ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.163.1
दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभ ।
नेत्राभ्यामतिताम्राभ्यां कैतव्यं समुदैक्षत ॥ ५.१६३.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤਿ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕੈਤਵ੍ਯ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ।
5.163.2
स केशवमभिप्रेक्ष्य गुडाकेशो महायशाः ।
अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ ५.१६३.२ ॥
ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਂਹ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਕੈਤਵ੍ਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
5.163.3
स्ववीर्यं यः समाश्रित्य समाह्वयति वै परान् ।
अभीतो युध्यते शत्रून्स वै पुरुष उच्यते ॥ ५.१६३.३ ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕਰਮ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਪੁਰਸ਼ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5.163.4
परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान् ।
क्षत्रबन्धुरशक्तत्वाल्लोके स पुरुषाधमः ॥ ५.१६३.४ ॥
ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਮਰੱਥਾ ਕਾਰਨ ਕੇਵਲ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਦਾ ਨਾਂ-ਮਾਤਰ ਬੰਧੂ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੀਚ ਹੈ।
5.163.5
स त्वं परेषां वीर्येण मन्यसे वीर्यमात्मनः ।
स्वयं कापुरुषो मूढ परांश्च क्षेप्तुमिच्छसि ॥ ५.१६३.५ ॥
ਤੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕਰਮ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਖ਼ੁਦ ਕਾਪੁਰਸ਼ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
5.163.6
यस्त्वं वृद्धं सर्वराज्ञां हितबुद्धिं जितेन्द्रियम् ।
मरणाय महाप्रज्ञं दीक्षयित्वा विकत्थसे ॥ ५.१६३.६ ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯ, ਮਹਾਪ੍ਰਗਿਆ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਮੌਤ ਲਈ ਦੀਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ੇਖ਼ੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ।
5.163.7
भावस्ते विदितोऽस्माभिर्दुर्बुद्धे कुलपांसन ।
न हनिष्यन्ति गाङ्गेयं पाण्डवा घृणयेति हि ॥ ५.१६३.७ ॥
ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆ! ਤੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਪਾਂਡਵ ਤਰਸ ਕਾਰਨ ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਗੇ, ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ।
5.163.8
यस्य वीर्यं समाश्रित्य धार्तराष्ट्र विकत्थसे ।
हन्तास्मि प्रथमं भीष्मं मिषतां सर्वधन्विनाम् । ॥ ५.१६३.८ ॥
ਹੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਜਿਸ ਦੇ ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
5.163.9
कैतव्य गत्वा भरतान्समेत्य ।
सुयोधनं धार्तराष्ट्रं वदस्व।
तथेत्युवाचार्जुनः सव्यसाची ।
निशाव्यपाये भविता विमर्दः ॥ ५.१६३.९ ॥
ਹੇ ਕੈਤਵ੍ਯ! ਭਰਤਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖ। 'ਇਵੇਂ ਹੀ' ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਤ ਬੀਤਣ 'ਤੇ ਘੋਰ ਸੰਹਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
5.163.10
सुयोधनं धार्तराष्ट्रं वदस्व ॥ ५.१६३.१० ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖ।
5.163.11
हन्यामहं द्रोणमृतेऽपि लोकं ।
न ते भयं विद्यते पाण्डवेभ्यः ।
ततो हि ते लब्धमतं च राज्य-
मापद्गताः पाण्डवाश्चेति भावः ॥ ५.१६३.११ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਇਸੇ ਲਈ ਤੂੰ ਰਾਜ ਪਾ ਲਿਆ ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ, ਇਹੀ ਭਾਵ ਹੈ।
5.163.12
स दर्पपूर्णो न समीक्षसे त्व-
मनर्थमात्मन्यपि वर्तमानम्।
तस्मादहं ते प्रथमं समूहे ।
हन्ता समक्ष कुरुवृद्धमेव ॥ ५.१६३.१२ ॥
ਤੂੰ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਹੇ ਅਨਰਥ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
5.163.13
सूर्योदये युक्तसेनः प्रतीक्ष्य ।
ध्वजी रथी रक्षत सत्यसन्धम्।
अहं हि वः पश्यतां द्विपमेनं ।
भीष्मं रथात्पातयिष्यामि बाणैः ॥ ५.१६३.१३ ॥
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਕੇ ਉਡੀਕਦੇ ਹੋਏ, ਝੰਡਾਬਰਦਾਰ ਰਥੀ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲੇ (ਭੀਸ਼ਮ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸ ਦ੍ਵਿਪ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰੱਥੋਂ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ।
5.163.14
श्वोभूते कत्थनावाक्यं विज्ञास्यति सुयोधनः ।
आचितं शरजालेन मया दृष्ट्वा पितामहम् ॥ ५.१६३.१४ ॥
ਕੱਲ੍ਹ ਜਦੋਂ ਆਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸ਼ੇਖ਼ੀ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਯੋਧਨ ਜਾਣ ਲਵੇਗਾ; ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ।
5.163.15
यदुक्तश्च सभामध्ये पुरुषो ह्रस्वदर्शनः ।
क्रुद्धेन भीमसेनेन भ्राता दुःशासनस्तव ॥ ५.१६३.१५ ॥
ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿਸ ਛੋਟੇ ਕੱਦ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਾ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਹੈ।
5.163.16
अधर्मज्ञो नित्यवैरी पापबुद्धिर्नृशंसकृत् ।
सत्यां प्रतिज्ञामचिराद्द्रक्ष्यसे तां सुयोधन ॥ ५.१६३.१६ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਵੈਰੀ, ਪਾਪ-ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ)। ਹੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੂੰ ਉਸ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
5.163.17
अभिमानस्य दर्पस्य क्रोधपारुष्ययोस्तथा ।
नैष्ठुर्यस्यावलेपस्य आत्मसंभावनस्य च ॥ ५.१६३.१७ ॥
ਹੰਕਾਰ, ਅਭਿਮਾਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਦਾ, ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ, ਘਮੰਡ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਦਾ।
5.163.18
नृशंसतायास्तैक्ष्ण्यस्य धर्मविद्वेषणस्य च ।
अधर्मस्यातिवादस्य वृद्धातिक्रमणस्य च ॥ ५.१६३.१८ ॥
ਬੇਰਹਿਮੀ ਤੇ ਤਿੱਖਾਪਣ ਦਾ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਵੈਰ ਦਾ, ਅਧਰਮ, ਬਹੁਤ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਦਾ।
5.163.19
दर्शनस्य च चक्रस्य कृत्स्नस्यापनयस्य च ।
द्रक्ष्यसि त्वं फलं तीव्रमचिरेण सुयोधन ॥ ५.१६३.१९ ॥
ਹੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੂੰ ਚੱਕਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਠੋਰ ਫਲ ਵੇਖੇਂਗਾ।
5.163.20
वासुदेवद्वितीये हि मयि क्रुद्धे नराधम ।
आशा ते जीविते मूढ राज्ये वा केन हेतुना ॥ ५.१६३.२० ॥
ਹੇ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ, ਮੂਰਖ! ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤੇਰੀ ਜੀਵਨ ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੀ ਆਸ ਹੈ?
5.163.21
शान्ते भीष्मे तथा द्रोणे सूतपुत्रे च पातिते ।
निराशो जीविते राज्ये पुत्रेषु च भविष्यसि ॥ ५.१६३.२१ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਜੀਵਨ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
5.163.22
भ्रातॄणां निधनं श्रुत्वा पुत्राणां च सुयोधन ।
भीमसेनेन निहतो दुष्कृतानि स्मरिष्यसि ॥ ५.१६३.२२ ॥
ਹੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਕਰੇਂਗਾ।
5.163.23
न द्वितीयां प्रतिज्ञां हि प्रतिजानामि कैतव ।
सत्यं ब्रवीम्यहं ह्येतत्सर्वं सत्यं भविष्यति ॥ ५.१६३.२३ ॥
ਹੇ ਕੈਤਵ, ਮੈਂ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਸੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।
5.163.24
युधिष्ठिरोऽपि कैतव्यमुलूकमिदमब्रवीत् ।
उलूक मद्वचो ब्रूहि गत्वा तात सुयोधनम् ॥ ५.१६३.२४ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਵੀ ਕੈਤਵ ਉਲੂਕ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਉਲੂਕ, ਜਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖ, ਪਿਆਰੇ।
5.163.25
स्वेन वृत्तेन मे वृत्तं नाधिगन्तुं त्वमर्हसि ।
उभयोरन्तरं वेद सूनृतानृतयोरपि ॥ ५.१६३.२५ ॥
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ ਦਾ ਅੰਤਰ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
5.163.26
न चाहं कामये पापमपि कीटपिपीलकयोः ।
किं पुनर्ज्ञातिषु वधं कामयेयं कथं च न ॥ ५.१६३.२६ ॥
ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਕੀੜੀ ਦਾ ਵੀ ਮੈਂ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹਾਂਗਾ?
5.163.27
एतदर्थं मया तात पञ्च ग्रामा वृताः पुरा ।
कथं तव सुदुर्बुद्धे न प्रेक्ष्ये व्यसनं महत् ॥ ५.१६३.२७ ॥
ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ ਪਿੰਡ ਮੰਗੇ ਸਨ। ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਵੇਖਾਂ?
5.163.28
स त्वं कामपरीतात्मा मूढभावाच्च कत्थसे ।
तथैव वासुदेवस्य न गृह्णासि हितं वचः । ॥ ५.१६३.२८ ॥
ਤੂੰ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਕਾਰਨ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਹਿਤ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
5.163.29
किंचेदानीं बहूक्तेन युध्यस्व सह बान्धवैः ।
मम विप्रियकर्तारं कैतव्य सह बान्धवैः । ॥ ५.१६३.२९ ॥
ਹੁਣ ਬਹੁਤਾ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜ। ਹੇ ਕੈਤਵਯ, ਮੇਰਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ।
5.163.30
मम विप्रियकर्तारं कैतव्य ब्रूहि कौरवम् ।
श्रुतं वाक्यं गृहीतोऽर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत्। ॥ ५.१६३.३० ॥
ਹੇ ਕੈਤਵਯ, ਮੇਰਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਆਖ: ਬਚਨ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਅਰਥ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਜੋ ਤੇਰਾ ਮਤ ਹੈ ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ।
5.163.31
भीमसेनस्ततो वाक्यं भूय आह नृपात्मजम् ।
उलूक मद्वचो ब्रूहि दुर्मतिं पापपूरुषम्। ॥ ५.१६३.३१ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਰਾਜਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਉਲੂਕ, ਦੁਰਮਤੀ ਪਾਪੀ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਆਖ।
5.163.32
शठं नैकृतिकं पापं दुराचारं सुयोधनम् ।
गृध्रोदरे वा वस्तव्यं पुरे वा नागसाह्वये । ॥ ५.१६३.३२ ॥
ਛਲੀਆ, ਕਪਟੀ, ਪਾਪੀ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਸੁਯੋਧਨ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗਿੱਧ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜਾਂ ਨਾਗਸਾਹਵਯ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
5.163.33
प्रतिज्ञातं मया यच्च सभामध्ये नराधम ।
कर्ताहं तद्वचः सत्यं सत्येनैव शपामि ते। ॥ ५.१६३.३३ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਮ, ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਂ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੱਚ ਦੀ ਹੀ ਸਹੁੰ ਖਾ ਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
5.163.34
दुःशासनस्य रुधिरं हत्वा पास्याम्यहं मृधे ।
सक्थिनी तव भंक्त्वैव हत्वा हि तव सोदनान्। ॥ ५.१६३.३४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਲਹੂ ਪੀਵਾਂਗਾ। ਤੇਰੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਤੋੜ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ...
5.163.35
सर्वेषां राजपुत्राणामभिमन्युरसंशयम् ।
कर्मणा तोषयिष्यामि भूयश्चैव वचः श्रृणु ॥ ५.१६३.३५ ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਜਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਭਿਮਨਯੂ ਲਈ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ (ਮੈਂ ਬਦਲਾ ਲਵਾਂਗਾ)। ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੋਰ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ।
5.163.36
हत्वा सुयोधन त्वां वै सहितं सर्वसोदरैः ।
आक्रमिष्ये पदा मूर्ध्नि धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ५.१६३.३६ ॥
ਹੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਾਂਗਾ।
5.163.37
नकुलस्तु ततो वाक्यमिदमाह महीपते ।
उलूक ब्रूहि कौरव्यं धार्तराष्ट्रं सुयोधनम् ॥ ५.१६३.३७ ॥
ਫਿਰ ਨਕੁਲ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ: ਹੇ ਉਲੂਕ, ਕੌਰਵ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ-ਪੁੱਤਰ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖ।
5.163.38
श्रुतं ते गदतो वाक्यं सर्वमेव यथातथम् ।
तथा कर्तास्मि कौरव्य यथा त्वमनुशासि मां ॥ ५.१६३.३८ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇਂਗਾ ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਤਿਵੇਂ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ।
5.163.39
सहदेवोऽपि नृपते इदमाह वचोऽर्थवत् ।
सुयोधन मतिर्या ते वृथैषा ते भविष्यति ॥ ५.१६३.३९ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਤੀ, ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਅਰਥ-ਭਰਪੂਰ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਹੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਤੇਰੀ ਇਹ ਮਤਿ ਵਿਅਰਥ ਹੋਵੇਗੀ।
5.163.40
शोचिष्यसे महाराज सपुत्रज्ञातिबान्धवः ।
इमं च क्लेशमस्माकं हृष्टो यत्त्वं विकत्थसे ॥ ५.१६३.४० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਸੋਗ ਕਰੇਂਗਾ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਇਸ ਕਲੇਸ਼ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ੇਖ਼ੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ।
5.163.41
विराटद्रुपदौ वृद्धावुलूकमिदमूचतुः ।
दासभावं नियच्छेव साधोरिति मतिः सदा।
तौ च दासावदासौ वा पौरुषं यस्य यादृशम् ॥ ५.१६३.४१ ॥
ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੇ ਉਲੂਕ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ: ਸਾਧੂ ਦੀ ਮਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਸਤਾ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੌਰੁਸ, ਉਹ ਦਾਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ।
5.163.42
शिखण्डी तु ततो वाक्यमुलूकमिदमब्रवीत् ।
वक्तव्यो भवता राजा पापेष्वभिरतः सदा ॥ ५.१६३.४२ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਉਲੂਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ: ਸਦਾ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਆਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.163.43
पश्य त्वं मां रणे राजन्कुर्वाणं कर्म दारुणम् ।
यस्य वीर्यं समासाद्य मन्यसे विजयं युधि ॥ ५.१६३.४३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ। ਜਿਸ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਕੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ।
5.163.44
तमहं पातयिष्यामि रथात्तव पितामहम् ।
अहं भीष्मवधात्सृष्टो नूनं धात्रा महात्मना ॥ ५.१६३.४४ ॥
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਥ ਤੋਂ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ। ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਮਹਾਤਮਾ ਧਾਤਾ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰ ਮੈਨੂੰ ਰਚਿਆ ਹੈ।
5.163.45
सोऽहं भीष्मं हनिष्यामि मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
धृष्टद्युम्नोऽपि कैतव्यमुलूकमिदमब्रवीत् ॥ ५.१६३.४५ ॥
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਵੀ ਉਲੂਕ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
5.163.46
सुयोधनो मम वचो वक्तव्यो नृपतेः सुतः ।
अहं द्रोणं हनिष्यामि सगणं सहबान्धवम् ॥ ५.१६३.४६ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਮੈਂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
5.163.47
अवश्यं च मया कार्यं पूर्वेषां चरितं महत् ।
कर्ता चाहं तथा कर्म यथा नान्यः करिष्यति ॥ ५.१६३.४७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਚਰਨ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
5.163.48
तमब्रवीद्धर्मराजः कारुण्यार्थं वचो महत् ।
नाहं ज्ञातिवधं राजन्कामयेयं कथंचन ॥ ५.१६३.४८ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਤੀ-ਬੰਧੂਆਂ ਦਾ ਵਧ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
5.163.49
तवैव दोषाद्दुर्बुद्धे सर्वमेतत्त्वनावृतम् ।
स गच्छ माचिरं तात उलूक यदि मन्यसे ॥ ५.१६३.४९ ॥
ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਾਫ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਤਾਤ ਉਲੂਕ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ ਅਤੇ ਚਲਾ ਜਾ।
5.163.50
इह वा तिष्ठ भद्रं ते वयं हि तव बान्धवाः ।
उलूकस्तु ततो राजन्धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ५.१६३.५० ॥
ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਬੰਧੂ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਦ ਉਲੂਕ ਨੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ (ਕਿਹਾ)।
5.163.51
आमन्त्र्य प्रययौ तत्र यत्र राजा सुयोधनः ।
उलूकस्तत आगमक्य दुर्योधनममर्षणम् ॥ ५.१६३.५१ ॥
ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਸੁਯੋਧਨ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਲੂਕ ਆ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
5.163.52
अर्जुनस्य समादेशं यथोक्तं सर्वमब्रवीत् ।
वासुदेवस्य भीमस्य धर्मराजस्य पौरुषम् ॥ ५.१६३.५२ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਜੋ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਵਾਸੂਦੇਵ, ਭੀਮ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਪੌਰਖ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ (ਉਸ ਨੇ ਕਹੀ)।
5.163.53
नकुलस्य विराटस्य द्रुपदस्य च भारत ।
सहदेवस्य च वचो धृष्टद्युम्नशिखण्डिनोः।
केशवार्जुनयोर्वाक्यं यथोक्तं सर्वमब्रवीत् ॥ ५.१६३.५३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਨਕੁਲ, ਵਿਰਾਟ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਦੇ ਬਚਨ, ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਬਚਨ, ਕੇਸ਼ਵ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਵਾਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ।
5.163.54
कैतव्यस्य तु तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः ।
दुःशासनं च कर्णं च शकुनिं चापि भारत ॥ ५.१६३.५४ ॥
ਕੈਤਵ੍ਯ (ਛਲੀ ਉਲੂਕ) ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਵੀ (ਬੁਲਾਇਆ)।
5.163.55
आज्ञपयत राज्ञश्च बलं मित्रबलं तथा ।
यथा प्रागुदयात्सर्वे युक्तास्तिष्ठन्त्यनीकिनः ॥ ५.१६३.५५ ॥
ਰਾਜੇ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਕਮ ਦਿਓ; ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹਿਣ।
5.163.56
ततः कर्णसमादिष्टा दूताः सन्त्वरिता रथैः ।
उष्ट्रवामीभिरप्यन्ये सदश्वैश्च महाजवैः ॥ ५.१६३.५६ ॥
ਫਿਰ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਦੂਤ ਛੇਤੀ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਊਠ-ਗੱਡੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦੌੜ ਪਏ।
5.163.57
तूर्णं परिययुः सेनां कृत्स्नां कर्णस्य शासनात् ।
आज्ञापयन्तो राज्ञश्च योगः प्रागुदयादिति ॥ ५.१६३.५७ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਛੇਤੀ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਗਏ ਕਿ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ।