മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.165.1
प्रतिज्ञाते फाल्गुनेन वधे भीष्मस्य संयुगे ।
किमकुर्वत मे मन्दाः पुत्रा दुर्योधनादयः ॥ ५.१६५.१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരെ വധിക്കുമെന്ന് ഫാൽഗുനൻ (അർജുനൻ) പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തപ്പോൾ, എന്റെ മൂഢപുത്രന്മാരായ ദുര്യോധനാദികൾ എന്തു ചെയ്തു?
5.165.2
हतमेव हि पश्यामि गाङ्गेयं पितरं रणे ।
वासुदेवसहायेन पार्थेन दृढधन्वना ॥ ५.१६५.२ ॥
വാസുദേവന്റെ സഹായത്തോടെയുള്ള ദൃഢധന്വാവായ പാർത്ഥനാൽ, ഗംഗാപുത്രനും എന്റെ പിതാവുപോലെയുള്ളവനുമായ ഭീഷ്മർ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടതായി ഞാൻ കാണുന്നു.
5.165.3
स चापरिमितप्रज्ञस्तच्छ्रुत्वा पार्थभाषितम् ।
किमुक्तवान्महेष्वासो भीष्मः प्रहरतां वरः ॥ ५.१६५.३ ॥
അളവറ്റ ജ്ഞാനമുള്ള ആ മഹാധനുർധരനും യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ ഭീഷ്മർ പാർത്ഥന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ട് എന്തു പറഞ്ഞു?
5.165.4
सैनापत्यं च संप्राप्य कौरवाणां धुरंधरः ।
किमचेष्टत गाङ्गेयो महाबुद्धिपराक्रमः ॥ ५.१६५.४ ॥
കൗരവസേനാപതിത്വം ലഭിച്ച, കൗരവരുടെ ഭാരം വഹിക്കുന്ന, മഹാബുദ്ധിയും പരാക്രമവുമുള്ള ഗംഗാപുത്രൻ എന്തു ചെയ്തു?
5.165.5
ततस्तत्सञ्जयस्तस्मै सर्वमेव न्यवेदयत् ।
यथोक्तं कुरुवृद्धेन भीष्मेणामिततेजसा ॥ ५.१६५.५ ॥
അപ്പോൾ സഞ്ജയൻ, അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള കുരുവൃദ്ധനായ ഭീഷ്മർ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം അവനോട് അറിയിച്ചു.
5.165.6
सैनापत्यमनुप्राप्य भीष्मः शान्तनवो नृप ।
दुर्योधनमुवाचेदं वचनं हर्षयन्निव ॥ ५.१६५.६ ॥
രാജാവേ! സേനാപതിത്വം ലഭിച്ച ശന്തനുപുത്രനായ ഭീഷ്മർ ദുര്യോധനനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുമാറ് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
5.165.7
नमस्कृत्य कुमाराय सेनान्ये शक्तिपाणये ।
अहं सेनापतिस्तेऽद्य भविष्यामि न संशयः । ॥ ५.१६५.७ ॥
കുമാരനെയും സേനാനായകനെയും കയ്യിൽ ശക്തിയേന്തിയവനെയും വന്ദിച്ച്, ഇന്നു ഞാൻ നിങ്ങളുടെ സേനാപതിയാകും; സംശയമില്ല.
5.165.8
सेनाकर्मण्यिज्ञोऽस्मि व्यूहेषु विविधेषु च ।
कर्म कारयितुं चैव भृतानप्यभृतांस्तथा ॥ ५.१६५.८ ॥
സൈന്യകർമ്മത്തിലും വിവിധ വ്യൂഹങ്ങളിലും ഞാൻ വിദഗ്ധനാണ്; ശമ്പളം കിട്ടുന്നവരെയും കിട്ടാത്തവരെയും പണിയെടുപ്പിക്കാനും എനിക്കറിയാം.
5.165.9
यात्रायाने च युद्धे च तथा प्रशमनेषु च ।
भृशं वेद महाराज यथा वेद बृहस्पतिः ॥ ५.१६५.९ ॥
യാത്രയിലും യുദ്ധത്തിലും സമാധാനസ്ഥാപനത്തിലും ഞാൻ നല്ല അറിവുള്ളവനാണ്, മഹാരാജാവേ; ബൃഹസ്പതി അറിയുന്നതുപോലെ.
5.165.10
व्यूहानां च समारम्भान्दैवगान्धर्वमानुषान् ।
तैरहं मोहयिष्यामि पाण्डवान्व्येतु ते ज्वरः ॥ ५.१६५.१० ॥
ദൈവികവും ഗന്ധർവ്വവും മാനുഷികവുമായ വ്യൂഹാരംഭങ്ങളാൽ ഞാൻ പാണ്ഡവരെ മോഹിപ്പിക്കും; നിന്റെ ജ്വരം നീങ്ങട്ടെ.
5.165.11
सोऽहं योत्स्यामि तत्त्वेन पालयंस्तव वाहिनीम् ।
यथावच्छास्त्रतो राजन्व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ५.१६५.११ ॥
നിന്റെ സൈന്യത്തെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ യഥാർത്ഥമായും ശാസ്ത്രപ്രകാരവും യുദ്ധം ചെയ്യും; രാജാവേ, നിന്റെ മാനസികജ്വരം നീങ്ങട്ടെ.
5.165.12
विद्यते मे न गाङ्गेय भयं देवासुरेष्वपि ।
समस्तेषु महाबाहो सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.१६५.१२ ॥
ഗംഗാപുത്രാ, ദേവന്മാരിലോ അസുരന്മാരിലോ ആരിൽ നിന്നും എനിക്ക് ഭയമില്ല; മഹാബാഹോ, ഇത് സത്യമാണെന്ന് നിന്നോട് പറയുന്നു.
5.165.13
किं पुनस्त्वयि दुर्धर्पे सैनापत्ये व्यवस्थिते ।
द्रोणे च पुरुषव्याघ्रे स्थिते युद्धाभिनन्दिनि ॥ ५.१६५.१३ ॥
അജയ്യനായ അങ്ങ് സേനാപതിയായി നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന പുരുഷവ്യാഘ്രനായ ദ്രോണരും നിൽക്കുമ്പോൾ, ഇനി എന്തു വേണം?
5.165.14
भवद्र्यां पुरुषाग्र्याभ्यां स्थिताभ्यां विजयो मम ।
न दुर्लभं कुरुश्रेष्ठ देवराज्यमपि ध्रुवम् ॥ ५.१६५.१४ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങളെ രണ്ടുപേരായ പുരുഷശ്രേഷ്ഠർ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ എന്റെ വിജയം ദുർലഭമല്ല; ദേവരാജ്യം പോലും ദുർലഭമല്ല.
5.165.15
रथसङ्ख्यां तु कार्त्स्न्येन परेषामात्मनस्तथा ।
तथैवातिरथानां च वेत्तुमिच्छामि कौरव ॥ ५.१६५.१५ ॥
കൗരവാ, ശത്രുക്കളുടെയും നമ്മുടെയും രഥങ്ങളുടെ എണ്ണവും അതിരഥന്മാരുടെ എണ്ണവും പൂർണ്ണമായി അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
5.165.16
पितामहो हि कुशलः परेषामात्मनस्तथा ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वैः सहैभिर्वसुधाधिपैः ॥ ५.१६५.१६ ॥
പിതാമഹൻ ശത്രുക്കളെയും നമ്മെയും കുറിച്ച് അറിയുന്നതിൽ നിപുണനാണ്; ഈ ഭൂപാലന്മാരോടൊപ്പം എല്ലാവരും കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
5.165.17
गान्धारे श्रृणु राजेन्द्र रथसंख्यां स्वके बले ।
ये रथाः पृथिवीपाल तथैवातिरथाश्च ये ॥ ५.१६५.१७ ॥
ഗാന്ധാരീപുത്രാ, രാജേന്ദ്രാ, കേൾക്കൂ; നമ്മുടെ സേനയിലെ രഥങ്ങളുടെ എണ്ണം, ഭൂപാലാ, അതിരഥന്മാരെയും കേൾക്കൂ.
5.165.18
बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
रथानां तव सेनायां यथामुख्यं तु मे श्रुणु ॥ ५.१६५.१८ ॥
നിന്റെ സേനയിൽ ഇവിടെ രഥങ്ങൾ പലായിരവും പ്രയുതങ്ങളും അർബുദങ്ങളുമായുണ്ട്; ഇനി പ്രാധാന്യക്രമത്തിൽ എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കൂ.
5.165.19
भवानग्रे रथोदारः सह सर्वैः सहोदरैः ।
दुःशासनप्रभृतिभिर्भ्रातृभिः शतसंमितैः ॥ ५.१६५.१९ ॥
നൂറു സഹോദരന്മാരോടും ദുഃശാസനൻ മുതലായവരോടുമൊപ്പം മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠ രഥയോദ്ധാവ് നീയാണ്.
5.165.20
सर्वे कृतप्रहरणाश्छेदभेदविशारदाः ।
रथोपस्थे गजस्कन्धे गदाप्रासासिचर्मणि ॥ ५.१६५.२० ॥
അവരെല്ലാം ആയുധപ്രയോഗത്തിൽ വിദഗ്ധരാണ്; വെട്ടാനും കുത്താനും പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ — രഥത്തിലും ആനപ്പുറത്തും, ഗദ, കുന്തം, വാൾ, പരിച എന്നിവയോടെ.
5.165.21
संयन्तारः प्रहर्तारः कृतास्त्रा भारसाधनाः ।
इष्वस्त्रे द्रोणशिष्याश्च कृपस्य च शरद्वतः ॥ ५.१६५.२१ ॥
അവർ രഥസാരഥികളും പ്രഹരിക്കുന്നവരും, അസ്ത്രവിദ്യയിൽ പരിശീലനം നേടിയവരും, യുദ്ധഭാരം വഹിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരുമാണ്; വില്ലിലും അസ്ത്രങ്ങളിലും ദ്രോണശിഷ്യരും, കൃപന്റെയും ശരദ്വാന്റെ പുത്രന്റെയും ശിഷ്യരുമാണ്.
5.165.22
एते हनिष्यन्ति रणे पाञ्चालान्युद्धदुर्मदान् ।
कृतकिल्बिषाः पाण्डवेयैर्धार्तराष्ट्रा मनस्विनः ॥ ५.१६५.२२ ॥
ഇവർ യുദ്ധത്തിൽ പാഞ്ചാലന്മാരെ — യുദ്ധമദത്താൽ ഉന്മത്തരായവരെ — കൊല്ലും; പാണ്ഡവർക്കെതിരെ കുറ്റം ചെയ്ത ഈ ദൃഢമനസ്കരായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ.
5.165.23
तथाऽहं भरतश्रेष्ठ सर्वसेनापतिस्तव ।
शत्रून्विध्वंसयिष्यामि कदर्थीकृत्य पाण्डवान् ॥ ५.१६५.२३ ॥
അതുപോലെ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ സർവ്വസേനയ്ക്കും സേനാപതിയായി ഞാൻ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കും — പാണ്ഡവരെ നിസ്സാരരാക്കി.
5.165.24
न त्वात्मनो गुणान्वक्तुमर्हामि विदितोऽस्मि ते ।
कृतवर्मा त्वयिरथो भोजः शस्त्रभृतां वरः ॥ ५.१६५.२४ ॥
എന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ തന്നെ പറയുന്നത് ഉചിതമല്ല; നീ എന്നെ അറിയുന്നുവല്ലോ. കൃതവർമ്മാവ് നിന്റെ രഥസാരഥിയാണ് — ഭോജൻ, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.
5.165.25
अर्थसिद्धिं तव रणे करिष्यति न संशयः ।
शस्त्रविद्भिरनाधृष्यो दूरपाती दृढायुधः ॥ ५.१६५.२५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവൻ നിന്റെ കാര്യം സാധിപ്പിക്കും, സംശയമില്ല. ശസ്ത്രവിദ്യയറിഞ്ഞവർക്കും കീഴടക്കാനാവാത്തവൻ, ദൂരത്തേക്ക് അമ്പെയ്യുന്നവൻ, ഉറച്ച ആയുധമുള്ളവൻ.
5.165.26
हनिष्यति चमूं तेषां महेन्द्रो दानवानिव ।
मद्रराजो महेष्वासः शल्यो मेऽतिरथो मतः ॥ ५.१६५.२६ ॥
അവരുടെ സേനയെ മഹേന്ദ്രൻ ദാനവരെ എന്നപോലെ അവൻ നശിപ്പിക്കും. മദ്രരാജാവും മഹാധനുർധരനുമായ ശല്യൻ എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ അതിരഥനാണ്.
5.165.27
स्पर्धते वासुदेवेन नित्यं यो वै रणेरणे ।
भागिनेयान्निजांस्त्यक्त्वा शल्यस्तेऽतिरथो मतः।
एष योत्स्यति संग्रामे पाण्डवांश्च महारथान् ॥ ५.१६५.२७ ॥
ഓരോ യുദ്ധത്തിലും എപ്പോഴും വാസുദേവനോട് മത്സരിക്കുന്നവൻ, സ്വന്തം മരുമക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ചവൻ — ആ ശല്യൻ നിനക്ക് അതിരഥനായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവൻ യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരോടും മഹാരഥരോടും പൊരുതും.
5.165.28
सागरोर्मिसमैर्बाणैः प्लावयन्निव शातवान् ।
भूरिश्रवाः कृतास्रश्च तव चापि हितः सुहृत् ॥ ५.१६५.२८ ॥
കടൽത്തിരകൾക്ക് തുല്യമായ അമ്പുകളാൽ വെള്ളപ്പൊക്കം സൃഷ്ടിക്കുന്നതുപോലെ — ശാതവാൻ ഭൂരിശ്രവസ്, അസ്ത്രവിദ്യയിൽ നിപുണൻ, നിന്റെ ഹിതൻ, സുഹൃത്ത്.
5.165.29
सौमदत्तिर्महेष्वासो रथयूथपयूथपः ।
वलक्षयममित्राणां सुमहान्तं करिष्यति ॥ ५.१६५.२९ ॥
സോമദത്തന്റെ പുത്രൻ, മഹാധനുർധരൻ, രഥസംഘങ്ങളുടെ നായകൻ, ശത്രുക്കൾക്ക് വലിയ സംഹാരം വരുത്തും.
5.165.30
सिन्धुराजो महाराज मतो मे द्विगुणो रथाः ।
योत्स्यते समरे राजन्विक्रान्तो रथसत्तमः ॥ ५.१६५.३० ॥
മഹാരാജാവേ, സിന്ധുരാജാവിനെ ഞാൻ രണ്ടു രഥങ്ങൾക്ക് തുല്യനായി കരുതുന്നു. രാജാവേ, ഈ പരാക്രമി, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, യുദ്ധത്തിൽ പൊരുതും.
5.165.31
द्रौपदीहरणे राजन्परिक्लिष्टश्च पाण्डवैः ।
संस्मरंस्तं परिक्लेशं योत्स्यते परवीरहा ॥ ५.१६५.३१ ॥
രാജാവേ, ദ്രൗപദിയുടെ അപഹരണത്തിലും പാണ്ഡവരാൽ പീഡിതനായതിലും ആ അപമാനം ഓർത്തുകൊണ്ട് ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്നവൻ യുദ്ധം ചെയ്യും.
5.165.32
एतेन हि तदा राजंस्तप आस्थाय दारुणम् ।
सुदुर्लभो वरो लब्धः पाण्डवान्योद्ध्रुमाहवे ॥ ५.१६५.३२ ॥
രാജാവേ, അന്ന് അവൻ കഠിനമായ തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരോട് പോരാടാനുള്ള അത്യന്തം ദുർല്ലഭമായ വരം നേടി.
5.165.33
स एष रथशार्दूलस्तद्वैरं संस्मरन्रणे ।
योत्स्यते पाण्डवैस्तात प्राणांस्त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान् ॥ ५.१६५.३३ ॥
രഥവീരന്മാരിൽ സിംഹമായ അവൻ, ആ വൈരം ഓർത്ത് യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരോട് പോരാടും, പ്രിയപുത്രാ, അത്യന്തം ത്യജിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള പ്രാണനെ ത്യജിച്ചുകൊണ്ട്.