ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.167
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.167.1
शकुनिर्मातुलस्तेऽसौ रथ एको नराधिप ।
प्रयुज्य पाण्डवैर्वैरं योत्स्यते नात्र संशयः ॥ ५.१६७.१ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੇਰਾ ਮਾਮਾ ਸ਼ਕੁਨੀ ਇਕੱਲਾ ਰਥੀ ਹੈ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਭੜਕਾ ਕੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.167.2
एतस्य सेना दुर्धर्षा समरे प्रतियायिनः ।
विकृतायुधभूयिष्ठा वायुवेगसमा जवे ॥ ५.१६७.२ ॥
ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਯੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
5.167.3
द्रोणपुत्रो महेष्वासः सर्वानेवातिधन्विनः ।
समरे चित्रयोधी च दृढास्त्रश्च महारथः ॥ ५.१६७.३ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਯੋਧਾ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈ।
5.167.4
एतस्य हि महाराज यथा गाण्डीवधन्वनः ।
शरासनविनिर्मुक्ताः संसक्ता यान्ति सायकाः ॥ ५.१६७.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੀਰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਇਸਦੇ ਤੀਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
5.167.5
नैष शक्यो मया वीरः संख्यातुं रथसत्तमः ।
निर्दहेदपि लोकांस्त्रीनिच्छन्नेष महारथः ॥ ५.१६७.५ ॥
ਇਹ ਵੀਰ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਮਹਾਰਥੀ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5.167.6
क्रोधस्तेजश्च तपसा संभृतोश्रमवासिनाम् ।
द्रोणेनानुगृहीतश्च दिव्यैरस्त्रैरुदारधीः ॥ ५.१६७.६ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਸੰਚਿਤ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ; ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਦਾਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ।
5.167.7
दोषस्त्वस्य महानेको येनैव भरतर्षभ ।
न मे रथो नातिरथो मतः पार्थिवसत्तम ॥ ५.१६७.७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ, ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਾ ਰਥੀ ਹੈ ਨਾ ਅਤਿਰਥੀ।
5.167.8
जीवितं प्रियमत्यर्थमायुष्कामः सदा द्विजः ।
न ह्यस्य सदृशः कश्चिदुभयोः सेनयोरपि ॥ ५.१६७.८ ॥
ਦ੍ਵਿਜ ਸਦਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
5.167.9
हन्यादेकरथेनैव देवानामपि वाहिनीम् ।
वपुष्मांस्तलघोषेण स्फोटयेदपि पर्वतान् ॥ ५.१६७.९ ॥
ਇਕੱਲੇ ਇੱਕ ਹੀ ਰਥ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਬਲਵਾਨ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਉਹ ਤਾੜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5.167.10
असंख्येयगुणो वीरः प्रहन्ता दारुणद्युतिः ।
दण्डपाणिरिवासह्यः कालवत्प्रचरिष्यति ॥ ५.१६७.१० ॥
ਅਸੰਖ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ, ਭਿਆਨਕ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੰਹਾਰਕ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਲੈ ਕੇ ਯਮ ਵਾਂਗ ਅਸਹਿ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰੇਗਾ।
5.167.11
युगान्ताग्निसमः क्रोधात्सिंहग्रीवो महाद्युतिः ।
एष भारत युद्धस्य पृष्ठं संशयमिष्यति ॥ ५.१६७.११ ॥
ਯੁਗਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ, ਸਿੰਹ-ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਇਹ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਸੰਸ਼ਯ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
5.167.12
पिता त्वस्य महातेजा वृद्धोऽपि युवभिर्वरः ।
रणे कर्म महत्कर्ता अत्र मे नास्ति संशयः ॥ ५.१६७.१२ ॥
ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਹੈ; ਬੁੱਢਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.167.13
अस्त्रवेगानिलोद्भूतः सेनाकक्षेन्धनोत्थितः ।
पाण्डुपुत्रस्य सैन्यानि प्रधक्ष्यति रणे धृतः ॥ ५.१६७.१३ ॥
ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਠਿਆ, ਸੈਨਾ ਰੂਪੀ ਸੁੱਕੇ ਘਾਹ ਦੇ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਭੜਕਿਆ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
5.167.14
रथयूथपयूथानां यूथपोऽय नरर्षभः ।
भरद्वाजात्मजः कर्ता कर्म तीव्रं हितं तव ॥ ५.१६७.१४ ॥
ਰਥ-ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਟੋਲੀ-ਨਾਇਕ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਰਦਵਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰੇਗਾ।
5.167.15
सर्वमूर्धाभिषिक्तानामाचार्यः स्थविरो गुरुः ।
गच्छेदन्तं सृञ्जयानां प्रियस्त्वस्य धनञ्जयः ॥ ५.१६७.१५ ॥
ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਆਚਾਰਿਆ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਧਨੰਜਯ ਹੈ।
5.167.16
नैष जातु महेष्वासः पार्थमक्लिष्टकारिणम् ।
हन्यादाचार्यकं दीप्तं संस्मृत्य गुणनिर्जितम् ॥ ५.१६७.१६ ॥
ਇਹ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਰ ਅਕਲਿਸ਼ਟ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਗਾ; ਦੀਪਤ ਆਚਾਰਿਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ।
5.167.17
श्लाघते यं सदा वीर पार्थस्य गुणविस्तरैः ।
पुत्रादभ्यधिकं चैनं भारद्वाजोऽनुपश्यति ॥ ५.१६७.१७ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਜਿਸਦੀ ਪਾਰਥ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਰਦਵਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
5.167.18
हन्यादेकरथेनैव देवगन्धर्वमानुषान् ।
एकीभूतानपि रणे दिव्यैरस्त्रैः प्रतापवान् ॥ ५.१६७.१८ ॥
ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਰਥ ਨਾਲ ਹੀ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਵਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5.167.19
पौरवो राजशार्दूलस्तव राजन्महारथः ।
मतो मम रथोदारः परवीररथारुजः ॥ ५.१६७.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਹਾਰਥੀ ਪੌਰਵ — ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਰਥ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਰਥ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
5.167.20
स्वेन सैन्येन महता प्रतपञ्शत्रुवाहिनीम् ।
प्रधक्ष्यति स पाञ्चालान्कक्षमग्निगतिर्यथा ॥ ५.१६७.२० ॥
ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਗ ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੀ ਘਾਹ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
5.167.21
सत्यश्रवा रथस्त्वेको राजपुत्रो बृहद्बलः ।
तव राजन्रिपुबले कालवत्प्रचरिष्यति ॥ ५.१६७.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਤਿਆਸ਼ਰਵਾ — ਇਕੱਲਾ ਰਥੀ, ਮਹਾਬਲੀ — ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰੇਗਾ।
5.167.22
एतस्य योधा राजेन्द्र विचित्रकवचायुधाः ।
विचरिष्यन्ति सङ्ग्रामे निन्घन्तः शास्त्रवांस्तव ॥ ५.१६७.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਸਦੇ ਯੋਧੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਕਵਚ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨਗੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਨਿਪੁੰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਗੇ।
5.167.23
वृषसेनो रथस्तेऽग्र्यः कर्णपुत्रो महारथः ।
प्रधक्ष्यति रिपूणां ते बलं तु बलिनां वरः ॥ ५.१६७.२३ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਮੋਹਰੀ ਮਹਾਰਥੀ ਕਰਣ-ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਾੜੇਗਾ; ਉਹ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
5.167.24
जघसन्धो महातेजा राजन्रथवरस्तव ।
त्यक्ष्यते समरे प्राणान्माधवः परवीरहा ॥ ५.१६७.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਜਰਾਸੰਧ — ਤੁਹਾਡਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ — ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗੇਗਾ; ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਮਾਧਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਉਸਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।
5.167.25
एष योत्स्यति सङ्ग्रामे गजस्कन्धविशारदः ।
रथेन वा माहबाहुः क्षपयञ्शत्रुवाहिनीम् ॥ ५.१६७.२५ ॥
ਗਜਸਕੰਧ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਇਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜੇਗਾ, ਜਾਂ ਰਥ ਤੋਂ ਸ਼ਤਰੂ-ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲੜੇਗਾ।
5.167.26
रथ एष महाराज मतो मे राजसत्तम ।
त्वदर्थे त्यक्ष्यते प्राणान्सहसैन्यो महारणे ॥ ५.१६७.२६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਥੀ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਰਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗੇਗਾ।
5.167.27
एष विक्रान्तयोधी च चित्रयोधी च संगरे ।
वीतभीश्चापि ते राजञ्शत्रुभिः सह योत्स्यते ॥ ५.१६७.२७ ॥
ਇਹ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਯੋਧਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਧ-ਕੌਸ਼ਲ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜੇਗਾ।
5.167.28
बाह्लीकोऽतिरथश्चैव समरे चानिवर्तनः ।
मम राजन्मतो युद्धे शूरो वैवस्वतोपमः ॥ ५.१६७.२८ ॥
ਬਾਹਲੀਕ ਅਤਿਰਥੀ ਹੈ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਯਮ ਵਰਗਾ ਸੂਰਮਾ ਹੈ।
5.167.29
न ह्येष समरं प्राप्य निवर्तेत कथञ्चन ।
यथा सततगो राजन्स हि हन्यात्परान्रणे ॥ ५.१६७.२९ ॥
ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗਾ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰੇਗਾ।
5.167.30
सेनापतिर्महाराज सत्यवांस्ते महारथः ।
रणेष्वद्भुतकर्मा च रथी पररथारुजः ॥ ५.१६७.३० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਸਤਯਵਾਨ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈ; ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਥੀ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਰਥ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
5.167.31
एतस्य समरं दृष्ट्वा न व्यथास्ति कथञ्चन ।
उत्स्मयन्नुत्पतत्येष परान्रथपथे स्थितान् ॥ ५.१६७.३१ ॥
ਇਸ ਦਾ ਯੁੱਧ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਰੱਥ-ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ।
5.167.32
एष चारिषु विक्रान्तः कर्म सत्पुरुषोचितम् ।
कर्ता विमर्दे सुमहत्त्वदर्थे पुरुषोत्तमः ॥ ५.१६७.३२ ॥
ਇਹ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੈ; ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਹੈ।
5.167.33
अलम्बुसो राक्षसेन्द्रः क्रूरकर्मा महारथः ।
हनिष्यति परान्राजन्पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ५.१६७.३३ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਅਲੰਬੁਸ, ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।
5.167.34
एष राक्षससैन्यानं सर्वेषां रथसत्तमः ।
मायावी दृढवैरश्च समरे विचरिष्यति ॥ ५.१६७.३४ ॥
ਇਹ ਰਾਖਸ਼ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਮਾਇਆਵੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਵੈਰ ਵਾਲਾ ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰੇਗਾ।
5.167.35
प्राग्ज्योतिषाधिपो वीरो भगदत्तः प्रतापवान् ।
गजाङ्कुशधरश्रेष्ठो रथे चैव विशारदः ॥ ५.१६७.३५ ॥
ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਵੀਰ ਭਗਦੱਤ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹੈ। ਹਾਥੀ ਦਾ ਅੰਕੁਸ਼ ਫੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਰੱਥ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
5.167.36
एतेन युद्धमभवत्पुरा गाण्डीवधन्वनः ।
दिवसान्सुबहून्राजन्नुभयोर्जयगृद्धिनोः ॥ ५.१६७.३६ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਲੋਭੀ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਯੁੱਧ ਚੱਲਿਆ।
5.167.37
ततः सखायं गान्धारे मानयन्पाकशासनम् ।
अकरोत्संविदं तेन पाण्डवेन महात्मना ॥ ५.१६७.३७ ॥
ਫਿਰ ਗੰਧਾਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ।
5.167.38
एष योत्स्यति सङ्ग्रामे गजस्कन्धविशारदः ।
ऐरावतगतो राजा देवानामिव वासवः ॥ ५.१६७.३८ ॥
ਇਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜੇਗਾ — ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਮਾਹਿਰ ਇਹ ਰਾਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਐਰਾਵਤ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ।