ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.165.1
प्रतिज्ञाते फाल्गुनेन वधे भीष्मस्य संयुगे ।
किमकुर्वत मे मन्दाः पुत्रा दुर्योधनादयः ॥ ५.१६५.१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଫାଲଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲା ବେଳେ, ମୋ ମୂର୍ଖ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆଦି କ'ଣ କଲେ?
5.165.2
हतमेव हि पश्यामि गाङ्गेयं पितरं रणे ।
वासुदेवसहायेन पार्थेन दृढधन्वना ॥ ५.१६५.२ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଦୃଢ଼ଧନ୍ୱା ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଓ ମୋ ପିତୃତୁଲ୍ୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହୋଇଥିବା ଭଳି ମୁଁ ଦେଖୁଛି।
5.165.3
स चापरिमितप्रज्ञस्तच्छ्रुत्वा पार्थभाषितम् ।
किमुक्तवान्महेष्वासो भीष्मः प्रहरतां वरः ॥ ५.१६५.३ ॥
ଅପରିମିତ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ ପାର୍ଥଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କ'ଣ କହିଲେ?
5.165.4
सैनापत्यं च संप्राप्य कौरवाणां धुरंधरः ।
किमचेष्टत गाङ्गेयो महाबुद्धिपराक्रमः ॥ ५.१६५.४ ॥
କୌରବଙ୍କ ସେନାପତିତ୍ୱ ପାଇ, କୌରବଙ୍କ ଭାର ବହନକାରୀ, ମହାବୁଦ୍ଧି ଓ ପରାକ୍ରମୀ ଗାଙ୍ଗେୟ କ'ଣ କଲେ?
5.165.5
ततस्तत्सञ्जयस्तस्मै सर्वमेव न्यवेदयत् ।
यथोक्तं कुरुवृद्धेन भीष्मेणामिततेजसा ॥ ५.१६५.५ ॥
ତା'ପରେ ସଞ୍ଜୟ ତାଙ୍କୁ, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ କୁରୁବୃଦ୍ଧ ଭୀଷ୍ମ ଯେପରି କହିଥିଲେ ସେପରି ସବୁକିଛି ଜଣାଇଲେ।
5.165.6
सैनापत्यमनुप्राप्य भीष्मः शान्तनवो नृप ।
दुर्योधनमुवाचेदं वचनं हर्षयन्निव ॥ ५.१६५.६ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେନାପତିତ୍ୱ ପାଇ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଖୁସି କରାଇବା ଭଳି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.165.7
नमस्कृत्य कुमाराय सेनान्ये शक्तिपाणये ।
अहं सेनापतिस्तेऽद्य भविष्यामि न संशयः । ॥ ५.१६५.७ ॥
କୁମାର, ସେନାନୀ, ହାତରେ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିବାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ସେନାପତି ହେବି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.165.8
सेनाकर्मण्यिज्ञोऽस्मि व्यूहेषु विविधेषु च ।
कर्म कारयितुं चैव भृतानप्यभृतांस्तथा ॥ ५.१६५.८ ॥
ସେନା କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିବିଧ ବ୍ୟୂହରେ ମୁଁ ନିପୁଣ; ବେତନଭୋଗୀ ଓ ବେତନହୀନ ସୈନ୍ୟଙ୍କଠାରୁ କାମ ନେବା ମୁଁ ଜାଣେ।
5.165.9
यात्रायाने च युद्धे च तथा प्रशमनेषु च ।
भृशं वेद महाराज यथा वेद बृहस्पतिः ॥ ५.१६५.९ ॥
ଯାତ୍ରା, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜାଣିଥାଏ, ହେ ମହାରାଜ; ବୃହସ୍ପତି ଯେପରି ଜାଣନ୍ତି।
5.165.10
व्यूहानां च समारम्भान्दैवगान्धर्वमानुषान् ।
तैरहं मोहयिष्यामि पाण्डवान्व्येतु ते ज्वरः ॥ ५.१६५.१० ॥
ଦୈବ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ମାନୁଷ ବ୍ୟୂହାରମ୍ଭରେ ମୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବି; ଆପଣଙ୍କ ଜ୍ୱର ଦୂର ହେଉ।
5.165.11
सोऽहं योत्स्यामि तत्त्वेन पालयंस्तव वाहिनीम् ।
यथावच्छास्त्रतो राजन्व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ५.१६५.११ ॥
ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ରକ୍ଷା କରି ମୁଁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ହେ ରାଜନ, ଆପଣଙ୍କ ମାନସିକ ଜ୍ୱର ଦୂର ହେଉ।
5.165.12
विद्यते मे न गाङ्गेय भयं देवासुरेष्वपि ।
समस्तेषु महाबाहो सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.१६५.१२ ॥
ହେ ଗାଙ୍ଗେୟ, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାରିରୁ ମୋର ଭୟ ନାହିଁ; ହେ ମହାବାହୁ, ଏହା ସତ୍ୟ ବୋଲି ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି।
5.165.13
किं पुनस्त्वयि दुर्धर्पे सैनापत्ये व्यवस्थिते ।
द्रोणे च पुरुषव्याघ्रे स्थिते युद्धाभिनन्दिनि ॥ ५.१६५.१३ ॥
ଆପଣ ଅଜେୟ ସେନାପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଦ୍ରୋଣ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ ଆଉ କ'ଣ ଦରକାର?
5.165.14
भवद्र्यां पुरुषाग्र्याभ्यां स्थिताभ्यां विजयो मम ।
न दुर्लभं कुरुश्रेष्ठ देवराज्यमपि ध्रुवम् ॥ ५.१६५.१४ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଦୁହେଁ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାରୁ ମୋ ବିଜୟ ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ; ନିଶ୍ଚୟ ଦେବରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ।
5.165.15
रथसङ्ख्यां तु कार्त्स्न्येन परेषामात्मनस्तथा ।
तथैवातिरथानां च वेत्तुमिच्छामि कौरव ॥ ५.१६५.१५ ॥
ହେ କୌରବ, ଶତ୍ରୁ ଓ ଆମ ରଥର ସଂଖ୍ୟା, ସେହିପରି ଅତିରଥୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
5.165.16
पितामहो हि कुशलः परेषामात्मनस्तथा ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वैः सहैभिर्वसुधाधिपैः ॥ ५.१६५.१६ ॥
ପିତାମହ ଶତ୍ରୁ ଓ ଆମ ବିଷୟରେ ନିପୁଣ; ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂପତିମାନଙ୍କ ସହିତ ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
5.165.17
गान्धारे श्रृणु राजेन्द्र रथसंख्यां स्वके बले ।
ये रथाः पृथिवीपाल तथैवातिरथाश्च ये ॥ ५.१६५.१७ ॥
ହେ ଗାନ୍ଧାରୀପୁତ୍ର, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଶୁଣ; ଆମ ସେନାର ରଥ ସଂଖ୍ୟା, ହେ ପୃଥିବୀପାଳ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଅତିରଥୀ ଅଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଶୁଣ।
5.165.18
बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
रथानां तव सेनायां यथामुख्यं तु मे श्रुणु ॥ ५.१६५.१८ ॥
ତୁମ ସେନାରେ ଏଠାରେ ରଥ ଅନେକ ହଜାର, ପ୍ରଯୁତ ଓ ଅର୍ବୁଦ ଅଛନ୍ତି; ଏବେ ମୁଖ୍ୟତାର କ୍ରମରେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।
5.165.19
भवानग्रे रथोदारः सह सर्वैः सहोदरैः ।
दुःशासनप्रभृतिभिर्भ्रातृभिः शतसंमितैः ॥ ५.१६५.१९ ॥
ତୁମେ ଶହେ ସହୋଦର ଭାଇ, ଦୁଃଶାସନ ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ସହିତ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଯୋଦ୍ଧା।
5.165.20
सर्वे कृतप्रहरणाश्छेदभेदविशारदाः ।
रथोपस्थे गजस्कन्धे गदाप्रासासिचर्मणि ॥ ५.१६५.२० ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ରପ୍ରୟୋଗରେ ନିପୁଣ, ଛେଦନ ଓ ଭେଦନରେ ଦକ୍ଷ — ରଥ ଉପରେ, ହାତୀ ପିଠିରେ, ଗଦା, ପ୍ରାସ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲ ସହିତ।
5.165.21
संयन्तारः प्रहर्तारः कृतास्त्रा भारसाधनाः ।
इष्वस्त्रे द्रोणशिष्याश्च कृपस्य च शरद्वतः ॥ ५.१६५.२१ ॥
ସେମାନେ ରଥ ଚାଳକ ଓ ପ୍ରହାରକ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ, ଯୁଦ୍ଧଭାର ବହନକ୍ଷମ; ଧନୁ-ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେମାନେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ଏବଂ କୃପ ଓ ଶରଦ୍ୱାନ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ।
5.165.22
एते हनिष्यन्ति रणे पाञ्चालान्युद्धदुर्मदान् ।
कृतकिल्बिषाः पाण्डवेयैर्धार्तराष्ट्रा मनस्विनः ॥ ५.१६५.२२ ॥
ଏମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ — ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତମାନଙ୍କୁ — ବଧ କରିବେ; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପରାଧୀ ଏହି ମନସ୍ବୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ।
5.165.23
तथाऽहं भरतश्रेष्ठ सर्वसेनापतिस्तव ।
शत्रून्विध्वंसयिष्यामि कदर्थीकृत्य पाण्डवान् ॥ ५.१६५.२३ ॥
ସେହିପରି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସମସ୍ତ ସେନାର ସେନାପତି ହୋଇ ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବି — ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ତୁଚ୍ଛ କରି।
5.165.24
न त्वात्मनो गुणान्वक्तुमर्हामि विदितोऽस्मि ते ।
कृतवर्मा त्वयिरथो भोजः शस्त्रभृतां वरः ॥ ५.१६५.२४ ॥
ମୋ ଗୁଣ ମୁଁ ନିଜେ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତୁମେ ମୋତେ ଜାଣ। କୃତବର୍ମା ତୁମ ରଥୀ — ଭୋଜ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.165.25
अर्थसिद्धिं तव रणे करिष्यति न संशयः ।
शस्त्रविद्भिरनाधृष्यो दूरपाती दृढायुधः ॥ ५.१६५.२५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ନିଃସନ୍ଦେହ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରିବ। ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ, ଦୂରପାତୀ, ଦୃଢ଼ାୟୁଧ ସେ।
5.165.26
हनिष्यति चमूं तेषां महेन्द्रो दानवानिव ।
मद्रराजो महेष्वासः शल्यो मेऽतिरथो मतः ॥ ५.१६५.२६ ॥
ମହେନ୍ଦ୍ର ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଯେପରି ବଧ କରନ୍ତି, ସେ ସେମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ସେହିପରି ବଧ କରିବ। ମଦ୍ରରାଜ, ମହାଧନୁର୍ଧର ଶଲ୍ୟ ମୋ ମତରେ ଅତିରଥୀ।
5.165.27
स्पर्धते वासुदेवेन नित्यं यो वै रणेरणे ।
भागिनेयान्निजांस्त्यक्त्वा शल्यस्तेऽतिरथो मतः।
एष योत्स्यति संग्रामे पाण्डवांश्च महारथान् ॥ ५.१६५.२७ ॥
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରୁଥିବା, ନିଜ ଭାଗିନେୟମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା — ସେ ଶଲ୍ୟ ତୁମ ଅତିରଥୀ ବୋଲି ଗଣିତ। ସେ ସଂଗ୍ରାମରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।
5.165.28
सागरोर्मिसमैर्बाणैः प्लावयन्निव शातवान् ।
भूरिश्रवाः कृतास्रश्च तव चापि हितः सुहृत् ॥ ५.१६५.२८ ॥
ସମୁଦ୍ରତରଙ୍ଗ ସମାନ ବାଣରେ ଯେପରି ପ୍ଲାବନ ଘଟାଉଥିବା — ଶାତବାନ ଭୂରିଶ୍ରବା, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ତୁମର ହିତକାରୀ ଓ ସୁହୃତ।
5.165.29
सौमदत्तिर्महेष्वासो रथयूथपयूथपः ।
वलक्षयममित्राणां सुमहान्तं करिष्यति ॥ ५.१६५.२९ ॥
ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାଧନୁର୍ଧର, ରଥସମୂହର ଅଧିପତି — ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ମହା ସଂହାର କରିବ।
5.165.30
सिन्धुराजो महाराज मतो मे द्विगुणो रथाः ।
योत्स्यते समरे राजन्विक्रान्तो रथसत्तमः ॥ ५.१६५.३० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ମୁଁ ଦୁଇ ରଥ ସମାନ ବୋଲି ମନେ କରେ। ହେ ରାଜନ, ଏ ପରାକ୍ରମୀ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।
5.165.31
द्रौपदीहरणे राजन्परिक्लिष्टश्च पाण्डवैः ।
संस्मरंस्तं परिक्लेशं योत्स्यते परवीरहा ॥ ५.१६५.३१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୌପଦୀ ହରଣରେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେହି ଅପମାନ ସ୍ମରଣ କରି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।
5.165.32
एतेन हि तदा राजंस्तप आस्थाय दारुणम् ।
सुदुर्लभो वरो लब्धः पाण्डवान्योद्ध्रुमाहवे ॥ ५.१६५.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ସେ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ବର ପାଇଥିଲା।
5.165.33
स एष रथशार्दूलस्तद्वैरं संस्मरन्रणे ।
योत्स्यते पाण्डवैस्तात प्राणांस्त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान् ॥ ५.१६५.३३ ॥
ରଥ-ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର ସେ, ସେହି ଶତ୍ରୁତା ସ୍ମରଣ କରି ରଣରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ, ହେ ପୁତ୍ର, ଅତି କଷ୍ଟରେ ତ୍ୟାଗ ହୋଇପାରୁଥିବା ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି।