มหาภารตะ · อัธยายะ 5.168
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.168.1
अचलो वृषकश्चैव सहितौ भ्रातरावुभौ ।
रथौ तव दुराधर्षौ शत्रून्विध्वंसयिष्यतः ॥ ५.१६८.१ ॥
อจละและวฤษกะ พี่น้องสองคนนี้รวมกัน เป็นนักรบรถศึกของท่านที่ข่มได้ยาก พวกเขาจะทำลายศัตรูให้พินาศ
5.168.2
बलवन्तौ नरव्याघ्रौ दृढक्रोधौ प्रहारिणौ ।
गान्धारमुख्यौ तरुणौ दर्शनीयौ महाबलौ ॥ ५.१६८.२ ॥
ทั้งสองแข็งแรง เป็นยอดบุรุษเสือ มีความโกรธที่มั่นคง ชอบการโจมตี เป็นหัวหน้าชาวคันธาระ หนุ่มแน่น น่าดู และมีกำลังมหาศาล
5.168.3
सखा ते दयितो नित्यं य एष रणकर्कशः ।
उत्साहयति राजंस्त्वां विग्रहे पाण्डवैः सह ॥ ५.१६८.३ ॥
มิตรของท่านผู้นี้ ผู้เป็นที่รักเสมอ ผู้แข็งกร้าวในการรบ กำลังปลุกใจท่าน ข้าแต่พระราชา ในการขัดแย้งกับปาณฑพ
5.168.4
परुषः कत्थनो नीचः कर्णो वैकर्तनस्त्रव ।
मन्त्री नेता च बन्धुश्च मानी चात्यन्तमुच्छ्रितः ॥ ५.१६८.४ ॥
กรรณะ บุตรแห่งวิกรรตนะ หยาบคาย โอ้อวด และต่ำช้า เขาเป็นทั้งที่ปรึกษา ผู้นำ และญาติ ทั้งทะนงและเย่อหยิ่งยิ่งนัก
5.168.5
एष नैव रथः पूर्णो न चाप्यतिरथो रणे ।
वियुक्तः कवचेनैष सहजेन विचेतनः ॥ ५.१६८.५ ॥
เขาไม่ใช่นักรบรถศึกเต็มตัว และก็ไม่ใช่มหารถในสนามรบ เมื่อแยกจากเกราะกำเนิด เขาก็หมดสติไป
5.168.6
कुण्डलाभ्यां च दिव्याभ्यां वियुक्तः सततं घृणी ।
अभिशापाच्च रामस्य ब्राह्मणस्य च भाषणात् ॥ ५.१६८.६ ॥
เขาแยกจากตุ้มหูทิพย์อยู่เสมอ เป็นผู้มีความเมตตา ด้วยคำสาปของพระราม และด้วยถ้อยคำของพราหมณ์
5.168.7
करणानां वियोगाच्च तेन मेऽर्थरथो मतः ।
नैष फाल्गुनमासाद्य पुनर्जीवन्विमोक्ष्यते ॥ ५.१६८.७ ॥
เพราะเขาแยกจากอาวุธ ข้าจึงถือว่าเขาเป็นเพียงครึ่งรถศึก เขาจะไม่ได้รับการปล่อยให้มีชีวิตรอดอีกเมื่อเผชิญหน้ากับอรชุน
5.168.8
ततोऽब्रवीत्पुनर्द्रोणः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
एवमेतद्यथाऽऽत्थ त्वं न मिथ्यास्ति कदाचन ॥ ५.१६८.८ ॥
จากนั้นโทรณะ ผู้เป็นเลิศในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง ได้กล่าวอีกว่า สิ่งที่ท่านกล่าวเป็นเช่นนั้นจริง มิได้เท็จเลยสักครั้ง
5.168.9
रणेरणेऽभिमानी च विमुखश्चापि दृश्यते ।
घृणी कर्णः प्रमादी च तेन मेऽर्धरथो मतः ॥ ५.१६८.९ ॥
ในทุกสมรภูมิ เขาปรากฏว่าทะนงตน แต่ก็หันหลังให้การรบ กรรณะมีใจอ่อนและประมาท ข้าจึงถือว่าเขาเป็นเพียงครึ่งรถศึก
5.168.10
एतच्छ्रुत्वा तु राधेयः क्रोधादुल्फाल्य लोचने ।
उवाच भीष्मं राधेयस्तुदन्वाग्भिः प्रतोदवत् ॥ ५.१६८.१० ॥
เมื่อได้ยินดังนั้น กรรณะ บุตรแห่งราธา ด้วยความโกรธ เบิกตากว้าง แล้วกล่าวกับภีษมะ ทิ่มแทงด้วยถ้อยคำดุจปฏัก
5.168.11
पितामह यथेष्टं मां वाक्शरैरुपकृन्तसि ।
अनागसं सदा द्वेषादेवमेव पदेपदे ॥ ५.१६८.११ ॥
ปิตามหะ ท่านจะทำตามใจชอบ ท่านตัดข้าด้วยลูกศรคือถ้อยคำ ทั้งที่ข้าไม่มีความผิด ด้วยความเกลียดชังท่านทำเช่นนี้เสมอ ทุกก้าวย่าง
5.168.12
मर्षयामि च तत्सर्वं दुर्योधनकृतेन वै ।
त्वं तुं मां मान्यसे मन्दं यथा कापुरुषं तथा ॥ ५.१६८.१२ ॥
ข้าอดทนต่อทุกสิ่งนี้เพราะทุรโยธน์ แต่ท่านกลับถือว่าข้าเป็นคนโง่เขลาและขี้ขลาด ดุจบุรุษขี้ขลาดผู้หนึ่ง
5.168.13
भवानर्धरथो मह्यं मतो वै नात्र संशयः ।
सर्वस्य जगतश्चैव गाङ्गेयो न मृषा वदेत् ॥ ५.१६८.१३ ॥
ข้าเห็นว่าท่านเป็นเพียงครึ่งรถศึก ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย ทั้งโลกรู้ดีว่า คงคาเณยะ (ภีษมะ) ย่อมไม่กล่าววาจาเท็จ
5.168.14
कुरूणामहितो नित्यं न च राजाऽवबुध्यते ।
को हि नाम समानेषु राजसूदारकर्मसु ॥ ५.१६८.१४ ॥
เขาเป็นศัตรูต่อเการพอยู่เสมอ แต่พระราชาไม่รู้ตัว ใครเล่าในบรรดาผู้เสมอกัน จะทำการอันเป็นพระราชาเช่นพิธีราชสูยะเช่นนี้ได้
5.168.15
तेजोवधमिमं कुर्याद्विभेदयिषुराहवे ।
यथा त्वं गुणविद्वेषादपरागं चिकीर्षसि ॥ ५.१६८.१५ ॥
ผู้ปรารถนาจะก่อความแตกแยกในสงคราม ย่อมก่อการทำลายเดชเช่นนี้ ดังที่ท่านปรารถนาจะกระทำความผิดเพราะความเกลียดชังต่อคุณความดี
5.168.16
न हायनैर्न पलितैर्न वित्तैर्न च बन्धुभिः ।
महारयत्वं संख्यातुं शक्यं क्षत्रस्य कौरव ॥ ५.१६८.१६ ॥
ไม่ใช่ด้วยอายุ ไม่ใช่ด้วยผมหงอก ไม่ใช่ด้วยทรัพย์ และไม่ใช่ด้วยญาติพี่น้อง โอ้เการพ พลังอันยิ่งใหญ่ของกษัตริย์นักรบนั้นไม่อาจประเมินได้
5.168.17
बलज्येष्ठं स्मृतं क्षत्रं मन्त्रज्येष्ठा द्विजातयः ।
धनज्येष्ठाः स्मृता वैश्याः शूद्रास्तु वयसाऽधिकाः ॥ ५.१६८.१७ ॥
วรรณะกษัตริย์ถูกจดจำว่าอาวุโสด้วยกำลัง พวกทวิชาติอาวุโสด้วยความรู้ทางศาสนา แพศย์ถูกจดจำว่าอาวุโสด้วยทรัพย์ ส่วนศูทรอาวุโสกว่าด้วยวัย
5.168.18
यथेच्छकं स्वयं ब्रूया रथानतिरथांस्तथा ।
कामद्वेषसमायुक्तो मोहात्प्रकुरुते भवान् ॥ ५.१६८.१८ ॥
ท่านจะกล่าวถึงรถศึกและมหารถตามที่ท่านพอใจด้วยตนเอง ท่านประพฤติเช่นนี้เพราะหลงผิด ประกอบด้วยความปรารถนาและความเกลียดชัง
5.168.19
दुर्योधन महाबाहो साधु सम्यगवेक्ष्यताम् ।
त्यज्यतां दुष्टभावोऽयं भीष्मः किल्बिषकृत्तव ॥ ५.१६८.१९ ॥
ทุรโยธน์ ผู้มีแขนทรงพลัง ขอท่านโปรดพิจารณาให้ดี จงละทิ้งจิตใจชั่วร้ายต่อภีษมะนี้เสีย ซึ่งกำลังนำบาปมาสู่ท่าน
5.168.20
भिन्ना हि सेना नृपते दुःसन्धेया भवत्युत ।
मौला हि पुरुषव्याघ्र किमु नानासमुत्थिताः ॥ ५.१६८.२० ॥
ข้าแต่พระราชา กองทัพที่แตกแยกนั้นยากจะรวมให้กลับคืนดี โอ้บุรุษเสือ หากแม้กองทหารสืบสกุลยังแตกแยก จะป่วยกล่าวไปไยถึงกองทหารที่รวบรวมมาจากหลายแหล่ง
5.168.21
एषां द्वैधं समुत्पन्नं योधानां युधि भारत ।
तेजोवधो नः क्रियते प्रत्यक्षेण विशेषतः ॥ ५.१६८.२१ ॥
ภารต ความแตกแยกได้เกิดขึ้นในหมู่นักรบเหล่านี้ในสนามรบ และเพราะเหตุนั้น กำลังของเราจึงถูกทำลายอย่างเปิดเผยและเป็นพิเศษ
5.168.22
रथानां क्वच विज्ञानं क्वच भीष्मोऽल्पचेतनः ।
अहमावारयिष्यामि पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ५.१६८.२२ ॥
ความชำนาญของนักรบรถศึกอยู่ที่ไหนเล่า และภีษมะผู้มีความรู้น้อยอยู่ที่ไหน ข้าจะสกัดกั้นกองทัพของปาณฑพไว้เอง
5.168.23
आसाद्य माममोघेषुं गमिष्यन्ति दिशो दश ।
पाण्डवाः सहपञ्चालाः शार्दूलं वृषभा इव ॥ ५.१६८.२३ ॥
เมื่อเข้าประจันหน้ากับข้า ผู้มีลูกศรที่ไม่เคยพลาด ปาณฑพพร้อมด้วยปัญจาละจะหนีไปทั้งสิบทิศ ดั่งฝูงวัวต่อหน้าเสือ
5.168.24
क्वच युद्धं विमर्दो वा मन्त्रे सुव्याहृतानि च ।
क्वचभीष्मो गतवयामन्दात्मा कालचोदितः ॥ ५.१६८.२४ ॥
การรบและการทำลายล้างอยู่ที่ไหนเล่า และถ้อยคำแนะนำอันไพเราะอยู่ที่ไหน ภีษมะผู้ล่วงวัยแล้ว มีจิตทึบ ถูกกาลเวลาผลักดันอยู่ที่ไหนเล่า
5.168.25
एकाकी स्पर्धति नित्यं सर्वेण रमता सह ।
न चान्यं पुरुषं कंचिन्मन्यते मोघदर्शनः ॥ ५.१६८.२५ ॥
เขาผู้เดียวแข่งขันกับทุกคนอยู่เสมอ ราวกับเล่นเกม และด้วยสายตาที่หลงผิด เขาไม่คิดว่าชายอื่นใดมีค่าเลย
5.168.26
श्रोतव्यं खलु वृद्धानमिति शास्त्रनिदर्शनम् ।
न त्वेव ह्यतिवृद्धानां पुनर्बालाहि ते मताः ॥ ५.१६८.२६ ॥
ควรฟังถ้อยคำของผู้เฒ่าแน่นอน ดังที่คัมภีร์สอนไว้ แต่ผู้ที่แก่ยิ่งนักนั้น ย่อมถูกมองว่าเป็นเด็กอีกครั้งหนึ่ง
5.168.27
अहमेको हनिष्यामि पाण्डवानानीकिनीम् ।
सुयुद्धे राज्यशार्दूल यशो भीष्मं गमिष्यति ॥ ५.१६८.२७ ॥
ข้าผู้เดียวจะสังหารกองทัพของปาณฑพ ข้าแต่เสือแห่งกษัตริย์ ในการรบอันงดงาม ชัยชนะจะตกเป็นของภีษมะ
5.168.28
कृतः सेनापतिस्त्वेष त्वया भीष्मो नराधिप ।
सेनापतौ यशो गन्ता न तु योधान्कथञ्चन ॥ ५.१६८.२८ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ พระองค์ได้แต่งตั้งภีษมะนี้เป็นแม่ทัพ ชื่อเสียงย่อมตกแก่แม่ทัพ มิใช่แก่นักรบทั้งหลายเลยโดยประการใด
5.168.29
नाहं जीवति गाङ्गेये योत्स्ये राजन्कथञ्चन ।
हते भीष्मे तु योद्धाऽस्मि सर्वैरेव महारथैः ॥ ५.१६८.२९ ॥
ตราบใดที่คางเฑยะ (ภีษมะ) ยังมีชีวิตอยู่ ข้าจะไม่รบเลยโดยประการใด ข้าแต่พระราชา เมื่อภีษมะถูกสังหารแล้ว ข้าจึงจะเป็นนักรบร่วมกับมหารถทั้งหมด
5.168.30
समुद्यतोयं भारो मे सुमहान्सागरोपमः ।
धार्तराष्ट्रस्य संग्रामे वर्षपूगाभिचिन्तितः ॥ ५.१६८.३० ॥
ภาระอันหนักนี้ที่ข้ารับไว้ มีขนาดใหญ่ดั่งมหาสมุทร เพื่อบุตรของธฤตราษฎร์ในสงคราม ข้าได้ครุ่นคิดถึงมันมาหลายปีแล้ว
5.168.31
तस्मिन्नभ्यागते काले प्रतप्ते रोमहर्षणे ।
मिथो भेदो न मे कार्यस्तेन जीवसि सूतज ॥ ५.१६८.३१ ॥
เมื่อเวลานั้นมาถึง เป็นเวลาอันร้อนแรงและทำให้ขนลุกชัน ระหว่างเราจะไม่มีการแตกแยกกัน เพราะเหตุนั้นเจ้าจึงยังมีชีวิตอยู่ บุตรของสารถี
5.168.32
न ह्यहं त्वद्य विक्रम्य स्थविरोऽपि शिशोस्तव ।
युद्धश्रद्धामहं छिन्द्यां जीवितस्य च सूतज ॥ ५.१६८.३२ ॥
มิใช่ว่าข้าซึ่งแม้จะชราแล้ว จะเอาชนะเจ้าด้วยความกล้าหาญในวันนี้ และตัดความปรารถนาในการรบกับชีวิตของเด็กเช่นเจ้า บุตรของสารถี
5.168.33
जामदग्र्येन रामेण महास्त्राणि विमुञ्चता ।
न मे व्यथा कृता काचित्त्वं तु मे कि करिष्यसि ॥ ५.१६८.३३ ॥
แม้รามบุตรของชมทัคนีจะซัดอาวุธอันยิ่งใหญ่ ก็มิได้ก่อความเจ็บปวดใดแก่ข้าเลย แล้วเจ้าจะทำอะไรแก่ข้าได้เล่า
5.168.34
कामं नैतत्प्रशंसन्ति सन्तः स्वबलसंस्तवम् ।
वक्ष्यामि तु त्वां सन्तप्तो निहीन कुलपांसन ॥ ५.१६८.३४ ॥
แน่นอน ผู้ดีย่อมไม่สรรเสริญการอวดกำลังของตนเอง แต่ข้าผู้มีความทุกข์ใจจะพูดกับเจ้า ข้าแต่ผู้ต่ำทรามผู้ทำลายวงศ์ตระกูล
5.168.35
समेतं पार्थिवं क्षत्रं काशिराजस्वयंवरे ।
निर्जित्यैकरथेनैव याः कन्यास्तरसाहृताः ॥ ५.१६८.३५ ॥
กษัตริย์นักรบทั้งหลายได้มาประชุมกันในพิธีสวยัมวรของท้าวกาศีราช ซึ่งข้าเอาชนะได้ด้วยรถศึกเพียงคันเดียว และบรรดาหญิงสาวที่ถูกพาไปโดยกำลัง
5.168.36
ईदृशानां सहस्राणि विशिष्टानामथो पुनः ।
मयैकेन निरस्तानि ससैन्यानि रणाजिरे ॥ ५.१६८.३६ ॥
นักรบผู้โดดเด่นเช่นนี้นับพันคน พร้อมด้วยกองทัพของพวกเขา ถูกข้าผู้เดียวโค่นลงบนลานรบ
5.168.37
त्वां प्राप्य वैरपुरुषं कुरूणामनयो महान् ।
उपस्थितो विनाशाय यतस्व पुरुषो भव ॥ ५.१६८.३७ ॥
เมื่อพบเจ้า บุรุษผู้เป็นศัตรู ความวิบัติอันใหญ่หลวงก็มาถึงเหล่าเการพเพื่อความพินาศ จงพยายามเถิด จงเป็นชายชาตรีเถิด
5.168.38
युध्यस्व समरे पार्थं येन विस्पर्धसे सह ।
द्रक्ष्यामि त्वां विनिर्मुक्तमस्माद्युद्धात्सुदुर्मते ॥ ५.१६८.३८ ॥
จงสู้รบกับปารถในสงคราม ผู้ที่เจ้าแข่งขันด้วย ข้าจะได้เห็นเจ้าพ้นจากการรบนี้ ข้าแต่ผู้มีใจชั่วร้าย
5.168.39
तमुवाच ततो राजा धार्तराष्ट्रः प्रतापवान् ।
मां समीक्षस्व गाङ्गेय कार्यं हि महदुद्यतम् ॥ ५.१६८.३९ ॥
ครั้งนั้น พระราชาธฤตราษฎร์ผู้ทรงอานุภาพตรัสแก่ภีษมะว่า ขอท่านจงมองดูข้า คางเฑยะ เพราะกิจการอันใหญ่หลวงได้เริ่มขึ้นแล้ว
5.168.40
चिन्त्यतामिदमेकाग्रं मम निःश्रेयसं परम् ।
उभावपि भवन्तौ मे महत्कर्म करिष्यतः ॥ ५.१६८.४० ॥
ขอจงพิจารณาสิ่งนี้ด้วยจิตที่มีสมาธิเพียงดวงเดียว ซึ่งเป็นความเจริญสูงสุดของข้า ทั้งท่านทั้งสองจะทำกิจอันยิ่งใหญ่เพื่อข้า
5.168.41
भूयश्च श्रोतुमिच्छामि परेषां रथसत्तमान् ।
ये चैवातिथास्तत्र ये चैव रथयूथपाः ॥ ५.१६८.४१ ॥
ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังอีกว่า ใครคือนักรบรถศึกผู้ยอดเยี่ยมที่สุดฝ่ายศัตรู ทั้งผู้ที่มาถึงที่นั่นแล้ว และบรรดาหัวหน้ากองรถศึก
5.168.42
बलाबलममित्राणां श्रोतुमिच्छामि कौरव ।
प्रभातायां रजन्यां वै इदं युद्धं भविष्यति ॥ ५.१६८.४२ ॥
โอ้ กาวรวะ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังถึงกำลังและความอ่อนแอของฝ่ายศัตรู เมื่อรุ่งอรุณมาถึงและราตรีผ่านไป การรบนี้จะเกิดขึ้น