ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.165.1
प्रतिज्ञाते फाल्गुनेन वधे भीष्मस्य संयुगे ।
किमकुर्वत मे मन्दाः पुत्रा दुर्योधनादयः ॥ ५.१६५.१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನ ವಧೆಯನ್ನು ಫಲ್ಗುನ (ಅರ್ಜುನ) ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ನನ್ನ ಮೂಢ ಮಕ್ಕಳಾದ ದುರ್ಯೋಧನಾದಿಗಳು ಏನು ಮಾಡಿದರು?
5.165.2
हतमेव हि पश्यामि गाङ्गेयं पितरं रणे ।
वासुदेवसहायेन पार्थेन दृढधन्वना ॥ ५.१६५.२ ॥
ವಾಸುದೇವನ ಸಹಾಯದಿಂದ ದೃಢಧನ್ವಿಯಾದ ಪಾರ್ಥನಿಂದ, ಗಂಗಾಪುತ್ರನೂ ನನ್ನ ತಂದೆಯಂತಿರುವವನೂ ಆದ ಭೀಷ್ಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದಂತೆಯೇ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
5.165.3
स चापरिमितप्रज्ञस्तच्छ्रुत्वा पार्थभाषितम् ।
किमुक्तवान्महेष्वासो भीष्मः प्रहरतां वरः ॥ ५.१६५.३ ॥
ಅಪರಿಮಿತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಪಾರ್ಥನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಏನು ಹೇಳಿದನು?
5.165.4
सैनापत्यं च संप्राप्य कौरवाणां धुरंधरः ।
किमचेष्टत गाङ्गेयो महाबुद्धिपराक्रमः ॥ ५.१६५.४ ॥
ಕೌರವರ ಸೇನಾಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ, ಕೌರವರ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತ, ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಗಂಗಾಪುತ್ರನು ಏನು ಮಾಡಿದನು?
5.165.5
ततस्तत्सञ्जयस्तस्मै सर्वमेव न्यवेदयत् ।
यथोक्तं कुरुवृद्धेन भीष्मेणामिततेजसा ॥ ५.१६५.५ ॥
ಆಗ ಸಂಜಯನು ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕುರುವೃದ್ಧ ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದನು.
5.165.6
सैनापत्यमनुप्राप्य भीष्मः शान्तनवो नृप ।
दुर्योधनमुवाचेदं वचनं हर्षयन्निव ॥ ५.१६५.६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಸೇನಾಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವವನಂತೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
5.165.7
नमस्कृत्य कुमाराय सेनान्ये शक्तिपाणये ।
अहं सेनापतिस्तेऽद्य भविष्यामि न संशयः । ॥ ५.१६५.७ ॥
ಕುಮಾರನಿಗೆ, ಸೇನಾಧಿಪತಿಗೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಇಂದು ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗುವೆನು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
5.165.8
सेनाकर्मण्यिज्ञोऽस्मि व्यूहेषु विविधेषु च ।
कर्म कारयितुं चैव भृतानप्यभृतांस्तथा ॥ ५.१६५.८ ॥
ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವ್ಯೂಹಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಪುಣನು; ವೇತನ ಪಡೆಯುವವರನ್ನೂ ಪಡೆಯದವರನ್ನೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಬಲ್ಲೆನು.
5.165.9
यात्रायाने च युद्धे च तथा प्रशमनेषु च ।
भृशं वेद महाराज यथा वेद बृहस्पतिः ॥ ५.१६५.९ ॥
ಯಾತ್ರೆ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲೆನು, ಮಹಾರಾಜನೇ; ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಬಲ್ಲಂತೆ.
5.165.10
व्यूहानां च समारम्भान्दैवगान्धर्वमानुषान् ।
तैरहं मोहयिष्यामि पाण्डवान्व्येतु ते ज्वरः ॥ ५.१६५.१० ॥
ದೈವ, ಗಾಂಧರ್ವ, ಮಾನುಷ ವ್ಯೂಹಾರಂಭಗಳಿಂದ ನಾನು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವೆನು; ನಿನ್ನ ಜ್ವರ ದೂರವಾಗಲಿ.
5.165.11
सोऽहं योत्स्यामि तत्त्वेन पालयंस्तव वाहिनीम् ।
यथावच्छास्त्रतो राजन्व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ५.१६५.११ ॥
ನಿನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಹೋರಾಡುವೆನು; ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಜ್ವರ ದೂರವಾಗಲಿ.
5.165.12
विद्यते मे न गाङ्गेय भयं देवासुरेष्वपि ।
समस्तेषु महाबाहो सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.१६५.१२ ॥
ಗಂಗೆಯ ಮಗನೇ, ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ಅಸುರರಿಂದಲೂ ನನಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
5.165.13
किं पुनस्त्वयि दुर्धर्पे सैनापत्ये व्यवस्थिते ।
द्रोणे च पुरुषव्याघ्रे स्थिते युद्धाभिनन्दिनि ॥ ५.१६५.१३ ॥
ನೀವು ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಾಗ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆನಂದಿಸುವ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ದ್ರೋಣರು ಇರುವಾಗ, ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು?
5.165.14
भवद्र्यां पुरुषाग्र्याभ्यां स्थिताभ्यां विजयो मम ।
न दुर्लभं कुरुश्रेष्ठ देवराज्यमपि ध्रुवम् ॥ ५.१६५.१४ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೀವಿಬ್ಬರು ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರು ಇರುವಾಗ ನನ್ನ ವಿಜಯ ದುರ್ಲಭವಲ್ಲ; ದೇವರಾಜ್ಯವೂ ದುರ್ಲಭವಲ್ಲ.
5.165.15
रथसङ्ख्यां तु कार्त्स्न्येन परेषामात्मनस्तथा ।
तथैवातिरथानां च वेत्तुमिच्छामि कौरव ॥ ५.१६५.१५ ॥
ಕೌರವನೇ, ಶತ್ರುಗಳ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ರಥಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಅತಿರಥರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
5.165.16
पितामहो हि कुशलः परेषामात्मनस्तथा ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वैः सहैभिर्वसुधाधिपैः ॥ ५.१६५.१६ ॥
ಪಿತಾಮಹರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು; ಈ ಎಲ್ಲ ಭೂಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
5.165.17
गान्धारे श्रृणु राजेन्द्र रथसंख्यां स्वके बले ।
ये रथाः पृथिवीपाल तथैवातिरथाश्च ये ॥ ५.१६५.१७ ॥
ಗಾಂಧಾರಿಯ ಮಗನೇ, ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಕೇಳು; ನಮ್ಮ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿನ ರಥಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು, ಭೂಪಾಲನೇ, ಅತಿರಥರನ್ನೂ ಕೇಳು.
5.165.18
बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
रथानां तव सेनायां यथामुख्यं तु मे श्रुणु ॥ ५.१६५.१८ ॥
ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ರಥಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅನೇಕ ಸಾವಿರ, ಪ್ರಯುತ ಮತ್ತು ಅರ್ಬುದಗಳವರೆಗೆ ಇದೆ; ಈಗ ಪ್ರಮುಖತೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
5.165.19
भवानग्रे रथोदारः सह सर्वैः सहोदरैः ।
दुःशासनप्रभृतिभिर्भ्रातृभिः शतसंमितैः ॥ ५.१६५.१९ ॥
ನೀನು ನೂರು ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ದುಃಶಾಸನ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ, ಮುಂಚೂಣಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವೀರನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
5.165.20
सर्वे कृतप्रहरणाश्छेदभेदविशारदाः ।
रथोपस्थे गजस्कन्धे गदाप्रासासिचर्मणि ॥ ५.१६५.२० ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗ ನಿಪುಣರು, ಕತ್ತರಿಸುವ ಇರಿಯುವ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರು — ರಥದ ಮೇಲೆ, ಆನೆಯ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ, ಗದೆ, ಈಟಿ, ಖಡ್ಗ, ಗುರಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ.
5.165.21
संयन्तारः प्रहर्तारः कृतास्त्रा भारसाधनाः ।
इष्वस्त्रे द्रोणशिष्याश्च कृपस्य च शरद्वतः ॥ ५.१६५.२१ ॥
ಅವರು ರಥ ಚಾಲಕರೂ ಪ್ರಹಾರಕರೂ, ಅಸ್ತ್ರ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರೂ, ಯುದ್ಧಭಾರ ಹೊರಬಲ್ಲವರೂ; ಬಿಲ್ಲು-ಅಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನ ಶಿಷ್ಯರು, ಕೃಪ ಮತ್ತು ಶರದ್ವತನ ಮಗನ ಶಿಷ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
5.165.22
एते हनिष्यन्ति रणे पाञ्चालान्युद्धदुर्मदान् ।
कृतकिल्बिषाः पाण्डवेयैर्धार्तराष्ट्रा मनस्विनः ॥ ५.१६५.२२ ॥
ಇವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲರನ್ನು — ಯುದ್ಧಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರನ್ನು — ಕೊಲ್ಲುವರು; ಪಾಂಡವರ ಮೇಲೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ ಈ ಧೃಢಚಿತ್ತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರು.
5.165.23
तथाऽहं भरतश्रेष्ठ सर्वसेनापतिस्तव ।
शत्रून्विध्वंसयिष्यामि कदर्थीकृत्य पाण्डवान् ॥ ५.१६५.२३ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಗೆ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ — ಪಾಂಡವರನ್ನು ತುಚ್ಛರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ.
5.165.24
न त्वात्मनो गुणान्वक्तुमर्हामि विदितोऽस्मि ते ।
कृतवर्मा त्वयिरथो भोजः शस्त्रभृतां वरः ॥ ५.१६५.२४ ॥
ನನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನೇ ಹೇಳುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಲ್ಲೆ. ಕೃತವರ್ಮನು ನಿನ್ನ ರಥಿಕ — ಭೋಜನು, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
5.165.25
अर्थसिद्धिं तव रणे करिष्यति न संशयः ।
शस्त्रविद्भिरनाधृष्यो दूरपाती दृढायुधः ॥ ५.१६५.२५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಿಸುವನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಶಸ್ತ್ರವಿದರಿಂದಲೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದವನು, ದೂರದವರೆಗೆ ಬಾಣ ಹೂಡುವವನು, ದೃಢಾಯುಧನು.
5.165.26
हनिष्यति चमूं तेषां महेन्द्रो दानवानिव ।
मद्रराजो महेष्वासः शल्यो मेऽतिरथो मतः ॥ ५.१६५.२६ ॥
ಅವರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮಹೇಂದ್ರನು ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಂತೆ ಅವನು ಸಂಹರಿಸುವನು. ಮದ್ರರಾಜ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಶಲ್ಯನು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಅತಿರಥನು.
5.165.27
स्पर्धते वासुदेवेन नित्यं यो वै रणेरणे ।
भागिनेयान्निजांस्त्यक्त्वा शल्यस्तेऽतिरथो मतः।
एष योत्स्यति संग्रामे पाण्डवांश्च महारथान् ॥ ५.१६५.२७ ॥
ಪ್ರತಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ವಾಸುದೇವನೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವವನು, ತನ್ನ ಸೋದರಳಿಯರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು — ಆ ಶಲ್ಯನು ನಿನ್ನ ಅತಿರಥನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇವನು ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಮತ್ತು ಮಹಾರಥರೊಡನೆ ಹೋರಾಡುವನು.
5.165.28
सागरोर्मिसमैर्बाणैः प्लावयन्निव शातवान् ।
भूरिश्रवाः कृतास्रश्च तव चापि हितः सुहृत् ॥ ५.१६५.२८ ॥
ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳಂತಹ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಕ್ಕಿಸುವಂತೆ — ಶಾತವಾನ್ ಭೂರಿಶ್ರವಸ್, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು, ನಿನ್ನ ಹಿತೈಷಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತನು.
5.165.29
सौमदत्तिर्महेष्वासो रथयूथपयूथपः ।
वलक्षयममित्राणां सुमहान्तं करिष्यति ॥ ५.१६५.२९ ॥
ಸೋಮದತ್ತನ ಮಗ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ರಥಸಮೂಹಗಳ ನಾಯಕ, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಮಹಾ ಸಂಹಾರ ಉಂಟುಮಾಡುವನು.
5.165.30
सिन्धुराजो महाराज मतो मे द्विगुणो रथाः ।
योत्स्यते समरे राजन्विक्रान्तो रथसत्तमः ॥ ५.१६५.३० ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸಿಂಧುರಾಜನನ್ನು ನಾನು ಎರಡು ರಥಗಳ ಸಮಾನನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನೇ, ಈ ಪರಾಕ್ರಮಿ, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವನು.
5.165.31
द्रौपदीहरणे राजन्परिक्लिष्टश्च पाण्डवैः ।
संस्मरंस्तं परिक्लेशं योत्स्यते परवीरहा ॥ ५.१६५.३१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ದ್ರೌಪದಿಯ ಅಪಹರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಆ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತ ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವನು.
5.165.32
एतेन हि तदा राजंस्तप आस्थाय दारुणम् ।
सुदुर्लभो वरो लब्धः पाण्डवान्योद्ध्रुमाहवे ॥ ५.१६५.३२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಅವನು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಹೋರಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ ವರವನ್ನು ಪಡೆದನು.
5.165.33
स एष रथशार्दूलस्तद्वैरं संस्मरन्रणे ।
योत्स्यते पाण्डवैस्तात प्राणांस्त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान् ॥ ५.१६५.३३ ॥
ರಥವೀರರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯಾದ ಆ ಅವನು, ಆ ವೈರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತ ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಹೋರಾಡುವನು, ಮಗನೇ, ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ.