ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.163.1
दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभ ।
नेत्राभ्यामतिताम्राभ्यां कैतव्यं समुदैक्षत ॥ ५.१६३.१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଅତି ରକ୍ତିମ ଆଖିରେ ସେ କୈତବ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହିଁଲା।
5.163.2
स केशवमभिप्रेक्ष्य गुडाकेशो महायशाः ।
अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ ५.१६३.२ ॥
ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଗୁଡ଼ାକେଶ କେଶବଙ୍କୁ ଚାହିଁ, ନିଜ ବିଶାଳ ବାହୁ ଉଠାଇ କୈତବ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲା।
5.163.3
स्ववीर्यं यः समाश्रित्य समाह्वयति वै परान् ।
अभीतो युध्यते शत्रून्स वै पुरुष उच्यते ॥ ५.१६३.३ ॥
ଯିଏ ନିଜ ପରାକ୍ରମ ଉପରେ ଭରସା କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ ଏବଂ ନିର୍ଭୟରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ପୁରୁଷ କୁହାଯାଏ।
5.163.4
परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान् ।
क्षत्रबन्धुरशक्तत्वाल्लोके स पुरुषाधमः ॥ ५.१६३.४ ॥
ଯିଏ ଅନ୍ୟର ପରାକ୍ରମ ଉପରେ ଭରସା କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ସେ ଅସମର୍ଥତା ହେତୁ କେବଳ କ୍ଷତ୍ରିୟ-ବନ୍ଧୁ ନାମମାତ୍ର; ଜଗତରେ ସେ ପୁରୁଷାଧମ।
5.163.5
स त्वं परेषां वीर्येण मन्यसे वीर्यमात्मनः ।
स्वयं कापुरुषो मूढ परांश्च क्षेप्तुमिच्छसि ॥ ५.१६३.५ ॥
ତୁମେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମକୁ ନିଜ ପରାକ୍ରମ ବୋଲି ଭାବୁଛ; ହେ ମୂଢ଼, ତୁମେ ନିଜେ କାପୁରୁଷ, ତଥାପି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
5.163.6
यस्त्वं वृद्धं सर्वराज्ञां हितबुद्धिं जितेन्द्रियम् ।
मरणाय महाप्रज्ञं दीक्षयित्वा विकत्थसे ॥ ५.१६३.६ ॥
ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ହିତାକାଂକ୍ଷୀ, ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସେହି ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ କରି ତୁମେ ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରୁଛ।
5.163.7
भावस्ते विदितोऽस्माभिर्दुर्बुद्धे कुलपांसन ।
न हनिष्यन्ति गाङ्गेयं पाण्डवा घृणयेति हि ॥ ५.१६३.७ ॥
ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, କୁଳକଳଙ୍କୀ! ତୁମର ଅଭିପ୍ରାୟ ଆମେ ଜାଣୁ। ପାଣ୍ଡବମାନେ କରୁଣାବଶତଃ ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ ନାହିଁ, ଏହା ତୁମର ଧାରଣା।
5.163.8
यस्य वीर्यं समाश्रित्य धार्तराष्ट्र विकत्थसे ।
हन्तास्मि प्रथमं भीष्मं मिषतां सर्वधन्विनाम् । ॥ ५.१६३.८ ॥
ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର! ଯାହାର ପରାକ୍ରମ ଉପରେ ଭରସା କରି ତୁମେ ଦମ୍ଭ କରୁଛ, ସେହି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ବଧ କରିବି।
5.163.9
कैतव्य गत्वा भरतान्समेत्य ।
सुयोधनं धार्तराष्ट्रं वदस्व।
तथेत्युवाचार्जुनः सव्यसाची ।
निशाव्यपाये भविता विमर्दः ॥ ५.१६३.९ ॥
ହେ କୈତବ୍ୟ! ଭରତମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ କୁହ। 'ତଥାସ୍ତୁ' ବୋଲି ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ରାତି ଶେଷ ହେଲେ ଘୋର ସଂହାର ହେବ।
5.163.10
सुयोधनं धार्तराष्ट्रं वदस्व ॥ ५.१६३.१० ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ କୁହ।
5.163.11
हन्यामहं द्रोणमृतेऽपि लोकं ।
न ते भयं विद्यते पाण्डवेभ्यः ।
ततो हि ते लब्धमतं च राज्य-
मापद्गताः पाण्डवाश्चेति भावः ॥ ५.१६३.११ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜଗତକୁ ବଧ କରିପାରେ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କଠାରୁ ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ତେଣୁ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଛ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆପଦରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଏହା ହିଁ ଭାବ।
5.163.12
स दर्पपूर्णो न समीक्षसे त्व-
मनर्थमात्मन्यपि वर्तमानम्।
तस्मादहं ते प्रथमं समूहे ।
हन्ता समक्ष कुरुवृद्धमेव ॥ ५.१६३.१२ ॥
ତୁମେ ଦର୍ପରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିଜ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ଅନର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନାହଁ। ତେଣୁ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଥମେ କୁରୁବୃଦ୍ଧ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କୁ ହିଁ ମୁଁ ବଧ କରିବି।
5.163.13
सूर्योदये युक्तसेनः प्रतीक्ष्य ।
ध्वजी रथी रक्षत सत्यसन्धम्।
अहं हि वः पश्यतां द्विपमेनं ।
भीष्मं रथात्पातयिष्यामि बाणैः ॥ ५.१६३.१३ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ସେନାକୁ ବ୍ୟୂହରେ ସଜାଇ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଧ୍ୱଜଧାରୀ ରଥୀମାନେ ସତ୍ୟସନ୍ଧ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆପଣମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ମୁଁ ଏହି ଦ୍ୱିପ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କୁ ବାଣରେ ରଥରୁ ପାଡ଼ିଦେବି।
5.163.14
श्वोभूते कत्थनावाक्यं विज्ञास्यति सुयोधनः ।
आचितं शरजालेन मया दृष्ट्वा पितामहम् ॥ ५.१६३.१४ ॥
ଆସନ୍ତାକାଲି ଆସିଲେ ମୋ ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା ବାକ୍ୟ ସୁଯୋଧନ ଜାଣିବେ; ପିତାମହଙ୍କୁ ମୋ ବାଣଜାଲରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଦେଖି।
5.163.15
यदुक्तश्च सभामध्ये पुरुषो ह्रस्वदर्शनः ।
क्रुद्धेन भीमसेनेन भ्राता दुःशासनस्तव ॥ ५.१६३.१५ ॥
ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଖର୍ବ ରୂପର ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ବିଷୟରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀମସେନ କହିଥିଲେ, ସେ ଆପଣଙ୍କ ଭାଇ ଦୁଃଶାସନ।
5.163.16
अधर्मज्ञो नित्यवैरी पापबुद्धिर्नृशंसकृत् ।
सत्यां प्रतिज्ञामचिराद्द्रक्ष्यसे तां सुयोधन ॥ ५.१६३.१६ ॥
ଧର୍ମ ନ ଜାଣିଥିବା, ନିତ୍ୟ ଶତ୍ରୁ, ପାପବୁଦ୍ଧି ଏବଂ କ୍ରୂରକର୍ମ କରୁଥିବା (ଦୁଃଶାସନ)। ହେ ସୁଯୋଧନ, ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ସେହି ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଖିବ।
5.163.17
अभिमानस्य दर्पस्य क्रोधपारुष्ययोस्तथा ।
नैष्ठुर्यस्यावलेपस्य आत्मसंभावनस्य च ॥ ५.१६३.१७ ॥
ଅଭିମାନ, ଦର୍ପ, କ୍ରୋଧ ଏବଂ କଠୋରତା ଓ ନିଷ୍ଠୁରତା, ଅହଂକାର ଏବଂ ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସାର।
5.163.18
नृशंसतायास्तैक्ष्ण्यस्य धर्मविद्वेषणस्य च ।
अधर्मस्यातिवादस्य वृद्धातिक्रमणस्य च ॥ ५.१६३.१८ ॥
ନିର୍ଦ୍ଦୟତା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣତା, ଧର୍ମ ପ୍ରତି ବିଦ୍ୱେଷ, ଅଧର୍ମ, ଅତିବାଦ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧଜନଙ୍କୁ ଲଙ୍ଘନର।
5.163.19
दर्शनस्य च चक्रस्य कृत्स्नस्यापनयस्य च ।
द्रक्ष्यसि त्वं फलं तीव्रमचिरेण सुयोधन ॥ ५.१६३.१९ ॥
ହେ ସୁଯୋଧନ, ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ଚକ୍ରର ଦର୍ଶନ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶର ତୀବ୍ର ଫଳ ଦେଖିବ।
5.163.20
वासुदेवद्वितीये हि मयि क्रुद्धे नराधम ।
आशा ते जीविते मूढ राज्ये वा केन हेतुना ॥ ५.१६३.२० ॥
ହେ ଅଧମ ମନୁଷ୍ୟ, ମୂର୍ଖ! ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ ମୁଁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଥିବାବେଳେ, କେଉଁ କାରଣରୁ ତୁମର ଜୀବନ ବା ରାଜ୍ୟର ଆଶା ଅଛି?
5.163.21
शान्ते भीष्मे तथा द्रोणे सूतपुत्रे च पातिते ।
निराशो जीविते राज्ये पुत्रेषु च भविष्यसि ॥ ५.१६३.२१ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଶାନ୍ତ ହେଲା ପରେ, ସେହିପରି ଦ୍ରୋଣ ଓ ସୂତପୁତ୍ର ପତିତ ହେଲେ, ତୁମେ ଜୀବନ, ରାଜ୍ୟ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିରାଶ ହେବ।
5.163.22
भ्रातॄणां निधनं श्रुत्वा पुत्राणां च सुयोधन ।
भीमसेनेन निहतो दुष्कृतानि स्मरिष्यसि ॥ ५.१६३.२२ ॥
ହେ ସୁଯୋଧନ, ଭାଇ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ନିଧନ ଶୁଣି, ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇ ତୁମେ ନିଜର ଦୁଷ୍କର୍ମ ସ୍ମରଣ କରିବ।
5.163.23
न द्वितीयां प्रतिज्ञां हि प्रतिजानामि कैतव ।
सत्यं ब्रवीम्यहं ह्येतत्सर्वं सत्यं भविष्यति ॥ ५.१६३.२३ ॥
ହେ କୈତବ, ମୁଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ଏ ସବୁ ସତ୍ୟ ହେବ।
5.163.24
युधिष्ठिरोऽपि कैतव्यमुलूकमिदमब्रवीत् ।
उलूक मद्वचो ब्रूहि गत्वा तात सुयोधनम् ॥ ५.१६३.२४ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ କୈତବ ଉଲୂକକୁ ଏହା କହିଲେ: ହେ ଉଲୂକ, ଯାଇ ମୋ ବଚନ ସୁଯୋଧନକୁ କହ, ବତ୍ସ।
5.163.25
स्वेन वृत्तेन मे वृत्तं नाधिगन्तुं त्वमर्हसि ।
उभयोरन्तरं वेद सूनृतानृतयोरपि ॥ ५.१६३.२५ ॥
ତୁମେ ମୋ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଆଚରଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ସତ୍ୟ ଓ ମିଥ୍ୟାର ଅନ୍ତର ସେ ଜାଣନ୍ତି।
5.163.26
न चाहं कामये पापमपि कीटपिपीलकयोः ।
किं पुनर्ज्ञातिषु वधं कामयेयं कथं च न ॥ ५.१६३.२६ ॥
କୀଟ ଓ ପିମ୍ପୁଡ଼ିର ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅନିଷ୍ଟ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ। ତେବେ ଜ୍ଞାତିଙ୍କ ବଧ କିପରି ଇଚ୍ଛିବି?
5.163.27
एतदर्थं मया तात पञ्च ग्रामा वृताः पुरा ।
कथं तव सुदुर्बुद्धे न प्रेक्ष्ये व्यसनं महत् ॥ ५.१६३.२७ ॥
ଏହି କାରଣରୁ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ପାଞ୍ଚଟି ଗ୍ରାମ ମାଗିଥିଲି। ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ତୁମର ଏହି ମହାବିପଦ ମୁଁ କିପରି ନ ଦେଖିବି?
5.163.28
स त्वं कामपरीतात्मा मूढभावाच्च कत्थसे ।
तथैव वासुदेवस्य न गृह्णासि हितं वचः । ॥ ५.१६३.२८ ॥
ତୁମେ କାମନାରେ ଘେରା ମନର ଅଟ; ମୂଢ଼ତା ଯୋଗୁ ଗର୍ବ କରୁଛ। ସେହିପରି ବାସୁଦେବଙ୍କ ହିତବାକ୍ୟ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହଁ।
5.163.29
किंचेदानीं बहूक्तेन युध्यस्व सह बान्धवैः ।
मम विप्रियकर्तारं कैतव्य सह बान्धवैः । ॥ ५.१६३.२९ ॥
ଏବେ ଅଧିକ କହିବାରେ କଣ ଲାଭ? ତୁମ ଜ୍ଞାତିଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର। ହେ କୈତବ୍ୟ, ମୋ ଅପ୍ରିୟକାରୀ, ଜ୍ଞାତିଙ୍କ ସହିତ।
5.163.30
मम विप्रियकर्तारं कैतव्य ब्रूहि कौरवम् ।
श्रुतं वाक्यं गृहीतोऽर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत्। ॥ ५.१६३.३० ॥
ହେ କୈତବ୍ୟ, ମୋ ଅପ୍ରିୟକାରୀ କୌରବଙ୍କୁ କୁହ: ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା, ଅର୍ଥ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା; ତୁମର ଯାହା ମତ ତାହା ସେମିତି ହେଉ।
5.163.31
भीमसेनस्ततो वाक्यं भूय आह नृपात्मजम् ।
उलूक मद्वचो ब्रूहि दुर्मतिं पापपूरुषम्। ॥ ५.१६३.३१ ॥
ତା'ପରେ ଭୀମସେନ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ: ହେ ଉଲୂକ, ଦୁର୍ମତି ପାପୀ ପୁରୁଷକୁ ମୋ ବାକ୍ୟ କୁହ।
5.163.32
शठं नैकृतिकं पापं दुराचारं सुयोधनम् ।
गृध्रोदरे वा वस्तव्यं पुरे वा नागसाह्वये । ॥ ५.१६३.३२ ॥
ପ୍ରବଞ୍ଚକ, କପଟୀ, ପାପୀ, ଦୁରାଚାରୀ ସୁଯୋଧନ ହୁଏତ ଗିଦ୍ଧର ଉଦରରେ ରହୁ, ନହେଲେ ନାଗସାହ୍ୱୟ ନଗରରେ ରହୁ।
5.163.33
प्रतिज्ञातं मया यच्च सभामध्ये नराधम ।
कर्ताहं तद्वचः सत्यं सत्येनैव शपामि ते। ॥ ५.१६३.३३ ॥
ହେ ନରାଧମ, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଯାହା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲି, ତାହା ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିବି। ସତ୍ୟର ଶପଥ ନେଇ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
5.163.34
दुःशासनस्य रुधिरं हत्वा पास्याम्यहं मृधे ।
सक्थिनी तव भंक्त्वैव हत्वा हि तव सोदनान्। ॥ ५.१६३.३४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ବଧ କରି ମୁଁ ତାହାର ରକ୍ତ ପିଇବି। ତୁମର ଊରୁ ଭାଙ୍ଗି, ତୁମର ଭାଇମାନଙ୍କୁ ବି ବଧ କରି...
5.163.35
सर्वेषां राजपुत्राणामभिमन्युरसंशयम् ।
कर्मणा तोषयिष्यामि भूयश्चैव वचः श्रृणु ॥ ५.१६३.३५ ॥
ସମସ୍ତ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପାଇଁ, ନିଶ୍ଚୟ (ମୁଁ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବି)। କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବି। ଆହୁରି ଏ ବାକ୍ୟ ଶୁଣ।
5.163.36
हत्वा सुयोधन त्वां वै सहितं सर्वसोदरैः ।
आक्रमिष्ये पदा मूर्ध्नि धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ५.१६३.३६ ॥
ହେ ସୁଯୋଧନ, ତୁମକୁ ଓ ତୁମର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଧର୍ମରାଜ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ପାଦ ରଖିବି।
5.163.37
नकुलस्तु ततो वाक्यमिदमाह महीपते ।
उलूक ब्रूहि कौरव्यं धार्तराष्ट्रं सुयोधनम् ॥ ५.१६३.३७ ॥
ତା'ପରେ ନକୁଳ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ, ହେ ମହୀପତି: ହେ ଉଲୂକ, କୌରବ୍ୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ କୁହ।
5.163.38
श्रुतं ते गदतो वाक्यं सर्वमेव यथातथम् ।
तथा कर्तास्मि कौरव्य यथा त्वमनुशासि मां ॥ ५.१६३.३८ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ଆଜ୍ଞା ଦେବ, ମୁଁ ସେପରି କରିବି; ତୁମର କହିଥିବା ସମସ୍ତ ବାକ୍ୟ ମୁଁ ଯଥାଯଥ ଶୁଣିଛି।
5.163.39
सहदेवोऽपि नृपते इदमाह वचोऽर्थवत् ।
सुयोधन मतिर्या ते वृथैषा ते भविष्यति ॥ ५.१६३.३९ ॥
ହେ ନୃପତି, ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ସୁଯୋଧନ, ତୁମର ଏହି ମତି ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ।
5.163.40
शोचिष्यसे महाराज सपुत्रज्ञातिबान्धवः ।
इमं च क्लेशमस्माकं हृष्टो यत्त्वं विकत्थसे ॥ ५.१६३.४० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତୁମେ ପୁତ୍ର, ଜ୍ଞାତି ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ଶୋକ କରିବ; ଆମ ଏହି କ୍ଲେଶରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତୁମେ ଅହଂକାର କରୁଛ।
5.163.41
विराटद्रुपदौ वृद्धावुलूकमिदमूचतुः ।
दासभावं नियच्छेव साधोरिति मतिः सदा।
तौ च दासावदासौ वा पौरुषं यस्य यादृशम् ॥ ५.१६३.४१ ॥
ବୃଦ୍ଧ ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ଉଲୂକଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ: ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମତି ସର୍ବଦା ଦାସ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିବାର; ଯାହାର ପୌରୁଷ ଯେପରି, ସେ ଦାସ ହେଉ ବା ନହେଉ।
5.163.42
शिखण्डी तु ततो वाक्यमुलूकमिदमब्रवीत् ।
वक्तव्यो भवता राजा पापेष्वभिरतः सदा ॥ ५.१६३.४२ ॥
ତା'ପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଉଲୂକଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ସର୍ବଦା ପାପକର୍ମରେ ରତ ରାଜାଙ୍କୁ ତୁମେ କହିବା ଉଚିତ।
5.163.43
पश्य त्वं मां रणे राजन्कुर्वाणं कर्म दारुणम् ।
यस्य वीर्यं समासाद्य मन्यसे विजयं युधि ॥ ५.१६३.४३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଣରେ ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ମୋତେ ଦେଖ। ଯାହାର ବୀର୍ଯ୍ୟର ସାମ୍ନା କରି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଭାବୁଛ, ସେହି ମୋତେ ଦେଖ।
5.163.44
तमहं पातयिष्यामि रथात्तव पितामहम् ।
अहं भीष्मवधात्सृष्टो नूनं धात्रा महात्मना ॥ ५.१६३.४४ ॥
ମୁଁ ତୁମ ପିତାମହଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଥରୁ ପକାଇବି। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ବିଧାତା ନିଶ୍ଚୟ ମୋତେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
5.163.45
सोऽहं भीष्मं हनिष्यामि मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
धृष्टद्युम्नोऽपि कैतव्यमुलूकमिदमब्रवीत् ॥ ५.१६३.४५ ॥
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଦ୍ଧରଙ୍କ ଆଗରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରିବି। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ଉଲୂକଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
5.163.46
सुयोधनो मम वचो वक्तव्यो नृपतेः सुतः ।
अहं द्रोणं हनिष्यामि सगणं सहबान्धवम् ॥ ५.१६३.४६ ॥
ରାଜପୁତ୍ର ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ମୋର ଏହି ବାର୍ତ୍ତା କହିବା ଉଚିତ: ମୁଁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଓ ବନ୍ଧୁ ସହିତ ବଧ କରିବି।
5.163.47
अवश्यं च मया कार्यं पूर्वेषां चरितं महत् ।
कर्ता चाहं तथा कर्म यथा नान्यः करिष्यति ॥ ५.१६३.४७ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ମହାନ ଆଚରଣ ମୋତେ ଅବଶ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ। ଅନ୍ୟ କେହି ଯାହା କରିବେ ନାହିଁ, ସେହି କର୍ମ ମୁଁ ହିଁ କରିବି।
5.163.48
तमब्रवीद्धर्मराजः कारुण्यार्थं वचो महत् ।
नाहं ज्ञातिवधं राजन्कामयेयं कथंचन ॥ ५.१६३.४८ ॥
ଧର୍ମରାଜ କରୁଣାରୁ ତାକୁ ଏହି ମହାନ ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ଜ୍ଞାତି-ବଧ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
5.163.49
तवैव दोषाद्दुर्बुद्धे सर्वमेतत्त्वनावृतम् ।
स गच्छ माचिरं तात उलूक यदि मन्यसे ॥ ५.१६३.४९ ॥
ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ଏ ସବୁ ତୁମ ଦୋଷରେ ହିଁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ହେ ତାତ ଉଲୂକ, ଯଦି ତୁମେ ଏପରି ଭାବୁଛ, ତେବେ ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଚାଲିଯାଅ।
5.163.50
इह वा तिष्ठ भद्रं ते वयं हि तव बान्धवाः ।
उलूकस्तु ततो राजन्धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ५.१६३.५० ॥
ଏଠାରେ ହିଁ ରହ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଆମେ ତ ତୁମର ବନ୍ଧୁ। ହେ ରାଜନ, ତେବେ ଉଲୂକ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ (କହିଲା)।
5.163.51
आमन्त्र्य प्रययौ तत्र यत्र राजा सुयोधनः ।
उलूकस्तत आगमक्य दुर्योधनममर्षणम् ॥ ५.१६३.५१ ॥
ବିଦାୟ ନେଇ ସେ ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ସୁଯୋଧନ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲା। ତା'ପରେ ଉଲୂକ ଆସି କ୍ରୋଧୀ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ ଭେଟିଲା।
5.163.52
अर्जुनस्य समादेशं यथोक्तं सर्वमब्रवीत् ।
वासुदेवस्य भीमस्य धर्मराजस्य पौरुषम् ॥ ५.१६३.५२ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ, ଯେପରି କୁହାଯାଇଥିଲା ସେପରି ସବୁ ସେ କହିଲା। ବାସୁଦେବ, ଭୀମ ଓ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପୌରୁଷ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ (କହିଲା)।
5.163.53
नकुलस्य विराटस्य द्रुपदस्य च भारत ।
सहदेवस्य च वचो धृष्टद्युम्नशिखण्डिनोः।
केशवार्जुनयोर्वाक्यं यथोक्तं सर्वमब्रवीत् ॥ ५.१६३.५३ ॥
ହେ ଭାରତ, ନକୁଳ, ବିରାଟ, ଦ୍ରୁପଦ ଓ ସହଦେବଙ୍କ ବାକ୍ୟ, ଏବଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ, କେଶବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଯେପରି କୁହାଯାଇଥିଲା ସେପରି ସବୁ ସେ କହିଲା।
5.163.54
कैतव्यस्य तु तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः ।
दुःशासनं च कर्णं च शकुनिं चापि भारत ॥ ५.१६३.५४ ॥
କୈତବ୍ୟଙ୍କ (ପ୍ରତାରକ ଉଲୂକଙ୍କ) ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଭାରତ, ଦୁଃଶାସନ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକୁନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ଡାକିଲେ)।
5.163.55
आज्ञपयत राज्ञश्च बलं मित्रबलं तथा ।
यथा प्रागुदयात्सर्वे युक्तास्तिष्ठन्त्यनीकिनः ॥ ५.१६३.५५ ॥
ରାଜାଙ୍କ ସେନା ଓ ମିତ୍ରସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ; ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ସେନାଦଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଠିଆ ହେଉ।
5.163.56
ततः कर्णसमादिष्टा दूताः सन्त्वरिता रथैः ।
उष्ट्रवामीभिरप्यन्ये सदश्वैश्च महाजवैः ॥ ५.१६३.५६ ॥
ତା'ପରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦୂତମାନେ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ, ଉଟଗାଡିରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ବେଗବାନ ଘୋଡ଼ାରେ ଛୁଟିଲେ।
5.163.57
तूर्णं परिययुः सेनां कृत्स्नां कर्णस्य शासनात् ।
आज्ञापयन्तो राज्ञश्च योगः प्रागुदयादिति ॥ ५.१६३.५७ ॥
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ସମୁଦାୟ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ବୁଲି ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଘୋଷଣା କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତେ ସମବେତ ହେଉ।