ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.167
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.167.1
शकुनिर्मातुलस्तेऽसौ रथ एको नराधिप ।
प्रयुज्य पाण्डवैर्वैरं योत्स्यते नात्र संशयः ॥ ५.१६७.१ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ତୁମ ମାମୁ ଶକୁନି ଏକାକୀ ରଥୀ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଶତ୍ରୁତା ଜାଗ୍ରତ କରି ସେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.167.2
एतस्य सेना दुर्धर्षा समरे प्रतियायिनः ।
विकृतायुधभूयिष्ठा वायुवेगसमा जवे ॥ ५.१६७.२ ॥
ଶତ୍ରୁ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ; ତାହାରି ଅଧିକାଂଶ ବିକୃତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ; ବେଗରେ ତାହା ବାୟୁ ସମାନ।
5.167.3
द्रोणपुत्रो महेष्वासः सर्वानेवातिधन्विनः ।
समरे चित्रयोधी च दृढास्त्रश्च महारथः ॥ ५.१६७.३ ॥
ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମହାଧନୁର୍ଧର, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚିତ୍ର ଯୋଦ୍ଧା, ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ମହାରଥୀ।
5.167.4
एतस्य हि महाराज यथा गाण्डीवधन्वनः ।
शरासनविनिर्मुक्ताः संसक्ता यान्ति सायकाः ॥ ५.१६७.४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣ ଯେପରି ପରସ୍ପର ସଂଲଗ୍ନ ହୋଇ ଯାଏ, ସେହିପରି ତାହାର ବାଣ ଯାଏ।
5.167.5
नैष शक्यो मया वीरः संख्यातुं रथसत्तमः ।
निर्दहेदपि लोकांस्त्रीनिच्छन्नेष महारथः ॥ ५.१६७.५ ॥
ଏହି ବୀର, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏହି ମହାରଥୀ ଇଚ୍ଛା କଲେ ତିନି ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଦଗ୍ଧ କରିପାରେ।
5.167.6
क्रोधस्तेजश्च तपसा संभृतोश्रमवासिनाम् ।
द्रोणेनानुगृहीतश्च दिव्यैरस्त्रैरुदारधीः ॥ ५.१६७.६ ॥
ତପସ୍ୟାରୁ ଆଶ୍ରମବାସୀମାନଙ୍କଠାରୁ ସଞ୍ଚିତ କ୍ରୋଧ ଓ ତେଜ ଥିବା; ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଥିବା, ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ଯୁକ୍ତ।
5.167.7
दोषस्त्वस्य महानेको येनैव भरतर्षभ ।
न मे रथो नातिरथो मतः पार्थिवसत्तम ॥ ५.१६७.७ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ତାହାଙ୍କଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଦୋଷ ଅଛି; ସେଥିପାଇଁ ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ମତରେ ସେ ରଥୀ ନୁହେଁ କି ଅତିରଥୀ ନୁହେଁ।
5.167.8
जीवितं प्रियमत्यर्थमायुष्कामः सदा द्विजः ।
न ह्यस्य सदृशः कश्चिदुभयोः सेनयोरपि ॥ ५.१६७.८ ॥
ଦ୍ୱିଜ ସର୍ବଦା ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରେ; ସେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ମାନେ; ଉଭୟ ସେନାରେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ସମକକ୍ଷ କେହି ନାହିଁ।
5.167.9
हन्यादेकरथेनैव देवानामपि वाहिनीम् ।
वपुष्मांस्तलघोषेण स्फोटयेदपि पर्वतान् ॥ ५.१६७.९ ॥
କେବଳ ଗୋଟିଏ ରଥରେ ସେ ଦେବସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ସଂହାର କରିପାରେ; ବଳବାନ ଶରୀରଧାରୀ ସେ ତାଳିର ଶବ୍ଦରେ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିପାରେ।
5.167.10
असंख्येयगुणो वीरः प्रहन्ता दारुणद्युतिः ।
दण्डपाणिरिवासह्यः कालवत्प्रचरिष्यति ॥ ५.१६७.१० ॥
ଅସଂଖ୍ୟ ଗୁଣଧାରୀ ସେ ବୀର, ଭୟଙ୍କର ତେଜର ସଂହାରକ, ହସ୍ତରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି ଯମ ପରି ଅସହ୍ୟ ହୋଇ ବିଚରଣ କରିବ।
5.167.11
युगान्ताग्निसमः क्रोधात्सिंहग्रीवो महाद्युतिः ।
एष भारत युद्धस्य पृष्ठं संशयमिष्यति ॥ ५.१६७.११ ॥
ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମ, ସିଂହଗ୍ରୀବ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଏ, ହେ ଭାରତ, କ୍ରୋଧରୁ ଯୁଦ୍ଧର ପଛ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।
5.167.12
पिता त्वस्य महातेजा वृद्धोऽपि युवभिर्वरः ।
रणे कर्म महत्कर्ता अत्र मे नास्ति संशयः ॥ ५.१६७.१२ ॥
ଏହାର ପିତା ମଧ୍ୟ ମହାତେଜସ୍ୱୀ; ବୃଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁବକମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରଣରେ ମହତ୍କର୍ମ କରୁଥିବା; ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.167.13
अस्त्रवेगानिलोद्भूतः सेनाकक्षेन्धनोत्थितः ।
पाण्डुपुत्रस्य सैन्यानि प्रधक्ष्यति रणे धृतः ॥ ५.१६७.१३ ॥
ଅସ୍ତ୍ରର ବେଗ ବାୟୁରେ ଉଠିଥିବା, ସେନାରୂପୀ ଶୁଷ୍କ ତୃଣ ଇନ୍ଧନରେ ଜଳିଉଠିଥିବା, ରଣରେ ଧରାଯାଇଥିବା ସେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବ।
5.167.14
रथयूथपयूथानां यूथपोऽय नरर्षभः ।
भरद्वाजात्मजः कर्ता कर्म तीव्रं हितं तव ॥ ५.१६७.१४ ॥
ରଥଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଯୂଥର ଯୂଥପତି ଏହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ତୁମ ହିତପାଇଁ ତୀବ୍ର କର୍ମ କରିବେ।
5.167.15
सर्वमूर्धाभिषिक्तानामाचार्यः स्थविरो गुरुः ।
गच्छेदन्तं सृञ्जयानां प्रियस्त्वस्य धनञ्जयः ॥ ५.१६७.१५ ॥
ସମସ୍ତ ଅଭିଷିକ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧ ଗୁରୁ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇପାରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଧନଞ୍ଜୟ।
5.167.16
नैष जातु महेष्वासः पार्थमक्लिष्टकारिणम् ।
हन्यादाचार्यकं दीप्तं संस्मृत्य गुणनिर्जितम् ॥ ५.१६७.१६ ॥
ଏହି ମହାଧନୁର୍ଧର ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ପାର୍ଥଙ୍କୁ କଦାପି ବଧ କରିବେ ନାହିଁ; ଦୀପ୍ତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ଜିତା ହୋଇ।
5.167.17
श्लाघते यं सदा वीर पार्थस्य गुणविस्तरैः ।
पुत्रादभ्यधिकं चैनं भारद्वाजोऽनुपश्यति ॥ ५.१६७.१७ ॥
ହେ ବୀର, ଯାହାଙ୍କୁ ପାର୍ଥଙ୍କ ଗୁଣବିସ୍ତାରରେ ସେ ସର୍ବଦା ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ପୁତ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତି।
5.167.18
हन्यादेकरथेनैव देवगन्धर्वमानुषान् ।
एकीभूतानपि रणे दिव्यैरस्त्रैः प्रतापवान् ॥ ५.१६७.१८ ॥
ପ୍ରତାପବାନ ସେ ଏକ ରଥରେ ହିଁ ରଣରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବଧ କରିପାରିବେ।
5.167.19
पौरवो राजशार्दूलस्तव राजन्महारथः ।
मतो मम रथोदारः परवीररथारुजः ॥ ५.१६७.१९ ॥
ହେ ରାଜନ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର, ତୁମର ମହାରଥୀ ପୌରବ — ମୋ ମତରେ ରଥଯୁଦ୍ଧରେ ଉଦାର ଏବଂ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ରଥ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ସକ୍ଷମ।
5.167.20
स्वेन सैन्येन महता प्रतपञ्शत्रुवाहिनीम् ।
प्रधक्ष्यति स पाञ्चालान्कक्षमग्निगतिर्यथा ॥ ५.१६७.२० ॥
ସେ ନିଜ ମହାସେନା ସହିତ ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ତପାଇ, ଅଗ୍ନି ଶୁଷ୍କ ତୃଣକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବା ପରି ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିବ।
5.167.21
सत्यश्रवा रथस्त्वेको राजपुत्रो बृहद्बलः ।
तव राजन्रिपुबले कालवत्प्रचरिष्यति ॥ ५.१६७.२१ ॥
ହେ ରାଜନ, ରାଜପୁତ୍ର ସତ୍ୟଶ୍ରବା — ଏକାକୀ ରଥୀ, ମହାବଳୀ — ତୁମ ପକ୍ଷରୁ ଶତ୍ରୁସେନାରେ କାଳ ପରି ବିଚରଣ କରିବ।
5.167.22
एतस्य योधा राजेन्द्र विचित्रकवचायुधाः ।
विचरिष्यन्ति सङ्ग्रामे निन्घन्तः शास्त्रवांस्तव ॥ ५.१६७.२२ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତାହାର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବିଚିତ୍ର କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କରିବେ ଏବଂ ତୁମ ଶସ୍ତ୍ରନିପୁଣମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବେ।
5.167.23
वृषसेनो रथस्तेऽग्र्यः कर्णपुत्रो महारथः ।
प्रधक्ष्यति रिपूणां ते बलं तु बलिनां वरः ॥ ५.१६७.२३ ॥
ତୁମର ଅଗ୍ରଣୀ ମହାରଥୀ କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ର ବୃଷସେନ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବ; ସେ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.167.24
जघसन्धो महातेजा राजन्रथवरस्तव ।
त्यक्ष्यते समरे प्राणान्माधवः परवीरहा ॥ ५.१६७.२४ ॥
ହେ ରାଜନ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଜରାସନ୍ଧ — ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ — ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବ; ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ମାଧବ (କୃଷ୍ଣ) ତାହାକୁ ବଧ କରିବ।
5.167.25
एष योत्स्यति सङ्ग्रामे गजस्कन्धविशारदः ।
रथेन वा माहबाहुः क्षपयञ्शत्रुवाहिनीम् ॥ ५.१६७.२५ ॥
ଗଜସ୍କନ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଏହି ମହାବାହୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବ, କିମ୍ବା ରଥରୁ ଶତ୍ରୁସେନା ବିନାଶ କରି ଲଢ଼ିବ।
5.167.26
रथ एष महाराज मतो मे राजसत्तम ।
त्वदर्थे त्यक्ष्यते प्राणान्सहसैन्यो महारणे ॥ ५.१६७.२६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ମତରେ ଏ ରଥୀ; ତୁମ ପାଇଁ, ସେନା ସହିତ, ମହାରଣରେ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବ।
5.167.27
एष विक्रान्तयोधी च चित्रयोधी च संगरे ।
वीतभीश्चापि ते राजञ्शत्रुभिः सह योत्स्यते ॥ ५.१६७.२७ ॥
ଏ ପରାକ୍ରମୀ ଯୋଦ୍ଧା, ବିବିଧ ଯୁଦ୍ଧକୌଶଳୀ ଓ ନିର୍ଭୟ; ହେ ରାଜନ, ସେ ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ିବ।
5.167.28
बाह्लीकोऽतिरथश्चैव समरे चानिवर्तनः ।
मम राजन्मतो युद्धे शूरो वैवस्वतोपमः ॥ ५.१६७.२८ ॥
ବାହ୍ଲୀକ ଅତିରଥୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ କଦାପି ପଛକୁ ନ ହଟୁଥିବା; ହେ ରାଜନ, ମୋ ମତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ବୈବସ୍ୱତ ଯମ ପରି ଶୂର।
5.167.29
न ह्येष समरं प्राप्य निवर्तेत कथञ्चन ।
यथा सततगो राजन्स हि हन्यात्परान्रणे ॥ ५.१६७.२९ ॥
ଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପଛକୁ ଫେରିବ ନାହିଁ; ହେ ରାଜନ, ସଦା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ସେ ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବ।
5.167.30
सेनापतिर्महाराज सत्यवांस्ते महारथः ।
रणेष्वद्भुतकर्मा च रथी पररथारुजः ॥ ५.१६७.३० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ସେନାପତି ସତ୍ୟବାନ ମହାରଥୀ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କରୁଥିବା, ରଥୀ ଓ ଶତ୍ରୁରଥ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ନିପୁଣ।
5.167.31
एतस्य समरं दृष्ट्वा न व्यथास्ति कथञ्चन ।
उत्स्मयन्नुत्पतत्येष परान्रथपथे स्थितान् ॥ ५.१६७.३१ ॥
ଏହାର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି କେଉଁଠି କାହାରି ଭୟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏ ହସି ହସି ରଥପଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ନ୍ତି।
5.167.32
एष चारिषु विक्रान्तः कर्म सत्पुरुषोचितम् ।
कर्ता विमर्दे सुमहत्त्वदर्थे पुरुषोत्तमः ॥ ५.१६७.३२ ॥
ଏ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରାକ୍ରମୀ; ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଶୋଭା ପାଉଥିବା କର୍ମ କରନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧର ଘୋର ସଙ୍କଟରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ଏହି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
5.167.33
अलम्बुसो राक्षसेन्द्रः क्रूरकर्मा महारथः ।
हनिष्यति परान्राजन्पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ५.१६७.३३ ॥
ରାକ୍ଷସରାଜ ଅଲମ୍ବୁଷ, କ୍ରୂର କର୍ମା ମହାରଥୀ। ହେ ରାଜନ, ପୂର୍ବ ବୈରିତା ସ୍ମରଣ କରି ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।
5.167.34
एष राक्षससैन्यानं सर्वेषां रथसत्तमः ।
मायावी दृढवैरश्च समरे विचरिष्यति ॥ ५.१६७.३४ ॥
ଏ ରାକ୍ଷସ ସେନାର ସମସ୍ତ ରଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମାୟାବୀ ଓ ଦୃଢ଼ ବୈରୀ ଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କରିବେ।
5.167.35
प्राग्ज्योतिषाधिपो वीरो भगदत्तः प्रतापवान् ।
गजाङ्कुशधरश्रेष्ठो रथे चैव विशारदः ॥ ५.१६७.३५ ॥
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷର ଅଧିପତି ବୀର ଭଗଦତ୍ତ ପ୍ରତାପୀ। ହାତୀର ଅଙ୍କୁଶଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ରଥଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ନିପୁଣ।
5.167.36
एतेन युद्धमभवत्पुरा गाण्डीवधन्वनः ।
दिवसान्सुबहून्राजन्नुभयोर्जयगृद्धिनोः ॥ ५.१६७.३६ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଏହାଙ୍କ ସହ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ହେ ରାଜନ, ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା।
5.167.37
ततः सखायं गान्धारे मानयन्पाकशासनम् ।
अकरोत्संविदं तेन पाण्डवेन महात्मना ॥ ५.१६७.३७ ॥
ତା'ପରେ ଗାନ୍ଧାରରାଜଙ୍କୁ ସଖା ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେ ସେଇ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ଏକ ସନ୍ଧି କଲା।
5.167.38
एष योत्स्यति सङ्ग्रामे गजस्कन्धविशारदः ।
ऐरावतगतो राजा देवानामिव वासवः ॥ ५.१६७.३८ ॥
ଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବ — ହାତୀ ପିଠିରେ ନିପୁଣ ଏ ରାଜା, ଦେବତାଙ୍କ ବାସବ ଭଳି ଐରାବତରେ ଆରୂଢ।