीत् ॥ ५.१६३.४५ ॥
હું બધા ધનુર્ધરોના જોતાં ભીષ્મને મારી નાખીશ. ધૃષ્ટદ્યુમ્ને પણ ઉલૂકને આ કહ્યું.
5.163.46
सुयोधनो मम वचो वक्तव्यो नृपतेः सुतः ।
अहं द्रोणं हनिष्यामि सगणं सहबान्धवम् ॥ ५.१६३.४६ ॥
રાજાના પુત્ર સુયોધનને મારો આ સંદેશ કહેવો જોઈએ: હું દ્રોણને તેમના પરિવાર અને બંધુઓ સહિત મારી નાખીશ.
5.163.47
अवश्यं च मया कार्यं पूर्वेषां चरितं महत् ।
कर्ता चाहं तथा कर्म यथा नान्यः करिष्यति ॥ ५.१६३.४७ ॥
તેમના પૂર્વજોનું મહાન આચરણ મારે અવશ્ય કરવું જોઈએ. બીજું કોઈ નહીં કરે તેવું કર્મ હું જ કરનાર છું.
5.163.48
तमब्रवीद्धर्मराजः कारुण्यार्थं वचो महत् ।
नाहं ज्ञातिवधं राजन्कामयेयं कथंचन ॥ ५.१६३.४८ ॥
ધર્મરાજે કરુણાથી તેને આ મહાન વચન કહ્યું: હે રાજન, હું કોઈ પણ રીતે જ્ઞાતિવધની ઇચ્છા કરતો નથી.
5.163.49
तवैव दोषाद्दुर्बुद्धे सर्वमेतत्त्वनावृतम् ।
स गच्छ माचिरं तात उलूक यदि मन्यसे ॥ ५.१६३.४९ ॥
હે દુર્બુદ્ધિ, આ બધું તારા જ દોષથી સ્પષ્ટ થયું છે. હે તાત ઉલૂક, જો તને એમ લાગતું હોય તો વિલંબ કર્યા વિના જા.
5.163.50
इह वा तिष्ठ भद्रं ते वयं हि तव बान्धवाः ।
उलूकस्तु ततो राजन्धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ५.१६३.५० ॥
અહીં જ રહે, તારું કલ્યાણ થાય; અમે તો તારા બાંધવો છીએ. હે રાજન, ત્યારે ઉલૂકે ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિરને (કહ્યું).
5.163.51
आमन्त्र्य प्रययौ तत्र यत्र राजा सुयोधनः ।
उलूकस्तत आगमक्य दुर्योधनममर्षणम् ॥ ५.१६३.५१ ॥
રજા લઈને તે જ્યાં રાજા સુયોધન હતો ત્યાં ગયો. પછી ઉલૂક આવીને ક્રોધી દુર્યોધનને મળ્યો.
5.163.52
अर्जुनस्य समादेशं यथोक्तं सर्वमब्रवीत् ।
वासुदेवस्य भीमस्य धर्मराजस्य पौरुषम् ॥ ५.१६३.५२ ॥
અર્જુનનો સંદેશ જેમ કહેવાયો હતો તેમ બધું તેણે કહ્યું. વાસુદેવ, ભીમ અને ધર્મરાજના પરાક્રમની વાત પણ (તેણે કહી).
5.163.53
नकुलस्य विराटस्य द्रुपदस्य च भारत ।
सहदेवस्य च वचो धृष्टद्युम्नशिखण्डिनोः।
केशवार्जुनयोर्वाक्यं यथोक्तं सर्वमब्रवीत् ॥ ५.१६३.५३ ॥
હે ભારત, નકુલ, વિરાટ, દ્રુપદ અને સહદેવના વચનો, તથા ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને શિખંડીના વચનો, અને કેશવ તથા અર્જુનનું વાક્ય જેમ કહેવાયું હતું તેમ બધું તેણે કહ્યું.
5.163.54
कैतव्यस्य तु तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः ।
दुःशासनं च कर्णं च शकुनिं चापि भारत ॥ ५.१६३.५४ ॥
કૈતવ્યના (કપટી ઉલૂકના) તે વચન સાંભળીને ભરતશ્રેષ્ઠ, હે ભારત, દુઃશાસન, કર્ણ અને શકુનિને પણ (બોલાવ્યા).
5.163.55
आज्ञपयत राज्ञश्च बलं मित्रबलं तथा ।
यथा प्रागुदयात्सर्वे युक्तास्तिष्ठन्त्यनीकिनः ॥ ५.१६३.५५ ॥
રાજાની સેનાને અને મિત્રોની સેનાને પણ આજ્ઞા આપો; સૂર્યોદય પહેલાં સર્વ સૈન્યટુકડીઓ તૈયાર થઈને ઊભી રહે.
5.163.56
ततः कर्णसमादिष्टा दूताः सन्त्वरिता रथैः ।
उष्ट्रवामीभिरप्यन्ये सदश्वैश्च महाजवैः ॥ ५.१६३.५६ ॥
ત્યારે કર્ણના આદેશથી દૂતો ઉતાવળે રથો દ્વારા, ઊંટગાડીઓ દ્વારા અને બીજા વેગવાન ઘોડાઓ પર રવાના થયા.
5.163.57
तूर्णं परिययुः सेनां कृत्स्नां कर्णस्य शासनात् ।
आज्ञापयन्तो राज्ञश्च योगः प्रागुदयादिति ॥ ५.१६३.५७ ॥
કર્ણના આદેશથી તેઓ ઝડપથી આખી સેનામાં ફરી વળ્યા અને રાજાની આજ્ઞા સંભળાવતા ગયા કે સૂર્યોદય પહેલાં સૌ એકત્ર થાય.